<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.33

# Kurmapurana 2.33: trayastriṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.33

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.33.153](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.153) — 1 part

### trayastriṃśo'dhyāyaḥ

### [2.33.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.1)

vyāsa uvāca  
manuṣyāṇāṃ tu haraṇaṃ kṛtvā strīṇāṃ gṛhasya ca /  
vāpīkūpajalānāṃ ca śudhyeccāndrāyaṇena tu //

### [2.33.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.2)

dravyāṇāmalpasārāṇāṃ steyaṃ kṛtvānyaveśmataḥ /  
caret sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ tanniryātyātmaśuddhaye //

### [2.33.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.3)

dhānyānnadhanacauryaṃ tu kṛtvā kāmād dvijottamaḥ /  
svajātīyagṛhādeva kṛcchrārdhena viśuddhyati //

### [2.33.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.4)

bhakṣabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya ca /  
puṣpamūlaphalānāṃ ca pañcagavyaṃ viśodhanam //

### [2.33.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.5)

tṛṇakāṣṭhadrumāṇāṃ ca śuṣkānnasya guḍasya ca /  
cailacarmāmiṣāṇāṃ ca trirātraṃ syādabhojanam //

### [2.33.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.6)

maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca /  
ayaḥ kāṃsyopalānāṃ ca dvādaśāhaṃ kaṇāśanam //

### [2.33.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.7)

kārpāsakīṭajorṇānāṃ dviśaphaikaśaphasya ca /  
pakṣigandhauṣadhīnāṃ ca rajvāścaiva tryahaṃ payaḥ //

### [2.33.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.8)

naramāṃsāśanaṃ kṛtvā cāndrāyaṇamathācaret /  
kākaṃ caiva tathā śvānaṃ jagdhvā hastinameva ca /  
varāhaṃ kukkuṭaṃ cātha taptakṛcchreṇa śudhyati //

### [2.33.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.9)

kravyādānāṃ ca māṃsāni purīṣaṃ mūtrameva ca /  
gogomāyukapīnāṃ ca tadeva vratamācaret /  
upoṣya dvādaśāhaṃ tu kūṣmāṇḍairjuhuyād ghṛtam //

### [2.33.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.10)

nakulolūkamārjāraṃ jagdhvā sāṃtapanaṃ caret /  
śvāpadoṣṭrakharāñjagdhvā taptakṛcchreṇa śuddhyati /  
vratavaccaiva saṃskāraṃ pūrveṇa vidhinaiva tu //

### [2.33.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.11)

bakaṃ caiva balākaṃ ca haṃsaṃ kāraṇḍavaṃ tathā /  
cakravākaṃ plavaṃ jagghvā dvādaśāhamabhojanam //

### [2.33.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.12)

kapotaṃ ṭiṭṭibhaṃ caiva śukaṃ sārasameva ca /  
ulūkaṃ jālapādaṃ ca jagdhvāpyetad vrataṃ caret //

### [2.33.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.13)

śiśumāraṃ tathā cāṣaṃ matsyamāṃsaṃ tathaiva ca /  
jagdhvā caiva kaṭāhārametadeva cared vratam //

### [2.33.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.14)

kokilaṃ caiva matsyāṃśca maṇḍukaṃ bhujagaṃ tathā /  
gomūtrayāvakāhāro māsenaikena śuddhyati //

### [2.33.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.15)

jalecarāṃśca jalajān prattudānnakhaviṣkirān /  
raktapādāṃstathā jagdhvā saptāhaṃ caitadācaret //

### [2.33.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.16)

śuno māṃsaṃ śuṣkamāṃsamātmārthaṃ ca tathā kṛtam /  
bhuktvā māsaṃ caredetat tatpāpasyāpanuttaye //

### [2.33.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.17)

vārtākaṃ bhustṛṇaṃ śigruṃ khukhuṇḍaṃ karakaṃ tathā /  
prājāpatyaṃ carejjagdhvā śaṅkhaṃ kumbhīkameva ca //

### [2.33.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.18)

palāṇḍuṃ laśunaṃ caiva bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret /  
nālikāṃ taṇḍulīyaṃ ca prājāpatyena śuddhyati //

### [2.33.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.19)

aśmāntakaṃ tathā potaṃ taptakṛcchreṇa śuddhyati /  
prājāpatyena śuddhiḥ syāt kakkubhāṇḍasya bhakṣaṇe //

### [2.33.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.20)

alābuṃ kiṃśukaṃ caiva bhuktvā caitad vrataṃ caret /  
udumbaraṃ ca kāmena taptakṛcchreṇa śuddhyati //

### [2.33.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.21)

vṛthā kṛsarasaṃyāvaṃ pāyasāpūpasaṃkulam /  
bhuktvā caivaṃ vidhaṃ tvannaṃ trirātreṇa viśuddhyati //

### [2.33.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.22)

pītvā kṣīrāṇyapeyāni brahmacārī samāhitaḥ /  
gomūtrayāvakāhāro māsenaikena śuddhyati //

### [2.33.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.23)

anirdaśāhaṃ gokṣīraṃ māhiṣaṃ cājameva ca /  
saṃdhinyāśca vivatsāyāḥ piban kṣīramidaṃ caret //

### [2.33.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.24)

eteṣāṃ ca vikārāṇi pītvā mohena mānavaḥ /  
gomūtrayāvakāhāraḥ saptarātreṇa śuddhyati //

### [2.33.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.25)

bhuktvā caiva navaśrāddhe mṛtake sūtake tathā /  
cāndrāyaṇena śuddhyeta brāhmaṇastu samāhitaḥ //

### [2.33.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.26)

yasyāgnau hūyate nityaṃ na yasyāgraṃ na dīyate /  
cāndrāyaṇaṃ caret samyak tasyānnaprāśane dvijaḥ //

### [2.33.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.27)

abhojyānāṃ tu sarveṣāṃ bhuktvā cānnamupaskṛtam /  
antāvasāyināṃ caiva taptakṛcchreṇa śuddhyati //

### [2.33.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.28)

cāṇḍālānnaṃ dvijo bhuktvā samyak cāndrāyaṇaṃ caret /  
buddhipūrvaṃ tu kṛcchrābdaṃ punaḥ saṃskārameva ca //

### [2.33.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.29)

asurāmadyapānena kuryāccāndrāyaṇavratam /  
abhojyānnaṃ tu bhuktvā ca prājāpatyena śuddhyati //

### [2.33.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.30)

viṇmūtrapāśanaṃ kṛtvā retasaścaitadācaret /  
anādiṣṭeṣu caikāhaṃ sarvatra tu yathārthataḥ //

### [2.33.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.31)

viḍvarāhakharoṣṭrāṇāṃ gomāyoḥ kapikākayoḥ /  
prāśya mūtrapurīṣāṇi dvijaścāndrāyaṇaṃ caret //

### [2.33.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.32)

ajñānāt prāśya viṇmūtraṃ surāsaṃspṛṣṭameva ca /  
punaḥ saṃskāramarhanti trayo varṇā dvijātayaḥ //

### [2.33.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.33)

kravyādāṃ pakṣiṇāṃ caiva prāśya mūtrapurīṣakam /  
mahāsāṃtapanaṃ mohāt tathā kuryād dvijottamaḥ /  
bhāsamaṇḍūkakurare viṣkire kṛcchramācaret //

### [2.33.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.34)

prājāpatyena śuddhyeta brāhāmaṇocchiṣṭabhojane /  
kṣatriye taptakṛcchraṃ syād vaiśye caivātikṛcchrakam /  
śūdrocchiṣṭaṃ dvijo bhuktvā kuryāccāndrāyaṇavratam //

### [2.33.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.35)

surābhāṇḍodare vāri pītvā cāndrāyaṇaṃ caret /  
śunocchiṣṭaṃ dvijo bhuktvā trirātreṇa viśuddhyati /  
gomūtrayāvakāhāraḥ pītaśeṣaṃ ca rāgavān //

### [2.33.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.36)

apo mūtrapurīṣādyairdūṣitāḥ prāśayed yadā /  
tadā sāṃtapanaṃ proktaṃ vrataṃ pāpaviśodhanam //

### [2.33.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.37)

cāṇḍālakūpabhāṇḍeṣu yadi jñānāt pibejjalam /  
caret sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ brāhmaṇaḥ pāpaśodhanam //

### [2.33.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.38)

cāṇḍālena tu saṃspṛṣṭaṃ pītvā vāri dvijottamaḥ /  
trirātreṇa viśuddhyeta pañcagavyena caiva hi //

### [2.33.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.39)

mahāpātakisaṃsparśe bhuṅkte 'snātvā dvijo yadi /  
buddhipūrvaṃ tu mūḍhātmā taptakṛcchraṃ samācaret //

### [2.33.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.40)

spṛṣṭvā mahāpātakinaṃ cāṇḍālaṃ vā rajasvalām /  
pramādād bhojanaṃ kṛtvā trirātreṇa viśuddhyati //

### [2.33.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.41)

snānārhe yadi bhuñjīta ahorātreṇa śuddhyati /  
buddhipūrvaṃ tu kṛcchreṇa bhagavānāha padmajaḥ //

### [2.33.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.42)

śuṣkaparyuṣitādīni gavādipratidūṣitam /  
bhuktvopavāsaṃ kurvota kṛcchrapādamathāpi vā //

### [2.33.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.43)

saṃvatsarānte kṛcchraṃ tu cared vipraḥ punaḥ punaḥ /  
ajñātabhuktaśuddhyarthaṃ jñātasya tu viśeṣataḥ //

### [2.33.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.44)

vrātyānāṃ yajanaṃ kṛtvā pareṣāmantyakarma ca /  
abhicāramahīnaṃ ca tribhiḥ kṛcchrairviśuddhyati //

### [2.33.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.45)

brāhmaṇādihatānāṃ tu kṛtvā dāhādikāḥ kriyāḥ /  
gomūtrayāvakāhāraḥ prājāpatyena śuddhyati //

### [2.33.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.46)

tailābhyakto 'thavā kuryād yadi mūtrapurīṣake /  
ahorātreṇa śuddhyeta śmaśrukarma ca maithunam //

### [2.33.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.47)

ekāhena vivāhāgniṃ parihārya dvijottamaḥ /  
trirātreṇa viśaddhyeta trirātrāt ṣaḍahaṃ punaḥ //

### [2.33.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.48)

daśāhaṃ dvādaśāhaṃ vā parihārya pramādataḥ /  
kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ kuryāt tatpāpasyāpanuttaye //

### [2.33.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.49)

patitād dravyamādāya tadutsargeṇa śuddhyati /  
caret sāṃtapanaṃ kṛcchramityāha bhagavān prabhuḥ //

### [2.33.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.50)

anāśakanivṛttāstu pravrajyāvasitāstathā /  
careyustrīṇi kṛcchrāṇi trīṇi cāndrāyaṇāni ca //

### [2.33.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.51)

punaśca jātakarmādisaṃkāraiḥ saṃskṛtā dvijāḥ /  
śuddhyeyustad vrataṃ samyak careyurdharmavardhanāḥ //

### [2.33.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.52)

anupāsitasaṃdhyastu tadaharyāpako vaset /  
anaśnan saṃyatamanā rātrau ced rātrimeva hi //

### [2.33.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.53)

akṛtvā samidādhānaṃ śuciḥ snātvā samāhitaḥ /  
gāyatryaṣṭasahasrasya japyaṃ kuryād viśuddhaye //

### [2.33.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.54)

upāsīta na cet saṃdhyāṃ gṛhastho 'pi pramādataḥ /  
snātvā viśuddhyate sadyaḥ pariśrāntastu saṃyamāt //

### [2.33.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.55)

vedoditāni nityāni karmāṇi ca vilopya tu /  
snātakavratalopaṃ tu kṛtvā copavased dinam //

### [2.33.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.56)

saṃvatsaraṃ caret kṛcchramagnyutsādī dvijottamaḥ /  
cāndrāyaṇaṃ cared vrātyo gopradānena śuddhyati //

### [2.33.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.57)

nāstikyaṃ yadi kurvota prājāpatyaṃ cared dvijaḥ /  
devadrohaṃ gurudrohaṃ taptakṛcchreṇa śuddhyati //

### [2.33.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.58)

uṣṭrayānaṃ samāruhya kharayānaṃ ca kāmataḥ /  
trirātreṇa viśuddhyet tu nagno vā praviśejjalam //

### [2.33.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.59)

ṣaṣṭhānnakālatāmāsaṃ saṃhitājapa eva ca /  
homāśca śākalā nityamapāṅktānāṃ viśodhanam //

### [2.33.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.60)

nīlaṃ raktaṃ vasitvā ca brāhmaṇo vastrameva hi /  
ahorātroṣitaḥ snātaḥ pañcagavyena śuddhyati //

### [2.33.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.61)

vedadharmapurāṇānāṃ caṇḍālasya tu bhāṣaṇe /  
cāndrāyaṇena śuddhiḥ syānna hyanyā tasya niṣkṛtiḥ //

### [2.33.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.62)

udbandhanādinihataṃ saṃspṛśya brāhmaṇaḥ kvacit /  
cāndrāyaṇena śuddhiḥ syāt prājāpatyena vā punaḥ //

### [2.33.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.63)

ucchiṣṭo yadyanācāntaścāṇḍālādīn spṛśed dvijaḥ /  
pramādād vai japet snātvā gāyatryaṣṭasahasrakam //

### [2.33.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.64)

drupadānāṃ śataṃ vāpi brahmacārī samāhitaḥ /  
trirātropoṣitaḥ samyak pañcagavyena śuddhyati //

### [2.33.65](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.65)

caṇḍālapatitādīṃstu kāmād yaḥ saṃspṛśed dvijaḥ /  
ucchiṣṭastatra kurvota prājāpatyaṃ viśuddhaye //

### [2.33.66](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.66)

cāṇḍālasūtakaśavāṃstathā nārīṃ rajasvalām /  
spṛṣṭvā snāyād viśuddhyarthaṃ tatspṛṣṭaṃ patitiṃ tathā //

### [2.33.67](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.67)

cāṇḍālasūtakaśavaiḥ saṃspṛṣṭaṃ saṃspṛśed yadi /  
pramādāt tata ācamya japaṃ kuryāt samāhitaḥ //

### [2.33.68](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.68)

tat spṛṣṭasparśinaṃ spṛṣṭvā buddhipūrvaṃ dvijottamaḥ /  
ācamet tad viśuddhyarthaṃ prāha devaḥ pitāmahaḥ //

### [2.33.69](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.69)

bhuñjānasya tu viprasya kadācit saṃstraved gudam /  
kṛtvā śaucaṃ tataḥ snāyādupoṣya juhuyād ghṛtam //

### [2.33.70](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.70)

cāṇḍālāntyaśavaṃ spṛṣṭvā kṛcchraṃ kuryād viśuddhaye /  
spṛṣṭvābhyaktastvasaṃspṛśyamahorātreṇa śuddhyati //

### [2.33.71](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.71)

surāṃ spṛṣṭvā dvijaḥ kuryāt prāṇāyāmatrayaṃ śuciḥ /  
palāṇḍuṃ laśunaṃ caiva ghṛtaṃ prāśya tataḥ śuciḥ //

### [2.33.72](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.72)

brāhmaṇastu śunā daṣṭastryahaṃ sāyaṃ payaḥ pibet /  
nābherūrdhvaṃ tu daṣṭasya tadeva dviguṇaṃ bhavet //

### [2.33.73](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.73)

syādetat triguṇaṃ bāhvormūrdhni ca syāccaturguṇam /  
snātvā japed vā sāvitrīṃ śvabhirdaṣṭo dvijottamaḥ //

### [2.33.74](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.74)

anirvartya mahāyajñān yo bhuṅkte tu dvijottamaḥ /  
anāturaḥ sati dhane kṛcchrārdhena sa śuddhyati //

### [2.33.75](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.75)

āhitāgnirupasthānaṃ na kuryād yastu parvaṇi /  
ṛtau na gacched bhāryāṃ vā so 'pi kṛcchrārdhamācaret //

### [2.33.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.76)

vinādbhirapsu nāpyārtaḥ śarīraṃ sanniveśya ca /  
sacailo jalamāplutya gāmālabhya viśuddhyati //

### [2.33.77](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.77)

buddhipūrvaṃ tvabhyudito japedantarjale dvijaḥ /  
gāyatryaṣṭasahasraṃ tu tryahaṃ copavased vratī //

### [2.33.78](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.78)

anugamyecchayā śūdraṃ pretībhūtaṃ dvijottamaḥ /  
gāyatryaṣṭasahasraṃ ca japyaṃ kuryānnadīṣu ca //

### [2.33.79](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.79)

kṛtvā tu śapathaṃ vipro viprasya vadhasaṃyutam /  
mṛṣaiva yāvakānnena kuryāccāndrāyaṇaṃ vratam //

### [2.33.80](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.80)

paṅktyāṃ viṣamadānaṃ tu kṛtvā kṛcchreṇa śuddhyati /  
chāyāṃ śvapākasyāruhya snātvā saṃprāśayed ghṛtam //

### [2.33.81](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.81)

īkṣedādityamaśucirdṛṣṭvāgniṃ candrameva vā /  
mānuṣaṃ cāsthi saṃspṛśya snānaṃ kṛtvā viśuddhyati //

### [2.33.82](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.82)

kṛtvā tu mithyādhyayanaṃ cared bhaikṣaṃ tu vatsaram /  
kṛtaghno brāhmaṇagṛhe pañca saṃvatsaraṃ vratī //

### [2.33.83](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.83)

huṅkāraṃ brāhmaṇasyoktvā tvaṅkāraṃ ca garīyasaḥ /  
snātvānaśnannahaḥ śeṣaṃ praṇipatya prasādayet //

### [2.33.84](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.84)

tāḍayitvā tṛṇenāpi kaṇṭhaṃ baddhvāpi vāsasā /  
vivāde vāpi nirjitya praṇipatya prasādayet //

### [2.33.85](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.85)

avagūrya caret kṛcchramatikṛcchraṃ nipātane /  
kṛcchrātikṛcchrau kurvota viprasyotpādya śoṇitam //

### [2.33.86](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.86)

gurorākrośamanṛtaṃ kṛtvā kuryād viśodhanam /  
ekarātraṃ trirātraṃ vā tatpāpasyāpanuttaye //

### [2.33.87](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.87)

devarṣoṇāmabhimukhaṃ ṣṭhīvanākrośane kṛte /  
ulmukena dahejjihvāṃ dātavyaṃ ca hiraṇyakam //

### [2.33.88](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.88)

devodyāne tu yaḥ kuryānmūtroccāraṃ sakṛd dvijaḥ /  
chindyācchiśnaṃ tu śuddhyarthaṃ careccāndrāyaṇaṃ tu vā //

### [2.33.89](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.89)

devatāyatane mūtraṃ kṛtvā mohād dvijottamaḥ /  
śiśnasyotkartanaṃ kṛtvā cāndrāyaṇamathācaret //

### [2.33.90](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.90)

devatānāmṛṣīṇāṃ ca devānāṃ caiva kutsanam /  
kṛtvā samyak prakurvota prājāpatyaṃ dvijottamaḥ //

### [2.33.91](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.91)

taistu saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā snātvā devān samarcayet /  
dṛṣṭvā vīkṣeta bhāsvantaṃ smvatvā viśeśvaraṃ smaret //

### [2.33.92](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.92)

yaḥ sarvabhūtādhipatiṃ viśveśānaṃ vinindati /  
na tasya niṣkṛtiḥ śakyā kartuṃ varṣaśatairapi //

### [2.33.93](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.93)

cāndrāyaṇaṃ caret pūrvaṃ kṛcchraṃ caivātikṛcchrakam /  
prapannaḥ śaraṇaṃ devaṃ tasmāt pāpād vimucyate //

### [2.33.94](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.94)

sarvasvadānaṃ vidhivat sarvapāpaviśodhanam /  
cāndrāyaṇaṃ cavidhinā kṛcchraṃ caivātikṛcchrakam //

### [2.33.95](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.95)

puṇyakṣetrābhigamanaṃ sarvapāpavināśanam /  
devatābhyarcanaṃ nṝṇāmaśeṣāghavināśanam //

### [2.33.96](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.96)

amāvasyāṃ tithiṃ prāpya yaḥ samārādhayecchivam /  
brāhmaṇān bhojayitvā tu sarvapāpaiḥ pramucyate //

### [2.33.97](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.97)

kṛṣṇāṣṭamyāṃ mahādevaṃ tathā kṛṣṇacaturdaśīm /  
saṃpūjya brāhmaṇamukhe sarvapāpaiḥ pramucyate //

### [2.33.98](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.98)

trayodaśyāṃ tathā rātrau sopahāraṃ trilocanam /  
dṛṣṭveśaṃ prathame yāme mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.33.99](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.99)

upoṣitaścaturdaśyāṃ kṛṣṇapakṣe samāhitaḥ /  
yamāca dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca //

### [2.33.100](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.100)

vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca /  
pratyekaṃ tilasaṃyuktān dadyāt saptodakāñjalīn /  
snātvā nadyāṃ tu pūrvāhne mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.33.101](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.101)

brahmacaryamadhaḥ śayyāmupavāsaṃ dvijārcanam /  
vrateṣveteṣu kurvota śāntaḥ saṃyatamānasaḥ //

### [2.33.102](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.102)

amāvasyāyāṃ brahmāṇaṃ samuddiśya pitāmaham /  
brāhmaṇāṃstrīn samabhyarcya mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.33.103](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.103)

ṣaṣṭhyāmupoṣito devaṃ śuklapakṣe samāhitaḥ /  
saptamyāmarcayed bhānuṃ mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.33.104](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.104)

bharaṇyāṃ ca caturthyāṃ ca śanaiścaradine yamam /  
pūjayet saptajanmotthairmucyate pātakairnaraḥ //

### [2.33.105](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.105)

ekādaśyāṃ nirāhāraḥ samabhyarcya janārdanam /  
dvādaśyāṃ śuklapakṣasya mahāpāpaiḥ pramucyate //

### [2.33.106](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.106)

tapo japastīrthasevā devabrāhmaṇapūjanam /  
grahaṇādiṣu kāleṣu mahāpātakaśodhanam //

### [2.33.107](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.107)

yaḥ sarvapāpayukto 'pi puṇyatīrtheṣu mānavaḥ /  
niyamena tyajet prāṇān sa mucyet sarvapātakaiḥ //

### [2.33.108](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.108)

brahmaghnaṃ vā kṛtaghnaṃ vā mahāpātakadūṣitam /  
bhartāramuddharennārī praviṣṭā saha pāvakam //

### [2.33.109](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.109)

etadeva paraṃ strīṇāṃ prāyaścittaṃ vidurbudhāḥ /  
sarvapāpasamudbhūtau nātra kāryā vicāraṇā //

### [2.33.110](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.110)

pativratā tu yā nārī bhartṛśuśrūṣaṇotsukā /  
na tasyā vidyate pāpamiha loke paratra ca //

### [2.33.111](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.111)

pativratā dharmaratā rudrāṇyeva na saṃśayaḥ /  
nāsyāḥ parābhavaṃ kartuṃ śaknotīha janaḥ kvacit //

### [2.33.112](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.112)

yathā rāmasya subhagā sītā trailokyaviśrutā /  
patnī dāśaratherdevī vijigye rākṣaseśvaram //

### [2.33.113](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.113)

rāmasya bhāryāṃ vimalāṃ rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ /  
sītāṃ viśālanayanāṃ cakame kālacoditaḥ //

### [2.33.114](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.114)

gṛhītvā māyayā veṣaṃ carantīṃ vijane vane /  
samāhartuṃ matiṃ cakre tāpasaḥ kila kāminīm //

### [2.33.115](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.115)

vijñāya sā ca tadbhāvaṃ smṛtvā dāśarathiṃ patim /  
jagāma śaraṇaṃ vahnimāvasathyaṃ śucismitā //

### [2.33.116](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.116)

upatasthe mahāyogaṃ sarvadoṣavināśanam /  
kṛtāñjalī rāmapatnī śākṣāt patimivācyutam //

### [2.33.117](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.117)

namasyāmi mahāyogaṃ kṛtāntaṃ gahanaṃ param /  
dāhakaṃ sarvabhūtānāmīśānaṃ kālarūpiṇam //

### [2.33.118](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.118)

namasye pāvakaṃ devaṃ sākṣiṇaṃ viśvatomukham /  
ātmānaṃ dīptavapuṣaṃ sarvabhūtahṛdī sthitam //

### [2.33.119](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.119)

prapadye śaraṇaṃ vahniṃ brahmaṇyaṃ brahmarūpiṇam /  
bhūteśaṃ kṛttivasanaṃ śaraṇyaṃ paramaṃ padam //

### [2.33.120](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.120)

oṃ prapadye jaganmūrtiṃ prabhavaṃ sarvatejasām /  
mahāyogeśvaraṃ vahnimādityaṃ parameṣṭhinam //

### [2.33.121](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.121)

prapadye śaraṇaṃ rudraṃ mahāgrāsaṃ triśūlinam /  
kālāgniṃ yogināmīśaṃ bhogamokṣaphalapradam //

### [2.33.122](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.122)

prapadye tvāṃ virūpākṣaṃ bhurbhuvaḥ svaḥ svarūpiṇam /  
hiraṇyamaye gṛhe guptaṃ mahāntamamitaujasam //

### [2.33.123](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.123)

vaiśvānaraṃ prapadye 'haṃ sarvabhūteṣvavasthitam /  
havyakavyavahaṃ devaṃ prapadye vahnimīśvaram //

### [2.33.124](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.124)

prapadye tatparaṃ tattvaṃ vareṇyaṃ savituḥ svayam /  
bhargamagniparaṃ jyotī rakṣa māṃ havyavāhana //

### [2.33.125](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.125)

iti vahnyaṣṭakaṃ japtvā rāmapatnī yaśasvinī /  
dhyāyantī manasā tasthau rāmamunmīlitekṣaṇā //

### [2.33.126](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.126)

athāvasathyād bhagavān havyavāho maheśvaraḥ /  
āvirāsīt sudīptātmā tejasā pradahanniva //

### [2.33.127](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.127)

svaṣṭvā māyāmayīṃ sītāṃ sa rāvaṇavadhepsayā /  
sītāmādāya dharmiṣṭhāṃ pāvako 'ntaradhīyata //

### [2.33.128](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.128)

tāṃ dṛṣṭvā tādṛśīṃ sītāṃ rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ /  
samādāya yayau laṅkāṃ sāgarāntarasaṃsthitām //

### [2.33.129](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.129)

kṛtvātha rāvaṇavadhaṃ rāmo lakṣmaṇasaṃyutaḥ /  
masādāyābhavat sītāṃ śaṅkākulitamānasaḥ //

### [2.33.130](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.130)

sā pratyayāya bhūtānāṃ sītā māyāmīya punaḥ /  
viveśa pāvakaṃ dīptaṃ dadāha jvalano 'pi tām //

### [2.33.131](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.131)

dagdhvā māyāmayīṃ sītāṃ bhagavānugradīdhitiḥ /  
rāmāyādarśayat sītāṃ pāvako 'bhūt surapriyaḥ //

### [2.33.132](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.132)

pragṛhya bhartuścaraṇau karābhyāṃ sā sumadhyamā /  
cakāra praṇatiṃ bhūmau rāmāya janakātmajā //

### [2.33.133](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.133)

dṛṣṭvā hṛṣṭamanā rāmo vismayākulalocanaḥ /  
nanāma vahniṃ sirasā toṣayāmāsa rāghavaḥ //

### [2.33.134](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.134)

uvāca vahnerbhagavān kimeṣā varavarṇinī /  
dagdhā bhagavatā pūrvaṃ dṛṣṭā matpārśvamāgatā //

### [2.33.135](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.135)

tamāha devo lokānāṃ dāhako havyavāhanaḥ /  
yathāvṛttaṃ dāśarathiṃ bhūtānāmeva sannidhau //

### [2.33.136](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.136)

iyaṃ sā mithileśena pārvatīṃ rudravallabhām /  
ārādhya labdhā tapasā devyāścātyantavallabhā //

### [2.33.137](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.137)

bhartuḥ śuśrūṣaṇopetā suśīleyaṃ pativratā /  
bhavānīpārśvamānītā mayā rāvaṇakāmitā //

### [2.33.138](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.138)

yā nītā rākṣaseśena sītā bhagavatāhṛtā /  
mayā māyāmayī sṛṣṭā rāvaṇasya vadhāya sā //

### [2.33.139](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.139)

tadarthaṃ bhavatā duṣṭo rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ /  
mayopasaṃhṛtā caiva hato lokavināśanaḥ //

### [2.33.140](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.140)

gṛhāṇa vimalāmenāṃ jānakīṃ vacanānmama /  
paśya nārāyaṇaṃ devaṃ svātmānaṃ prabhavāvyayam //

