<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.21

# Kurmapurana 2.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.21

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.21.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.49) — 2 parts

### ekaviṃśo'dhyāyaḥ

### [2.21.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.1)

vyāsa uvāca  
snātvā yathoktaṃ saṃtarpya pitṝṃścandrakṣaye dvijaḥ /  
piṇḍānvāhāryakaṃ śrāddhaṃ kuryāt saumyamanāḥ śuciḥ //

### [2.21.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.2)

pūrvameva parīkṣeta brāhmaṇaṃ vedapāragam /  
tīrthaṃ tad havyakavyānāṃ pradāne cātithiḥ smṛtaḥ //

### [2.21.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.3)

ye somapā virajaso dharmajñāḥ śāntacetasaḥ /  
vratino niyamasthāśca ṛtukālābhigāminaḥ //

### [2.21.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.4)

pañcāgnirapyadhīyāno yajurvedavideva ca /  
bahvṛcaśca trisauparṇastrimadhurvātha yo bhavet //

### [2.21.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.5)

triṇāciketacchandogo jyeṣṭhasāmaga eva ca /  
atharvaśiraso 'dhyetā rudrādhyāyī viśeṣataḥ //

### [2.21.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.6)

agnihotraparo vidvān nyāyavicca ṣaḍaṅgavit /  
mantrabrāhmaṇaviccaiva yaśca syād dharmapāṭhakaḥ //

### [2.21.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.7)

ṛṣivratī ṛṣīkaśca tathā dvādaśavārṣikaḥ /  
brahmadeyānusaṃtāno garbhaśuddhaḥ sahasradaḥ //

### [2.21.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.8)

cāndrāyaṇavratacaraḥ satyavādī purāṇavit /  
gurudevāgnipūjāsu prasakto jñānatatparaḥ //

### [2.21.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.9)

vimuktaḥ sarvato dhīro brahmabhūto dvijottamaḥ /  
mahādevārcanarato vaiṣṇavaḥ paṅktipāvanaḥ //

### [2.21.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.10)

ahiṃsānirato nityamapratigrahaṇastathā /  
satriṇo dānaniratā vijñeyāḥ paṅktipāvanāḥ //

### [2.21.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.11)

yuvānaḥ śrotriyāḥ svasthā mahāyajñaparāyaṇāḥ /  
sāvitrījāpaniratā brāhmaṇāḥ paṅktipāvanāḥ //

### [2.21.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.12)

kulīnāḥ śrutavantaśca śīlavantastapasvinaḥ /  
agnicitsnātakā viprā vijñeyāḥ paṅktipāvanāḥ //

### [2.21.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.13)

mātāpitrorhite yuktaḥ prātaḥ snāyī tathā dvijaḥ /  
adhyātmavinmunirdānto vijñeyaḥ paṅktipāvanaḥ //

### [2.21.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.14)

jñānaniṣṭho mahāyogī vedāntārthavicintakaḥ /  
śraddhāluḥ śrāddhanirato brāhmaṇaḥ paṅktipāvanaḥ //

### [2.21.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.15)

vedavidyārataḥ snāto brahmacaryaparaḥ sadā /  
atharvaṇo mumukṣuśca brāhmaṇaḥ paṅktipāvanaḥ //

### [2.21.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.16)

asamānapravarako hyasagotrastathaiva ca /  
asaṃbandhī ca vijñeyo brāhmaṇaḥ paṅktipāvanaḥ //

### [2.21.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.17)

bhojayed yoginaṃ pūrvaṃ tattvajñānarataṃ yatim /  
alābhe naiṣṭhikaṃ dāntamupakurvāṇakaṃ tathā //

### [2.21.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.18)

tadalābhe gṛhasthaṃ tu mumukṣuṃ saṅgavarjitam /  
sarvālābhe sādhakaṃ vā gṛhasthamapi bhojayet //

### [2.21.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.19)

prakṛterguṇatattvajño yasyāśnāti yatirhaviḥ /  
phalaṃ vedavidāṃ tasya sahasrādatiricyate //

### [2.21.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.20)

tasmād yatnena yogīndramīśvarajñānatatparam /  
bhojayed havyakavyeṣu alābhāditarān dvijān //

### [2.21.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.21)

eṣa vai prathamaḥ kalpaḥ pridāne havyakavyayoḥ /  
anukalpastvayaṃ jñeyaḥ sadā sadbhiranuṣṭhitaḥ //

### [2.21.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.22)

mātāmahaṃ mātulaṃ ca svastrīyaṃ śvaśuraṃ gurum /  
dauhitraṃ viṭpatiṃ bandhumṛtvigyājyau ca bhojayet //

### [2.21.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.23)

na śrāddhe bhojayenmitraṃ dhanaiḥ kāryo 'sya saṃgrahaḥ /  
paiśācī dakṣiṇā sā hi naivāmutra phalapradā //

### [2.21.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.24)

kāma śrāddhe 'rcayenmitraṃ nābhirūpamapi tvarim /  
dviṣatā hi havirbhuktaṃ bhavati pretya niṣphalam //

### [2.21.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.25)

brāhmaṇo hyanadhīyānastṛṇāgniriva śāmyati /  
tasmai havyaṃ na dātavyaṃ na hi bhasmani hūyate //

### [2.21.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.26)

yatheriṇe bījamuptvā na vaptā labhate phalam /  
tathānṛce havirdattvā na dātā labhate phalam //

### [2.21.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.27)

yāvato grasate piṇḍān havyakavyeṣvamantravit /  
tāvato grasate pretya dīptān sthūlāṃstvayoguḍān //

### [2.21.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.28)

api vidyākulairyuktā hīnavṛttā narādhamāḥ /  
yatraite bhuñjate havyaṃ tad bhavedāsura dvijāḥ //

