Pramāṇa · Search · About · API

Krishnajanmakhanda 28

Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 28

Language
Sanskrit

28.1

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nārāyaṇanāradasaṃvāde
śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe indrayāgabhañjanaṃ nāmaikaviṃśatitamo'dhyāyaḥ
dvāviṃśo'dhyāyaḥ
śrīnārāyaṇa uvāca
ekadā rādhikānātho balena saha bālakaiḥ
jagāma tattālavanaṃ paripakvaphalānvitam

28.2

vṛkṣāṇāṃ rakṣitā daityaḥ khararūpī ca dhenukaḥ
koṭisiṃhasamabalo devānāṃ darpanāśanaḥ

28.3

śarīraṃ parvatasamaṃ kūpatulye ca locane
īṣāpaṅktisamā dantāstuṇḍaṃ parvatagahvaram

28.4

śatahastaparimilā jihvā lolā bhayānakā
kāsārasadṛśā nābhiḥ śabdastasya bhayānakaḥ

28.5

dṛṣṭvā tālavanaṃ bālā harṣamāpuraninditāḥ
kautukāt kṛṣṇamūcuste smerānanasaroruhāḥ

28.6

bālā ūcuḥ
he kṛṣṇa karuṇāsindho dīnabandho jagatpate
mahābalabalabhrātaḥ samastābalināṃ vara

28.7

avadhānaṃ kuru vibho kṣaṇārddhaṃ no nivedane
kṣudhitānāṃ śiśūnāñca bhaktānāṃ bhaktavatsala

28.8

svādūni sundarākhyeva paśya tālaphalāni ca
bhaṅktuṃ cālayituṃ vṛkṣān pātituñca phalāni ca

28.6-2

nānāvarṇāni puṣpāṇi pakvāni durlalāni ca
ājñāṃ karoṣi cet kṛṣṇa ceṣṭāṃ karttuṃ vayaṃ kṣamāḥ

28.10

kintvatra daityo balavān khararūpī ca dhenukaḥ
ajitastridaśaiḥ sarvairmahābalaparākramaḥ

28.11

durnivāryyaśca sarveṣāṃ kaṃsasya sacivo mahān
hiṃsakaḥ sarvajantūnāṃ vanānāmasti rakṣitā

28.12

suvicāryya jagatkānta vada no vadatāṃ vara
yuktaṃ kāryyamayuktaṃ vā karttavyamathavā na vā

28.13

bālakasya vacaḥ śrutvā bhagavān madhusūdanaḥ
uvāca madhuraṃ bālān vacanaṃ tat sukhāvaham

28.14

śrīkṛṣṇa uvāca
kiṃ vo daityādbhayaṃ bālā yūyaṃ matsahacāriṇaḥ
vṛkṣān bhaktā cālayitvā phalāni khādatā bhayam

28.15

śrīkṛṣṇājñāṃ samādāya bālakā balaśālinaḥ
utpeturvṛkṣaśikharaṃ kṣudhitāśca phalārthinaḥ

28.16

nānāprakāravarṇāni svādūni sundarāṇi ca
phalāni pātayāmāsuḥ paripakvāni nārada

28.17

kecid babhañjurvṛkṣāṃśca cālayāmāsureva ca
kecit kolāhalañcakrurnanṛtuśca kecana

28.18

avaruhya tarubhyaśca bālakā balaśālinaḥ
phalānyādāya gacchanto dadṛśurdaityapuṅgavam

28.18-2

mahābalaṃ mahākāyaṃ ghoraṃ gardabharūpiṇam
āgacchantaṃ mahāvegāt kurvantaṃ śabdamulvaṇam

28.20

taṃ dṛṣṭvā ruruduḥ sarve phalāni tatyajurbhiyā
kṛṣṇa kṛṣṇeti śabdañca pracakrurbahudhā bhṛśam

28.21

asmān rakṣa samāgaccha he kṛṣṇa karuṇānidhe
he saṅkarṣaṇa no rakṣa prāṇā no yānti dānavāt

28.22

kṛṣṇa he kṛṣṇa hare murāre govinda dāmodara dīnabandho
gopīśa gopeśvara bhavārṇave'smānananta nārāyaṇa rakṣa rakṣa

28.23

bhaye'bhaye vāpya śubhe'śubhe vā
sukheṣu duḥkheṣu ca dīnanātha
tvayā vinānyaṃ śaraṇaṃ bhavārṇave
na no'sti he mādhava rakṣa rakṣa

28.24

jaya jaya guṇasindho kṛṣṇabhaktaikabandho
bahutarabhayayuktān bālakān rakṣa rakṣa
jahi danujakulānāmīśamasmākamantaṃ
surakulabaladarpaṃ vardhayemaṃ nihatya

