Krishnajanmakhanda 92
Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 92
- Language
- Sanskrit
92.1
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nārāyaṇanāradasaṃvāde
śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe bhagavannandasaṃvāde tārāharaṇe cāśītitamo'dhyāyaḥ
ekāśītitamo'dhyāyaḥ
śrīkṛṣṇa uvāca
etasminnantare śukraḥ suraśreṇīṃ dadarśa saḥ
ākāśamārgādāyāntīṃ raṇaśastrāstradhāriṇīm
92.2
patākānāṃ trikoṭiśca śatakoṭirmahāratham
śatakoṭirgajendrāṇāṃ rathānāṃ taccaturguṇam
92.3
aśvānāṃ tacchataguṇaṃ samūhañca sudāruṇam
padātīnāṃ samūhañca turagebhyaśca ṣaḍguṇam
92.4
dundubhīvādyabhāṇḍānāṃ pañcalakṣaṃ tathaiva ca
paṭahānāṃ trilakṣañca ḍiṇḍimānāṃ trilakṣakam
92.5
airāvate mahendrañca śvetāśve dharmameva ca
kuveraṃ varuṇaṃ vahniṃ rathasthaṃ pavanaṃ tathā
92.6
mahiṣasthaṃ yamañcaiva syandanasthaṃ divākaram
īśānañca gajendrasthamanantaṃ nāgavāhanam
92.7
ādityāṃśca vasūn rudrān siddhagandharvakinnarān
jīvanmuktamunīnāñca samūhaṃ sūryavarcasam
92.8
tān dṛṣṭvā nirbhayaḥ śukraḥ samāśvāsya niśākaram
surāṇāṃ dviguṇaṃ sainyamājuhāva vrajeśvara
92.6-2
ratnamālānadītīre hutāśanapriyāśrame
tatra tasthau daityasainyaṃ puṇyakṣīrodadhestaṭe
92.10
etasminnantare śukraḥ samīpe sarasastaṭe
puṇyāśrame'kṣayavaṭe surasainyāt samāgatam
92.11
dadarśa vṛṣabhasthañca śaṅkaraṃ sarvaśaṅkaram
triśūlapaṭṭiśadharaṃ vyāghracarmāmbaraṃ varam
92.12
tejaḥsvarūpaṃ paramaṃ bhaktānugrahavigraham
sarvasampatpradātāraṃ sarvajñaṃ sarvakāraṇam
92.13
sarveśvaraṃ sarvapūjyaṃ sarvarūpaṃ sanātanam
śaraṇāgatadinārttaparitrāṇaparāyaṇam
92.14
sasmitaṃ paramātmānaṃ jvalantaṃ brahmatejasā
santrastaḥ sahasotthāya praṇanāma padāmbuje
92.15
dadau śubhāśiṣaṃ tasmai suprasannaḥ parātparaḥ
ratnasiṃhāsane tañca vāsayāmāsa sādaram
92.16
atha tatrāntare vipra puratastaṃ dadarśa saḥ
śāntaṃ svayaṃ vidhātāraṃ ratnasyandanasundaram
92.17
vahniśuddhāṃśukādhānaṃ ratnamālāvibhūṣitam
prasannaṃ susmitaṃ śuddhaṃ jagatāmīśvaraṃ param
92.18
karmaṇāṃ phaladātāraṃ taporūpaṃ tapasvinām
vedānāṃ janakaṃ vedaprasūkāntaṃ manoharam
92.19
puṭāñjalistadā trastaḥ praṇanāma sureśvaram
ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsa bhaktitaḥ
92.20
pūjāṃ cakāra bhaktyā ca tayoścaraṇapaṅkaje
nocitaṃ kuśalapraśnaṃ tayoḥ kalyāṇameva ca
92.21
vidhātā jagatāṃ śukramācāryaṃ purataḥ sthitam
sunītiṃ kathayāmāsa yatnataḥ śambhusammataḥ
92.22
śṛṇu śukra pravakṣyāmi durnītiṃ śaśinaḥ suta
lajjākaraṃ trijagatāṃ karma vedabahiṣkṛtam
92.23
snātvā gṛhonmukhīṃ tārāṃ gurupatnīṃ pativratām
gṛhītvā śaraṇāpannastvayi pāpaśca sāmpratam
92.24
prastutaṃ devasainyañca paśya vatsa raṇodyatam
ahaṃ śambhustvatsamīpaṃ tadarthañca samāgatau
92.25
śambhuruvāca
candramānaya he vipra yadyātmaśivamacchasi
sahariṣye śirastasya triśūlena ca pāpinaḥ
92.26
anyathā saṃhariṣyāmi sarvadaityān kṣaṇena ca
mayi ruṣṭe rakṣitā ko daityānāñca bhaved dvija
92.27
sadyaḥ pāśupatenaiva vāyvāstreṇa ca sāmpratam
surāṇāṃ ripuvargañca hariṣyāmi ca līlayā
92.28
durvāsaso madaṃśasya gurustasyāṅgirā muniḥ
paramparācca sambandhād guruputro gururmama
92.29
bṛhaspatiśca tejasvī taṃ bhasmīkartumīśvaraḥ
na cakāra kṛpāluścet priyaśiṣyeṇa hetunā
92.30
utathyapatnīṃ dṛṣṭvā sa purā reme svakāmataḥ
tatpateḥ śāpato'pyaiva paragrastyā priyā satī
92.31
patnīṃ madguruputrasya dehi tārāṃ manoharām
madvairiṇañca candrañca bhrātṛbhāryyāpahāriṇam
92.32
śaraṇāgatadīnārttaṃ na hi rakṣedyadīśvaraḥ
pacyate niraye tāvadyāvadindrāścaturdaśa
92.33
atra nāsti vicāro me pāpiṣṭhe śaraṇāgate
pāpī yaṃ śaraṇaṃ yāti sa pāpī ca na saṃśayaḥ
92.34
dehi taṃ vipraśārdūla pāpinaṃ mātṛgāminam
bahiṣkṛtya svāśramācca tārāsādhvīsamanvitam
92.36
śukra uvāca
surāṇāmasurāṇāñca sarveṣāṃ jagatāmapi
tvameva śāstā bhagavān ko vā śāsti sureśvara
kṛtvā surāṇāṃ sāhāyyaṃ kathaṃ daityān haniṣyasi
saṃhartuḥ sarvajagatāṃ daityaughe kiñca pauruṣam
92.37
tvaṃ jyotiḥ paraṃ brahma saguṇo nirguṇaḥ svayam
guṇabhedānmūrtibhedo brahmaviṣṇuśivātmakaḥ
92.38
balidvāre gadāpāṇiḥ svayameva bhavān prabho
svayaṃ pradattā śukrāya tasmai śrīrapi līlayā
92.39
kṣamasva bhagavan śambho hara krodhañca saṃhara
kiṃ pauruṣañca bhavato brāhmaṇasyāpi hiṃsayā
92.40
ahaṃ jīvan śarīreṇa na dāsyāmi niśākaram
śaraṇāgatadīnārttaṃ lajjitaṃ pāpasaṃyutam
92.41
ahañca tvatpadāmbhoje śaraṇaṃ yāmi śaṅkara
yathocitaṃ kuru vibho jagatsarvaṃ tathaiva ca
92.42
śukrasya vacanaṃ śrutvā prasanno bhagavān śivaḥ
ityuktvā ca niśānāthaṃ samānaya śubhaṃ bhavet
92.43
etasminnantare brahmā bodhayitvā kaviṃ vibhuḥ
sānīya niśānāthaṃ tārakāsahitaṃ vraja
92.44
śambhośca caraṇāmbhoje cakāra ca samarpaṇam
śambhustaṃ prītiyuktaśca vāsayāmāsa vakṣasi
92.45
dattvā tasmai pādarareṇuṃ niṣpāpañca cakāra saḥ
dattvā tanmastake hastaṃ kṛpālurabhayaṃ dadau
92.46
kṣīrode snāpayitvā ca prāyaścittena śaṅkaraḥ
cakāra candraṃ niṣpāpaṃ brahmaṇā sahitaḥ śucim
92.47
yogena candraṃ yogīndro dvikhaṇḍaṃ taṃ cakāra saḥ
varañcārdhaṃ lalāṭe ca so'pyarddhaṃ brahmaṇaḥ puraḥ
92.48
evameva mahādeo babhūva candraśekharaḥ
mṛgāṅko lajjitastatra kalaṅkī devasaṃsadi
92.46-2
lajjayā ca svayogena dehatyāgaṃ cakāra saḥ
taccharīrañca kṣīrode brahmaṇā ca samarpitam
rurodātitha kṛpayā śucā kṣīrodadhestaṭe
92.50
atre ścakṣurjalaṃ tasya papāta ca jale vraja
tasmādbabhūva candraśca niṣpāpo devasaṃsadi
92.51
brahmā ca bhagavān śambhurabhiṣekaṃ cakāra tam
uvāca taṃ mahādeo nirbhayaṃ devasaṃsadi
92.52
mahādeva uvāca
svasthānaṃ gaccha putra tvaṃ kuruṣva viṣayaṃ mudā
paścāttasyaśca śāpena yakṣmagrasto bhaviṣyasi
92.53
vyarthaṃ pativratāśāpaṃ kartumīśaśca ko bhuvi
madāśiṣā yakṣmaṇaśca pratīkāro bhaviṣyati
92.54
yasmādbhādracaturthyāntu gurupatnīkṣatiḥ kṛtā
tasmāttasmin dine vatsa pāpaddaśyo yuge yuge
92.55
nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi
avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham
92.56
dehatyāgena he vatsa karmabhogo na naśyati
prāryāścattānna sandeho hyastameva bhaviṣyati
92.57
tārāpaharaṇādvatsa kalaṅkaścandramaṇḍale
mṛgākṛtivilagnaśca bhaviṣyati yuge yuge
92.58
śṛṇu vākyamihāgaccha tārake ca pativrate
satyaṃ brūhi kasya garbhaṃ tyaktvā śuddhā bhava priye
92.59
akāmato balāt sādhvī na strī jāreṇa duṣyati
kāmato narakaṃ yāti yāvaccandradivākarau
92.60
uvāca tārā brahmāṇaṃ garbhaṃ candrasya sasmitam
jahasurdevatāḥ sarvāḥ śambhuśca munisaṅghakāḥ
92.61
dadau tārāñca gurave lajjitāya vrajeśvara
bṛhaspatiryayau gehaṃ gṛhītvā ca pativratām
92.62
tayā prasūtaṃ putrañca sundaraṃ kanakaprabham
gṛhītvā prayayau candro namaskṛtya vidhiṃ śivam
92.63
yayurdevāśca munayaḥ śambhuśca kamalodbhavaḥ
prayayau svagṛhaṃ śuklo daityayukto mudānvitaḥ
92.64
etatte kathitaṃ nanda hyākhyānaṃ puṇyadaṃ śubham
etacchrutvā tu niṣpāpo niṣkalaṅkī naro bhavet
92.65
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvasampatkaraṃ param
śokāpanodanaṃ harṣakaraṃ sarvatra maṅgalam
92.66
tyaja śokaṃ sadā nanda gṛhaṃ vraja vrajeśvara
brūhi sarvaṃ yaśodāñca mayrasū goṣikāgaṇam
92.67
bodhayiṣyasi sarvāṃ tāṃ strījātiṃ śokasaṃyutām
madīyajñānadattena harṣayuktaḥ sadā bhava
Linked texts (2)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit