<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.17

# Kurmapurana 2.17: saptadaśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.17

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.17.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.45) — 1 part

### saptadaśo'dhyāyaḥ

### [2.17.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.1)

vyāsa uvāca  
nādyācchūdrasya vipro 'nnaṃ mohād vā yadi vānyataḥ /  
sa śūdrayoniṃ vrajati yastu bhuṅkte hyanāpadi //

### [2.17.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.2)

ṣaṇmāsān yo dvijo bhuṅkte śūdrasyānnaṃ vigarhitam /  
jīvanneva bhavecchūdro mṛtaḥ śvā cābhijāyate //

### [2.17.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.3)

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrasya ca munīśvarāḥ /  
yasyānnenodarasthena mṛtastadyonimāpnuyāt //

### [2.17.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.4)

rājānnaṃ nartakānnaṃ ca takṣṇo 'nnaṃ carmakāriṇaḥ /  
gaṇānnaṃ gaṇikānnaṃ ca ṣaṇḍhānnaṃ caiva varjayet //

### [2.17.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.5)

cakropajīvirajakataskaradhvajināṃ tathā /  
gāndharvalohakārānnaṃ sūtakānnaṃ ca varjayet //

### [2.17.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.6)

kulālacitrakarmānnaṃ vārdhuṣeḥ patitasya ca /  
paunarbhavacchatrikayorabhiśastasya caiva hi //

### [2.17.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.7)

suvarṇakāraśailūṣavyādhabaddhāturasya ca /  
cikitsakasya caivānnaṃ puṃścalyā daṇḍikasya ca //

### [2.17.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.8)

stenanāstikayorannaṃ devatānindakasya ca /  
somavikrayiṇaścānnaṃ śvapākasya viśeṣataḥ //

### [2.17.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.9)

bhāryājitasya caivānnaṃ yasya copapatirgṛhe /  
utsṛṣṭasya kadaryasya tathaivocchiṣṭabhojinaḥ //

### [2.17.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.10)

apāṅktyānnaṃ ca saṅghānnaṃ śastrājīvasya caiva hi /  
klībasaṃnyāsinoścānnaṃ mattonmattasya caiva hi /  
bhītasya ruditasyānnamavakruṣṭaṃ parikṣutam //

### [2.17.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.11)

brahmadviṣaḥ pāparuceḥ śrāddhānnaṃ sūtakasya ca /  
vṛthāpākasya caivānnaṃ śāvānnaṃ śvaśurasya ca //

### [2.17.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.12)

aprajānāṃ tu nārīṇāṃ bhṛtakasya tathaiva ca /  
kārukānnaṃ viśeṣeṇa śastravikrayiṇastathā //

### [2.17.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.13)

śauṇḍānnaṃ ghāṭikānnaṃ ca bhiṣajāmannameva ca /  
viddhaprajananasyānnaṃ parivittyannameva ca //

### [2.17.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.14)

punarbhuvo viśeṣeṇa tathaiva didhiṣūpateḥ /  
avajñātaṃ cāvadhūtaṃ saroṣaṃ vismayānvitam /  
gurorapi na bhoktavyamannaṃ saṃskāravarjitam //

### [2.17.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.15)

duṣkṛtaṃ hi manuṣyasya sarvamanne vyavasthitam /  
yo yasyānnaṃ samaśnāti sa tasyāśnāni kilbiṣam //

### [2.17.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.16)

ārdhikaḥ kulamitraśca svagopālaśca nāpitaḥ /  
ete śūdreṣu bhojyānnā yaścātmānaṃ nivedayet //

### [2.17.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.17)

kuśīlavaḥ kumbhakāraḥ kṣetrakarmaka eva ca /  
ete śūdreṣu bhojyānnā dattvā svalpaṃ paṇaṃ budhaiḥ //

### [2.17.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.18)

pāyasaṃ snehapakvaṃ yad gorasaṃ caiva saktavaḥ /  
piṇyākaṃ caiva tailaṃ ca śūdrād grāhyaṃ dvijātibhiḥ //

### [2.17.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.19)

vṛntākaṃ nālikāśākaṃ kusumbhāśmantakaṃ tathā /  
palāṇḍuṃ laśunaṃ śuktaṃ niryāsaṃ caiva varjayet //

### [2.17.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.20)

chatrākaṃ viḍvarāhaṃ ca śelaṃ peyūṣameva ca /  
vilayaṃ sumukhaṃ caiva kavakāni ca varjayet //

### [2.17.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.21)

gṛñjanaṃ kiṃśukaṃ caiva kakubhāṇḍaṃ tathaiva ca /  
udumbaramalābuṃ ca jagdhvā patati vai dvijaḥ //

### [2.17.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.22)

vṛthā kṛśarasaṃyāvaṃ pāyasāpūpameva ca /  
anupākṛtamāṃsaṃ ca devānnāni havīṃṣi ca //

### [2.17.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.23)

yavāgūṃ mātuliṅgaṃ ca matsyānapyanupākṛtān /  
nīpaṃ kapitthaṃ plakṣaṃ ca prayatnena vivarjayet //

