<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.26

# Kurmapurana 2.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.26

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.26.79](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.79) — 1 part

### ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ

### [2.26.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.1)

vyāsa uvāca  
athātaḥ saṃpravakṣyāmi dānadharmamanuttamam /  
brahmaṇābhihitaṃ pūrvamṛṣīṇāṃ brahmavādinām //

### [2.26.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.2)

arthānāmudite pātre śraddhayā pratipādanam /  
dānamityabhinirdiṣṭaṃ bhuktimuktiphalapradam //

### [2.26.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.3)

yad dadāti viśiṣṭebhyaḥ śraddhayā parayā yutaḥ /  
tad vai vittamahaṃ manye śeṣaṃ kasyāpi rakṣati //

### [2.26.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.4)

nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ trividhaṃ dānamucyate /  
caturthaṃ vimalaṃ proktaṃ sarvadānottamottamam //

### [2.26.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.5)

ahanyahani yat kiñcid dīyate 'nupakāriṇe /  
anuddiśya phalaṃ tasmād brāhmaṇāya tu nityakam //

### [2.26.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.6)

yat tu pāpopaśāntyarthaṃ dīyate viduṣāṃ kare /  
naimittikaṃ taduddiṣṭaṃ dānaṃ sadbhiranuṣṭhitam //

### [2.26.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.7)

apatyavijayaiśvaryasvargārthaṃ yat pradīyate /  
dānaṃ tat kāmyamākhyātamṛṣibhirdharmacintakaiḥ //

### [2.26.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.8)

yadīśvaraprīṇanārthaṃ brahmavitsu pradīyate /  
cetasā dharmayuktena dānaṃ tad vimalaṃ śivam //

### [2.26.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.9)

dānadharmaṃ niṣeveta pātramāsādya śaktitaḥ /  
utpatsyate hi tatpātraṃ yat tārayati sarvataḥ //

### [2.26.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.10)

kuṭumbabhaktavasanād deyaṃ yadatiricyate /  
anyathā dīyate yaddhi na tad dānaṃ phalapradam //

### [2.26.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.11)

śrotriyāya kulīnāya vinītāya tapasvine /  
vṛttasthāya daridrāya pradeyaṃ bhaktipūrvakam //

### [2.26.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.12)

yastu dadyānmahīṃ bhaktyā brāhmaṇāyāhitāgnaye /  
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocati //

### [2.26.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.13)

ikṣubhiḥ saṃtatāṃ bhumiṃ yavagodhūmaśalinīm /  
dadāti vedaviduṣe yaḥ sa bhūyo na jāyate //

### [2.26.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.14)

gocarmamātrāmapi vā yo bhūmiṃ saṃprayacchati /  
brāhmaṇāya daridrāya sarvapāpaiḥ pramucyate //

### [2.26.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.15)

bhūmidānāt paraṃ dānaṃ vidyate neha kiñcana /  
annadānaṃ tena tulyaṃ vidyādānaṃ tato 'dhikam //

### [2.26.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.16)

yo brāhmaṇāya śāntāya śucaye dharmaśāline /  
dadāti vidyāṃ vidhinā brahmaloke mahīyate //

### [2.26.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.17)

dadyādaharahastvannaṃ śraddhayā brahmacāriṇe /  
sarvapāpavinirmukto brahmaṇaḥ sthānamāpnuyāt //

### [2.26.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.18)

gṛhasthāyānnadānena phalaṃ prāpnoti mānavaḥ /  
āmamevāsya dātavyaṃ dattvāpnoti parāṃ gatim //

### [2.26.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.19)

vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ tu brāhmaṇān sapta pañca vā /  
upoṣya vidhinā śāntaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ //

### [2.26.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.20)

pūjayitvā tilaiḥ kṛṣṇairmadhunā na viśeṣataḥ /  
gandhādibhiḥ samabhyarcya vācayed vā svyaṃ vadet //

### [2.26.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.21)

prīyatāṃ dharmarājeti yad vā manasi vartate /  
yāvajjīvakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati //

### [2.26.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.22)

kṛṣṇājine tilān kṛttvā hiraṇyaṃ madhusarpiṣī /  
dadāti yastu viprāya sarvaṃ tarati duṣkṛtam //

