<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.29

# Kurmapurana 2.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.29

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.29.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.47) — 1 part

### ekonatriṃśo'dhyāyaḥ

### [2.29.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.1)

vyāsa uvāca  
evaṃ svāśramaniṣṭhānāṃ yatīnāṃ niyatātmanām /  
bhaikṣeṇa vartanaṃ proktaṃ phalamūlairathāpi vā //

### [2.29.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.2)

ekakālaṃ cared bhaikṣaṃ na prasajyeta vistare /  
bhaikṣe prasakto hi yatirviṣayeṣvapi sajjati //

### [2.29.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.3)

saptāgāraṃ cared bhaikṣamalābhāt tu punaścaret /  
prakṣālya pātre bhuñjīyādadbhiḥ prakṣālayet tu tat //

### [2.29.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.4)

athavānyadupādāya pātre bhuñjīta nityaśaḥ /  
bhuktvā tat saṃtyajet pātraṃ yātrāmātramalolupaḥ //

### [2.29.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.5)

vidhūme sannamusale vyaṅgāre bhuktavajjane /  
vṛtte śarāvasaṃpāte bhikṣāṃ nityaṃ yatiścaret //

### [2.29.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.6)

godohamātraṃ tiṣṭheta kālaṃ bhikṣuradhomukhaḥ /  
bhikṣetyuktvā sakṛt tūṣṇīmaśnīyād vāgyataḥ śuciḥ //

### [2.29.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.7)

prakṣālya pāṇipādau ca samācamya yathāvidhi /  
āditye darśayitvānnaṃ bhuñjīta prāṅmukhottaraḥ //

### [2.29.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.8)

hutvā prāṇāhutīḥ pañca grāsānaṣṭau samāhitaḥ /  
ācamya devaṃ brahmāṇaṃ dhyāyīta parameśvaram //

### [2.29.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.9)

alābuṃ dārupātraṃ ca mṛṇmayaṃ vaiṇavaṃ tataḥ /  
catvāri yatipātrāṇi manurāha prajāpatiḥ //

### [2.29.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.10)

prāgrātre pararātre ca madhyarātre tathaiva ca /  
saṃdhyāsvahni viśeṣeṇa cintayennityamīśvaram //

### [2.29.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.11)

kṛtvā hṛtpadmanilaye viśvākhyaṃ viśvasaṃbhavam /  
ātmānaṃ sarvabhūtānāṃ parastāt tamasaḥ sthitam //

### [2.29.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.12)

sarvasyādhārabhūtānāmānandaṃ jyotiravyayam /  
pradhānapuruṣātītamākāśaṃ dahanaṃ śivam //

### [2.29.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.13)

tadantaḥ sarvabhāvānāmīśvaraṃ brahmarūpiṇam /  
dhyāyedanādimadvaitamānandādiguṇālayam //

### [2.29.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.14)

mahāntaṃ paramaṃ brahma puruṣaṃ satyamavyayam /  
sitetarāruṇākāraṃ maheśaṃ viśvarūpiṇam //

### [2.29.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.15)

oṅkārānte 'tha cātmānaṃ saṃsthāpya paramātmani /  
ākāśe devamīśānaṃ dhyāyītākāśamadhyagam //

### [2.29.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.16)

kāraṇaṃ sarvabhāvānāmānandaikasamāśrayam /  
purāṇaṃ puruṣaṃ śaṃbhuṃ dhyāyan mucyeta bandhanāt //

### [2.29.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.17)

yadvā guhāyāṃ prakṛtau jagatsaṃmohanālaye /  
vicintya paramaṃ vyoma sarvabhūtaikakāraṇam //

### [2.29.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.18)

jīvanaṃ sarvabhūtānāṃ yatra lokaḥ pralīyate /  
ānandaṃ brahmaṇaḥ sūkṣmaṃ yat paśyanti mumukṣavaḥ //

### [2.29.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.19)

tanmadhye nihitaṃ brahma kevalaṃ jñānalakṣaṇam /  
anantaṃ satyamīśānaṃ vicintyāsīta saṃyataḥ //

### [2.29.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.20)

guhyād guhyatamaṃ jñānaṃ yatīnāmetadīritam /  
yo 'nutiṣṭhenmaheśena so 'śnute yogamaiśvaram //

### [2.29.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.21)

tasmād dhyānarato nityamātmavidyāparāyaṇaḥ /  
jñānaṃ samabhyased brāhmaṃ yena mucyeta bandhanāt //

### [2.29.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.22)

matvā pṛthak svamātmānaṃ sarvasmādeva kevalam /  
ānandamajaraṃ jñānaṃ dhyāyīta ca punaḥ param //

### [2.29.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.23)

yasmāt bhavanti bhūtāni yad gatvā neha jāyate /  
sa tasmādīśvaro devaḥ parasmād yo 'dhitiṣṭhati //

### [2.29.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.24)

yadantare tad gaganaṃ śāśvataṃ śivamavyayam /  
yadaṃśastatparo yastu sa devaḥ syānmaheśvaraḥ //

### [2.29.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.25)

vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca /  
ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate //

### [2.29.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.26)

upetya ca striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ samāhitaḥ /  
prāṇāyāmasamāyuktaṃ kuryāt sāṃtapanaṃ śuciḥ //

### [2.29.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.27)

tataścareta niyamāt kṛcchraṃ saṃyatamānasaḥ /  
punarāśramamāgamya cared bhiśruratandritaḥ //

### [2.29.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.28)

na dharmayuktamanṛtaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ /  
tathāpi ca na kartavyaṃ prasaṅgo hyeṣa dāruṇaḥ //

### [2.29.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.29)

ekarātropavāsaśca prāṇāyāmaśataṃ tathā /  
uktvānṛtaṃ prakartavyaṃ yatinā dharmalipsunā //

### [2.29.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.30)

paramāpadgatenāpi na kāryaṃ steyamanyataḥ /  
steyādabhyadhikaḥ kaścinnāstyadharma iti smṛtiḥ /  
hiṃsā caiṣāparā diṣṭā yā cātmajñānanāśikā //

### [2.29.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.31)

yadetad draviṇaṃ nāma prāṇa hyete bahiśvarāḥ /  
sa tasya harati prāṇān yo yasya harate dhanam //

### [2.29.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.32)

evaṃ kṛtvā sa duṣṭātmā bhinnavṛtto vratāccyutaḥ /  
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇavratam //

### [2.29.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.33)

vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ /  
bhūyo nirvedamāpannaścared bhikṣuratandritaḥ //

### [2.29.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.34)

akasmādeva hiṃsāṃ tu yadi bhikṣuḥ samācaret /  
kuryātkṛchrātikṛcchraṃ tu cāndrāyaṇamathāpi vā //

### [2.29.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.35)

skandedindriyadaurbalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryadi /  
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa /  
divāskande trirātraṃ syāt prāṇāyāmaśataṃ tathā //

### [2.29.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.36)

ekānne madhumāṃse ca navaśrāddhe tathaiva ca /  
pratyakṣalavaṇe coktaṃ prājāpatyaṃ viśodhanam //

### [2.29.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.37)

dhyānaniṣṭhasya satataṃ naśyate sarvapātakam /  
tasmānmaheśvaraṃ jñātvā tasya dhyānaparo bhavet //

### [2.29.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.38)

yad brahma paramaṃ jyotiḥ pratiṣṭhākṣaramadvayam /  
yo 'ntarātra paraṃ brahma sa vijñeyo maheśvaraḥ //

### [2.29.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.39)

eṣa devo mahādevaḥ kevalaḥ paramaḥ śivaḥ /  
tadevākṣaramadvaitaṃ tadādityāntaraṃ param //

### [2.29.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.40)

yasmānmahīyate devaḥ svadhāmni jñānasaṃjñite /  
ātmayogāhvaye tattve mahādevastataḥ smṛtaḥ //

### [2.29.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.41)

nānyad devānmahādevād vyatiriktaṃ prapaśyati /  
tamevātmānamanveti yaḥ sa yāti paraṃ padam //

### [2.29.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.42)

manyate ye svamātmānaṃ vibhinnaṃ parameśvarāt /  
na te paśyanti taṃ devaṃ vṛthā teṣāṃ pariśramaḥ //

### [2.29.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.43)

ekameva paraṃ brahma vijñeyaṃ tattvamavyayam /  
sa devastu mahādevo naitad vijñāya badhyate //

### [2.29.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.44)

tasmād yateta niyataṃ yatiḥ saṃyatamānasaḥ /  
jñānayogarataḥ śānto mahādevaparāyaṇaḥ //

### [2.29.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.45)

eṣa vaḥ kathito vipro yatīnāmāśramaḥ śubhaḥ /  
pitāmahena vibhunā munīnāṃ pūrvamīritam //

### [2.29.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.46)

nāputraśiṣyayogibhyo dadyādidamanuttamam /  
jñānaṃ svayaṃbhuvā proktaṃ yatidharmāśrayaṃ śivam //

### [2.29.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.47)

iti yatiniyamānāmetaduktaṃ vidhānaṃ  
paśupatiparitoṣe yad bhavedekahetuḥ /  
na bhavati punareṣāmudbhavo vā vināśaḥ  
praṇihitamanaso ye nityamevācaranti //

### [2.29.47.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29.47.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (4)

- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.60.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi)](https://indike.org/pramana/in.purana.agni*nag.161.8) — Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.104.10) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- [Kṛtyakalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.krtyakalpataru.27.p61) — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.29) · Pramāṇa
