Kurmapurana (Ananta Gokhale) 36
Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) 36
- Language
- Sanskrit
36.p1
tṛtīyo'dhyāyaḥ
36.p2
īśvara uvāca | avyaktādbhavatkālaḥ pradhānaṃ puruṣaḥ paraḥ | tebhyaḥ sarvvamidaṃ jātaṃ tasmādbrahmamayaṃ jagat || sarvvataḥ pāṇipādāntaṃ sarvvato'kṣiśiromukham | sarvvataḥ śrutimalloke sarvvamāvṛtya tiṣṭhati || sarvvendriyaguṇābhāsaṃ sarvvendriyavivarjjitam | sarvvādhāraṃ sadānandamavyaktaṃ dvaitavarjjitam || sarvvopamānarahitaṃ pramāṇātītagocaram | nirvvikalpaṃ nirābhāsaṃ sarvvāvāsaṃ parāmṛtam || abhinnaṃ bhinnasaṃsthānaṃ śāśvataṃ dhruvamavyayam | nirguṇaṃ paramaṃ jyotistajjñānaṃ sūrayo viduḥ || sa ātmā sarvvabhūtānāṃ sa vāhyābhyantaraḥ paraḥ | so'haṃ sarvvatragaḥ śānto jñānātmā parameśvaraḥ || mayā tatamidaṃ viśvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam | matsthāni sarvvabhūtāni yastaṃ vedavido viduḥ† || pradhānaṃ puruṣaścaiva tadvastu samudāhṛtam | tayoranādiruddiṣṭaḥ‡ kālaḥ saṃyīgajaḥ paraḥ
36.p3
trayametadanādyantamavyakte samavasthitam | tadātmakaṃ tadanyattvāttadrūpaṃ māmakaṃ viduḥ || mahadādyaṃ viśeṣāntaṃ samprasūte'khilaṃ jagat | yā sā prakṛtiruddiṣṭā mohinī sarvvadehinām || puruṣaḥ prakṛtistho vai† bhuṅkte yaḥ prākṛtān guṇān | ahaṅkāravimuktatvānprocyate pañcaviṃśakaḥ || ādyo vikāraḥ prakṛtermahāniti ca kathyate | vijñātmaśaktivijñānāt‡ hyahaṅkārastadutthitaḥ || eka eva mahānātmā so'haṅkāro'bhidhīyate | sa jīvaḥ so'ntarātmeti gīyate tattvacintakaiḥ || tena vedyate sarvvaṃ sukhaṃ duḥkhañca janmasu | sa vijñānātmakastasya manaḥ syādupakārakam || tenāpi tanmayastasmāt§ saṃsāraḥ puruṣasya tu | sa cāvivekaḥ prakṛtau saṅgātkālena so'bhavat || kālaḥ sṛjati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ | sarvve kālasya vaśagāḥ na kālaḥ kasyacidvaśe || so'ntarā sarvvamevedaṃ niyacchati sanātanaḥ
36.p4
procyate bhagavānprāṇaḥ sarvvajñaḥ puruṣottamaḥ || sarvvendriyebhyaḥ paramaṃ mana āhurmanīṣiṇaḥ | manasaścāpyahaṅkāramahaṅkārānmahānparaḥ || mahataḥ paramavyaktamavyaktātpuruṣaḥ paraḥ | puruṣādbhagavān prāṇastasya sarvvamidaṃ jagat || prāṇātparataraṃ vyoma vyomātīto'gnirīśvaraḥ | so'haṃ brahmāvyayaḥ śānto māyātītamitaṃ jagat† || nāsti mattaḥ paraṃ bhūtaṃ māñca vijñāya mucyate‡ | nityaṃ nāstīti§ jagati bhūtaṃ sthāvarajaṅgamam | ṛte māmevaṇamavyaktaṃ vyomarūpaṃ maheśvaram || so'haṃ sṛjāmi sakalaṃ saṃharāmi sadā jagat | māyī māyāmayo devaḥ kālena saha saṅgataḥ || matsannidhāveṣa kālaḥ karoti sakalaṃ jagat | niyojayatyanantātmā hyetadvedānuśāsanam
36.p5
iti śrīkūrmmapurāṇe īśvaragītāsu tṛtīyo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit