Pramāṇa · Search · About · API

Kurmapurana (Ananta Gokhale) 57

Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) 57

Language
Sanskrit

57.p1

catvāriṃśo'dhyāyaḥ

57.p2

mārkaṇḍeya uvāca | narmmadā saritāṃ śreṣṭhā sarvvapāpavināśinī | munibhiḥ kathitā pūrvvamīśvareṇa svayambhunā || munibhiḥ saṃstutā hyeṣā narmmadā pravarā nadī | rudragātrādviniṣkrāntā lokānāṃ hitakāmyayā || sarvvapāpaharā nityaṃ sarvvadevanamaskṛtā | saṃstutā devagandharvvairapsarobhistathaiva ca || uttare caiva kūle ca tīrthe trailokyaviśrute† | nāmnā bhadreśvaraṃ puṇyaṃ sarvvapāpaharaṃ śubham | tatra snātvā naro rājandaivataiḥ saha modate‡ || tato gaccheta rājendra tīrthamāmrātakeśvaram§ | tatra¶ snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet || tato'ṅgārakèśvaraṃ gaccheniyato niyatāśanaḥ | sarvvapāpaviśuddhātmā rudraloke mahīyate || tato gaccheta rājendra kedāraṃ nāma puṇyadam | tatra snātvodakaṃ pītvā sarvvān kāmānavāpnuyāt || niṣpaleśantato gacchetsarvvapāpavināśanam

57.p3

tatra snātvā mahārāja rudraloke mahīyate || tato gaccheta rājendra vāṇatīrthamanuttamam | tatra prāṇānparityajya rudralokamavāpnuyāt || tataḥ puṣkariṇīṃ gacchetsnānaṃ tatra samācaret | tatra snātvā naro rājan siṃhāsanapatirbhavet || śakratīrthaṃ tato gacchetkūle caiva tu dakṣiṇe | snātamātro narastatra indrasyārddhāsanaṃ labhet || tato gaccheta rājendra mūlabheda iti śrutiḥ | tatra† snātvā ca pītvā ca gosahasraphalaṃ labhet || upoṣya rajanīmekāṃ snānaṃ kṛtvā yathāvidhi | ārādhayenmahāyogaṃ devadevaṃ‡ naro'malaḥ || gosahasraphalamprāpya viṣṇulokaṃ sa gacchati || ṛṣitīrthaṃ tato gatvā sarvvapāpaharaṃ nṛṇām | snātamātro narastatra śivaloke mahīyate || nāradasya tu tatraiva tīrthaṃ paramaśobhanam | snātamātro narastatra gosahasraphalaṃ labhet || yatra taptantapaḥ pūrvvaṃ nāradena surarṣiṇā | prītastasya dadau yogaṃ devadevo maheśvaraḥ || brahmaṇā nirmiṃtaṃ liṅgaṃ brahmeśvaramiti śrutam

57.p4

yatra snātvā naro rājan brahmaloke mahīyate || ṛṇatīrthaṃ tato gacchehṛṇānmucyeta vairo dhruvam | vaṭeśvaraṃ tato gacchetparyāptaṃ janmamaḥ phalam || bhīmeśvaraṃ tato gacchetsarvvavyādhivināśanam | snātamātro narastatra sarvvaduḥkhaiḥ pramucyate || tato gaccheta rājendra piṅgaleśvaramuttamam | ahorātropavāsena cirātraphalamāpnuyāt || tasmiṃstīrthe tu rājendra kapilāṃ yaḥ prayacchati | yāvanti tasyā romāṇi tatprasūtikuleṣu ca | tāvadvarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate || yastu prāṇaparityāgaṃ kuryyāttatra narādhipa | akṣayaṃ modate kālaṃ yāvaccandradivākarau || narmadātaṭamāśritya ye ca tiṣṭhanti‡ mānavāḥ | te mṛtāḥ svargamāyānti santaḥ sukṛtino yathā || tato dīpteśvaraṃ gacchedgrāsatīrthaṃ tapovanam§ | nivarttitā purā tatra vyāsabhītā mahānadī | huṅkāritā tu vyāsena tatkṣaṇena¶ tato gatā || pradakṣiṇantu yaḥ kuryyāttasmiṃstīrthe yudhiṣṭhira | prītastatra|| bhavedgrāso vāñchitaṃ labhate phalam

57.p5

tato gacchetta rājendra iṣunadyāstu saṅgamam | trailokyaviśrutaṃ puṇyaṃ tatra sannihitaḥ śivaḥ | tatra snātvā naro rājan gāṇapatyamavāpnuyāt || skandatīrthaṃ† tato gacchetsarvvapāpapraṇāśanam | ājanmanaḥ kṛtaṃ pāpaṃ snātastatra vyapohati || tatra devāḥ sagandharvvā bhargāṃbhajamanuttamam | upāsate mahātmānaṃ‡ skandaṃ śaktidharaṃ prabhum || tato gacchedrāṅgirasaṃ snānaṃ tatra samācaret | gosahasraphalamprāpya§ rudralokaṃ sa gacchati|| || aṅgirā yatra deveśaṃ brahmaputro vṛṣadhvajam | tapasārādhya viśveśaṃ labdhavānyogamuttamam || kuśatīrthaṃ|| tato gacchetsarvvapāpapraṇāśanam | tatra snānaṃ prakurvvīta aśvamedhaphalaṃ labhet || koṭitīrthaṃ tato gacchetsarvvapāpapraṇāśanam†† | ājanmanaḥ kṛtaṃ pāpaṃ snātastatra vyapohati‡‡ || candrabhāgāṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret

57.p6

snātamātro narastatra somaloke mahīyate || narmmadādakṣiṇe kūle saṅga meśvaramuttamam | tatra snātvā naro rājan sarvvayajñaphalaṃ labhet || narmmadā cottare kūle tīrthaṃ paramaśobhanam | ādityāyatanaṃ ramyamīśvareṇa tu bhāṣitam || tatra snātvā tu rājendra dattvā dānantu bhaktitaḥ | tasya tīrthaprabhāveṇa labhate cākṣayamphalam || daridrā vyādhitā ye ca ye ca duṣkṛtakarmiṇaḥ† | mucyante sarvvapāpebhyaḥ sūryyalokaṃ prayānti ca || mātṛkatīrthaṃ‡ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra svargalokamavāpnuyāt || tataḥ paścimato gacchenmarutāśrayamuttamam§ | tatra snātvā tu rājendra śucirbhūtvā samāhitaḥ¶ || kāñcanañca yate||īdyādyathāvibhavavistaram | puṣpakeṇa vimānena vāyulokaṃ sa gacchati || tato gaccheta rājendra ahalyātīrthamuttamam | snānamātrādapsarobhirmodate kālamuttamam†† || caitramāse tu samprāpte śuklapakṣe trayodaśī

57.p7

kāmadevadine śubhre ahalyāṃ† yastu pūjayet || yatra tatra samutpanno naro'tyarthapriyo bhavet‡ | strīvallabho bhavecchrīmān§ kāmadeva ivāparaḥ || saridvarāṃ¶ samāsādya tīrthaṃ śakrasya viśrutam | snātamātro narastatra gosahasraphalaṃ labhet || somatīrthaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra sarvvapāpaiḥ pramucyate || somagrahe|| tu rājendra pāpakṣayakaraṃ bhavet | trailokya viśrutaṃ rājan somatīrthaṃ mahāphalam || yastu cāndrāyaṇaṅkuryyāttatra tīrthe samāhitaḥ | sarvvapāpaviśuddhātmā somalokaṃ sa gacchati || agnipraveśaṃ yaḥ kuryyātsomatīrthe narādhipa†† | jale cānaśanaṃ‡‡ vāpi nāsau martyo hi jāyate§§ || stambhatīrthaṃ¶¶ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra somaloke mahīyate || tato gaccheta rājendra viṣṇutārthamanuttamam