### [2.26.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.23)

kṛtānnamudakumbhaṃ ca vaiśākhyāṃ ca viśeṣataḥ /  
nirdiśya dharmarājāya viprebhyo mucyate bhayāt //

### [2.26.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.24)

suvarṇatilayuktaistu brāhmaṇān sapta pañca vā /  
tarpayedudapātraistu brahmahatyāṃ vyapohati //

### [2.26.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.25)

māghamāse tu viprastu dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ /  
śuklāmvaradharaḥ kṛṣṇaistilairhutvā hutāśanam //

### [2.26.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.26)

pradadyād brāhmaṇebhyastu tilāneva samāhitaḥ /  
janmaprabhṛti yatpāpaṃ sarvaṃ tarati vai dvijaḥ //

### [2.26.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.27)

amāvasyāmanuprāpya brāhmaṇāya tapasvine /  
yatkicid devadeveśaṃ dadyāccoddiśya śaṅkaram //

### [2.26.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.28)

prīyatāmīśvaraḥ somo mahādevaḥ sanātanaḥ /  
saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati //

### [2.26.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.29)

yastu kṛṣṇacaturdaśyāṃ snātvā devaṃ pinākinam /  
ārādhayed dvijamukhe na tasyāsti punarbhavaḥ //

### [2.26.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.30)

kṛṣṇāṣṭamyāṃ viśeṣeṇa dhārmikāya dvijātaye /  
snātvābhyarcya yathānyāyaṃ pādaprakṣālanādibhiḥ //

### [2.26.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.31)

prīyatāṃ me mahādevo dadyād dravyaṃ svakīyakam /  
sarvapāpavinirmuktaḥ prāpnoti paramāṃ gatim //

### [2.26.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.32)

dvijaiḥ kṛṣṇacaturdaśyāṃ kṛṣṇāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ /  
amāvāsyāyāṃ bhaktaistu pūjanīyastrilocanaḥ //

### [2.26.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.33)

ekādaśyāṃ nirāhāro dvādaśyāṃ puruṣottamam /  
arcayed bāhmaṇamukhe sa gacchet paramaṃ padam //

### [2.26.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.34)

eṣā tithirvaiṣṇavīṃ syād dvādaśī śuklapakṣake /  
tasyāmārādhayed devaṃ prayatnena janārdanam //

### [2.26.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.35)

yatkiñcid devamīśānamuddiśya brāhmaṇe śucau /  
dīyate viṣṇave vāpi tadanantaphalapradam //

### [2.26.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.36)

yo hi yāṃ devatāmicchet samārādhayituṃ naraḥ /  
brāhmaṇān pūjayed yatnāt satasyāṃ toṣayet tataḥ //

### [2.26.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.37)

dvijānāṃ vapurāsthāya nityaṃ tiṣṭhanti devatāḥ /  
pūjyante brāhmaṇālābhe pratimādiṣvapi kvacit //

### [2.26.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.38)

tasmāt sarvaprayatnena tat tat phalamabhīpsatā /  
dvijeṣu devatā nityaṃ pūjanīyā viśeṣataḥ //

### [2.26.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.39)

vibhūtikāmaḥ satataṃ pūjayed vai purandaram /  
brahmavarcasakāmastu brahmāṇaṃ brahmakāmukaḥ //

### [2.26.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.40)

ārogyakāmo 'tha raviṃ dhanakāmo hutāśanam /  
karmaṇāṃ siddhikāmastu pūjayed vai vināyakam //

### [2.26.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.41)

bhogakāmastu śaśinaṃ balakāmaḥ samīraṇam /  
mumukṣuḥ sarvasaṃsārāt prayatnenārcayeddharim //

### [2.26.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.42)

yastu yogaṃ tathā mokṣamanvicchejjñānamaiśvaram /  
sor'cayed vai virūpākṣaṃ prayatneneśvareśvaram //

### [2.26.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.43)

ye vāñchanti mahāyogān jñānāni ca maheśvaram /  
te pūjayanti bhūteśaṃ keśavaṃ cāpi bhoginaḥ //

### [2.26.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.44)

vāridastṛptimāpnoti sukhamakṣayyamannadaḥ /  
tilapradaḥ prajāmiṣṭāṃ dīpadaścakṣuruttamam //

### [2.26.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.45)

bhūmidaḥ sarvamāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ /  
gṛhado 'gryāṇi veśmāni rūpyado rūpamuttamam //

### [2.26.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.46)

vāsodaścandrasālokyamaśvisālokyamaśvadaḥ /  
anaḍudaḥ śriyaṃ puṣṭāṃ godo vradhnasya viṣṭapam //

### [2.26.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.47)

yānaśayyāprado bhāryāmaiśvaryamabhayapradaḥ /  
dhānyadaḥ śāśvataṃ saukhyaṃ brahmado brahmasātmyatām //

### [2.26.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.48)

dhānyānyapi yathāśakti vipreṣu pratipādayet /  
vedavitsu viśiṣṭeṣu pretya svargaṃ samaśnute //

### [2.26.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.49)

gavāṃ ghāsapradānena sarvapāpaiḥ pramucyate /  
indhanānāṃ pradānena dīptāgnirjāyate naraḥ //

### [2.26.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.50)

phalamūlāni śākāni bhojyāni vividhāni ca /  
pradadyād brāhmaṇebhyastu mudā yuktaḥ sadā bhavet //

### [2.26.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.51)

auṣadhaṃ snehamāhāraṃ rogiṇe rogaśāntaye /  
dadāno rogarahitaḥ sukhī dīrghāyureva ca //

### [2.26.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.52)

asipatravanaṃ mārgaṃ kṣuradhārāsamanvitam /  
tīvritāpaṃ ca tarati chatropānatprado naraḥ //

### [2.26.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.53)

yad yadiṣṭatamaṃ loke yaccāpi dayitaṃ gṛhe /  
tattad guṇavate deyaṃ tadevākṣyamicchatā //

### [2.26.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.54)

apane viṣuve caiva grahaṇe candrasūryayoḥ /  
saṃkrāntyādiṣu kāleṣu dattaṃ bhavati cākṣayam //

### [2.26.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.55)

prayāgādiṣu tīrtheṣu puṇyeṣvāyataneṣu ca /  
dattvā cākṣayamāpnoti nadīṣu ca vaneṣu ca //

### [2.26.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.56)

dānadharmāt paro dharmo bhūtānāṃ neha vidyate /  
tasmād viprāya dātavyaṃ śrotriyāya dvijātibhiḥ //

### [2.26.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.57)

svagāyurbhūtikāmena tathā pāpopaśāntaye /  
mumukṣuṇā ca dātavyaṃ brāhmaṇebhyastathānvaham //

### [2.26.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.58)

dīyamānaṃ tu yo mohād goviprāgnisureṣu ca /  
nivārayati pāpātmā tiryagyoniṃ vrajet tu saḥ //

### [2.26.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.59)

yastu dravyārjanaṃ kṛtvā nārcayed brāhmaṇān surān /  
sarvasvamapahṛtyainaṃ rājā rāṣṭrāt pravāsayet //

### [2.26.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.60)

yastu durbhikṣavelāyāmannādyaṃ na prayacchati /  
mriyamāṇeṣu vipreṣu brāhmaṇaḥ sa tu garhitaḥ //

### [2.26.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.61)

na tasmāt pratigṛhṇīyurna viśeyuśca tena hi /  
aṅkayitvā svakād rāṣṭrāt taṃ rājā vipravāsayet //

### [2.26.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.62)

yastvasadbhyo dadātīha svadravyaṃ dharmasādhanam /  
sa pūrvābhyadhikaḥ pāpī narake pacyate naraḥ //

### [2.26.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.63)

svādhyāyavanto ye viprā vidyāvanto jitendriyāḥ /  
satyasaṃyamasaṃyuktāstebhyo dadyād dvijottamāḥ //

### [2.26.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.64)

subhuktamapi vidvāṃsaṃ dhārmikaṃ bhojayed dvijam /  
na tu mūrkhamavṛttasthaṃ daśarātramupoṣitam //

### [2.26.65](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.65)

sannikṛṣṭamatikramya śrotriyaṃ yaḥ prayacchati /  
sa tena karmaṇā pāpī dahatyāsaptamaṃ kulam //

### [2.26.66](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.66)

yadisyādadhiko vipraḥ śīlavidyādibhiḥ svayam /  
tasmai yatnena dātavyaṃ atikramyāpi sannidhim //

### [2.26.67](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.67)

yo 'rcitaṃ pratigṛhṇīyād dadyādarcitameva ca /  
tāvubhau gacchataḥ svargaṃ narakaṃ tu viparyaye //

### [2.26.68](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.68)

na vāryapi prayaccheta nāstike haituke 'pi ca /  
pāṣaṇḍeṣu ca sarveṣu nāvedavidi dharmavit //

### [2.26.69](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.69)

apūpaṃ ca hiraṇyaṃ ca gāmaśvaṃ pṛthivīṃ tilān /  
avidvān pratigṛhṇāno bhasmī bhavati kāṣṭhavat //

### [2.26.70](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.70)

dvijātibhyo dhanaṃ lipset praśastebhyo dvijottamaḥ /  
api vā jātimātrebhyo na tu śūdrāt kathañcana //

### [2.26.71](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.71)

vṛttisaṅkocamanvicchenneheta dhanavistaram /  
dhanalobhe prasaktastu brāhmaṇyādeva hīyate //

### [2.26.72](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.72)

vedānadhītya sakalān yajñāṃścāvāpya sarvaśaḥ /  
na tāṃ gatimavāpnoti saṅkocād yāmavāpnuyāt //

### [2.26.73](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.73)

pratigraharucirna syāt yātrārthaṃ tu samāharet /  
sthityarthādadhikaṃ gṛhṇan brāhmaṇo yātyadhogatim //

### [2.26.74](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.74)

yastu yācanako nityaṃ na sa svargasya bhājanam /  
udvejayati bhūtāni yathā caurastathaiva saḥ //

### [2.26.75](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.75)

gurūn bhṛtyāṃścojjihīrṣurarciṣyan devatātithīn /  
sarvataḥ pratigṛhṇīyānna tu tṛpyet svayaṃ tataḥ //

### [2.26.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.76)

evaṃ gṛhastho yuktātmā devatātithipūjakaḥ /  
vartamānaḥ saṃyātātmā yāti tat paramaṃ padam //

### [2.26.77](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.77)

putre nidhāya vā sarvaṃ gatvāraṇyaṃ tu tattvavit /  
ekākī vicarennityamudāsīnaḥ samāhitaḥ //

### [2.26.78](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.78)

eṣa vaḥ kathito dharmo gṛhasthānāṃ dvijottamāḥ /  
jñātvānutiṣṭhenniyataṃ tathānuṣṭhāpayed dvijān //

### [2.26.79](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.79)

iti devamanādimekamīśaṃ  
gṛhadharmeṇa samarcayedajastram /  
samatītya sa sarvabhūtayoniṃ  
prakṛtiṃ yāti paraṃ na yāti janma //

### [2.26.79.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.79.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (14)

- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.57.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Garuḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.garuda.1.51.5) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mānava Dharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.manu.4.229) — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- [Varāhapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.varaha.115.7) — Vyāsa, Sanskrit
- [Caturvargacintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.caturvargacintamani.1.p6) — Hemādri, Sanskrit
- [Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.dana.mahadana.sodasamahadanavidhi-hemadri.1.p6) — Hemādri, Sanskrit
- [Dānakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p4) — Hemādri, Sanskrit
- [Kṛtyakalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.krtyakalpataru.11.p215) — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Dānasāgara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.72.12) — Ballālasena, Sanskrit
- [Bhagavantabhāskara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.bhagavantabhaskara.45.p4) — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- [Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.ahnika.nityacarapaddhati-vidyakara-vajapeyin.10.p63) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit
- [Tristhalīsetu (Nārāyaṇa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.tirtha.tristhali.tristhalisetu.6.p4) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit
- [Smṛtiratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.smrtiratnakara.2.p114.2) — Veṅkaṭanātha, Sanskrit
- [Smṛtiratnākara (Viṭṭhalanātha)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.smrtiratnakara-vitthala.2.p114.2) — Viṭṭhalanātha, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26) · Pramāṇa
