<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 1.13

# Kurmapurana 1.13

Kūrmapurāṇa 1.13

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.13.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.64) — 1 part

### [1.13.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.1)

sūta uvāca  
priyavratottānapādau manoḥ svāyaṃbhuvasya tu /  
dharmajñau sumahāvīryau śatarūpā vyajījanat //

### [1.13.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.2)

tatastūttānapādasya dhruvo nāma suto 'bhavat /  
bhakto nārāyaṇe deve prāptavān sthānamuttamam //

### [1.13.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.3)

dhruvāt śliṣṭiñca bhavyaṃ ca bhāryā śambhurvyajāyata /  
śliṣṭerādhatta succhāyā pañca putrānakalpaṣān //

### [1.13.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.4)

vasiṣṭhavacanād devī tapastaptvā suduścaram /  
ārādhya puruṣaṃ viṣṇuṃ śālagrāme janārdanam //

### [1.13.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.5)

ripuṃ ripuñjayaṃ vipraṃ vṛkalaṃ vṛṣatejasam /  
nārāyaṇaparān śuddhān svadharmaparipālakān //

### [1.13.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.6)

riporādhatta bṛhatī cakṣuṣaṃ sarvatejasam /  
so 'jījanat puṣkariṇyāṃ vairaṇyāṃ cākṣuṣaṃ manum /  
prajāpaterātmajāyāṃ vīraṇasya mahātmanaḥ //

### [1.13.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.7)

manorajāyanta daśa naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ /  
kanyāyāṃ sumahāvīryā vairājasya prajāpateḥ //

### [1.13.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.8)

ūruḥ pūruḥ śatadyumnastapasvī satyavāk śuciḥ /  
agniṣṭudatirātraśca sudyumnaścābhimanyukaḥ //

### [1.13.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.9)

ūrorajanayat putrān ṣaḍāgneyī mahābalān /  
aṅgaṃ sumanasaṃ svātiṃ kratumaṅgirasaṃ śivam //

### [1.13.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.10)

aṅgād veno 'bhavat paścād bainyo venādajāyata /  
yo 'sau pṛthuriti khyātaḥ prajāpālo mahābalaḥ //

### [1.13.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.11)

yena dugdhā mahī pūrvaṃ prājānāṃ hitakāraṇāt /  
niyogād brahmaṇaḥ sārdhaṃ devendreṇa mahaujasā //

### [1.13.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.12)

venaputrasya vitate purā paitāmahe makhe /  
sūtaḥ paurāṇiko jajñe māyārūpaḥ svayaṃ hariḥ //

### [1.13.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.13)

pravaktā sarvaśāstrāṇāṃ dharmajño guṇavatsalaḥ /  
taṃ māṃ nitta muniśreṣṭhāḥ pūrvodbhūtaṃ sanātanam //

### [1.13.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.14)

asmin manvantare vyāsaḥ kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam /  
śrāvayāmāsa māṃ prītyā purāṇaṃ puruṣo hariḥ //

### [1.13.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.15)

madanvaye tu ye sūtāḥ saṃbhūtā vedavarjitāḥ /  
teṣāṃ purāṇavaktṛtvaṃ vṛttirāsīdajājñayā //

### [1.13.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.16)

sa tu vainyaḥ pṛthurdhomān satyasaṃdho jitendriyaḥ /  
sārvabhaumo mahātejāḥ svadharmaparipālakaḥ //

### [1.13.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.17)

tasya bālyāt prabhṛtyeva bhaktirnārāyaṇe 'bhavat /  
govardhanagiriṃ prāpya tapastepe jitendriyaḥ //

### [1.13.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.18)

tapasā bhagavān prītaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ /  
āgatya devo rājānaṃ prāha dāmodaraḥ svayam //

### [1.13.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.19)

dhramikau rūpasaṃpannau sarvaśastrabhṛtāṃ varau /  
matprasādādasaṃdigdhaṃ putrau tava bhaviṣyataḥ /  
ekamuktvā hṛṣīkeśaḥ svakīyāṃ prakṛtiṃ gataḥ //

### [1.13.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.20)

vainyo 'pi vedavidhinā niścalāṃ bhaktimudvahan /  
apālayat svakaṃ rājyaṃ nyāyena madhusūdane //

### [1.13.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.21)

acirādeva tanvaṅgo bhāryā tasya sucismitā /  
khikhaṇḍanaṃ havirdhānamantardhānā vyajāyata //

### [1.13.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.22)

śikhaṇḍano 'bhavat putraḥ suśīla iti viśrutaḥ /  
dhārmiko rūpasaṃpanno vedavedāṅgapāragaḥ //

### [1.13.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.23)

so 'dhītya vidhivad vedān dharmeṇa tapasi sthitaḥ /  
matiṃ cakre bhāgyayogāt saṃnyāṃ prati dharmavit //

