Pramāṇa · Search · About · API

Krishnajanmakhanda 45

Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 45

Language
Sanskrit

45.1

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nārāyaṇanāradasaṃvāde
śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe jāhnavījanmaprastāvo
nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ
pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
śrīkṛṣṇa uvāca
nārāyaṇaśca brahmāṇamuvāca kṛpayā punaḥ
dṛṣṭvā gaṅgāñca sarve gāṃ mama māyāñca menire

45.2

śrīnārāyaṇa uvāca
uttiṣṭha gaccha bhadrante bhaviṣyati caturmukha
atra snātvābhiśaptastvaṃ pūto bhava mamājñayā

45.3

tvaṃ cet satyaṃ svayaṃ pūtaḥ sparśaṃ vāñchanti tāni ca
vaiṣṇaveśasya tīrthāni sarvāṇi satataṃ mune

45.4

tathāpi śāpamuktastvamatra prakṛtihelanāt
ahaṅkāraśca sarveṣāṃ pāpavījamamaṅgalam

45.5

śīghraṃ tvaṃ gaccha golokaṃ mamālayaparātparam
prakṛtyaṃśāṃ maṅgaladāṃ tatra prāpsyasi bhāratīm

45.6

prakṛtiṃ bhaja kalyāṇasṛṣṭibījasvarūpiṇīm
aho kalpāntaparyyantaṃ tapastaptaṃ tvayādhunā

45.7

tava mantraṃ na gṛhṇanti ke'pi veśyābhiśāpataḥ
yadanyadevapūjāyāṃ tava pūjā bhaviṣyati

45.8

tvameva jagatāṃ dhātā svātmārāmaśca yoṣitaḥ
sarvarūpī ca pūjā ca sarvadeheṣu sarvataḥ

45.9

tadā mamājñayā brahman snātvā ca jāhnavījale
śīghraṃ jagāma golokaṃ māṃ praṇamya jagadguruḥ

45.10

te devā munayaḥ sarve prajagmuḥ svālayaṃ mudā
sunirmalaṃ mama yaśo gāyantaśca punaḥ punaḥ

45.11

vidhirogatya golokaṃ saṃprāpya bhāratīṃ satīm
sarvavidyādhidevīṃ tāṃ maddaktrājjavinirmitām

45.12

vāgīśvarīñca saṃprāpya brahmā pramuditaḥ svayam
kāmāstrāṇāñca vyāpāramanumene svayaṃ vibhuḥ

45.13

tata āgatya māṃ natvā prāpya trailokyamohinīm
krīr̤āṃ cakāra bhagavān sthāne sthāne'tinirjane

45.14

ratiṃ cirataraṃ kṛtvā virarāma svayaṃ vidhiḥ
vāgīśvarīmuvācedaṃ tvaṃ vai brahmā ca karmaṇā

45.15

kācit svakarmaṇā sādhvī pūjyā ca sthirayauvanā
tavaiva karmayogañca yuvānaṃ paśya sundari

45.16

vidagdhāyā vidagdhena saṅgamo guṇavān bhavet
jarāturo'haṃ vṛddhaśca tapasvī vaiṣṇavo dvijaḥ

45.17

asvatantraḥ parādhīnaḥ kā ratiḥ puṃścalīṣu me
ājagāma brahmalokaṃ punareva nijālayam

45.18

dadṛśurbrahmalokasthāstāṃ devīṃ kautukānvitām
atīvasundarīṃ ramyāṃ śubhravarṇāñca sasmitām

45.16-2

śaracchītāṃśuvadanāṃ śaratpaṅkajalocanām
pakkavimbaprabhāmuṣṭadīptauṣṭhādharapallavām

45.20

muktāpaṅktivinindyaikadantapaṅktimanoharām
ratnakeyūravalayaratnanūpuraśobhitām

45.21

ratnakuṇḍalayugmena karṇamūlavirājitām
ratnendrasārahāreṇa vakṣaḥsthalasamujjvalām

45.22

vahniśuddhāṃśukaṃ sūkṣmaṃ vibhratīṃ navayauvanām
atīva kamanīyāñca pīnaśroṇipayodharām

45.23

vīṇāpustakahastāñca vyākhyāmudrākarāṃ varām
te ca nirmañchanaṃ kṛtvā cakruḥ parasamaṅgalam

45.24

purīṃ praveśayāmāsurbrahmāṇaṃ bhāratīṃ mudā
brahmā tayā saha krīr̤āṃ cakāra sa divāniśam

45.25

atīva sukhasambhāge nimagnaḥ satataṃ mudā
gūr̤haṃ sarvapurāṇeṣu kiṃ punaḥ śrotumicchasi

45.26

śrīnāyaṇa uvāca
gaṇeśavacanaṃ śrutvā prahasya parameśvarī
bhūyo'pi paripapraccha kautukātmānasaṃ purā

45.27

śrīrādhikovāca
brahmā kathaṃ na jagrāha veśyāṃ svayamupasthitām
na karmakṣetre rahasi phaladātā ca karmaṇām

45.28

upasthitāyāsyāme ca mahān doṣo hi yoṣitaḥ
jñātvā deva vidhātā sa kathaṃ tatyāja mohinīm

45.29

śrīnārāyaṇa uvāca
rādhikāvacanaṃ śrutvā prahasya madhusūdanaḥ
pādmakalpasya vṛttāntamuvāca parameśvarīm

45.30

śrīkṛṣṇa uvāca
śṛṇu kānte pravakṣyāmi purāvṛttāntamīpsitam
akathyaṃ gopanīyañca mahatāmabhininditam

45.31

ekadā ca prajāḥ sraṣṭuṃ vidhātā prerito mayā
sasarja manasā putrān jvalanto brahmatejasā

45.32

sanakañca sanandañca sanātanamanuttamam
sanatkumāraṃ voḍhuñca kaviṃ pañcaśikhaṃ vibhum

45.33

asitaṃ kapilaṃ siddhaṃ siddhānmamakalodbhavān
tān nagnāt pañcavarṣīyān pitā sraṣṭuṃ jagāda ha

45.34

prajāḥ sraṣṭuṃ prerakañca janakaṃ te'vamanya ca
prajagmustapase tūrṇaṃ mamārcanaparāyaṇāḥ

45.35

tadā ruṣṭo jagaddhātā punaḥ putrān vinirmame
rudrānekādaśa varān rudato bhīmavigrahān

45.36

tasmin prayujya tarasā punaḥ putrān vinirmame
yogī yogena māṃ dhyātvā svātmārāmaḥ svavigrahe

45.37

vaśiṣṭhaṃ pulahañcaiva kratumāṅgirasaṃ tathā
bhṛgumatriṃ pulastyañca dakṣaṃ karddamameva ca

45.38

marīciñca vinirmāya prajāḥ sraṣṭuṃ niyujya ca
prahṛṣṭamānasaḥ putraṃ kanyekāñca sasarja ha

45.36-2

kṛṣṇasya kāminaḥ putraḥ kāmadevo babhūva ha
kanyā ṣoḍaśavarṣīyā ratnabhūṣaṇabhūṣitā

45.40

uvāca putraṃ sa vidhiḥ sudīptaṃ purataḥ sthitam
durnnivāryyaṃ makalāṃśaṃ svātmārāmaṃ manoharam

45.41

brahmovāca
strīpuṃsoḥ krīr̤anārthāya mudā tvañca vinirmitaḥ
hṛdi yogena sarveṣāmadhiṣṭhānaṃ kariṣyasi

45.42

saṃmohanaṃ samudvegaṃ bījastambhitakāraṇam
unmattabījaṃ jaladaṃ śaśvaccetanahārakam

45.43

pragṛhya tānmayā dattān sarvasaṃmohanaṃ kuru
durnnivāryo mama varādbhava vatsa bhaveṣu ca

45.44

bāṇān dattvaivamuktvā ca prahṛṣṭaśca jagadvidhiḥ
dṛṣṭovāca duhitaraṃ varaṃ dātuṃ samudyataḥ

45.45

etasminnantare kāmo manasālocya mantraṇām
karttuṃ śastraparīkṣāñca bāṇāṃścikṣepa brahmaṇi

45.46

mantrapūtaiśca bāṇaiśca durvāryyaiḥ smareṇa ca
ativṛddho mahāyogī mūrcchito hatacetanaḥ

45.47

kṣaṇena cetanāṃ prāpya dadarśāgre ca kanyakām
tāṃ saṃbhoktuṃ manaścakre sā dudrāva bhiyā satī

45.48

dṛṣṭvā paścācca pitaraṃ dhāvantaṃ hatacetanam
jagāma śaraṇaṃ śīghraṃ bhrātṝṇāñca tapasvinām

45.46-2

teṣāṃ samīpe saṃsthāpya tamūcuḥ pitaraṃ krudhā
hitaṃ tathyañca vedoktaṃ nītisāraṃ paraṃ vacaḥ

45.50

ṛṣaya ūcuḥ
aho kimetajjanakakarmaita̍ti vigarhitam
nīcānāṃ caritaṃ yattatkaroṣi tvaṃ jagadvidhe