28.25

bālānāṃ viplavaṃ dṛṣṭvā balena saha mādhavaḥ
ājagāma śiśusthānaṃ bhayahā bhaktavatsalaḥ

28.26

bhayaṃ nāsti bhayaṃ nāstītyuktvā dudrāva satvaram
īṣaddhāsyaprasannāsyo nirbhayaṃ dattavān śiśūn

28.27

dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ balaṃ bālā nanṛturvijahurbhayam
harismṛtiścābhayadā sarvamaṅgaladāyikā

28.28

śrokṛṣṇe dānavaṃ dṛṣṭvā grasantaṃ purataḥ śiśūn
balaṃ sambodhya balinamuvāca madhusūdanaḥ

28.29

śrīkṛṣṇa uvāca
dānavo baliputro'yaṃ nāmnā sāhasiko balī
gardabho brahmaśāpena śapto durvāsasā purā

28.30

pāpiṣṭho mama badhyoyaṃ mahābalaparākramaḥ
ahamenaṃ badhiṣyāmi tvaṃ rakṣa bālakān bala

28.31

ādāya bālakān sarvān dūraṃ gacchetyuvāca ha
tān gṛhītvā balaḥ śīghraṃ jagāma tvarayājñayā

28.32

dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ dānavendro mahābalaparākramaḥ
jagrāsa līlayā kopājjvaladagniśikhopamam

28.33

babhūvātidāhayukto grartukāmo'titejasā
ujjagrāsa punardaityo vibhuṃ tejasvinaṃ bhiyā

28.34

ujjhitaṃ maktasaṅghāṇaṃ dṛṣṭvā daityo mumoca ha
atīva sundaraṃ rūpaṃ jvalantaṃ brahmatejasā

28.35

kṣaṇadarśanamātreṇa babhūvāsya purā smṛtiḥ
ātmānaṃ bubudhe kṛṣṇaṃ jagatāṃ kāraṇaṃ param

28.36

tejaḥsvarūpamograntaṃ dṛṣṭvā tuṣṭāva dānavaḥ
yathāgamaṃ yathā janma guṇātītaṃ śruteḥ param

28.37

dānava uvāca
vāmano'si tvamaṃśena matpituryajñabhikṣukaḥ
rājyaharttā ca śrīharttā sutalasthaladāyakaḥ

28.38

balibhaktivaśo vīraḥ sarveśo bhaktavatsalaḥ
śīghraṃ tvaṃ hiṃsa māṃ pāpaṃ śāpādadbharūpiṇam

28.36-2

munerdurvāsasaḥ śāpādīdṛśaṃ janma kutsitam
mṛtyuruktaśca muninā tvatto mama jagatpate

28.40

ṣoḍaśāreṇa cakreṇa sutīkṣṇenātitejasā
jahi māṃ jagatāṃ nātha saṅgatiṃ kuru mokṣada

28.41

tvamaṃśena varāhaśca samuddharttuṃ vasundharām
vedānāṃ rakṣitā nātha hiraṇyākṣaniṣūdanaḥ

28.42

tvaṃ nṛsiṃhaḥ svayaṃ pūrṇo hiraṇyakaśiporvadhe
prahlādānugrahārthāya devānāṃ rakṣaṇāya ca

28.43

tvañca vedoddhārakarttā mīnāṃśena dayānidhe
nṛpasya jñānadānāya rakṣāyai suraviprayoḥ

28.44

śeṣādhāraśca kūrmastvamaṃśena sṛṣṭihetave
dikṣādhāraśca śeṣastvamaṃśenāpi sahasradṛk

28.45

rāmo dāśarathistvañca jānakyuddhārahetave
daśakandharanihantā ca sindhau setuvidhāyakaḥ

28.46

kalayā paraśurāmaśca jamadagnisuto mahān
triḥsaptakṛtvo bhūpānāṃ nihantā jagatīpate

28.47

aṃśena kapilastvañca siddhānāñca gurorguruḥ
mātṛjñānapradātā ca yogaśāstravidhāyakaḥ

28.48

aṃśena jñānināṃ śreṣṭho naranārāyaṇāvṛṣī
tvañca dharmasuto bhūtvā lokavistārakārakaḥ

28.49

adhunā kṛṣṇarūpastvaṃ paripūrṇatamaḥ svayam
sarveṣāmavatārāṇāṃ jīvarūpaḥ sanātanaḥ

28.50

yaśodājīvano nityo nandaikānandavardhanaḥ
prāṇādhidevo gopīnāṃ rādhāprāṇādhikaḥ priyaḥ

