Pramāṇa · Search · About · API

Kurmapurana (Ananta Gokhale) 46

Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) 46

Language
Sanskrit

46.p1

viṃśo'dhyāyaḥ

46.p2

vyāsa uvāca | atha śrāddhamamāvāsyāṃ prāpya kāryyaṃ dvijottamaiḥ | piṇḍānvāhāryyakambhavatyā bhuktimuktiphalapradam || piṇḍānvāhāryyakaṃ śrāddhaṃ kṣīṇe rājani śasyate | aparāhne dvijātīnāṃ praśastenāmiṣeṇa ca || pratipatprabhṛti hyanyāstithayaḥ kṛṣṇapakṣake | caturdaśīṃ varjjayitvā praśastā hyuparodhataḥ† || amāvāsyāṣṭakāstisraḥ pauṣamāsādiṣu triṣu | tisrastāstvaṣṭakāḥ‡ puṇyā māghī pañcadaśī tathā || trayodaśī maghāyuktā varṣāsu ca viśeṣataḥ | śasyapākaḥ śrāddhakālāḥ nityāḥ§ proktāḥ dine dine || naimittikantu¶ karttavyaṃ grahaṇe candrasūryyayoḥ | bāndhavānāṃ vistareṇa nārakī syādato'nyathā || kāmyāni caiva śrāddhāni śasyante grahaṇādiṣu | ayane viṣuve caiva vyatīpāte tvanantakam†† || saṃkrāntyāmakṣayaṃ‡‡ śrāddhaṃ tathā janmadineṣvapi

46.p3

nakṣatreṣu ca sarvveṣu kāryyaṅkāmyaṃ viśeṣataḥ || svargañca labhate kṛtvā kṛttikāsu dvijottamaḥ | apatyamatha rohiṇyāṃ saumye tu brahmavarcasam || raudrāṇāṃ karmmaṇāṃ siddhimārdrāyāṃ śauryyameva ca† | punarvasau tathā bhūmiṃ śriyaṃ puṣye tathaiva ca || sarvvā‌nkāmāṃstathā sārpye‡ pitrye saubhāgyameva ca | aryyamne tu dhanaṃ vindet§ phālgunyāṃ pāpanāśanam || jñātiśraiṣṭhyaṃ tathā haste citrāyāñca bahūna sutān | vāṇijyasiddhiṃ svātau tu viśākhāsu suvarṇakam || maitre bahūni mitrāṇi rājyaṃ śākre tathaiva ca | mūle kṛṣiṃ labhejjñānaṃ siddhimāpye samudrataḥ || sarvvān kāmānvaiśvadeve śraiṣṭhyantu śravaṇe punaḥ | dhaniṣṭhāyāṃ tathā kāmānambupeṇa ca parambalam || ajaikapāde kupyaṃ syādāhirbudhnye gṛhaṃ śubham | revatyāmbahavo gāvo hyaśvinyānturagāṃstathā | yāmye tu jīvitantu syādyaḥ śrāddhaṃ samprayacchati || ādityavāre'nvārogyaṃ†† candre saubhāgyameva ca | kuje sarvvatra vijayaṃ sarvvān kāmān budhasya tu

46.p4

vidyāmabhīṣṭāntu gurau dhanaṃ vai bhārgave punaḥ | śanaiścare labhedāyuḥ pratipatsu sutān śubhān || kanyakāṃ† vai dvitīyāyāṃ tṛtīyāyāntu vedinaḥ‡ | paśūn kṣudrāṃścaturthyā vai§ pañcamyāṃ śobhanān sutān || ṣaṣṭhyāṃ dyūtaṃ¶ kṛṣiñcāpi saptamyāñca dhanaṃ naraḥ|| | aṣṭamyāmapi vāṇijyaṃ labhate śrāddhadaḥ sadā || syānnavamyāmekakhuraṃ daśamyāṃ dvikhuraṃ bahu | ekādaśyāntathā rūpyaṃ brahmavarcasvinaḥ sutān || dvādaśyāṃ jātarūpañca rajataṃ kupyameva ca | jñātiśraiṣṭhyaṃ trayodaśyāṃ caturdaśyāntu kuprajāḥ | pañcadaśyāṃ sarvvakāmān prāpnoti śrāddhadaḥ sadā || tasmācchrāddhaṃ na karttavyaṃ caturdaśyāṃ dvijātibhiḥ | śastreṇa tu hatānāntu śrāddhaṃ†† tatra prakalpayet || dravyabrāhmaṇasampattau na kālaniyamaḥ kṛtaḥ | tasmādbhogāpavargārthaṃ śrāddhaṃ kuryurdvijātayaḥ || karmmārambheṣu sarvveṣu kuryyādabhyudaye‡‡ punaḥ | putrajanmādiṣu śrāddhaṃ pārvvaṇaṃ parvvasu smṛtam || ahanyahani nityaṃ syātkāmyaṃ naimittikaṃ punaḥ

46.p5

ekoddiṣṭārdi vijñeyaṃ dvidhā śrāddhantu pārvaṇam || etatpañcavidhaṃ śrāddhaṃ manunā parikīrttitam | yātrāyāṃ ṣaṣṭhamākhyātaṃ tannayatnena pālayet || śuddhaye saptamaṃ śrāddhaṃ brahmaṇā paribhāṣitam | daivikañcāṣṭamaṃ śrāddhaṃ† yatkṛtvā mucyate bhayāt || sandhyā rātrau na kartavyaṃ rāhoranyatra darśanāt | deśānāntu viśeṣeṇa bhavetpuṇyamanantakam || gaṅgāyāmakṣayaṃ śrāddhaṃ prayāge'marakaṇṭake‡ | gāyanti pitaro gāthāṃ narttayanti§ manīṣiṇaḥ || eṣṭavyā bahavaḥ putrāḥ śīlavanto guṇānvitāḥ | teṣāntu samavetānāṃ yadyeko'pi gayāṃ vrajet || gayāṃ prāpyānuṣaṅgeṇa yadi śrāddhaṃ samācaret¶ | tāritāḥ pitarastena sa yāti paramāṅgatim || vārāhaparvvate caiva gayāyāṃ vai viśeṣataḥ | vārāṇasyāṃ viśeṣeṇa yatra devaḥ svayaṃ haraḥ || gaṅgādvāre prabhāse tu vilvake nīlaparvvate | kurukṣetre ca kubjāmre bhṛgutuṅge mahālaye || kedāre phalgutīrthe ca naimiṣāraṇya†† eva ca

46.p6

sarasvatyāṃ viśeṣeṇa puṣkare tu viśeṣataḥ || narmmadāyāṃ kuśāvartte śrīśaile karṇabhadrake | vetravatyāṃ viśākhāyāṃ† godāvaryyāṃ viśeṣataḥ || evamādiṣu cānyeṣu‡ tīrtheṣu pulineṣu ca | nadīnāñcaiva tīreṣu tuṣyanti pitaraḥ sadā || vrīhibhiśca yavairmāṣairadbhirmūlaphalena vā | śyāmākaiśca yavaiḥ kāśairnīvāraiśca priyaṅgubhiḥ | godhūmaiśca tilairmudgairmāsaṃ prīṇayate pitṝn || āmrān pāne ratānikṣūn mṛdvīkāṃśca sadār̤imān¶ | vidārikhāṃśca kuraṇḍāṃśca|| śrāddhakāle pradāpayet || lājā madhuyutāḥ dadyātsaktūn śarkarayā saha | dadyācchrāddhe prayatnena†† śṛṅgāṭakakaśerukān‡‡ || dvau māsau matsyamāṃsena trīnmāsān hariṇena§§ tu | aurabhreṇātha caturaḥ śākuneneha pañca tu | ṣaṇmāsāṃśchāgamāṃsena pārṣateneha¶¶ sapta vai

46.p7

aṣṭāveṇasya māṃsena rauraveṇa navaiva tu | daśa māsāṃstu tṛpyanti† varāhamahiṣāmiṣaiḥ || śaśakūrmayormāṃsena‡ māsānekādaśaiva tu | saṃvatsarantu gavyena payasā pāyasena tu§ | vārdhrīṇasasya māṃsena tṛptirdvādaśavārṣikī || kālaśākaṃ mahāśalkaḥ khaṅgolohāmiṣaṃ¶ madhu | ānantyāyaiva kalpante munyannāni ca sarvvaśaḥ || krītvā labdhvā svayaṃ vātha mṛtānāhṛtya vai dvijaḥ | dadyācchrāddhe prayatnena tadasyākṣayamucyate || pippalī rucakañcaiva|| tathā caiva masūrakam | kūṣmāṇḍālāvūvārttākabhūtṛṇaṃ sarayaṃ tathā || kusumbhaṃ piṇḍamūlaṃ vai tandulīyakamaiva ca | rājamāṣāṃstathā kṣīraṃ māhiṣājaṃ†† vivarjjayet || ār̤hakyaḥ‡‡ kovidārāṃśca pālakyā§§ maricāṃstathā | varjayetsata yatnena śrāddhakāle dvijottamaḥ¶¶

46.p8

iti śrīkūrmapurāṇe upavibhāge śrāddhakalpe viṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)