<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kurmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma) › 2.34

# Kurmapurana 2.34: catustriṃśo'dhyāyaḥ

Kūrmapurāṇa 2.34

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.34.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.76) — 1 part

### catustriṃśo'dhyāyaḥ

### [2.34.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.1)

ṛṣaya ūcuḥ  
tīrthāni yāni loke 'smin viśrutāni māhanti ca /  
tāni tvaṃ kathayāsmākaṃ romaharṣaṇa sāṃpratam //

### [2.34.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.2)

romaharṣaṇa uvāca  
śṛṇudhvaṃ kathayiṣye 'haṃ tīrthāni vividhāni ca /  
kathitāni purāṇeṣu munibhirbrahmavādibhiḥ //

### [2.34.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.3)

yatra snānaṃ japo homaḥ śrāddhadānādikaṃ kṛtam /  
ekaikaśo muniśreṣṭhāḥ punātyāsaptamaṃ kulam //

### [2.34.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.4)

pañcayojanavistīrṇaṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ /  
prayāgaṃ prathitaṃ tīrthaṃ tasya māhātmyamīritam //

### [2.34.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.5)

anyacca tīrthapravaraṃ kurūṇāṃ devavanditam /  
ṛṣīṇāmāśramairjuṣṭaṃ sarvapāpaviśodhanam //

### [2.34.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.6)

tatra snātvā viśuddhātmā dambhamātsaryavarjitaḥ /  
dadāti yatkiñcidapi punātyubhayataḥ kulam //

### [2.34.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.7)

gayātīrthaṃ paraṃ guhyaṃ pitṝṇāṃ cāti vallabham /  
kṛtvā piṇḍapradānaṃ tu na bhūyo jāyate naraḥ //

### [2.34.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.8)

sakṛd gayābhigamanaṃ kṛtvā piṇḍaṃ dadāti yaḥ /  
tāritāḥ pitarastena yāsyanti paramāṃ gatim //

### [2.34.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.9)

tatra lokahitārthāya rudreṇa paramātmanā /  
śilātale padaṃ nyastaṃ tatra pitṝn prasādayet //

### [2.34.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.10)

gayābhigamanaṃ kartuṃ yaḥ śakto nābhigacchati /  
śocanti pitarastaṃ vai vṛthā tasya pariśramaḥ //

### [2.34.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.11)

gāyanti pitaro gāthāḥ kīrtayanti maharṣayaḥ /  
gayāṃyāsyatiyaḥ kaścit so 'smān saṃtārayiṣyati //

### [2.34.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.12)

yadi syāt pātakopetaḥ svadharmarativarjitaḥ /  
gayāṃ yāsyati vaṃśyo yaḥ so 'smān saṃtārayiṣyati //

### [2.34.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.13)

eṣṭavyā bahavaḥ putrāḥ śīlavanto guṇānvitāḥ /  
teṣāṃ tu samavetānāṃ yadyeko 'pi gayāṃ vrajet //

### [2.34.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.14)

tasmāt sarvaprayatnena brāhmaṇastu viśeṣataḥ /  
pradadyād vidhivat piṇḍān gayāṃ gatvā samāhitaḥ //

### [2.34.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.15)

dhanyāstu khalu te martyā gayāyāṃ piṇḍadāyinaḥ /  
kulānyubhayataḥ sapta samuddhṛtyāpnuyāt param //

### [2.34.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.16)

anyacca tīrthapravaraṃ siddhāvāsamudāhṛtam /  
prabhāsamiti vikhyātaṃ yatrāste bhagavān bhavaḥ //

### [2.34.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.17)

tatra snānaṃ tapaḥ śrāddhaṃ brāhmaṇānāṃ ca pūjanam /  
kṛtvā lokamavāpnoti brahmaṇo 'kṣayyamuttamam //

### [2.34.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.18)

tīrthaṃ traiyambakaṃ nāma sarvadevanamaskṛtam /  
pūjayitvā tatra rudraṃ jyotiṣṭomaphalaṃ labhet //

### [2.34.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.19)

suvarṇākṣaṃ mahādevaṃ samabhyarcya kapardinam /  
brāhmaṇān pūjayitvā tu gāṇapatyaṃ labhed dhruvam //

### [2.34.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.20)

someśvaraṃ tīrthavaraṃ rudrasya parameṣṭhinaḥ /  
sarvavyādhiharaṃ puṇyaṃ rudrasālokyakāraṇam //

### [2.34.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.21)

tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ vijayaṃ nāma śobhanam /  
tatra liṅgaṃ maheśasya vijayaṃ nāma viśrutam //

### [2.34.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.22)

ṣaṇmāsān niyatāhāro brahmacārī samāhitaḥ /  
uṣitvā tatra viprendrā yāsyanti paramaṃ padam //

### [2.34.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.23)

anyacca tīrthapravaraṃ pūrvadeśe suśobhanam /  
ekāmraṃ devadevasya gāṇapatyaphalapradam //

### [2.34.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.24)

dattvātra śivabhaktānāṃ kiñcicchaśvanmahīṃ śubhām /  
sārvabhaumo bhaved rājā mumukṣurmokṣamāpnuyāt //

### [2.34.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.25)

mahānadījalaṃ puṇyaṃ sarvapāpavināśanam /  
grahaṇe samupaspṛśya mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.34.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.26)

anyā ca virajā nāma nadī trailokyaviśrutā /  
tasyāṃ snātvā naro viprā brahmaloke mahīyate //

### [2.34.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.27)

tīrthaṃ nārāyaṇasyānyannāmnā tu puruṣottamam /  
tatra nārāyaṇaḥ śrīmānāste paramapūruṣaḥ //

### [2.34.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.28)

pūjayitvā paraṃ viṣṇuṃ snātvā tatra dvijottamaḥ /  
brāhmaṇān pūjayitvā tu viṣṇulokamavāpnuyāt //

### [2.34.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.29)

tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ gokarṇaṃ nāma viśrutam /  
sarvapāpaharaṃ śaṃbhornivāsaḥ parameṣṭhinaḥ //

### [2.34.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.30)

dṛṣṭvā liṃṅgaṃ tu devasya gokarṇeśvaramuttamam /  
īpsitāṃllabhate kāmān rudrasya dayito bhavet //

### [2.34.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.31)

uttaraṃ cāpi gokarṇaṃ liṅgaṃ devasya śūlinaḥ /  
mahādevasyārcayitvā śivasāyujyamāpnuyāt //

### [2.34.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.32)

tatra devo mahādevaḥ sthāṇurityabhiviśrutaḥ /  
taṃ dṛṣṭvā sarvapāpebhyo mucyate tatkṣaṇānnaraḥ //

### [2.34.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.33)

anyat kubjāmramatulaṃ sthānaṃ viṣṇormahātmanaḥ /  
saṃpūjya puruṣaṃ viṣṇuṃ śvetadvīpe mahīyate //

### [2.34.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.34)

yatra nārāyaṇo devo rudreṇa tripurāriṇā /  
kṛtvā yajñasya mathanaṃ dakṣasya tu visarjitaḥ //

### [2.34.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.35)

samantād yojanaṃ kṣetraṃ siddharṣigaṇavanditam /  
puṇyamāyatanaṃ viṣṇostatrāste puruṣottamaḥ //

### [2.34.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.36)

anyat kokāmukhaṃ viṣṇostīrthamadbhutakarmaṇaḥ /  
mṛto 'tra pātakairmukto viṣṇusārūpyamāpnuyāt //

### [2.34.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.37)

śālagrāmaṃ mahātīrthaṃ viṣṇoḥ prītivivardhanam /  
prāṇāṃstatra narastyaktvā hṛṣīkeṣaṃ prapaśyati //

### [2.34.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.38)

aśvatīrthamiti khyātaṃ siddhāvāsaṃ supāvanam /  
āste hayaśirā nityaṃ tatra nārāyaṇaḥ svayam //

### [2.34.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.39)

tīrthaṃ trailokyavikhyātaṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ /  
puṣkaraṃ sarvapāpaghnaṃ mṛtānāṃ brahmalokadam //

### [2.34.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.40)

manasā saṃsmared yastu puṣkaraṃ vai dvijottamaḥ /  
pūyate pātakaiḥ sarvaiḥ śakreṇa saha modate //

### [2.34.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.41)

tatra devāḥ sagandharvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ /  
upāsate siddhasaṅghā brahmaṇaṃ padmasaṃbhavam //

### [2.34.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.42)

tatra strātvā bhavecchuddho brahmāṇaṃ parameṣṭhinam /  
pūjayitvā dvijavarān brahmāṇaṃ saṃprapaṣyati //

### [2.34.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.43)

tatrābhigamya deveśaṃ puruhūtamaninditam /  
surūpo jāyate martyaḥ sarvān kāmānavāpnuyāt //

### [2.34.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.44)

saptasārasvataṃ tīrthaṃ brahmādyaiḥ sevitaṃ param /  
pūjayitvā tatra rudramaśvamedhaphalaṃ labhet //

### [2.34.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.45)

yatra maṅkaṇako rudraṃ prapannaḥ parameśvaram /  
ārādhayāmāsa haraṃ pañcakṣaraparāyaṇaḥ //

### [2.34.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.46)

namaḥ śivāyeti muniḥ japan pañcākṣaraṃ param /  
ārādhayāmāsa śivaṃ tapasā govṛṣadhvajam //

### [2.34.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.47)

prajajvālātha tapasā munirmaṅkaṇakastadā /  
nanarta harṣavegena jñātvā rudraṃ samāgatam //

### [2.34.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.48)

taṃ prāha bhagavān rudraḥ kimarthaṃ nartitaṃ tvayā /  
dṛṣṭvāpi devamīśānaṃ nṛtyati sma punaḥ punaḥ //

### [2.34.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.49)

so 'nvīkṣya bhagavānīśaḥ sagarvaṃ garvaśāntaye /  
svakaṃ dehaṃ vidāryāsmai bhasmarāśimadarśayat //

### [2.34.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.50)

paśyemaṃ maccharīrotthaṃ bhasmarāśiṃ dvijottama /  
māhātmyametat tapasastvādṛśo 'nyo 'pi vidyate //

### [2.34.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.51)

yat sagarvaṃ hi bhavatā nartitaṃ munipuṅgava /  
na yuktaṃ tāpasasyaitat tvattopyatrādhiko hyaham //

### [2.34.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.52)

ityābhāṣya muniśreṣṭhaṃ sa rudraḥ kila viśvadṛk /  
āsthāya paramaṃ bhāvaṃ nanarta jagato haraḥ //

### [2.34.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.53)

sahasraśīrṣā bhūtvā sahasrākṣaḥ sahasrapāt /  
daṃṣṭrākarālavadano jvālāmālī bhayaṅkaraḥ //

### [2.34.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.54)

so 'nvapaśyadaśeṣasya pārśve tasya triśūlinaḥ /  
viśālalocanamekāṃ devīṃ cāruvilāsinīm /  
sūryāyutasamaprakhyāṃ prasannavadanāṃ śivām //

### [2.34.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.55)

sasmitaṃ prekṣya viśveśaṃ tiṣṭhantīmamitadyutim /  
dṛṣṭvā saṃtrastahṛdayo vepamāno munīśvaraḥ /  
nanāma śirasā rudraṃ rudrādhyāyaṃ japan vaśī //

### [2.34.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.56)

prasanno bhagavānīśastryambako bhaktavatsalaḥ /  
pūrvaveṣaṃ sa jagrāha devī cāntarhitābhavat //

### [2.34.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.57)

āliṅgya bhaktaṃ praṇataṃ devadevaḥ svayaṃśivaḥ /  
na bhetavyaṃ tvayā vatsa prāha kiṃ te dadāmyaham //

### [2.34.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.58)

praṇamya mūrdhnā giriśaṃ haraṃ tripurasūdanam /  
vijñāpayāmāsa tadā hṛṣṭaḥ praṣṭumanā muniḥ //

### [2.34.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.59)

namo 'stu te mahādeva maheśvara namo 'stu te /  
kimetad bhagavadrūpaṃ sughoraṃ viśvatomukham //

### [2.34.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.60)

kā ca sā bhagavatpārśve rājamānā vyavasthitā /  
antarhiteva sahasā sarvamicchāmi veditum //

### [2.34.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.61)

ityukte vyājahāramaṃ tathā maṅkaṇakaṃ haraḥ /  
maheśaḥ svātmano yogaṃ devīṃ ca tripurānalaḥ //

### [2.34.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.62)

ahaṃ sahasranayanaḥ sarvātmā sarvatomukhaḥ /  
dāhakaḥ sarvapāpānāṃ kālaḥ kālakaro haraḥ //

### [2.34.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.63)

mayaiva preryate kṛtsnaṃ cetanācetanātmakam /  
so 'ntaryāmī sa puruṣo hyahaṃ vai puruṣottamaḥ //

### [2.34.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.64)

tasya sā paramā māyā prakṛtistriguṇātmikā /  
procyate munirbhiśaktirjagadyoniḥ sanātanī //

### [2.34.65](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.65)

sa eṣa māyayā viśvaṃ vyāmohayati viśvavit /  
nārāyaṇaḥ paro 'vyakto māyārūpa iti śrutiḥ //

### [2.34.66](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.66)

evametajjagat sarvaṃ sarvadā sthāpayāmyaham /  
yojayāmi prakṛtyāhaṃ puruṣaṃ pañcaviṃśakam //

### [2.34.67](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.67)

tathā vai saṃgato devaḥ kūṭasthaḥ sarvago 'malaḥ /  
sṛjatyaśeṣamevedaṃ svamūrteḥ prakṛterajaḥ //

### [2.34.68](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.68)

sa devo bhagavān brahmā viśvarūpaḥ pitāmahaḥ /  
tavaitat kathitaṃ samyak straṣṭvatvaṃ paramātmanaḥ //

### [2.34.69](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.69)

eko 'haṃ bhagavān kalo hyanādiścāntakṛd vibhuḥ /  
samāsthāya paraṃ bhāvaṃ prokto rudro manīṣibhiḥ //

### [2.34.70](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.70)

mama vai sāparā śaktirdevī vidyeti viśrutā /  
dṛṣṭā hi bhavatā nūnaṃ vidyādehastvahaṃ tataḥ //

### [2.34.71](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.71)

evametāni tattvāni pradhānapuruṣeśvarāḥ /  
viṣṇurbrahmā ca bhagavān rudraḥ kāla iti śrutiḥ //

### [2.34.72](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.72)

trayametadanādyantaṃ brahmaṇyeva vyavasthitam /  
tadātmakaṃ tadavyaktaṃ tadakṣaramiti śrutiḥ //

### [2.34.73](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.73)

ātmānandaparaṃ tattvaṃ cinmātraṃ paramaṃ padam /  
ākāśaṃ niṣkalaṃ brahma tasmādanyanna vidyate //

### [2.34.74](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.74)

evaṃ vijñāya bhavatā bhaktiyogāśrayeṇa tu /  
saṃpūjyo vandanīyo 'haṃ tatastaṃ paśya śāśvatam //

### [2.34.75](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.75)

etāvaduktvā bhagavāñjagāmādarśanaṃ haraḥ /  
tatraiva bhaktiyogena rudrāmārādhayanmuniḥ //

### [2.34.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.76)

etat pavitramatulaṃ tīrthaṃ brahmarṣisevitam /  
saṃsevya brāhmaṇo vidvān mucyate sarvapātakaiḥ //

### [2.34.76.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34.76.p1)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge catustriṃśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Yoginītantra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.sakta.yoginitantra.23.92) — Sanskrit
- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*southern.12.375.9_8855) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.34) · Pramāṇa
