<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.31

# Kurmapurana 2.31: ekatriṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.31

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.31.111](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.111) — 1 part

### ekatriṃśo'dhyāyaḥ

### [2.31.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.1)

ṛṣaya ūcuḥ  
kathaṃ devena rudreṇa śaṅkareṇāmitaujasā /  
kapālaṃ brahmaṇaḥ pūrvaṃ sthāpitaṃ dehajaṃ bhuvi //

### [2.31.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.2)

sūta uvāca  
śṛṇudhvamṛṣayaḥ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm /  
māhātmyaṃ devadevasya mahādevasya dhīmataḥ //

### [2.31.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.3)

purā pitāmahaṃ devaṃ meruśṛṅge maharṣayaḥ /  
procuḥ praṇamya lokādiṃ kimekaṃ tattvamavyayam //

### [2.31.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.4)

sa māyayā maheśasya mohito lokasaṃbhavaḥ /  
avijñāya paraṃ bhāvaṃ svātmānaṃ prāha dharṣiṇam //

### [2.31.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.5)

ahaṃ dhātā jagadyoniḥ svayaṃbhūreka īśvaraḥ /  
anādimatparaṃ brahma māmabhyarcya vimucyate //

### [2.31.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.6)

ahaṃ hi sarvadevānāṃ pravartakanivartakaḥ /  
na vidyate cābhyadhiko matto lokeṣu kaścana //

### [2.31.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.7)

tasyaivaṃ manyamānasya jajñe nārāyaṇāṃśajaḥ /  
provāca prahasan vākyaṃ roṣatāmravilocanaḥ //

### [2.31.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.8)

kiṃ kāraṇamidaṃ brahman vartate tava sāṃpratam /  
ajñānayogayuktasya na tvetaducitaṃ tava //

### [2.31.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.9)

ahaṃ dhātā hi lokānāṃ yajño nārāyaṇaḥ prabhuḥ /  
na māmṛte 'sya jagato jīvanaṃ sarvadā kvacit //

### [2.31.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.10)

ahameva paraṃ jyotirahameva parā gatiḥ /  
matpreritena bhavatā sṛṣṭaṃ bhuvanamaṇḍalam //

### [2.31.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.11)

evaṃ vivadatormohāt parasparajayaiṣiṇoḥ /  
ājagmuryatra tau devau vedāścatvāra eva hi //

### [2.31.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.12)

anvīkṣya devaṃ brahmāṇaṃ yajñātmānaṃ ca saṃsthitam /  
procuḥ saṃvignahṛdayā yāthātmyaṃ parameṣṭhinaḥ //

### [2.31.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.13)

ṛgveda uvāca  
yasyāntaḥ sthāni bhūtāni yasmātsarvaṃ pravartate /  
yadāhustatparaṃ tattvaṃ sa devaḥ syānmaheśvaraḥ //

### [2.31.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.14)

yajurveda uvāca  
yo yajñairakhilairīśo yogena ca samarcyate /  
yamāhurīśvaraṃ devaṃ sa devaḥ syāt pinākadhṛk //

### [2.31.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.15)

sāmaveda uvāca  
yenedaṃ bhrāmyate cakraṃ yadākāśāntaraṃ śivam /  
yogibhirvidyate tattvaṃ mahādevaḥ sa śaṅkaraḥ //

### [2.31.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.16)

atharvaveda uvāca  
yaṃ prapaśyanti yogeśaṃ yatanto yatayaḥ param /  
maheśaṃ puruṣaṃ rudraṃ sa devo bhagavān bhavaḥ //

### [2.31.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.17)

evaṃ sa bhagavān brahmā vedānāmīritaṃ śubham /  
śrutvāha prahasan vākyaṃ viśvātmāpi vimohitaḥ //

### [2.31.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.18)

kathaṃ tatparamaṃ brahma sarvasaṅgavivarjitam /  
ramate bhāryayā sārdhaṃ pramathaiścātigarvitaiḥ //

### [2.31.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.19)

itirite 'tha bhagavān praṇavātmā sanātanaḥ /  
amūrto mūrtimān bhūtvā vacaḥ prāha pitāmaham //

### [2.31.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.20)

praṇava uvāca  
na hyeṣa bhagavān patnyā svātmano vyatiriktayā /  
kadācid ramate rudrastādṛśo hi maheśvaraḥ //

### [2.31.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.21)

ayaṃ sa bhagavānīśaḥ svayañjyotiḥ sanātanaḥ /  
svānandabhūtā kathitā devī nāgantukā śivā //

### [2.31.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.22)

ityevamukte 'pi tadā yajñamūrterajasya ca /  
nājñānamagamannāśamīśvarasyaiva māyayā //

### [2.31.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.23)

tadantare mahājyotirviriñco viśvabhāvanaḥ /  
prāpaśyadadbhutaṃ divyaṃ pūrayan gaganāntaram //

### [2.31.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.24)

tanmadhyasaṃsthaṃ vimalaṃ maṇḍalaṃ tejasojjvalam /  
vyomamadhyagataṃ divyaṃ prādurāsīd dvijottamāḥ //

### [2.31.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.25)

sa dṛṣṭvā vadanaṃ divyaṃ mūrdhni lokapitāmahaḥ /  
tena tanmaṇjalaṃ ghoramālokayadaninditam //

### [2.31.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.26)

prajajvālātikopena brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ /  
kṣaṇādadṛśyata mahān puruṣo nīlalohitaḥ //

### [2.31.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.27)

triśūlapiṅgalo devo nāgayajñopavītavān /  
taṃ prāha bhagavān brahmā śaṅkaraṃ nīlalohitam //

### [2.31.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.28)

jānāmi bhavataḥ pūrvaṃ lalāṭādeva śaṅkara /  
prādurbhāvaṃ maheśān māmeva śaraṇaṃ vraja //

### [2.31.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.29)

śrutvā sagarvavacanaṃ padmayoneratheśvaraḥ /  
prāhiṇot puruṣaṃ kālaṃ bhairavaṃ lokadāhakam //

### [2.31.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.30)

sa kṛtvā sumahad yuddhaṃ brahmaṇā kālabhairavaḥ /  
cakarta tasya vadanaṃ viriñcasyātha pañcamam //

### [2.31.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.31)

nikṛttavadano devo brahmā devena śaṃbhunā /  
mamāra ceśayogena jīvitaṃ prāpa viśvasṛk //

### [2.31.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.32)

athānupaśyad giriśaṃ maṇḍalāntarasaṃsthitam /  
samāsīnaṃ mahādevyā mahādevaṃ sanātanam //

### [2.31.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.33)

bhujaṅgarājavalayaṃ candrāvayavabhūṣaṇam /  
koṭisūryapratīkāśaṃ jaṭājūṭavirājitam //

### [2.31.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.34)

śārdūlacarmavasanaṃ divyamālāsamanvitam /  
triśūlapāṇiṃ duṣprekṣyaṃ yoginaṃ bhūtibhūṣaṇam //

### [2.31.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.35)

yamantarā yoganiṣṭhāḥ prapaśyanti hṛdīśvaram /  
tamādidevaṃ brahmāṇaṃ mahādevaṃ dadarśa ha //

### [2.31.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.36)

yasya sā paramā devī śaktirākāśasaṃsthitā /  
so 'nantaiśvaryayogātmā maheśo dṛśyate kila //

### [2.31.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.37)

yasyāśeṣajagad bījaṃ vilayaṃ yāti mohanam /  
sakṛtpraṇāmamātreṇa sa rudraḥ khalu dṛśyate //

### [2.31.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.38)

yo 'tha nācāraniratān svabhaktāneva kevalam /  
vimocayati lokānāṃ nāyako dṛśyate kila //

### [2.31.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.39)

yasya vedavidaḥ śāntā nirdvandvā brahmacāriṇaḥ /  
vidanti vimalaṃ rūpaṃ sa śaṃbhurdṛśyate kila //

### [2.31.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.40)

yasya brahmādayo devā ṛṣayo brahmavādinaḥ /  
arcayanti sadā liṅgaṃ viśveśaḥ khalu dṛśyate //

### [2.31.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.41)

yasyāśeṣajagad bījaṃ vilayaṃ yāti mohanam /  
sakṛtpraṇāmamātreṇa sa rudraḥ khalu dṛśyate //

### [2.31.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.42)

vidyāsahāyo bhagavān yasyāsau maṇḍalāntaram /  
hiraṇyagarbhaputro 'sāvīśvaro dṛśyate kila //

### [2.31.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.43)

yasyāśeṣajagatsūtirvijñānatanurīśvarī /  
na muñcati sadā pārśvaṃ śaṅkaro 'sāvadṛśyata //

### [2.31.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.44)

puṣpaṃ vā yadi vā patraṃ yatpādayugale jalam /  
dattvā tarati saṃsāraṃ rudro 'sau dṛśyate kila //

### [2.31.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.45)

tatsannidhāne sakalaṃ niyacchati sanātanaḥ /  
kālaḥ kila sa yogātmā kālakālo hi dṛśyate //

### [2.31.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.46)

jīvanaṃ sarvalokānāṃ trilokasyaiva bhūṣaṇam /  
somaḥ sa dṛśyate devaḥ somo yasya vibhūṣaṇam //

### [2.31.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.47)

devyā saha sadā sākṣād yasya yogaḥ svabhāvataḥ /  
gīyate paramā muktiḥ sa yogī dṛśyate kila //

### [2.31.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.48)

yogino yogatattvajñā viyogābhimukhāniśam /  
yogaṃ dhyāyanti devyāsau sa yogī dṛśyate kila //

### [2.31.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.49)

so 'nuvīkṣya mahādevaṃ mahādevyā sanātanam /  
varāsane samāsīnamavāpa paramāṃ smṛtim //

### [2.31.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.50)

labdhvā māheśvarīṃ divyāṃ saṃsmṛtiṃ bhagavānajaḥ /  
toṣayāmāsa varadaṃ somaṃ somavibhūṣaṇam //

### [2.31.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.51)

brahmovāca  
namo devāya mahate mahādevyai namo namaḥ /  
namaḥ śivāya śāntāya śivāyai śāntaye namaḥ //

### [2.31.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.52)

oṃ namo brahmaṇe tubhyaṃ vidyāyai te namo namaḥ /  
namo mūlaprakṛtaye maheśāya namo namaḥ //

### [2.31.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.53)

namo vijñānadehāya cintāyai te namo namaḥ /  
namaste kālakālāya īśvarāyai namo namaḥ //

### [2.31.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.54)

namo namo 'stu rudrāya rudrāṇyai te namo namaḥ /  
namo namaste kāmāya māyāyai ca namo namaḥ //

### [2.31.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.55)

niyantre sarvakāryāṇāṃ kṣobhikāyai namo namaḥ /  
namo 'stu te prakṛtaye namo nārāyaṇāya ca //

### [2.31.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.56)

yogādāyai namastubhyaṃ yogināṃ gurave namaḥ /  
namaḥ saṃsāranāśāya saṃsārotpattaye namaḥ //

### [2.31.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.57)

nityānandāya vibhave namo 'stvānandamūrtaye /  
namaḥ kāryavihīnāya viśvaprakṛtaye namaḥ //

### [2.31.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.58)

oṅkāramūrtaye tubhyaṃ tadantaḥ saṃsthitāya ca /  
namaste vyomasaṃsthāya vyomaśaktyai namo namaḥ //

### [2.31.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.59)

iti somāṣṭakeneśaṃ praṇanāma pitāmahaḥ /  
papāta daṇḍavad bhūmau gṛṇan vai śatarudriyam //

### [2.31.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.60)

atha devo mahādevaḥ praṇatārtiharo haraḥ /  
provācotthāpya hastābhyāṃ prato 'smi tava sāṃpratam //

### [2.31.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.61)

dattvāsau paramaṃ yogamaiśvaryamatulaṃ mahat /  
provācāgre sthitaṃ devaṃ nīlalohitamīśvaram //

### [2.31.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.62)

eṣa brahmāsya jagataḥ saṃpūjyaḥ prathamaḥ sutaḥ /  
ātmano rakṣaṇīyaste gururjyeṣṭhaḥ pitā tava //

### [2.31.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.63)

ayaṃ purāṇapuruṣo na hantavyastvayānagha /  
svayogaiśvaryamāhātmyānmāmeva śaraṇaṃ gataḥ //

### [2.31.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.64)

ayaṃ ca yajño bhagavān sagarvo bhavatānagha /  
śāsitavyo viriñcasya dhāraṇīyaṃ śirastvayā //

### [2.31.65](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.65)

brahmahatyāpanodārthaṃ vrataṃ lokāya darśayan /  
carasva satataṃ bhikṣāṃ saṃsthāpaya suradvijān //

### [2.31.66](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.66)

ityetaduktvā vacanaṃ bhagavān parameśvaraḥ /  
sthānaṃ svābhāvikaṃ divyaṃ yayau tatparamaṃ padam //

### [2.31.67](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.67)

tataḥ sa bhagavānīśaḥ kaparde nīlalohitaḥ /  
grāhayāmāsa vadanaṃ brahmaṇaḥ kālabhairavam //

### [2.31.68](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.68)

cara tvaṃ pāpanāśārthaṃ vrataṃ lokahitāvaham /  
kapālahasto bhagavān bhikṣāṃ gṛhṇātu sarvataḥ //

### [2.31.69](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.69)

uktvaivaṃ prāhiṇot kanyāṃ brahmahatyāmiti śrutām /  
daṃṣṭrākarālavadanāṃ jvālāmālāvibhūṣaṇām //

### [2.31.70](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.70)

yāvad vārāṇasīṃ divyāṃ purīmeṣa gamiṣyati /  
tāvat tvaṃ bhīṣaṇe kālamanugaccha trilocanam //

### [2.31.71](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.71)

evamābhāṣya kālāgniṃ prāha devo maheśvaraḥ /  
aṭasva nikhilaṃ lokaṃ bhikṣārtho manniyogataḥ //

### [2.31.72](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.72)

yadā drakṣyasi deveśaṃ nārāyaṇamanāmayam /  
tadāsau vakṣyati spaṣṭamupāyaṃ pāpaśodhanam //

### [2.31.73](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.73)

sa devadevatāvākyamākarṇya bhagavān haraḥ /  
kapālapāṇirviśvātmā cacāra bhuvanatrayam //

### [2.31.74](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.74)

āsthāya vikṛtaṃ veṣaṃ dīpyamānaṃ svatejasā /  
śrīmat pavitramatulaṃ jaṭājūṭavirājitam //

### [2.31.75](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.75)

koṭisūryapratīkāśaiḥ pramathaiścātigarvitaiḥ /  
bhāti kālāgninayano mahādevaḥ samāvṛtaḥ //

### [2.31.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.76)

pītvā kadamṛtaṃ divyamānandaṃ parameṣṭhinaḥ /  
līlāvilāsūbahulo lokānāgacchatīśvaraḥ //

### [2.31.77](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.77)

taṃ dṛṣṭvā kālavadanaṃ śaṅkaraṃ kālabhairavam /  
rūpalāvaṇyasaṃpannaṃ nārīkulamagādanu //

### [2.31.78](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.78)

gāyanti vividhaṃ gītaṃ nṛtyanti purataḥ prabhoḥ /  
sasmitaṃ prekṣya vadanaṃ cakrurbhrūbhaṅgameva ca //

### [2.31.79](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.79)

sa devadānavādīnāṃ deśānabhyetya śūladhṛk /  
jagāma viṣṇorbhavanaṃ yatrāste madhusūdanaḥ //

### [2.31.80](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.80)

nirīkṣya divyabhavanaṃ śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ /  
sahaiva bhūtapravaraiḥ praveṣṭumupacakrame //

### [2.31.81](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.81)

avijñāya paraṃ bhāvaṃ divyaṃ tatpārameśvaram /  
nyavārayat triśūlāṅkaṃ dvārapālo mahābalaḥ //

### [2.31.82](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.82)

śaṅkhacakragadāpāṇiḥ pītavāsā mahābhujaḥ /  
viṣvaksena iti khyāto viṣṇoraṃśasamudbhavaḥ //

### [2.31.83](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.83)

athainaṃ śaṅkaragaṇo yuyudhe viṣṇusaṃbhavam /  
bhīṣaṇo bhairavādeśāt kālavega iti śrutaḥ //

### [2.31.84](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.84)

vijitya taṃ kālavegaṃ krodhasaṃraktalocanaḥ /  
rudrāyābhimukhaṃ raudraṃ cikṣepa ca sudarśanam //

### [2.31.85](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.85)

atha devo mahādevastripurāristriśūlabhṛt /  
tamāpatantaṃ sāvajñamālokayadamitrajit //

### [2.31.86](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.86)

tadantare mahadbhūtaṃ yugāntadahanopamam /  
śūlenorasi nirbhidya pātayāmāsa taṃ bhuvi //

### [2.31.87](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.87)

sa śūlābhihato 'tyarthaṃ tyaktvā svaṃ paramaṃ balam /  
tatyāja jīvitaṃ dṛṣṭvā mṛtyuṃ vyādhihatā iva //

### [2.31.88](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.88)

nihatya viṣṇupuruṣaṃ sārdhaṃ pramathapuṅgavaiḥ /  
viveśa cāntaragṛhaṃ samādāya kalevaram //

### [2.31.89](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.89)

nirīkṣya jagato hetumīśvaraṃ bhagavān hariḥ /  
śiro lalāṭāt saṃbhidya raktadhārāmapātayat //

### [2.31.90](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.90)

gṛhāṇa bhagavan bhikṣāṃ madīyāmamitadyute /  
na vidyate 'nābhyuditā tava tripuramardana //

### [2.31.91](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.91)

na saṃpūrṇaṃ kapālaṃ tad brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ /  
divyaṃ varṣasahasraṃ tu sā ca dhārā pravāhitā //

### [2.31.92](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.92)

athābravīt kālarudraṃ harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ /  
saṃstūya vaidikairmantrairbahumānapuraḥ saram //

### [2.31.93](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.93)

kimarthametad vadanaṃ brahmaṇo bhavatā dhṛtam /  
provāca vṛttamakhilaṃ bhagavān parameśvaraḥ //

### [2.31.94](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.94)

samāhūya hṛṣīkeśo brahmahatyāmathācyutaḥ /  
prārthayāmāsa deveśo vimuñceti triśūlinam //

### [2.31.95](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.95)

na tatyājātha sā pārśvaṃ vyāhṛtāpi murāriṇā /  
ciraṃ dhyātvā jagadyoniḥ śaṅkaraṃ prāha sarvavit //

### [2.31.96](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.96)

vrajasva bhagavan divyāṃ purīṃ vārāṇasīṃ śubhām /  
yatrākhilajagaddoṣaṃ kṣipraṃ nāśayatāśvaraḥ //

### [2.31.97](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.97)

tataḥ śarvāṇi guhyāni tīrthānyāyatanāni ca /  
jagāma līlayā devo lokānāṃ hitakāmyayā //

### [2.31.98](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.98)

saṃstūyamānaḥ pramathairmahāyogairitastataḥ /  
nṛtyamāno mahāyogī hastanyastakalevaraḥ //

### [2.31.99](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.99)

tamabhyadhāvad bhagavān harirnārāyaṇaḥ svayam /  
athāsthāyāparaṃ rūpaṃ nṛtyadarśanalālasaḥ //

### [2.31.100](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.100)

nirīkṣamāṇo novindaṃ vṛṣendrāṅkitaśāsanaḥ /  
sasmito 'nantayogātmā nṛtyati sma punaḥ punaḥ //

### [2.31.101](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.101)

atha sānucaro rudraḥ saharirdharmavāhanaḥ /  
bheje mahādevapurīṃ vārāṇasīmiti śrutām //

### [2.31.102](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.102)

praviṣṭamātre deveśe brahmahatyā kapardini /  
hā hetyuktvā sanādaṃ sā pātālaṃ prāpa duḥ khitā //

### [2.31.103](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.103)

praviśya paramaṃ sthānaṃ kapālaṃ brahmaṇo haraḥ /  
gaṇānāmagrato devaḥ sthāpayāmāsa śaṅkaraḥ //

### [2.31.104](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.104)

sthāpayitvā mahādevo dadau tacca kalevaram /  
uktvā sajīvamastvīśo viṣṇave sa ghṛṇānidhiḥ //

### [2.31.105](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.105)

ye smaranti mamājastraṃ kāpālaṃ veṣamuttamam /  
teṣāṃ vinaśyati kṣipramihāmutra ca pātakam //

### [2.31.106](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.106)

āgamya tīrthapravare snānaṃ kṛtvā vidhānataḥ /  
tarpayitvā pitṝn devān mucyate brahmahatyayā //

### [2.31.107](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.107)

aśāśvataṃ jagajjñātvā ye 'smin sthāne vasanti vai /  
dehānte tat paraṃ jñānaṃ dadāmi paramaṃ padam //

### [2.31.108](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.108)

itīdamuktvā bhagavān samāliṅgya janārdanam /  
sahaiva pramatheśānaiḥ kṣaṇādantaradhīyata //

### [2.31.109](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.109)

sa labdhvā bhagavān kṛṣṇo viṣvaksenaṃ triśūlinaḥ /  
svaṃ deśamagat tūrṇaṃ gṛhītvāṃ paramaṃ vapuḥ //

### [2.31.110](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.110)

etad vaḥ kathitaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam /  
kapālamocanaṃ tīrthaṃ sthāṇoḥ priyakaraṃ śubham //

### [2.31.111](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.111)

ya imaṃ paṭhate 'dhyāyaṃ brāhmaṇānāṃ samīpataḥ /  
vācikairmānasaiḥ pāpaiḥ kāyikaiśca vimucyate //

### [2.31.111.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31.111.p1)

iti śrīkūrmapārāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekatriśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (1)

- [Tristhalīsetu (Nārāyaṇa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.tirtha.tristhali.tristhalisetu.9.p19.2) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.31) · Pramāṇa