### [1.13.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.24)

sa kṛtvā tīrthasaṃsevāṃ svādhyāye tapasi sthitaḥ /  
jagāma himavatpṛṣṭhaṃ kadācit siddhasevitam //

### [1.13.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.25)

tatra dharmapadaṃ nāma dharmasiddhipradaṃ vanam /  
apaśyad yogināṃ gamyamagamyaṃ brahmavidviṣām //

### [1.13.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.26)

tatra mandākinī nāma supuṇyā vimalā nadī /  
padmotpalavanopetā siddhāśramavibhūṣitā //

### [1.13.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.27)

sa tasyā dakṣiṇe tīre munīndrairyogibhirvṛtam /  
supuṇyamāśramaṃ ramyamapaśyat prītisaṃyutaḥ //

### [1.13.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.28)

mandākinījale strātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ /  
arcayitvā mahādevaṃ puṣpaiḥ padmotpalādibhiḥ //

### [1.13.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.29)

dhyātvārkaṃsaṃsthamīśānaṃ śirasyādhāya cāñjalim /  
saṃprekṣamāṇo bhāsvantaṃ tuṣṭāva parameśvaram //

### [1.13.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.30)

rudrādhyāyena giriśaṃ rudrasya caritena ca /  
anyaiśca vividhaiḥ stotraiḥ śāṃbhavairvedasaṃbhavaiḥ //

### [1.13.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.31)

athāsminnantare 'paśyat tamāyāntaṃ mahāmunim /  
śvetāśvataranāmānaṃ mahāpāśupatottamam //

### [1.13.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.32)

bhasmasaṃdigdhasavāṅgaṃ kaupīnācchādanānvitam /  
tapasā karṣitātmānaṃ śuklayajñopavītinam //

### [1.13.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.33)

samāpya saṃstavaṃ śaṃbhorānandāstrāvilekṣaṇaḥ /  
vavande śirasā pādau prāñjalirvākyamabravīt //

### [1.13.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.34)

dhanyo 'smyanugṛhīto 'smi yanme sākṣānmunīśvaraḥ /  
yogīśvaro 'dya bhagavān dṛṣṭo yogavidāṃ varaḥ //

### [1.13.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.35)

aho me sumahadbhāgyaṃ tapāṃsi saphalāni me /  
kiṃ kariṣyāmi śiṣyo 'haṃ tava māṃ pālayānagha //

### [1.13.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.36)

so 'nugṛhyātha rājānaṃ suśīlaṃ śīlasaṃyutam /  
śiṣyatve parijagrāha tapasā kṣīṇakalpaṣam //

### [1.13.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.37)

sāṃnyāsikaṃ vidhiṃ kṛtsnaṃ kārayitvā vicakṣaṇaḥ /  
dadau tadaiśvaraṃ jñānaṃ svaśākhāvihitaṃ vratam //

### [1.13.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.38)

aśeṣavedasāraṃ tat paśupāśavimocanam /  
antyāśramamiti khyātaṃ brahmādibhiranuṣṭhitam //

### [1.13.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.39)

uvāca śiṣyān saṃprekṣya ye tadāśramavāsinaḥ /  
brāhmaṇān kṣatriyān vaiśyān brahmacaryaparāyaṇān //

### [1.13.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.40)

mayā pravartitāṃ śākhāmadhītyaiveha yoginaḥ /  
samāsate mahādevaṃ dhyāyanto niṣkalaṃ śivam //

### [1.13.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.41)

iha devo mahādevo ramamāṇaḥ sahomayā /  
adhyāste bhagavānīśo bhaktānāmanukampayā //

### [1.13.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.42)

ihāśeṣajagaddhātā purā nārāyaṇaḥ svayam /  
ārādhayanmahādevaṃ lokānāṃ hitakāmyayā //

### [1.13.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.43)

ihaiva devamīśānaṃ devānāmapi daivatam /  
ārādhya mahatīṃ siddhiṃ lebhire devadānavāḥ //

### [1.13.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.44)

ihaiva munayaḥ pūrvaṃ marīcyādyā maheśvaram /  
dṛṣṭvā tapobalājjñānaṃ lebhire sārvakālikam //

### [1.13.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.45)

tasmāt tvamapi rājendra tapoyogasamanvitaḥ /  
tiṣṭha nityaṃ mayā sārdhaṃ tataḥ siddhimavāpsyasi //

### [1.13.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.46)

evamābhāṣya viprendro devaṃ dhyātvā pinākinam /  
ācacakṣe mahāmantraṃ yathāvat svārthasiddhaye //

### [1.13.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.47)

sarvapāpopaśamanaṃ vedasāraṃ vimuktidam /  
agnirityādikaṃ puṇyamṛṣibhiḥ saṃpravartitam //