45.51

paśyanti satataṃ santaḥ prasūmiva parastriyam
ye te sarvatra pūjyāśca paratreha jitendriyāḥ

45.52

tvaṃ svayaṃ vedakartā ca kanyāṃ saṃbhoktumicchasi
kanyā ca mātṛvargeṣu praviṣṭā ca śrutau śrutā

45.53

guroḥ patnī rājapatnī viprapatnī ca yā satī
patnī ca bhrātṛsutayormitrapatnī ca tatprasūḥ

45.54

prasūḥ pitrostathā bhrātuḥ patnī śvaśrūḥ svakanyakāḥ
jananī tatsapatnī ca bhaginī surabhī tathā

45.55

svābhīṣṭasurapatnī ca dhātrikāntrapradāyikā
garbhadhātrī svanāmnā ca bhayāttrātuśca kāminī

45.56

etā vedapraṇītāśca sarveṣāṃ mātaraḥ smṛtāḥ
etāsvapi ca sarvāsu nyūnatā nāsti kāsu ca

45.57

kanyādātānnadātā ca jñānadātābhayapradaḥ
janmado mantrado jyeṣṭhabhrātā ca pitaraḥ smṛtāḥ

45.58

etā vahanti ye mūr̤hā ya etān janakānapi
pacyante narake te ca yāvadvai brahmaṇo vayaḥ

45.59

tānandhakūpe saṃsthāpya dūrato yamakiṅkarāḥ
kurvanti tār̤anaṃ śaśvatpurīṣaṃ pāyayanti ca

45.60

tvameva viśvakarttā ca śāstā vai śamanasya ca
svayaṃ vidhātā jagatāṃ tena gṛhṇāsi kanyakām

45.61

asmākaṃ purato dūraṃ gaccha kāmārttamānasa
na kurmo bhasmasātkartuṃ śaktāśca janakaṃ vayam

45.62

gurordoṣasahasrāṇi kṣantumarhanti paṇḍitāḥ
sarvaghnaṃ taṃ vinighnanti nītijñāḥ svaguruṃ vinā

45.63

gṛhṇantaṃ yadi sarvasvaṃ śapantaṃ niṣṭhuraṃ gurum
sādhavastaṃ na nindanti praṇamanti svabhaktitaḥ

45.64

ye dviṣanti ca nindanti gurumiṣṭaṃ surātparam
pacyante te'ndhakūpe ca yāvaccandradivākarau

45.65

purīṣaṃ bhuñjate nityaṃ kṣubhitā yamatāḍanaiḥ
sarpapramāṇakīṭaiśca daṃśitaśca divāniśam

45.66

ityevamuktvā munayaḥ praṇemustatpadāmbujam
sarvaṃ bhavati daivena praśāntamanasā dhruvam

45.67

unmukhā munayaḥ sarve babhūvuśca svakarmaṇi
brahmā śarīraṃ santyaktuṃ vrīḍayā ca samudyataḥ

45.68

yogena bhittvā ṣaṭcakraṃ sarvān prāṇānnirudhya ca
brahmarandhraṃ samānīya tatyāja svena vartmanā

45.69

manasā śrīhariṃ smṛtvā namaskāraṃ cakāra ha
na me manaḥ paradravye bhavitā lolamīśvara

45.70

• prāṇatyāgāt paraṃ duḥkhamayaśaśca yaśasvinām
babhūva hṛdi kṛtvaikaṃ brahmā līnaśca brahmaṇi

45.71

kanyā tātaṃ mṛtaṃ dṛṣṭvā vilapya ca bhṛśaṃ muhuḥ
yogena dehantatyāja sā pralīnā ca brahmaṇi

45.72

mṛtaṃ tātañca bhaginīṃ dṛṣṭvā ca munipuṅgavāḥ
sasmaruḥ śrīhariṃ kopāt svātmārāmaṃ vilapya ca

45.73

nārāyaṇo madaṃśaśca kṛpayāgatya satvaram
brahmāṇaṃ jīvayāmāsa brahmajñānāt sutāñca tām

45.74

brahmā puro hariṃ dṛṣṭvā varaṃ vavre svavāñchitam
bhaktiṃ tvaccaraṇe śaśvanniścalāmapāyinīm

45.75

brahmāṇaṃ virasaṃ dṛṣṭvā tamuvāca kṛpānidhiḥ
prabodhavacanaṃ satyaṃ nītisāraṃ manoharam

45.76

śrīnārāyaṇa uvāca
śṛṇu brahman pravakṣye'haṃ sukhamuttolya sāmpratam
tyaja lajjāṃ jagannātha hṛdayajvararūpiṇīm

45.77

satkīrttirapakīrttirvā supratiṣṭhāpyupadravaḥ
kṣudrāṇāñcaiva mahatāṃ bhavantyeva svakarmaṇā

45.78

sarveṣāmapi sarvebhyaḥ svakarma balavattaram
tasmāt santaḥ prakurvvanti nityaṃ satkarma santatam

45.76-2

kecit kurvvanti nirmūlaṃ sarveṣāmapi karmaṇām
kṛtaṃ karma paraṃ bhuktvā haripādābjacetasaḥ

45.80

kukarmaṇaścāpakīrttistato lajjā bhavet dhruvam
sukarmaṇaḥ supratiṣṭhā sarvatra nirmalaṃ yaśaḥ

45.81

kālena rajasā deho balarūpaṃ śubhāśubham
kīrttiryā triguṇā ceda so'syāpayaśo vidhe

45.82

ṛṇavraṇāpavādāśca jantūnāṃ yānti kālataḥ
mahatāṃ tau ca pūrvoktau netaraśca kadācana

45.83

sadāpakīrttirvasati parastrīṣu ca vastuṣu
tasmātte naiva gṛhṇanti santataḥ svakleśakāraṇe

45.84

smara māmantare brāhme madīyaṃ viṣayaṃ kuru
atastena mano lolaṃ bhavitā paravastuṣu

45.85

yoṣidrūpā ca me māyā sarveṣāṃ mohakāriṇī
līlayā kurute mohaṃ svātmārāmasya santatam

45.86

nānāmudrāśraye dehe rāgiṇaṃ santataṃ ratiḥ
stanābhidhe māṃsapiṇḍe'dhare lālālaye śucau

45.87

śroṇivaktrastanaṃ tāṃsāṃ kāmadevālayaṃ sadā
tasmātte na hi paśyanti santo hi dharmabhīravaḥ

45.88

ko dharmaḥ kiṃ yaśasteṣāṃ kā pratiṣṭhā ca kiṃ tapaḥ
kiṃ buddhirvidyā dānañca parastrīṣu ca yanmanaḥ

45.89

ihāpyapayaśo duḥkhaṃ narakeṣu paratra ca
vāsaḥ prahārasteṣāñca tāḍanaiḥ kṛmibhakṣaṇaiḥ

45.90

duḥkhabījaṃ sukhaṃ matvā mūḍhāśca daivadoṣataḥ
parastrīsevanaṃ prītyā kurvvanti santataṃ mudā

45.91

uttamā matpadāmbhojaṃ sat karma madhyamāḥ sadā
smaranti śaśvadadhamāḥ parastrīsevanaṃ mudā

45.92

vipattiḥ santataṃ tasya paravastuṣu yanmanaḥ
viśeṣataḥ parastrīṣu suvarṇeṣu ca bhūmiṣu

45.93

davātparastriyaṃ dṛṣṭvā viramedyo hariṃ smaran
dṛṣṭvā parasuvarṇañca hastaprakṣālanācchuciḥ

45.94

satataṃ naiva saṃsaktāḥ santaḥ svastrīṣu kāmataḥ
yakṣmavyādhijñānahānilokanindābhayena ca

45.95

tapasvinastapasyāyāṃ śāstracintāsu paṇḍitāḥ
yogino yogacintāsu vedārtheṣu ca vaidikāḥ

45.96

sādhvyaśca patisevāṣu gṛhasthā gṛhakarmasu
viṣayeṣu viṣayiṇo madbhaktā mama sevane

45.97

ete niyuktā eteṣu sabhāsu ca praśaṃsitāḥ
vedoktācaraṇenaiva tadviruddhena ninditāḥ

45.98

sarve nityaṃ praśaṃsanti śaśvatsanmārgagāminam
hālikā api nindanti kuvartmagāminaṃ vidhe

45.96-2

bhavitā na parastrīṣu paravastuṣu te manaḥ
adya prabhṛti jīvantaṃ niviṣṭaṃ madareṇa ca

45.100

madīyaviṣaye vācye mayā dattaṃ kuru priyam
antarā matpadāmbhojacintāṃ vighnavināśinīm

45.101

kanyā bhavatu me brahman kāmadevasya kāminī
ratirnāma parityājyā ratyadhiṣṭhātṛdevatā

45.102

ityevamuktvā brahmāṇamāśvāsya kamalāpatiḥ
jagāma nityaṃ vaikuṇṭhaṃ vṛndāvanavinodanaḥ

Linked texts (3)