57.p8

yodhanīparamākhyātaṃ viṣṇoḥ sthānamanuttamam | asurā yodhitāratatra vāsudevena koṭiśaḥ || tatra tīrthaṃ samutpannaṃ viṣṇuśrīko† bhavediha | ahorātropavāsena brahmahatyāṃ vyapohati || narmadādakṣiṇe kūle tīrthaṃ paramaśobhanam | kāmatīrthamiti khyātaṃ yatra kāmo'rcayaddharim‡ || tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā upavāsaparāyaṇaḥ | kusumāyudharūpeṇa rudraloke mahīyate || tato gaccheta rājendra brahmatīrthamanuttamam || ūmāhvakamiti§ khyātaṃ tatra santarpayetpitṝn | paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ śrāddhaṅkuryyādyathāvidhi || gajarūpā śilā tatra toyamadhye vyavasthitā | tasmiṃstu dāpayetpiṇḍānvaiśākhe tu samāhitaḥ¶ || snātvā samāhitamanā dambhamātsaryyavarjjitaḥ | tṛpyanti pitarastasya|| yāvattiṣṭhati medinī || siddheśvaraṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | snātamātro narastatra gāṇapatyapadaṃ†† labhet‡‡

57.p9

tato gacchetta rājendra liṅgī yatra janārddanaḥ | tatra snātvā naro bhakty↠viṣṇuloke mahīyate || yatra nārāyaṇo devo munīnāṃ bhāvitātmanām | svātmānaṃ darśayāmāsa liṅgaṃ tatparamaṃ padam || aṅkollantu‡ tato gacchetsarvvapāpavināśanam | snānaṃ dānañca tatraiva brāhmaṇānāñca bhojanam | piṇḍapradānañca kṛtaṃ pretyānantaphala§pradam || triyambakena¶ toyena yaśvaraṃ snapayedvijaḥ|| | aṅkullamūle dadyācca piṇḍāṃścaiva yathāvidhi | tāritāḥ†† pitarastena tṛpyantyācandratārakam || tato gacchetta rājendra tāpaseśvaramuttamam | tatra snātvā tu rājendra prāpnuyāttapasaḥ phalam || śukṛtīrthaṃ‡‡ tato gacchetsarvvapāpavināśanam | nāsti tena samantīrthaṃ narmmadāyāṃ yudhiṣṭhira || darśanātsparśanāttasya snānāddānāttapojapāt | homāccaivopavāsācca śukṛtīrthe§§ mahatphalam || yojanantatsmṛtaṃ kṣetraṃ devagandharvvasevitam

57.p10

śuklatīrtha miti khyātaṃ sarvvapāpavināśanam† || pādapāyeṇa dṛṣṭena brahmahatyāṃ vyapohati | devy⇠saha§ sadā bhargastatra tiṣṭhati śaṅkaraḥ || kṛṣṇapakṣe caturddaśyāṃ vaiśākhe māsi suvrata | lokātsvakādviniṣkramya tatra sannihito haraḥ || devadānavagandharvvāḥ siddhavidyādharāstathā | gaṇāścāpsaraso nāgāstatra tiṣṭhanti puṅgavāḥ || rañjitaṃ hi yathā vastraṃ śuklaṃ bhavati vāriṇā | ājanmajanitaṃ pāpaṃ śuklatīrtheṇa vyapohati|| kārttikasya tu māsasya kṛṣṇapakṣe caturddaśī | ghṛtena snāpayeddevamupoṣya parameśvaram || ekaviṃśatkulopeto na cavedīśvarālayāt || tapasā brahmacaryyeṇa yajñairdānena vā punaḥ | na tāṅgatimavāpnoti śuklatīrthe†† tu yāṃ labhet || śuklatīrthaṃ‡‡ mahātīrthamṛṣisiddhaniṣevitam | tatra snātvā naro rājan punarjanma na vindati§§

57.p11

ayane vā caturdaśyāṃ saṃkrāntau viṣuve tathā | snātvā tu sopavāsaḥ sañjitātm↠samāhitaḥ || dānaṃ dadyādyathāśakti prīyetāṃ hariśaṅkarau | etattīrthaprabhāveṇa sarvvaṃ bhavati cākṣayam || anāthaṃ durgataṃ vipraṃ nāthavantamathāpi vā | udvāhayati yastīrthe tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu || yāvattadromasaṃkhyā tu tatprasṛtikuleṣu ca | tāvadvarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate || tato gaccheta rājendra yamatīrthamanuttamam | kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ māghamāse yudhiṣṭhira | snānaṅkṛtvā naktabhojī na paśyedyonisaṅkaṭam || tato gaccheta rājendra eraṇḍītīrthamuttamam | saṅgame tu naraḥ snātvā upavāsaparāyaṇaḥ | brāhmaṇaṃ bhojayedekaṃ koṭirbhavati bhojitāḥ || eraṇḍīsaṅgame snātvā bhaktibhāvāttu rañjitaḥ | mṛttikāṃ śirasi sthāpya‡ avagāhya ca tajjalam | narmmadaudakasammiśraṃ mucyate sarvvakilbiṣaiḥ || tato gaccheta rājendra tīrthaṅkallolakeśvaram | gaṅgāvatasrate tatra dine§ puṇye na saṃśayaḥ || tatra snātvā ca pītvā ca dattvā caiva yathāvidhi

57.p12

sarvvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate || nanditīrthaṃ tato gacchettatra snānaṃ† samācaret | prīyate tatra‡ nandīśaḥ somaloke mahīyate || tato gaccheta rājendra tīrthaṃ tvanarakaṃ śubham | tatra snātvā naro rājanrarakaṃ naiva§ paśyati || tasmiṃstīrthe tu rājendra svānyasthīni viniikṣipet | rūpavāñjāyate loke dhanabhogasamanvitaḥ || tato gaccheta rājendra kapilātīrthamuttamam | tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet || jyaiṣṭhamāse tu samprāpte caturdaśyāṃ viśeṣataḥ | tatropogya naro bhaktyā dattvā dīpaṃ¶ ghṛtena tu | ghṛtena snāpayedrudraṃ tato vai śrīphalaṃ labhet|| || ghaṇṭābharaṇasaṃyuktāṃ kapilāṃ vai pradāpayet | sarvvābharaṇasaṃyuktaḥ†† sarvvadevanamaskṛtaḥ | śivatulyabalo bhūtvā śivavatkrīr̤ate sadā || aṅgārakadine prāpte caturthyāntu viśeṣataḥ | snāpayitvā śivaṃ dadyādbrāhmaṇebhyastu bhojanam‡‡ || sarvvadevasamāyukto§§ vimāne sarvvakāmike

57.p13

gatvā śakrasya bhavanaṃ śakreṇa saha modate | tataḥ svargātparibhraṣṭo dhṛtimān† bhogavān bhavet || aṅgāraka‡navamyāntu amāvāsyāṃ tathaiva ca | snāpayettatra yatnena rūpavān subhago bhavet || tato gaccheta rājendra gaṇeśvaramanuttamam | śrāvaṇe māsi samprāpte kṛṣṇapakṣe caturdaśī | snātamātro narastatra brahmaloke§ mahīyate | pitṝṇāṃ tarpaṇaṅkṛtvā mucyate sa ṛṇatrayāt || gaṅgeśvarasamīpe tu gaṅgāvadanamuttamam | akāmo vā sakāmo vā tatra snātvā tu mānavaḥ | ājanmajanitaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ || tasya vai paścime bhāge¶ samīpe nātidūrataḥ | daśāśvamedhikaṃ tīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam || upoṣya rajanīmekāṃ māsi bhādrapade śubhe | amāvāsyāṃ haraṃ snāpya pūjayedvṛṣadhvajam || kāñcanena vimānena kiṅkiṇījālamālinā | gatvā rudrapuraṃ ramyaṃ rudreṇa saha modate

57.p14

sarvvatra sarvvadivase snānaṃ tatra samācaret | pitṝṇāṃ tarpaṇaṅkṛtvā cāśvamedhaphalaṃ labhet

57.p15

ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

57.p16

mārkaṇḍeya uvāca | tato gaccheta rājendra bhṛgutīrthamanuttamam | tatra devo bhṛguḥ pūrvvaṃ rudramārādhayatpurā | darśanāttasya devasya sadyaḥ pāpātpramucyate || etatkṣetraṃ suvipulaṃ† sarvvapāpapraṇāśanam | tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ || upānahau tathā yugmaṃ deyamannañca kāñcanam‡ | bhojanañca yathāśakti tasyāpyakṣayamucyate§ || kṣaranti sarvvadānāni yajñadānaṃ tapaḥkriyā¶ | akṣayaṃ tattapastaptaṃ|| bhṛgutīrthe yudhiṣṭhira

57.p17

tasyaiva tapasogreṇa rudreṇa tripurāriṇā | sānnidhyaṃ tatra kathitaṃ bhṛgutīrthe yudhiṣṭhira || tato gaccheta rājendra gautameśvaramuttamam | yatrārādhya triśūlāṅkaṃ gautamaḥ siddhimāpnuyāt || tatra snātvā naro rājannupavāsaparāyaṇaḥ | kāñcanena vimānena brahmaloke mahīyate || vṛṣotsargaṃ tato gacchecchāśvataṃ padamāpnuyāt† | na jānanti narā mūr̤hā viṣṇormāyāvimohitāḥ || dhautapāpaṃ tato gacchedgītaṃ yatra vṛṣeṇa tu‡ | narmadāyāṃ sthitaṃ rājan sarvvapātakanāśanam | tatra tīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vimuñcati || tatra tīrthe§ tu rājendra prāṇatyāgaṃ karoti yaḥ | caturbhujastrinetraśca haratulyabalo bhavet || vasetkalpāyutaṃ sāgraṃ śivatulyaparākramaḥ | kālena mahatā jātaḥ pṛthivyāmekarāḍbhavet || tato gaccheta rājendra hastatīrthamanuttamam¶ | tatra snātvā naro rājan brahmaloke mahīyate || tato gaccheta rājendra yatra siddho janārddanaḥ|| | varāhatīrthamākhyātaṃ viṣṇulokagatipradam

57.p18

tato gaccheta rājendra candratīrthamanuttamam | paurṇamāsyāṃ viśeṣeṇa snānantatra samācaret | snātamātro narastatra pṛthivyāmekarāṭ bhavet || devatīrthaṃ† tato gacchetsarvatīrtha‡namaskṛtam | tatra snātvā ca rājendra daivataiḥ saha modate || tato gaccheta rājendra śaṅkhitīrthaṃ§manuttamam | yattatra dīyate dānaṃ sarvvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet || tato gaccheta rājendra tīrthaṃ paitāmahaṃ śubham | yattatra dīyate¶ śrāddhaṃ sarvvaṃ tasyākṣayaṃ bhavet|| || sāvitrītīrthamāsādya yastu prāṇānparityajet | vidhūya sarvvapāpāni brahmaloke mahīyate || manoharantu tatraiva tīrthaṃ paramaśobhanam | tatra snātvā naro rājandrudraloke mahīyate || tato gaccheta rājendra kanyātīrthamanuttamam | snātvā tatra naro rājan sarvvapāpaiḥ pramucyate || śuklapakṣe tṛtīyāyāṃ snānamātraṃ samācaret | snātamātro narastatra pṛthivyāmekarāḍ bhavet ||†† sargavinduṃ‡‡ tato gacchettīrthaṃ devanamaskṛtam

57.p19

tatra snātvā naro rājandurgatiṃ vai na paśyati || apsareśaṃ tato gacchetsnānaṃ tatra samācaret | krīr̤ate nākalokastho hyapsarobhiḥ sa modate || tato gaccheta rājendra bhārabhūtimanuttamam† | upoṣito yajeteśaṃ‡ rudraloke mahīyate | asmiṃstīrthe mṛto rājan gāṇapatyamavāpnuyāt || kārttike māsi deveśamarcayetpārvvatīpatim | aśvamedhāiśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ || vṛṣabhaṃ yaḥ prayaccheta§ tatra kundendusaprabham¶ | vṛṣayuktena yānena rudralokaṃ sa gacchati || etattīyaṃ samāsādya yastu prāṇān parityajet | sarvvapāpavinirmukto|| rudralokaṃ sa gacchati || jalapraveśaṃ yaḥ kuryyāttasmiṃstīrthe narādhipa | haṃsayuktena yānena svargalokaṃ sa gacchati || eraṇḍyā narmmadāyāstu saṅgamaṃ lokaviśrutam | tacca tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sarvvapāpapraṇāśanam || upavāsakṛto bhūtvā nityaṃ vrataparāyaṇaḥ

57.p20

tatra snātvā tu rājendra mucyate brahmahatyayā || tato gaccheta rājendra narmmadārdadhisaṅgamam | jamadagnimiti khyātaṃ siddho yatra janārddanaḥ || tatra snātvā naro rājannarmmadārdadhisaṅgame | triguṇāñcāśvamedhasya phalamāpnoti mānavaḥ || tato gaccheta rājendra piṅgaleśvaramuttamam† | tatra snātvā naro rājan brahmaloke‡ mahīyate || tatropavāsaṃ yaḥ kṛtvā§ paśyeta vimaleśvaram | saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ hitvā¶ yāti śivālayam || tato gaccheta rājendra alitīrthaṃ||manuttamam | upoṣya rajanīmekāṃ niyato niyatāśanaḥ | asya tīrthasya māhātmyānmucyate brahmahatyayā || etāni tava saṅkṣepātprādhānyātkathitāni ca | na śakyā vistarādvaktuṃ saṃkhyā tīrtheṣu pāṇḍava || eṣā pavitrā vipulā nadī trailokyaviśrutↆ | narmmadā saritāṃ śreṣṭhā mahādevasya vallabhā || manasā saṃsmaredyastu narmmadāṃ vai yudhiṣṭhira

57.p21

cāndrāyaṇaśataṃ sāgraṃ labhate nātra saṃśayaḥ || aśraddadhānāḥ puruṣā nāstikyaṃ ghoramāśritāḥ | patanti narake† ghore ityāha parameśvaraḥ || narmmadāṃ sevate nityaṃ svayaṃ devo maheśvaraḥ | tena puṇyā nadī jñeyā brahmahatyāpahāriṇī

57.p22

dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ

57.p23

sūta uvāca | idaṃ trailokyavikhyātaṃ tīrthaṃ naimiṣamuttamam | mahādevapriyataraṃ† mahāpātakanāśanam || mahādevaṃ‡ didṛkṣūṇāmṛṣīṇāṃ parameṣṭhinā | brahmaṇā nirmmitaṃ sthānaṃ tapastaptuṃ dvijottamāḥ || marīcayo§'trayo viprā vasiṣṭhāḥ kratavastathā¶

57.p24

bhṛgavo'ṅgirasaḥ pūrvvaṃ brahmāṇaṃ kamalodbhavam | sametya sarvvavaradaṃ caturmmūrttiṃ caturmukham | pṛcchanti praṇipatyainaṃ viśvakarmmāṇamavyayam† || ṣaṭkulīyā ūcuḥ | bhagavandevamīśānaṃ tamevaikaṃ kaparddinam | kenopāyena paśyāmo brūhi deva namastava || brahmovāca | satraṃ sahasramāsadhvaṃ‡ vāṅmanodoṣavarjitāḥ | deśañca vaḥ pravakṣyāmi yasmindeśe cariṣyatha || muktā manomayaṃ cakraṃ saṃspṛṣṭvā§ tānuvāca ha | kṣiptametanmayā cakramanuvrajata mā ciram | yatrāsya nemiḥ śīryyeta sa deśastapasaḥ śubhaḥ¶ || tato mumoca taccakraṃ te ca tatsamanuvrajan|| || tasya vai vrajataḥ kṣipraṃ yatra nemiraśīryyata | naimiṣaṃ tat smṛtaṃ nāmnā puṇyaṃ sarvvatra pūjitam || siddhacāraṇasampūrṇaṃ yakṣagandharvvasevitam | sthānaṃ bhagavataḥ śambhoretannaimiṣamuttamam || atra devāḥ sagandharvvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ

57.p25

tapastaptvā purā devā lebhire pravarānvarān || imaṃ deśaṃ samāśritya† ṣaṭkulīyāḥ samāhitāḥ | satreṇārādhya deveśaṃ dṛṣṭavanto maheśvaram || atra dānaṃ‡ tapastaptaṃ śrāddhayāgādikaṃ§cca yat | ekaikaṃ nāśayetpāpaṃ¶ saptajanmakṛtaṃ tathā || atra pūrvaṃ sa bhagavānṛṣīṇāṃ satramāsatām|| | sa vai provāca brahmāṇḍaṃ purāṇaṃ brahmabhāvitam || atra devo mahādeve rudrāraṇyā kila viśvadṛk | ramate'dyāpi bhagavān pramathaiḥ parivāritaḥ || atra prāṇān parityajya niyamena dvijātayaḥ | brahmalokaṃ gamiṣyanti yatra gatvā na jāyate || anyacca tīrthapravaraṃ jāpyeśvaramiti śrutam†† | jajāpa rudramaniśaṃ yath⇇ nandī mahāgaṇaḥ || prītastasya mahādevo devyā saha pinākadhṛk | dadāvātma§§samānatvaṃ mṛtyuvañcanameva ca¶¶ || abhūdṛṣiḥ sa dharmmātmā śilādo nāma dharmmavit | ārādhayanmahādevaṃ prasādārthaṃ vṛṣadhvajam