28.51

vasudevasutaḥ śānto devakīduḥkhabhañjanaḥ
ayonisambhavaḥ śrīmān pṛthivībhārahārakaḥ

28.52

pūtanāyai mātṛgatiṃ pradātā ca kṛpānidhiḥ
balakeśinalambānāṃ mamāpi mokṣakārakaḥ

28.53

svecchāmaya guṇātīta bhaktānāṃ bhayabhañjana
prasīda rādhikānātha prasīda kuru māṃkṣamam

28.54

he nātha gārdabhīyoneḥ samuddhara bhavārṇavāt
mūrkhastvadbhaktaputro'haṃ māmuddhattuṃ tvamarhasi

28.55

vedā brahmādayo yañca munīndrāstotumakṣamāḥ
kiṃ staumi taṃ guṇātītaṃ purā daityo'dhunā kharaḥ

28.56

evaṃ kuru kṛpāsindho yena me na bhavejjanuḥ
dṛṣṭvā pādāravindaṃ te kaḥ punarbhavane vrajet

28.57

brahmā stotā kharaḥ stotā nopahāsitumarhasi
satīśvarasya vijñasya yogyāyogye samā kṛpā

28.58

ityevamuktvā daityendrastasthau ca purato hareḥ
prasannavadanaḥ śrīmānatituṣṭo babhūva ha

28.59

idaṃ daityakṛtaṃ stotraṃ nityaṃ bhaktyā ca yaḥ paṭhet
sālokyasāṣṭisāmīpyaṃ līlayā labhate hareḥ

28.60

iha loke harerbhaktimante dāsyaṃ sudurlabham
vidyāṃ śriyaṃ sukavitāṃ putrapautrān yaśo labhet

28.61

śrīnārāyaṇa uvāca
śrutvānumene daityendrastavanaṃ karuṇānidhiḥ
kathaṃ karomi saṃhāramīdṛśaṃ bhaktamityaho

28.62

anumanya smṛtiṃ tasya saṃjahāra hariḥ svayam
na hi yukto vadhastoturvakturvidhīrīśvarāt

28.63

dānavo māyayā viṣṇorvi sasmāra punaḥ svakam
duruktiṃ kaṇṭhadeśe tadadhiṣṭhānaṃ cakāra ha

28.64

uvāca śrīhariṃ daityaḥ kopāt prasphuritādharaḥ
sune sayau marttukāmo daivagrasto vicetanaḥ

28.65

daitya uvāca
dhruvaṃ tvaṃ marttukāmo'si durbuddhe mānavāryaka
adya prasthāpayiṣyāmi tvāmahaṃ yamamandiram

28.66

āyāsi jīvanākāṅkṣī mama tālavanaṃ śiśo
na yāsyasi punargehaṃ bāndhavaṃ na hi drakṣyasi

28.67

na kaṃso na jarāsandho narako na samo mama
devāḥ kampanti me nityaṃ ke cānye matsamā bhuvi

28.68

na hi saṃhārakarttā ca māṃ saṃharttuṃ kṣamaḥ śivaḥ
na ca brahmā na viṣṇuśca na mṛtyuḥ kāla eva ca

28.66-2

mama tālatarūn bhaṅktvā pātayitvā phalāni ca
ahaṅkāro'ti sahasā kimaho kasya tejasā

28.70

kastvaṃ vada vaṭo satyaṃ kamanīyo'tisundaraḥ
durlabhaṃ jīvanaṃ dātuṃ mahyaṃ kathamahāgataḥ

28.71

ityuktvā mastake kṛtvā prerayitvā tu taṃ balī
dūrataḥ pātayāmāsa śrīkṛṣṇaṃ maraṇonmukhaḥ

28.72

pātayitvā ca taṃ bhūmau viṣāṇābhyāṃ jaghāna saḥ
kṛṣṇāṅgasparśamātreṇa tadviṣāṇau babhañjatuḥ

28.73

daityo bhagnaviṣāṇaśca tamīśaṃ kopato mune
jagrāsa carvvaṇaṃ kartuṃ bhagnadanto babhūva ha

28.74

tejasā dagdhavaktraśca tamujjagrāha tatkṣaṇe
jajvāla vyathitaḥ kopāddadāra khurato mahīm

28.75

ghūrṇayitvā tu lāṅgūlaṃ śabdaṃ kṛtvā bhayānakam
sa jagāma śiśusthānaṃ dudruvurbālakā bhiyā

28.76

balañca prerayāmāsa mastakena mahābalī
balo muṣṭiṃ dadau tasmai mūrcchāmāpa tato'suraḥ

