Kurmapurana (Ananta Gokhale) 32
Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) 32
- Language
- Sanskrit
32.p1
pañcāśo'dhyāyaḥ | sūta uvāca | śākadvīpasya vistārāddviguṇena vyavasthitaḥ | kṣīrārṇavaṃ samāśritya dvīpaṃ puṣkarasaṃjñitam || eka evānna viprendrāḥ parvato mānasottaraḥ | yojanānāṃ sahastrāṇi corddhaṃ pañcāśaducchritaḥ || tāvadeva ca vistīrṇṇaḥ sarvvataḥ pārimaṇḍalaḥ
32.p2
sa eva dvīpasyārddhena mānasottarasaṃsthitaḥ† || eka eva mahābhāgaḥ sanniveśo dvidh⇠kṛtaḥ | tasmindvīpe smṛtau dvau tu§ mukhyau janapadau śubhau | aparau mānasasyātha parvatasyānumaṇḍalo || ¶ mahāvītaṃ|| smṛtaṃ varṣaṃ dhātakīkhaṇḍameva ca | svādūdakenodadhinā puṣkaraḥ parivāritaḥ || tasmindvīpe mahāvṛkṣo nyagrodho'marapūjitaḥ | tasminnivasati brahmā viśvātmā viśvabhāvanaḥ || tatraiva muniśārdūlāḥ śivanārāyaṇālayaḥ | vapratyatra mahādevo haro'hraiṃ hariravyayaḥ || sampūjyamāno brahmādyaiḥ kumārādyaiśca yogibhiḥ | gandharvaiḥ kinnarairyakṣairīśvaraḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ || svasthāstatra prajāḥ sarvvī brāhmaṇāḥ śataśasvivaṣaḥ†† | nirāmayā viśokāśca rāgadveṣavivarjjitāḥ
32.p3
satyānṛte na tatrāstāṃ nottamādhamamadhyamāḥ | na varṇāśramadharmāśca na nadyo na ca parvvatāḥ || pareṇa puṣkareṇātha samāvṛtya sthito mahān | svādūdakasamudrastu samantāddvijasattamāḥ || pareṇa tasya mahatī dṛśyate lokasaṃsthitiḥ | kāñcanī dviguṇā bhūmiḥ sarvvacaika†śilopamā || tasyāḥ pareṇa śailastu maryādā bhānumaṇḍalaḥ‡ | prakāśaścāprakāśaśca lokālokaḥ sa ucyate || yojanānāṃ sahasrāṇi daśa tasyocchrayaḥ smṛtaḥ | tāvāneva ca vistāro lokālokamahāgireḥ || samāvṛtya tu taṃ śailaṃ sarvvato vai samasthitam | tamaścāṇḍakaṭāhena samantātpariveṣṭitam || ete sapta mahālokāḥ pātālāḥ samprakīrttitāḥ§ | brahmāṇḍāśeṣa¶vistāraḥ saṃkṣepeṇa mayoditaḥ || aṇḍānāmīdṛśānāntu koṭyo jñeyāḥ sahasraśaḥ | sarvvagatvātpradhānasya kāraṇasyāvyayātmanaḥ || aṇḍeṣveteṣu sarvveṣu bhuvanāni caturddaśa
32.p4
tatra tatra caturvvaktrā rudrā nārāyaṇādayaḥ || daśottaramathaikaikamaṇḍāvaraṇa saptakam | samantātsaṃsthitaṃ viprāstatra yānti manīṣiṇaḥ || anantamevamavyaktamanādinidhanaṃ mahat | atītya varttate sarvvajjagatprakṛtirakṣaram || anantatvamanantasya yataḥ saṅkhyā na vidyate | tadavyaktamidaṃ jñeyaṃ tadbrahma paramaṃ dhruvam† || ananta eṣa sarvvatra sarvvasthāneṣu paṭhyate || tasya pūrvvaṃ mayāpyuktaṃ yattanmāhātmyamuttamam | sa eṣa sarvvatra gataḥ sarvvasthāneṣu pūjyate‡ || bhūmau rasātale caiva ākāśe pavane'nale | arṇaveṣu ca sarvveṣu divi caiva na saṃśayaḥ || tathā tamasi tattve vā§pyeṣa eva mahādyutiḥ | anekadhā vibhaktāṅgaḥ¶ krīr̤ate puruṣottamaḥ || maheśvaraḥ paro'vyaktādaṇḍamavyaktasambhavam | aṇḍādbrahmā samutpannastena sṛṣṭamidaṃ jagat
32.p5
iti śrīkūrmapurāṇe bhuvanakośe pañcāśo'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit
- Brāhmī Saṃhitā — Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit