Krishnajanmakhanda 85
Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 85
- Language
- Sanskrit
85.1
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nārāyaṇanāradasaṃvāde
śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe bhagavannandasaṃvāde
catuḥsaptatitamo'dhyāyaḥ
pañcasaptatitamo'dhyāyaḥ
śrībhagavānuvāca
śaṛṇu nanda pravakṣyāmi jñānañca paramādbhutam
sugopanīyaṃ vedeṣu purāṇeṣu ca durlabham
85.2
na viśvāso hi nārīṣu santataṃ kulaṭāsu ca
mokṣamārgārgalāsveva bhramamāyāsu bhūmiṣu
85.3
haribhakterasādhvīnāṃ viruddhāsu yutāsu ca
bījarūpāsu nāśānāṃ pramadāsa vrajeśvara
85.4
nityañca prātarutthāya rātrivāso vihāya ca
abhīṣṭadevaṃ hṛtpadme brahma randhre guruṃ param
85.5
vicintya manasā prātaḥkṛtyaṃ kṛtvā suniścitam
snānaṃ karoti suprājño nirmaleṣu jaleṣu ca
85.6
na saṅkalpañca kurute bhaktaḥ karmanikṛntanaḥ
snātvā hariṃ smaret sandhyāṃ kṛtvā yāti gṛhaṃ prati
85.7
prakṣālya pādau praviśennidhāya dhautavāsasī
pūjayet paramātmānaṃ māmeva muktikāraṇam
85.8
śālagrāme maṇau yantre pratimāyāṃ jale'pi ca
tathā ca vipre gavi ca guruṣvevāviśeṣataḥ
85.6-2
ghaṭe'ṣṭadalapadme ca pātre candananirmite
āvāhanañca sarvatra śālagrāme jale na ca
85.10
mantrānurūpadhyānena dhyātvā māṃ pūjayed vratī
ṣoḍaśopacāradravyāṇi dadyānmūlena bhaktitaḥ
85.11
śrīdāmānaṃ sudāmānaṃ vasudāmānameva ca
vīrabhānuṃ śūrabhānuṃ gopān pañca prapūjayet
85.12
sunandanandakumudaṃ pārṣadaṃ me sudarśanam
lakṣmīṃ sarasvatīṃ durgāṃ rādhāṃ gaṅgāṃ vasundharām
85.13
guruñca tulasīṃ śambhuṃ kārttikeyaṃ vināyakam
navagrahāṃśca dikpālān paritaḥ pūjayet sudhīḥ
85.14
devaṣaṭkañca sampūjya sarvvādau vighnavighnataḥ
gaṇeśañca dineśañca vahniṃ viṣṇuṃ śivaṃ śivām
85.15
śrutau vinirmitān devān mokṣadān karmakṛntanān
gaṇeśaṃ vighnanāśāya sūryyaṃ vyādhivināśani
85.16
vahniṃ prāptinimittena śāntau śuddhau bhaveddhruvam
viṣṇuṃ mokṣanimittena jñānadānāya śaṅkaram
85.17
buddhimuktinimittena pārvvatoṃ pūjayetsudhīḥ
puṣpāñjalitrayaṃ dattvā svastotraṃ kavacaṃ paṭhet
85.18
guruṃ praṇamya saṃpūjya taṃtapaścāt praṇamet suram
ṛtvāṅgikañca saṃpūjya yathāsukhamudīritam
85.18-2
samācaret svakarmaitat vedoktaṃ svātmaśuddhaye
viṣṭhāṃ na paśyet prājñaśca vyādhibījasvarūpiṇīm
85.20
mūtrañca vyādhibījañca paraṃ narakakāraṇam
liṅgayoniṃ pāpaduḥkhavyādhidāridrayadāyinīm
85.21
uro mukhaṃ stanaṃ strīṇāṃ kaṭākṣaṃ hāsyameva ca
vināśabījaṃ rūpañca vipadāṃ kāraṇaṃ sadā
85.22
divābhogañca svastrīṇāṃ khalopaṃ parivarjayet
rogāṇāṃ kāraṇañcaiva cakṣuṣoḥ karṇayostathā
85.23
ekatārañca gaganaṃ na paśyet tu rujāṃ bhayāt
devān dṛṣṭvā hariṃ smṛtvā saptadhā nāradaṃ japet
85.24
astakāle raviṃ candraṃ na paśyed vyādhikāraṇam
khaṅgaṃ samuditaṃ candraṃ na paśyed vyādhikāraṇam
85.25
jalasthañca raviṃ candraṃ dṛṣṭvā śokaṃ labhennaraḥ
bandhuvicchedahetuñca na paśyet paramaithunam
85.26
ekatra śayanasthānaṃ bhojanañca gatiṃ tathā
na kuryyāt pāpinā sārddhaṃ sarvvanāśasya lakṣaṇam
85.27
ālāpād gātrasaṃsparśācchayanāśrayabhojanāt
sañcaranti dhruvaṃ pāpāstailavindurivāmbhasā
85.28
hiṃsrajantusamīpañca na gaccheda duḥkhakāraṇam
khalena sārddhaṃ milanaṃ na kuryyācchokakāraṇam
85.28-2
brāhmaṇānāṃ gavāñcaiva vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ
na kuryyāddhiṃsanaṃ hāniṃ sarvvanāśasya kāraṇam
85.30
devadevalaviprāṇāṃ vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca
vittaṃ dhanañca na haret sarvvanāśasya kāraṇam
85.31
svadattaṃ paradattaṃ vā brahmavittaṃ harettu yaḥ
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kramiḥ
85.32
gṛdhrakoṭisahasrāṇi śatajanmāni śūkaraḥ
śvāpadaḥ śatajanmāni gaṇḍakaḥ saptajanmani
85.33
ghoṭakaḥ saptajanmāni kumbhīraḥ pañcajanmasu
puṃścalīnāṃ yonikīṭaṃ śatajanmasu niścitam
85.34
brahmakīṭañca taṃṣāñca śatajanmasu nārada
godhikā saptajanmāni gardabhaḥ saptajanmasu
85.35
saptajanmasu mārjāro nakulastriṣu janmasu
uccaiḥśravā janmaśataṃ kharaścāpi tathaiva ca
85.36
krūrasarpaśca śārdū lo mahiṣaḥ saptajanmasu
bhekaśca śatajanmāni chāgalaḥ saptajanmasu
85.37
bhallūkaḥ śatajanmāni śṛgālo lakṣajanmasu
tato jalaukā bhavati brahmasvaharaṇād dhruvam
85.38
kumbhīpāke ca pacyante pāpino brahmaṇaḥ śatam
dakṣiṇāṃ vipramuddiśya tatkālañcenna dīyate
85.39
ekarātre vyatīte tu taddānaṃ dviguṇaṃ bhavet
māse śataguṇaṃ proktaṃ dvimāse tu sahasrakam
85.40
saṃvatsare vyatīte tu sa dātā narakaṃ vrajet
dātā na dīyate mūrkho grahītā ca na yācate
ubhau tau narakaṃ yātau dātā vyādhiyuto bhavet
85.41
viprāṇāṃ hiṃsanaṃ kṛtvā vaṃśahāniṃ labhed dhruvam
dhanaṃ lakṣmīṃ parityajya bhikṣukaśca bhaved vrajan
85.42
devañca brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā na namedyo labhecchucam
na kuryād gurubhaktiṃ yo labhate rauravaṃ śucam
85.43
yā strī mūḍhā durācārā svapatiṃ harirūpiṇam
na paśyettarjanaṃ kṛtvā kumbhīpāke vrajed dhruvam
85.44
vāktarjanādbhavet kāko hiṃsanāt śūkaro bhavet
sarpo bhavati kopena darpeṇa gardabho bhavet
85.45
kukurī ca kuvākyenāpyandhaśca viṣadarśanāt
85.46
pativratā ca vaikuṇṭhaṃ patyā saha vrajed dhruvam
śivaṃ durgāṃ gaṇapatiṃ sūryyaṃ viprañca vaiṣṇavam
85.47
viṣṇuṃ nindati yo mūr̤ho sa mahārauravaṃ vrajet
pitaraṃ mātaraṃ putraṃ satīṃ bhāryyā guruṃ tathā
85.48
anāthāṃ bhaginīṃ kanyāṃ vinindya narakaṃ vrajet
viprabhaktivihīnāśca kṣatraviṭśūdrayonijāḥ
85.46-2
haribhaktivihīnāśca pacyante narake dhruvam
patibhaktivihīṃnāśca yuvataśca narādhamāḥ
85.50
śālagrāmajalaṃ viṣṇuprasādaṃ ye ca bhuñjate
tīrthaṃ punanti te viprāḥ śataṃ puṃsāṃ vasundharām
85.51
pitṛdevān samabhyarcya khādan māṃsaṃ dvijaḥ śuciḥ
yo bhakṣati vṛthāmāṃsaṃ sa mahārauravaṃ vrajet
85.52
matsyāṃśca kāmato dagdhvā copavāsaṃ vased dvijaḥ
prāyaścittaṃ tataḥ kuryyād vrataṃ cāndrāyaṇañcaret
85.53
so'śuciḥ satataṃ nanda hanti puṇyaṃ purātanam
kāmato brāhmaṇo matsyaṃ bhuṃkte yo jñānadurbalaḥ
85.54
viṣṇorucchiṣṭabhojī yo matsyaṃ māṃsena khādati
pade pade'śvamedhasya labhate niścitaṃ phalam
85.55
ekādaśīṃ ye kurvanti kṛṣṇajanmāṣṭamīvratam
śatajanmakṛtāt pāpān mucyate nātra saṃśayaḥ
85.56
yad bālye yacca kaumāre vārddhake yacca yauvane
bhasmībhūtāni kurvvanti pātakāni kṛtāni ca
85.57
ekādaśīdine bhuṅkte kṛṣṇajanmāṣṭamīvrate
trailokyajanitaṃ pāpaṃ so'pi bhuṅkte na saṃśayaḥ
85.58
āture niyamo naspādativṛddhe ca bālake
bhaktasya dviguṇaṃ dattvā brāhmaṇāya śucirbhavet
85.56-2
yo bhuṅkte śivarātrau ca śrīrāmanāvamīdine
upavāse samarthaśca sa mahārauravaṃ vrajet
85.60
kuhūpūrṇendusaṃkrāntyāṃ caturddaśyaṣṭamīṣu ca
naraścāṇḍālayoniḥ syāt strītailamāṃsasevanāt
85.61
matsyaṃ māṃsaṃ masūrañca kāṃsyapātre ca bhojanam
ārdrakaṃ raktaśākañca ravau ca parivarjayet
anyathā narakaṃ yāti kumbhīpākaṃ na saṃśayaḥ
85.62
rajasvalātnaṃ veśyānnaṃ madirātnaṃ brajeśvara
yo bhuṅkte brāhmaṇo daivāt viḍbhojī sa bhaved dhruvam
85.63
yadaṅgā kurute karma na tasya phalabhāg bhavet
sa bhavedaśucirnityaṃ bhasmāntaṃ tasya sūtakam
85.64
nārī veśyā pravijñeyā catuṣpuruṣagāminī
pāke ca pitṛdevānāṃmadhikārī na tadbhavet
85.65
yad grāmayājināmannaṃ śūdraśrāddhānnabhojanam
bhuktvā ca narakaṃ yāti yāvaccandradivākarau
85.66
śūdrāṇāṃ śrāddhadivase tadannaṃ bhuñjate dvijāḥ
kumbhīpāke ca pacyante yāvadvai brahmaṇaḥ śatam
85.67
yaḥ śūdreṇābhyanujñāto bhuṅkte śrāddhadine'nyataḥ
surāpīti sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
85.68
asijīvī maṣījīvī devalī vṛṣavāhakaḥ
śūdrāṇāṃ śavadāhī ca yo hi śūdrāpatirdvijaḥ
sa śūdravad bahiṣkāryyastadannaṃ viṭsamaṃ satām
85.68-2
nopatiṣṭhati yaḥ pūrvāṃ nopāste yastu paścimām
sa śūdravad vahiṣkāryyaḥ sarvvasmād dvijakarmaṇaḥ
85.70
sandhyāhīno'śucirnityamanarhaḥ sarvvakarmasu
yadahnā kurute karma na tasya phalabhāg bhavet
rāmamantravihīna brāhmaṇo narakaṃ vrajet
85.71
nadīgarbhe ca gartte ca vṛkṣamūle jalāntike
devāntike śasyabhūmau purīṣaṃ notsṛjed budhaḥ
85.72
valmīkamūṣakotkhātāṃ mṛdamantarjalāṃ tathā
śaucāvaśiṣṭāṃ gehācca na dadyāllepasambhavām
85.73
antaḥprāṇipipīlyāñca halotkhātāṃ vrajeśvara
ālavālotthitāñcaiva śasyakṣetrotthitāṃ tathā
85.74
vṛkṣamūlotthitāṃ nanda nadīgarbhotthitāṃ tathā
parityajenmṛdastvetāḥ sakalāḥ śaucasādhane
85.75
kuṣmāṇḍaghātikā yā strī dīvanirvāṇakaḥ pumān
saptajanma bhavedrogī daridro janmajanmani
85.76
pradīpaṃ śivaliṅgañca śālagrāmaṃ maṇiṃ tathā
pratimāṃ yajñasūtrañca suvarṇaṃ śaṅkhameva ca
85.77
hīrakañca tathā muktāṃ gomūtraṃ gomayaṃ ghṛtam
śālagrāmaśilātoyaṃ bhūmau tyaktvā vrajedadhaḥ
85.78
daridraḥ kṛpaṇaḥ kuṣṭhī vaṃśahīno'pyabhāryyakaḥ
bhūmihīnaḥ prajāhīno bandhuhīnaśca kutsitaḥ
85.79
andhaḥ paṅgurvā kharaśca khañjaścai vāṅgahīnakaḥ
bhavet krameṇa pāpī sa hyetān bhūmau tyajettu yaḥ
85.80
divase sandhyayornidrāṃ strīsambhogaṃ karoti yaḥ
saptajanma bhavedrogī daridraḥ saptajanmasu
85.81
udite jagatīnāthe yaḥ kuryāddantadhāvanam
sa pāpiṣṭhaḥ kathaṃ brūte pūjayāmi janārdanam
85.82
mṛdbhasmagośakṛtpiṇḍaistathā bālukayāpi vā
kṛtvā liṅgaṃ sakṛtpūjya vaset kalpaśataṃ divi
85.83
sahasrapūjanāt so'pi labhate vāñchitaṃ phalam
lakṣañca pūjayedyastu śivatvaṃ labhate dhruvam
85.84
jīvanmukto bhavedvipro liṅgamabhyarcayettu yaḥ
śivapūjāvihīnaśca brāhmaṇo narakaṃ vrajet
85.85
matpūjitaṃ priyatamaṃ śivaṃ nindanti ye narāḥ
pacyante niraye tāvadyāvadvai brahmaṇaḥ śatam
85.86
pūjite śivaliṅge ca yadi syāt keśavālukā
sa mahāndho vālukayā keśana yavano bhavet
85.87
kṣudre daridraḥ kṛpaṇo vyādhiḥ syāt kutsite tathā
sarvebhyo mānahāniḥ syājjāyate nīcayoniṣu
85.88
sarveṣu priyapātreṣu brāhmaṇaśca mama priyaḥ
brāhmaṇācca priyā lakṣmīḥ satataṃ vakṣasi sthitā
85.89
tato'dhikā priyā rādhā priyā bhaktāstato'dhikāḥ
tato'dhikaḥ śaṅkaro me nāsti me śaṅkarāt priyaḥ
85.60-2
mahādeva mahādeva mahādeveti vādinaḥ
paścādyāmi ca saṃhṛṣṭo nāmaśravaṇalobhataḥ
85.91
mano me bhaktamūle ca prāṇā rādhātmikā dhruvam
ātmā me śaṅkarasthānaṃ śivaḥ prāṇādhikaśca yaḥ
85.92
ādyā nārāyaṇī śaktiḥ sṛṣṭisthityantakāriṇī
karomi ca yayā sṛṣṭiṃ yayā brahmādidevatāḥ
85.93
yayā jayati viśvañca yayā sṛṣṭiḥ prajāyate
yayā vinā jagannāsti mayā dattā śivāya sā
85.94
dayā nidrā ca kṣuttṛptistṛṣṇā śraddhā kṣamā dhṛtiḥ
tuṣṭiḥ puṣṭistathā śāntirlajjādhidevatā hi sā
85.95
vaikuṇṭhe sā mahālakṣmīrgoloke rādhikā satī
martye lakṣmīśca kṣīrode dakṣakanyā satī ca sā
85.96
sā durgā menakā kanyā dainyadurgatināśinī
svargalakṣmīśca durgā sā śakrādīnāṃ gṛhe gṛhe
85.97
sā vāṇī sā ca sāvitrī vidyādhiṣṭhātṛdevatā
vahrau sā dāhikā śaktiḥ prabhāśaktiśca bhāskare
85.98
śobhāśaktiḥ pūrṇacandre jale śaktiśca śītatā
śasyaprasūtā śaktiśca dhāraṇā ca dharāsu sā
85.99
brāhmaṇyaśaktirvipreṣu devaśaktiḥ sureṣu sā
tapasvināṃ tapasyā sā gṛhiṇāṃ gṛhadevatā
85.100
muktiśaktiśca muktānāmāśā sāṃsārikasya sā
madbhaktānāṃ bhaktiśaktirmayi bhaktipradā sadā
85.101
nṛpāṇāṃ rājyalakṣmīśca vaṇijāṃ labhyarūpiṇī
pāre saṃsārasindhūnāṃ trayī tattvatāriṇī
85.102
satsu sadbuddhirūpā sā medhāśaktisvarūpiṇī
vyākhyāśaktiḥ śrutau śāstre dātṛśaktiśca dātṛṣu
85.103
kṣatrādīnāṃ viprabhaktiḥ patibhaktiḥ satīṣu ca
evaṃrūpā ca yā śaktirmayā dattā śivāya sā
85.104
evaṃ te kathitaṃ sarvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
praśnaṃ karoṣi yadyanmāṃ tatsarvaṃ kathayāmi te
Linked texts (2)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Durgārcanasṛti — Sanskrit