28.77

kṣaṇena cetanāṃ prāpya jagāma harisannidhim
vajramuṣṭyā ca vyathitaḥ punarmūrcchāmavāpa saḥ

28.78

punaśca cetanāṃ prāpya samuttasthau vyathākulaḥ
utsasarja bṛhatsvedaṃ mūtrañca bhayamāpa ha

28.76-2

kṣaṇāt sañcitaraṇaṃ prāpya mahābalaparākramaḥ
kṛtvā śirasi govindaṃ ghūrṇayāmāsa dānavaḥ

28.80

pātayāmāsa bhūmau taṃ ghūrṇayitvā punaḥ punaḥ
utpāṭya tālavṛkṣaṃ taṃ tār̤ayāmāsa mādhavaḥ

28.81

yathā keśāpahāreṇa mānavasya bhaved vyathā
tayā babhūva daityasya tālavṛkṣasya tār̤anāt

28.82

govarddhanaṃ samutpāṭya ghātayāmāsa taṃ vibhuḥ
papāta vegācchailendrastasyopari mahāmune

28.83

parvatasya prahāreṇa mūrcchāmāpa mahābalaḥ
babhūva palitāṅgaśca rudhirañca samudvahan

28.84

kṣaṇena cetanāṃ prāpya samuttasthau rupāsuraḥ
gṛhītvā parvataśreṣṭhaṃ prerayāmāsa mādhavam

28.85

dṛṣṭvā śailamutpatantaṃ vegena madhusūdanaḥ
jagrāha dakṣiṇakare yathekṣukhaṇḍavatprabhuḥ

28.86

pūrvasthāne parvataṃtaṃ sthāpayāmāsa kautukāt
gṛhītvā daityakarṇāgraṃ pātayāmāsa dūrataḥ

28.87

utpatya ca mahāvegāccakāra veṣṭanaṃ hareḥ
pṛthivīṃ gharṣayāmāsa tīkṣṇāgreṇa khureṇa ca

28.88

pragṛhya śrīhariṃ vegāt kṛtvā mūrdhni mahāsuraḥ
utpapāta manoyāyī līlayā lakṣayojanam

28.89

praharañca tayoryuddhaṃ nirlakṣe ca babhūva ha
tato gṛhītvā śrīkṛṣṇaṃ papāta dharaṇītale

28.60-2

punarmuhūrttaṃ yuddhañca babhūva bhūtale tayoḥ
mudā hariḥ praśaśaṃsa prahasya dānaveśvaram

28.61-2

maṅgatasya baleḥ putra dhanyaṃ tvajjīvanaṃ param
svastyastu te dānavendra vatsa nirvāṇatāṃ vraja

28.62-2

maddarśanaṃ svastibījaṃ paraṃ nirvāṇakāraṇam
sarvādhikaṃ sarvaparaṃ labha sthānaṃ manoharam

28.63-2

ityevamuktā śrīkṛṣṇaḥ sañcāra cakramuttamam
sūryyakoṭisamaṃ dīptyā jagrāha tat sudarśanam

28.64-2

cikṣepa bhrāmayitvā ca ṣoḍaśāramanuttamam
ciccheda līlayā badhyaṃ brahmaviṣṇumaheśvaraiḥ

28.65-2

papāta mastakaṃ bhūmau dānavasya mahātmanaḥ
tejaḥsamūha uttasthau śatasūryyasamaprabhaḥ

28.66-3

vilokya harilokaṃ saṃśliṣṭaṃ kṛṣṇapadāmbuje
samprāpya paramaṃ mokṣamaho dānavapuṅgavaḥ

28.67-2

gaganasthāḥ surāḥ sarve munayaśca bhṛśaṃ mudā
pārijātaprasūnānāñcakruste puṣpavarṣaṇam

28.68-2

nedurdundubhayaḥ svarge nanṛtuścāpsarogaṇāḥ
jagurgandharvanikarāstuṣṭuvurmunayo mudā

28.66-4

sukhā jagmuḥ surāḥ sarve munayo harṣavihvalāḥ
dhenukasya badhaṃ dṛṣṭvā tatrājagmuśca bālakāḥ

28.100

balañca balināṃ śreṣṭhastuṣṭāva puruṣottamam
tuṣṭuvurbālakāḥ sarve nanṛtuśca mudānvitāḥ

28.101

dattvā kṛṣṇabalābhyāñca pakvvāni phalāni ca
sarvāṇi bhakṣayāmāsurbālāḥ prahṛṣṭamānasāḥ

28.102

bhuktvā pītvā hariḥ śīghraṃ balena bālakaiḥ saha
jagāma svālayaṃ brahmannihatya dānaveśvaram

Linked texts (6)