Pramāṇa · Search · About · API

Krishnajanmakhanda 41

Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 41

Language
Sanskrit

41.1

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nārāyaṇanārada
saṃvāde śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe rādhāpraśne
triṃśattamo'dhyāyaḥ
ekotriṃśo'dhyāyaḥ
śrīrādhikovāca
kimāścaryyaṃ śrutaṃ nātha caritaṃ sumanoharam
adhunā śrotumicchāmi brahmaṇaḥ śāpakāraṇam

41.2

yo vidhātā trijagatāṃ tapasāṃ phaladāyakaḥ
sa kathaṃ kulaṭāśāpādapūjyaśca babhūva ha

41.3

śrīkṛṣṇa uvāca
manvantare raivatasya sucandro nṛpapuṃgavaḥ
tapasvī vaiṣṇavaśreṣṭho jñānī paramadhārmikaḥ

41.4

sa ca pūrvaṃ tapaḥ kurvannājagāma mama priye
ramyāñca malayadroṇīṃ bhārateṣu manoharām

41.5

tapaścakāra rājendro varṣāṇāñca sahasrakam
jīrṇaṃ tasya śarīrañca kaṭhoreṇa tapasvinaḥ

41.6

valmīkācchāditaṃ dehaṃ dṛṣṭvā dhātā kṛpānidhiḥ
ājagāma varaṃ dātuṃ tapaḥsthānaṃ sunirjanam

41.7

kamaṇḍalujalenaiva mama dehodbhavena ca
siṣeca tacca mantreṇa mayā dattena yogavit

41.8

kamaṇḍalujalasparśādutthāya nṛpatiḥ svayam
nanāma bhaktyā jagatāṃ sraṣṭārañca puraḥ sthitam

41.6-2

sa taṃ namantaṃ rājānamuvāca kamalodbhavaḥ
varaṃ vṛṇviti rājendra yatte manasi vāñchitam

41.10

tasya tadvacanaṃ śrutvā varaṃ vavre parātparam
mamaiva caraṇe bhaktiṃ madīyaṃ dāsyameva ca

41.11

kṛpayā ca varaṃ brahmā dattavānabhivāñchitam
sa ca tatpuratastasthau kāmadevasamaprabhaḥ

41.12

etasminnantare rājā dadarśa rathamuttamam
ākāśānnipatantaṃ vai śatasūryyasamaprabham

41.13

tejasācchāditaṃ sarvaṃ supradīptaṃ diśo daśa
ratnendrasāranirmāṇaṃ śatacakrasamanvitam

41.14

amūlyaratnaracitaṃ vicitrakalaśojjvalam
muktāmāṇikyahīrāṇāṃ mālājālaiśca rājitam

41.15

sadratnadarpaṇairdīptairatīva sumanoharam
bhūṣitaṃ divyavastraiśca śvetacāmarakoṭibhiḥ

41.16

pārijātaprasūnānāṃ mālājālaiḥ suśobhitam
manoyāyi mahāścaryyaṃ nānācitreṇa citritam

41.17

veṣṭitaṃ pārṣadairdivyai ratnabhūṣaṇabhūṣitaiḥ
caturbhujaiḥ śyāmalaiśca jvaladbhiḥ sthirayauvanaiḥ

41.18

pītavastraparīdhānaiścandanāgurucarcitaiḥ
dṛṣṭvā rathasthān devāṃśca nanāma nṛpatirmudā

41.19

sahasā tasya śirasi puṣpavṛṣṭirbabhūva ha
nedunduṃ dubhayaḥ svarge cānakāśca manoharam

41.20

ṛṣayo munayaḥ siddhāḥ prakurvanto mudāśiṣam
praśaśaṃsuḥ surāḥ sarve rājānaṃ harṣanirbharāḥ

41.21

rājā ca pārṣadāndhyātvā tadrūpaśca babhūva ha
pārṣadāstaṃ rathe kṛtvā nītvā jagmurmamālayam

41.22

madīyaṃ pārṣado bhūtvā sa ca tasthau mamāntike
tataḥ svamandiraṃ yāntaṃ dadarśa mohinī vidhim

41.23

puṣpodyāne ca ramye ca puṣpacandanavāyunā
sadyo mumoha taṃ dṛṣṭvā pradagdhā madanānaleḥ

41.24

vilokya vakranayanā jugopa sasmitaṃ mukham
sindūravinduṃ dadhatī kastūrīvindunā saha

41.25

cārucampakavarṇābhā satataṃ sthirayauvanā
vṛhannitambayugalā pīnaśroṇipayodharā

41.26

śaratpārvaṇaśubhrāṃśuprabhāsṛṣṭakarāṇanā
sūkṣmavastraparīdhānā ratnālaṅkārabhūṣitā

41.27

trailokyaṃ mohituṃ śaktā kaṭākṣaireva līlayā
atīva kāminī śaśvadgajendramandagāminī

41.28

pulakāñcitasarvāṅgī mūrcchāṃ saṃprāpa vartmani
savirīkṣya ca tāṃ brahmā jagāma śrīhariṃ smaran

41.29

savikāraṃ na hi prāpa hyātmārāmo jitendriyaḥ
brahmalokañca saṃprāpa brahmā ca jagatāṃ patiḥ

41.30

sakāmā sā ca kulaṭā babhūva hatacetanā
divāniśañcintayantī svapne jñāne caturmukham

41.31

sarvaṃ jāraṃ visasmāra tatyājāhāramīśvarī
uttiṣṭhantī nivasatau śayanaṃ kurvatī kṣamam

41.32

tattapātre yathā śasya bhramatyeva yathā pathi
etasminnantare rambhā vidagdhāpsarasāṃ varā

41.33

gacchantī kāmalokaṃ sā sakāmā tena vartmanā
dṛṣṭvā sahacarīṃ tatra śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukāma
abhiprāyeṇa bubudhe papraccha sasmitā tadā

41.34

rambhovāca
kathamevaṃvidhā tvaṃ hi trailokyacittamohinī
vada śīghraṃ mahābhāge rambhāhaṃ cetanaṃ kuru

41.35

samuddiśya sakāmā tvaṃ gaccha tvaṃ kāntamīpsitam
kulaṭā sarvasaubhāgyā na vayaṃ kulapālikāḥ

41.36

sarve vyagrā indriyāṇāṃ sukhāya bhuvanatraye
yānti prāṇā yataḥ kāle kā lajjā tatra jīvinām

41.37

na cātmanaḥ puraḥ kaścit priyo'sti bhuvanatraye
kānte patyau stanandhau ca sneho yaḥ svātmahetukaḥ

41.38

sambandhaḥ svātmano yāvattāvat sneho'sti tatra vai
yeṣu yanmānasaṃ śaśvatteṣāṃ prāṇāsta eva hi

41.39

gacchantīṃ kāmalokañca sakāmāṃ paśya māṃ priye
saha sakhyā samālocya manasā gaccha taṃ priyam

41.40

nibaddhya nīvīṃ keśāṃśca kṛtvā veśamabhīpsitam
munimohanabījañca tanmohaṃ kuru mohini

41.41

kathayasva mahābhāge vacanaṃ hṛdayaṅgamam
ratnātmānaṃ prabhāvañca strījātīnāṃ jagattraye

41.42

svābhiprāyaśca suratau na prakāśyaḥ kadācana
svāntaṃ kāntaṃ svānuraktamṛjvīṃ sahacarīṃ vinā

41.43

tasmādyatnena hṛdvākyaṃ prakāśyañca priye priye
anyathā copahāsāya maraṇāyaiva kalpate

41.44

tasyāśca vacanaṃ śrutvā sasmitā sā sulajjitā
hṛdyañca kathayāmāsa yaddhetostādṛśī gatiḥ

41.45

mohinyuvāca
yāvad dṛṣṭo mayā rambhe nirjane caturānanaḥ
tāvanmano me'ti dagdhaṃ śaśvanmanasijānalaiḥ

41.46

na dattamātmane bhavyamantare na hi rocate
jānāmi nāhamudayaṃ yāminīśadineśayoḥ

41.47

adhunā na hi bhedo me satataṃ svapnajñānayoḥ
mama prāṇāḥ pratīkṣante tasyāliṅganameva ca

41.48

kṣaṇaṃ vijñāpya na ciraṃ yāsyantī nānyathā priye
kāmajvālākalāpaiśca svarṇakāraṃ kalevaram

41.49

anāhāreṇa cedānīṃ babhūva dagdhaśailavat
gantuṃ sthātuṃ na śaktāha śayanaṃ kartumudyatā

41.50

dhigastu puṃścalījātiṃ māmeva ca viśeṣataḥ
amupāyaṃ kariṣyāmi vada rambheti sāmpratam
lajjāṃ vāpi śarīraṃ vā visṛjāmi ca kiṃ dvayoḥ

41.51

mohitovacanaṃ śrutvā prahasyāpsarasāṃ varā
tāmuvāca hitaṃ nītamupāyaṃ śubhakāraṇam

41.52

rambhovāca
evametadaho bhadre bhadrasya kāraṇaṃ tava
sarvaṃ tvapanayiṣyāmi śṛṇūpāyaṃ bhayaṃ tyaja

41.53

kṛtvā veṣamapūrvvañca pūrvamārādhya manmatham
tena sārdhaṃ svayaṃ gatvā mohaṃ kuru ca bhāmini

41.54

jitendriyāṇāṃ pravaraṃ sākṣātrārāyaṇātmakam
vinā kāmasahāyena kā śaktā jetumīśvaram

41.55

bhaja kāmaṃ tapaḥ kṛtvā puṣkare vraja mohini
sadyaḥ sākṣāt sa bhavitā dayāluryyoṣitāṃ prabhuḥ

41.56

ityuktvā tāmapsarasāṃ pravarā kāmamantikam
jagāmendriyaśāntyarthaṃ sā jagāma ca puṣkaram

41.57

puṣkare ca tapaḥ kṛtvā kāmaṃ samprāpya mohinī
jagāma tena sārdhañca brahmalokamanāmayam

41.58

dadarśa nirjanasthañca mohinī kamalodbhavam
tameva mugdhaṃ kartuñca samāribhe puraḥsthitā

41.59

kṣaṇaṃ nanartta suciraṃ sugānena kṣaṇaṃ jagau
saṅgītaṃ mama sambandhi bhaktānāṃ cittamohanam

41.60

vidhātā jagatāṃ tasyāḥ śrutvā saṅgītamīpsitam
pulakāñcitasarvāṅgo mumoha sāśrulocanaḥ

41.61

dṛṣṭvā mugdhaṃ caturvvaktaṃ mohinī hṛṣṭamānasā
kalāpramāṇaṃ bhāvañca cakāra tatra līlayā

41.62

svāṅgaṃ sandarśayāmāsa smerabhrūbhaṅgapūrvakam
kā lajjā tasya saṃsāre yaḥ kāmahatacetanaḥ

41.63

vijñāya brahmā tadbhāvaṃ natavakto babhūva ha
pradāya tasya dānañca virataḥ śrīhariṃ smaran

41.64

vijñāya brahmaṇo bhāvaṃ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukā
hatodyamā sā tuṣṭāva kāmaṃ kāmapradaṃ varam

41.65

mohinyuvāca
sarvvandriyāṇāṃ pravaraṃ viṣṇoraṃśañca mānasam
tadeva karmmaṇāṃ vījaṃ tadudbhava namo'stu te

41.66

svayamātmā hi bhagavān jñānarūpo maheśvaraḥ
namo brahman jagatsraṣṭastadudbhava namo'stu te

41.67

sṛṣṭiḥ sarvvaśarīreṣu dṛṣṭiśca yogināmapi
jagatsādhya durārādhya durnivāra namo'stu te

41.68

sarvvājita jagajjetā jīvajīva manohara
rativīja ratisvāmin ratipriya namo'stu te

41.69

śaśvadyoṣidadhiṣṭhāna yoṣitāṇādhika priya
yoṣidvāhana yoṣāmra yoṣiddhandhī namo'stu te

41.70

patisādhyakarāśeṣarūpādhāra guṇāśraya
sugandhivātasaciva madhumitra namo'stu te

41.71

śaśvadyonikṛtādhāra strīsandarśanavarddhana
vidagdhānāṃ virahiṇāṃ prāṇāntaka namo'stu te

41.72

akṛpā yeṣu te nāthaṃ teṣāṃ jñānavināśanam
anūharūpabhakteṣu kṛpāsindho namo'stu te

41.73

tapasvināñca tapasāṃ vighnabījāvalīlayā
manaḥ sakāmaṃ muktānāṃ kartuṃ śakta namo'stu te

41.74

tapaḥ sādhyāścarādhyāśca sadaiva pāñcabhautikāḥ
pañcendriyakṛtādhāra pañcabāṇa namo'stu te

41.75

mohinītyevamuktvā tu manasā sā vidheḥ puraḥ
virarāma namravaktrā babhūva dhyānatatparā

41.76

uktaṃ mādhyandine kānte stotrametanmanoharam
purā durvāsasā dattaṃ mohinyai gandhamādane

41.77

stotrametanmahāpuṇyaṃ kāmī bhaktyā yadā paṭhet
abhīṣṭaṃ labhate nūnaṃ niṣkalaṅko bhavet dhruvam

41.78

ceṣṭāṃ na kurute kāmaḥ kadācidapi taṃ priyam
bhavedarogo śrīyuktaḥ kāmadevasamaprabhaḥ
vaniṃtāṃ labhate sādhvīṃ patnīṃ trailokyamohinīm

Linked texts (3)