### [2.33.141](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.141)

ityuktvā bhagavāṃścaṇḍo viścārcirviśvatomukhaḥ /  
mānito rāghaveṇāgnirbhūtaiścāntaradhīyata //

### [2.33.142](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.142)

etate pativratānāṃ vaiṃ māhātmyaṃ kathitaṃ mayā /  
strīṇāṃ sarvāghaśamanaṃ prāyaścittamidaṃ smṛtam //

### [2.33.143](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.143)

aśeṣapāpayuktastu puruṣo 'pi susaṃyataḥ /  
svadehaṃ puṇyatīrtheṣu tyaktvā mucyeta kilbiṣāt //

### [2.33.144](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.144)

pṛthivyāṃ sarvatīrtheṣu snātvā puṇyeṣu vā dvijaḥ /  
mucyate pātakaiḥ sarvaiḥ samastairapi pūruṣaḥ //

### [2.33.145](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.145)

vyāsa uvāca  
ityeṣa mānavo dharmo yuṣmākaṃ kathito mayā /  
maheśārādhanārthāya jñānayogaṃ ca śāśvatam //

### [2.33.146](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.146)

yo 'nena vidhinā yuktaṃ jñānayogaṃ samācaret /  
sa paśyati mahādevaṃ nānyaḥ kalpaśatairapi //

### [2.33.147](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.147)

sthāpayed yaḥ paraṃ dharmaṃ jñānaṃ tatpārameśvaram /  
na tasmādadhiko loke sa yogī paramo mataḥ //

### [2.33.148](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.148)

ya saṃsthāpayituṃ śakto na kuryānmohito janaḥ /  
sa yogayukto 'pi munirnātyarthaṃ bhagavatpriyaḥ //

### [2.33.149](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.149)

tasmāt sadaiva dātavyaṃ brāhmaṇeṣu viśeṣataḥ /  
dharmayukteṣu śānteṣu śraddhayā cānviteṣu vai //

### [2.33.150](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.150)

yaḥ paṭhed bhavatāṃ nityaṃ saṃvādaṃ mama caiva hi /  
sarvapāpavinirmukto gaccheta paramāṃ gatim //

### [2.33.151](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.151)

śrāddhe vā daivike kārye brāhmaṇānāṃ ca sannidhau /  
paṭheta nityaṃ sumanāḥ śrotavyaṃ ca dvijātibhiḥ //

### [2.33.152](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.152)

yor'thaṃ vicārya yuktātmā śrāvayed brāhmaṇān śucīn /  
sa doṣakañcukaṃ tyaktvā yāti devaṃ maheśvaram //

### [2.33.153](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.153)

etāvaduktvā bhagavān vyāsaḥ satyavatīsutaḥ /  
samāśvāsya munīn sūtaṃ jagāma ca yathāgatam //

### [2.33.153.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33.153.p1)

itī śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge trayastriśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (14)

- [Ṣaṭsandarbha](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.gaudiya.siddhanta.satsandarbha.1.21.17) — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- [Garuḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.garuda.1.52.16) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mānava Dharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.manu.11.164) — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- [Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi)](https://indike.org/pramana/in.purana.agni*nag.169.29) — Sanskrit
- [Vaiṣṇava Dharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.visnu.52.7) — Viṣṇu, Sanskrit
- [Mudgalapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.3.21.36) — Sanskrit
- [Śaṅkhasmṛti](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.upasmrti.sankhalikhita.sankha.17.24) — Sanskrit
- [Prāyaścittamayūkha](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.prayascitta.bhatta.prayascittamayukha.12.57) — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- [Smṛtimuktāphala](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrtimuktaphala.7.123.5) — Vaidyanātha Dīkṣita 1575, Sanskrit
- [Madanapārijāta](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.madanaparijata.15.4.16) — Viśveśvarabhaṭṭa, Sanskrit
- [Smṛtiviveka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrtiviveka.15.20) — Śūlapāṇi, Sanskrit
- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.30.79) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Śivattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.30.79) — Basava, Sanskrit
- [Saṃskāraratnamālā (Gopīnātha Dīkṣita Oka)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.samskara.samskararatnamala.49.p1.8) — Gopīnātha Dīkṣita Oka, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.33) · Pramāṇa