### [1.13.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.48)

so 'pi tadvacanād rājā suśīlaḥ śraddhayānvitaḥ /  
sākṣāt pāśupato bhūtvā vedābhyāsarato 'bhavat //

### [1.13.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.49)

bhasmoddhūlitasarvāṅgaḥ kandamūlaphalāśanaḥ /  
śānto dānto jitakrodhaḥ saṃnyāsavidhimāśritaḥ //

### [1.13.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.50)

havirdhānastathāgneyyāṃ janayāmāsa satsutam /  
prācīnabarhiṣaṃ nāmnā dhanurvedasya pāragam //

### [1.13.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.51)

prācīnabarhirbhāgavān sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /  
samudratanayāyāṃ vai daśa putrānajījanat //

### [1.13.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.52)

pracetasaste vikhyātā rājānaḥ prathitaijasaḥ /  
adhītavantaḥ svaṃ vedaṃ nārāyaṇaparāyaṇāḥ //

### [1.13.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.53)

daśabhyastu pracetobhyo māriṣāyāṃ prajāpatiḥ /  
dakṣo jajñe mahābhāgo yaḥ pūrvaṃ brahmaṇaḥ sutaḥ //

### [1.13.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.54)

sa tu dakṣo maheśena rudreṇa saha dhīmatā /  
kṛtvā vivādaṃ rudreṇa śaptaḥ prācetaso 'bhavat //

### [1.13.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.55)

samāyāntaṃ mahādevo dakṣaṃ devyā gṛhaṃ haraḥ /  
dṛṣṭvā yathocitāṃ pūjāṃ dakṣāya pradadau svayam //

### [1.13.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.56)

tadā vai tamasāviṣṭaḥ so 'dikāṃ brahmaṇaḥ sutaḥ /  
pūjāmanarhāmanvicchan jagāma kupito gṛham //

### [1.13.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.57)

kadācit svagṛhaṃ prāptāṃ satīṃ dakṣaḥ sudurmanāḥ /  
bhartrā saha vinindyaināṃ bhartsayāmasā vai ruṣā //

### [1.13.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.58)

anye jāmātaraḥ śreṣṭhā bhartustava pinākinaḥ /  
tvamapyasatsutāsmākaṃ gṛhād gaccha yathāgatam //

### [1.13.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.59)

tasya tadvākyamākarṇya sā devī śaṅkarapriyā /  
vinindya pitaraṃ dakṣaṃ dadāhātmānamātmanā //

### [1.13.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.60)

praṇamya paśubhartāraṃ bhartāraṃ kṛttivāsasam /  
himavadduhitā sābhūt tapasā tasya toṣitā //

### [1.13.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.61)

jñātvā tadbhāgavān rudraḥ prapannārtiharo haraḥ /  
śaśāpa dakṣaṃ kupitaḥ samāgatyātha tadgṛham //

### [1.13.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.62)

tyaktvā dehamimaṃ brahman kṣatriyāṇāṃ kulodbhavaḥ /  
svasyāṃ sutāyāṃ mūḍhātmā putramutpādayiṣyasi //

### [1.13.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.63)

evamuktvā mahādevo yayau kālāsaparvatam /  
svāyaṃbhuvo 'pi kālena dakṣaḥ prācetaso 'bhavat //

### [1.13.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.64)

etad vaḥ kathitaṃ sarvaṃ manoḥ svāyaṃbhuvasya tu /  
visargaṃ dakṣaparyantaṃ śṛṇvatāṃ pāpanāśanam //

### [1.13.64.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13.64.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭmāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge trayodaśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (12)

- [Kriyāsāra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.kriyasara.2.1.421) — Śrīkaṇtha, Sanskrit
- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*crit.2.14) — Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.1.11.1) — Sanskrit
- [Vedāntasāravīraśaivacintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.vedantasaravirasaivacintamani.1.21) — Niṣṭhura Nañjanācārya 1700, Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.2.20) — Vyāsa, Sanskrit
- [Vallālacarita](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.vallalacarita.2.10.14) — Ānandabhaṭṭa 1510, Sanskrit
- [Brāhmī Saṃhitā](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmisamhita.14.3) — Sanskrit
- [Brahmisamhita (gurumandalseries1962)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.pancaratra.brahmisamhita*gurumandalseries1962.14.3) — Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale)](https://indike.org/pramana/in.purana.kurmapurana.9.p1) — Ananta Gokhale, Sanskrit
- [Śivapañcāśikā](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.stotra.sivapancasika.5.1-2) — Appayadīkṣita, Sanskrit
- [Prayāgarājatīrthamāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.prayagarajatirthamahatmya.5.16-2) — Sanskrit
- [Mārutaśakti](https://indike.org/pramana/in.darsana.suddhadvaita.later.marutasakti.5.1) — Govardhana Ghanaśyāma Śarman alias Ghaṭṭulāla, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.13) · Pramāṇa