### [2.17.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.24)

piṇyākaṃ coddhṛtasnehaṃ devadhānya tathaiva ca /  
rātrau ca tilasaṃbaddhaṃ prayatnena dadhi tyajet //

### [2.17.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.25)

nāśnīyāt payasā takraṃ na bījānyupajīvayet /  
kriyāduṣṭaṃ bhāvaduṣṭamasatsaṃsargi varjayet //

### [2.17.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.26)

keśakīṭāvapannaṃ ca sahṛllekhaṃ ca nityaśaḥ /  
śvāghrātaṃ ca punaḥ siddhaṃ caṇḍālāvekṣitaṃ tathā //

### [2.17.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.27)

udakyayā ca patitairgavā cāghrātameva ca /  
anarcitaṃ puryuṃ ṣitaṃ paryāyānnaṃ ca nityaśaḥ //

### [2.17.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.28)

kākakukkuṭasaṃspṛṣṭaṃ kṛmibhiścaiva saṃyutam /  
manuṣyairapyavaghrātaṃ kuṣṭhinā spṛṣṭameva ca //

### [2.17.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.29)

na rajasvalayā dattaṃ na puṃścālyā saroṣayā /  
malabadvāsasā vāpi paravāso 'tha varjayet //

### [2.17.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.30)

vivatsāyāśca goḥ kṣīramauṣṭraṃ vānirdaśaṃ tathā /  
āvikaṃ sandhinīkṣīramapeyaṃ manurabravīt //

### [2.17.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.31)

balākaṃ haṃsadātyūhaṃ kalaviṅkaṃ śukaṃ tathā /  
kuraraṃ ca cakoraṃ ca jālapādaṃ ca kokilam //

### [2.17.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.32)

vāyasaṃ khañjarīṭaṃ ca śyenaṃ gṛdhraṃ tathaiva ca /  
ulūkaṃ cakravākaṃ ca bhāsaṃ pārāvatānapi /  
kapotaṃ ṭiṭṭibhaṃ caiva grāmakukkuṭameva ca //

### [2.17.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.33)

siṃhavyāghraṃ ca mārjāraṃ śvānaṃ śūkarameva ca /  
śṛgālaṃ markaṭaṃ caiva gardabhaṃ ca na bhakṣayet //

### [2.17.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.34)

na bhakṣayet sarvamṛgān pakṣiṇo 'nyān vanecarān /  
jalecarān sthalacarān prāṇinaśceti dhāraṇā //

### [2.17.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.35)

godhā kūrmaḥ śaśaḥ śvāvicchalyakaśceti sattamāḥ /  
bhakṣyāḥ pañcanakhā nityaṃ manurāha prijāpatiḥ //

### [2.17.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.36)

matsyān saśalkān bhuñjīyān māṃsaṃ rauravamevaca /  
nivedya devatābhyastu brāhmaṇebhyastu nānyathā //

### [2.17.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.37)

mayūraṃ tittiraṃ caiva kapotaṃ ca kapiñjalam /  
vādhrīṇasaṃ bakaṃ bhakṣyaṃ mīnahaṃsaparājitāḥ //

### [2.17.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.38)

śapharaṃ siṃhatuṇḍaṃ ca tathā pāṭhīnarohitau /  
matsyāścaite samuddiṣṭā bhakṣaṇāya dvijottamāḥ //

### [2.17.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.39)

prokṣitaṃ bhakṣayedeṣāṃ māṃsaṃ ca dvijakāmyayā /  
yathāvidhi niyuktaṃ ca prāṇānāmapi cātyaye //

### [2.17.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.40)

bhakṣayennaiva māṃsāni śeṣabhojī na lipyate /  
auṣadhārthamaśaktau vā niyogād yajñakāraṇāt //

### [2.17.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.41)

āmantritastu yaḥ śrāddhe daive vā māṃsamutsṛjet /  
yāvanti paśuromāṇi tāvato narakān vrajet //

### [2.17.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.42)

adeyaṃ cāpyapeyaṃ ca tathaivāspṛśyameva ca /  
dvijātīnāmanālokyaṃ nityaṃ madyamiti sthitiḥ //

### [2.17.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.43)

tasmāt sarvaprakāreṇa madyaṃ nityaṃ vivarjayet /  
pītvā patati karmabhyastvasaṃbhāṣyo bhaved dvijaḥ //

### [2.17.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.44)

bhakṣayitvā hyabhakṣyāṇi pītvāpeyānyapi dvijaḥ /  
nādhikārī bhavet tāvad yāvad tanna jahātyadhaḥ //

### [2.17.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.45)

tasmāt pariharennityamabhakṣyāṇi prayatnataḥ /  
apeyāni ca vipro vai tathā ced yāti rauravam //

### [2.17.45.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17.45.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge saptadaśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (5)

- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.56.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Ācāracintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.ahnika.acaracintamani.3.p280) — Vācaspatimiśra, Sanskrit
- [Ācārasāra (Gadādhara)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.acarasara-gadadhara.10.p178) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- [Gūḍhārthadīpikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.gudharthadipika.2.p357) — Vāmadeva, Sanskrit
- [Pūjāprakāśa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.pratistha.pujaprakasa.2.p7) — Mitramiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.17) · Pramāṇa