57.p26

tasya varṣasahasrānte tapyamānasya viśvadhṛk | śarvvaḥ somo gaṇavṛto varado'smītyabhāṣata || sa vavre varamīśānaṃ vareṇyaṃ girijāpatim | ayoninaṃ mṛtyuhīnaṃ yāce† putraṃ tvayā samam || tathāstvityāha bhagavā‌ndevyā saha maheśvaraḥ | paśyatastasya viprarṣerantarddhānaṃ gato haraḥ || tato yuyoja‡ tāṃ§ bhūmiṃ śilādo dharmavittamaḥ | cakarṣa lāṅgalenorśvīṃ bhitvādṛśyata śobhanaḥ || saṃvarttako'nalaprakhyaḥ kumāraḥ prahasanniva | rūpalāvaṇyasampannastejasā bhāsayandiśaḥ || kumāratulyo'pratimo meghagambhīrayā girā | śilāda tāta tāteti prāha nandī punaḥ punaḥ || taṃ dṛṣṭvā nandanaṃ¶ jātaṃ śilādaḥ pariṣasvaje | munīnāṃ|| darśayāmāsa tatrāśramanivāsinām || jātakamrmmādikāḥ sarvvāḥ kriyāstasya cakāra ha | upanīya yathāśāstraṃ vedamadhyāpayat svayam†† || adhītavedo bhagavānnandī matimanuttamām | cakre maheśvaraṃ dṛṣṭvā jethe mṛtyumiva‡‡ prabhum

57.p27

sa gatvā sāgaraṃ puṇya mekāgraḥ śraddhayānvitaḥ | jajāpa rudramaniśaṃ maheśāsaktamānasaḥ || tasya koṭyāñca pūrṇāyāṃ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ† | āgataḥ sarvvasagaṇo‡ varado'smītyabhāṣata§ || sa vatre punareveśaṃ japeyaṃ koṭimīśvaram | bhavadāhaṃ|| mahādevaṃ dehīti parameśvaram || evamastviti samprocya devo'pyantaradhīyata | jajāpa koṭiṃ bhagavān bhūyastadgatamānasaḥ || dvitīyāyāñca koṭyāṃ vai pūrṇāyāñca†† vṛṣadhvajaḥ | āgatya varado'smīti prāha bhūtagaṇairvṛtaḥ || tṛtīyāñjapumicchāmi koṭiṃ bhūyo'pi śaṅkara | tathāstvityāha viśvātmā devyā cāntaradhīyata || koṭitraye'tha sampūrṇe devaḥ prītamanā bhṛśam | āgatya varado'smīti prāha bhūtagaṇairvṛtaḥ || japeyaṃ koṭimanyāṃ vai bhūyo'pi tava tejasā | ityukto bhagavānāha na japtavyaṃ tvayā punaḥ || amaro jarayā tyakto mama pārśve gataḥ‡‡ sadā | mahāgaṇapatirdevyāḥ putro bhava maheśvaraḥ

57.p28

yogeśvaro mahāyogī† gaṇānāmīśvareśvaraḥ | sarvvalokādhipaḥ śrīmān sarvvayajñamayo hitaḥ‡ || jñānantannāmakaṃ divyaṃ hastāmalakasaṃjñikam§ | ābhūtasaṃplavasthāyī tato yāsyasi tatpadam || etaduktvā¶ mahādevo gaṇānāhvaya śaṅkaraḥ | abhiṣekeṇa yuktena nandīśvaramayojayat || udvāhayāmāsa ca taṃ svayameva pinākadhṛk | marutāca śubhāṅganyāṃ svayameti ca viśrutām|| || etajjapyeśvaraṃ sthānaṃ devadevasya śūlinaḥ | yatra tatra mṛto martyo rudraloke mahīyate

57.p29

iti śrīkūrmapurāṇe upavibhāge japyeśvaramāhātmye dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (10)