### [2.21.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.29)

yasya vedaśca vedī ca vicchidyete tripūruṣam /  
sa vai durbrāhmaṇo nārhaḥ śrāddhādiṣu kadācana //

### [2.21.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.30)

śūdrapreṣyo bhṛto rājño vṛṣalo grāmayājakaḥ /  
badhabandhopajīvī ca ṣaḍete brahmabandhavaḥ //

### [2.21.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.31)

dattānuyogān vṛtyarthaṃ patitān manurabravīt /  
vedavikrāyiṇo hyete śrāddhādiṣu vigarhitāḥ //

### [2.21.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.32)

śrutivikrayiṇo ye tu parapūrvāsamudbhavāḥ /  
asamānān yājayanti patitāste prakīrtitāḥ //

### [2.21.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.33)

asaṃskṛtādhyāpakā ye bhṛtyā vādhyāpayanti ye /  
adhīyate tathā vedān patitāste prakīrtitāḥ //

### [2.21.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.34)

vṛddhaśrāvakanirgranthāḥ pañcarātravido janāḥ /  
kāpālikāḥ pāśupatāḥ pāṣaṇḍā ye ca tadvidhāḥ //

### [2.21.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.35)

yasyāśnanti havīṃṣyete durātmānastu tāmasāḥ /  
na tasya tad bhavecchrāddhaṃ pretya ceha phalapradam //

### [2.21.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.36)

anāśramo yo dvijaḥ syādāśramī vā nirarthakaḥ /  
mithyāśramī ca te viprā vijñeyāḥ paṅktidūṣakāḥ //

### [2.21.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.37)

duścarmā kunakhī kuṣṭhī śvitrī ca śyāvadantakaḥ /  
viddhaprajananaścaiva stenaḥ klībo 'tha nāstikaḥ //

### [2.21.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.38)

madyapo vṛṣalīsakto vīrahā didhiṣūpatiḥ /  
āgāradāhī kuṇḍāśī somavikrayiṇo dvijāḥ //

### [2.21.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.39)

parivettā tathā hiṃstraḥ parivittirnirākṛtiḥ /  
paunarbhavaḥ kusīdī ca tathā nakṣatradarśakaḥ //

### [2.21.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.40)

gītavāditranirato vyādhitaḥ kāṇa eva ca /  
hīnāṅgaścātiriktāṅgo hyavakīrṇistathaiva ca //

### [2.21.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.41)

kanyādūṣī kuṇḍagolau abhiśasto 'tha devalaḥ /  
mitradhruk piśunaścaiva nityaṃ bhāryānuvartakaḥ //

### [2.21.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.42)

mātāpitrorgurostyāgī dāratyāgī tathaiva ca /  
gotrabhid bhraṣṭaśaucaśca kāṇḍaspṛṣṭastathaiva ca //

### [2.21.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.43)

anapatyaḥ kūṭasākṣī yācako raṅgajīvakaḥ /  
samudrayāyī kṛtahā tathā samayabhedakaḥ //

### [2.21.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.44)

devanindāparaścaiva vedanindāratastathā /  
dvijanindārataścaite varjyāḥ śrāddhādikarmasu //

### [2.21.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.45)

kṛtaghnaḥ piśunaḥ krūro nāstiko vedanindakaḥ /  
mitradhruk kuhakaścaiva viśeṣāt paṅktidūṣakāḥ //

### [2.21.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.46)

sarve punarabhojyānnāstvadānārhāśca karmasu /  
brahmabhāvanirastāśca varjanīyāḥ prayatnataḥ //

### [2.21.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.47)

śūdrānnarasapuṣṭāṅgaḥ saṃdhyopāsanavarjitaḥ /  
mahāyajñavihīnaśca brāhmaṇaḥ paṅktidūṣakaḥ //

### [2.21.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.48)

adhītanāśanaścaiva snānahomavivarjitaḥ /  
tāmaso rājasaścaiva brāhmaṇaḥ paṅktidūṣakaḥ //

### [2.21.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.49)

bahunātra kimuktena vihitān ye na kurvate /  
ninditānācarantyete varjanīyāḥ prayatnataḥ //

### [2.21.49.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.49.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekaviśo 'dhyāya

### [2.21.49.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21.49.p2)

IN REE NICHT ZULÄSSIGE ZEICHEN:

## Linked texts (13)

- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*southern.12.375.9_6327) — Sanskrit
- [Mānava Dharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.manu.3.130) — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- [Daśavidhahetunirūpaṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.grhya.vaikhanasa!tatparyacintamani.dasavidhahetunirupana.208.8) — Śrīnivāsamakhin, Sanskrit
- [Śrāddhakaumudī](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.mithila_bengal.sraddhakaumudi.2.p52) — Govindānanda 1500, Sanskrit
- [Śabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.275.p1.2) — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit
- [Bhagavantabhāskara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.bhagavantabhaskara.45.p2) — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- [Madanapārijāta](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.madanaparijata.10.p1.22) — Viśveśvarabhaṭṭa, Sanskrit
- [Nṛsiṃhaprasāda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.nrsimhaprasada.p56) — Dalapatirāja 1511, Sanskrit
- [Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.upasmrti.smrtisamuccaya.45.102) — Sanskrit
- [Nirṇayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.56.2-4) — Kamalākarabhaṭṭa 1612, Sanskrit
- [Tantrādhikāranirṇaya](https://indike.org/pramana/in.darsana.advaita.vada.tantradhikaranirnaya.3.p116) — Bhaṭṭoji Dīkṣita 1547, Sanskrit
- [Tantrādhikārinirṇaya](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sampradaya.tantradhikarinirnaya.3.p83) — Bhaṭṭoji Dīkṣita, Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p2) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.21) · Pramāṇa
