Pramāṇa · Search · About · API

Linga 10: atha navamo'dhyāyaḥ

Liṅga 10

Language
Sanskrit

Contents

atha navamo'dhyāyaḥ

10.1

sūta uvāca
ālasyaṃ prathamaṃ paścādvyādhipīḍā prajāyate
pramādaḥ saṃśayaścāne cittasyehānavasthitiḥ

10.2

aśraddhādarśanaṃ bhrāntirduḥkhañca trividhaṃ tataḥ
daurmanasāmayomyeṣu viṣayeṣu ca yogyatā

10.3

daśadhāmiprajāyante suteryogātntarāyakāḥ
ālasyañcāpravṛttiśca gurutvāt kāyacittayoḥ

10.4

vyādhayo dhātuvaiṣamyāt karmajā doṣajāstathā
pramādastu samādhaistu sādhanānāmabhāvanam

10.5

idaṃ vetyubhayasnātaṃ vijñānaṃ sthānasaṃśayaḥ
anavasthitacittatvamapratiṣṭhā hi yoginaḥ

10.6

labdhāyāmapi bhūmau ca cittasya bhavabandhanāt
aśraddhābhāvarahitā vṛttirvai sādhaneṣu ca

10.7

sādhye cittasya hi gurau jñānācāraśivādiṣu
viparyyaya jñānamiti bhrāntidarśanamucyate

10.8

anātmanyātmavijñānamajñānāttasya sannidhau
duḥkhamādhyātmikaṃ proktaṃ tathā caivādhibhautikam

10.6-2

ādhidaivikamityuktaṃ trividhaṃ sahajaṃ punaḥ
icchāvighātāt saṃkṣobhaścetasastadudāhṛtam

10.10

daurmanasyaṃ niroddhavyaṃ vairāgyeṇa pareṇa tu
tamasā rajasā caiva saṃspṛṣṭaṃ durmanaḥ smṛtam

10.11

tadā manasi sañjātaṃ daurmanasyamiti smṛtam
haṭhāt svīkaraṇaṃ kṛtvā yogyāyaugyavivekataḥ

10.12

viṣayeṣu vicitreṣu jantorviṣayalolatā
antarāyā iti khyātā yogasyaite hi yoginām

10.13

atyantotsāhayuktasya naśyanti na ca saṃśayaḥ
pranaṣṭeṣvantarāyeṣu dvijāḥ ! paścāddhi yoginaḥ

10.14

upasargāḥ pravartante sarve te siddhisūcakāḥ
pratibhā prathamā siddhirdvitīyā śravaṇā smṛtā

10.15

vārttā tṛtīyā viprendrāsturoyā ceha darśanā
āsvādā pañcamī proktā vedanā ṣaṣṭhikā smṛtā

10.16

svalpaṣaṭsiḍisaṃntyāgāt siddhidāḥ siddhayo muneḥ
pratibhā pratibhāśaktitaḥ pratibhāva iti sthitiḥ

10.17

buddhirvivecanā vedyaṃ budhyate buddhirucyate
sūkṣme vyavahita'tīte viprakṛṣṭe tvanāgate

10.18

sarvatra sarvadā jñānaṃ pratibhātukameṇa tu
śravaṇāt sarvaśabdānāmaprayatnena yoginaḥ

10.18-2

hrasvadīrghaplutādīnāṃ guhyānāṃ śravaṇādapi
sparśasyādhigamo yastu vedanā tūpapāditā

10.20

darśanā divyarūpaṇāṃ darśanañcāprayatnataḥ
saṃviddivyarase tasminnāsvādo hyaprayatnataḥ

10.21

vārttā ca divyagandhānāṃ tanmātrā buddhisaṃvidā
vindate yoginastasmādātmambhavaṃ dvijāḥ !

10.22

jagatyasmin hi dehasya catuḥṣaṣṭiguṇaṃ samam
aupasargikameteṣu guṇeṣu guṇitaṃ dvijāḥ !

10.23

sambhrājya' sarvathā sarvamaupasargikamātmanaḥ
paiśāce pārthivañcāpya rakṣasānāṃ pure dvijāḥ !

10.24

yāce tu taijasaṃ proktaṃ gāndharve śvasanātnakam
aindre vyomātmakaṃ sarvaṃ saumye caiva tu mānasam

10.25

prājāpatye tvahaṅkāraṃ brāhme bodhamanuttamam
ādye cāṣṭau dvitīye ca tathā ṣor̤aśarūpakam

10.26

caturviṃśat tṛtīye tu dvāviṃśacca caturthake
catvāriṃśat pañcame tu bhūtamātrātmakaṃ smṛtam

10.27

gandho rasastathā rūpaṃ śabdaḥ sparśastathaiva ca
pratyekamaṣṭadhā siddhaṃ pañcame tacchatakratoḥ

10.28

tathāṣṭacatvāriṃśacca ṣaṭpañcāśattathaiva ca
catuḥṣaṣṭiguṇaṃ brāhmaṃ labhate dvijasattamāḥ !

10.26-2

aupasargikamātrahma bhuvaneṣu parityajet
lokeṣvālokayogena yogavit paramaṃ sukham

10.30

sthūlatā kṛśatā bālyaṃ bārddhakyaṃ yauvanaṃ tathā
nānājātisvarūpañca caturbhirdehadhāraṇam

10.31

pārthivāṃśaṃ vinā nityaṃ surabhirgandhasaṃyutaḥ
etadaṣṭaguṇaṃ proktamaiśvaryyaṃ pārthivaṃ mahat

10.32

jale nivasanaṃ yadvad bhūmyāmiva vinirgamaḥ
icchecchaktaḥ svayaṃ pātu samudramapi nāturaḥ

10.33

yatrecchati jagattyasmin tatrāsya jaladarśanam
yadyadvastu samādāya bhoktumicchati kāmataḥ

10.34

tattadrasānvitaṃ tasya trayāṇāṃ dehadhāraṇam
bhāraṇḍaṃ vinā'tha hastena jalapiṇḍasya dhāraṇam

10.35

avraṇatvaṃ śarīrasya pārthivena samanvitam
etat ṣoḍaśakaṃ proktamāpyamaiśvaryyamuttamam

10.36

dehādagnivinirmāṇaṃ tattāpabhayavarjitam
lokaṃ dagdhamapīhānyadadagdhaṃ svavidhānataḥ

10.37

jalamadhye hutavahasyādhāya parirakṣaṇam
agninigrahaṇaṃ haste smṛtimātreṇa cāgamaḥ

10.38

bhasmībhūtavinirmāṇaṃ yathāpūrvaṃ svakāmataḥ
dṛgbhyāṃ rūpaviniṣpattirvinā taistimirāndhranaḥ

10.38-2

caturviṃśātmakaṃ hyetattaijasaṃ munipuṅgavāḥ
manogatitvaṃ bhūtānāmantarnivasanaṃ tathā

10.40

parvvatādimahābhāraskandhenodvahanaṃ punaḥ
laghutvañca gurutvañca pāṇibhyāṃ vāyudhāraṇam

10.41

aṅgulyagranighātena bhūmeḥ sarvvata kampanam
ekena dehaniṣpattirvātaiśvaryyaṃ smṛtaṃ budhaiḥ

10.42

chāyāvihīnaniṣpattirindriyāṇāñca darśanam
ākāśagamanaṃ nityamindriyārthaiḥ samanvitam

10.43

dūre ca śabdagrahaṇaṃ sarvvaśabdāvagāhanam
tanmātraliṅgagrahaṇaṃ sarvvaprāṇinidarśanam

10.44

aindramaiśvaryyamityuktam etairūktaḥ purātanaḥ
yathā kāmopalabdhiśca yathākāmavinirgamaḥ

10.45

sarvvatrābhibhavaścaiva sarvvaguhyanidarśanam
kāmānurūpanirmāṇaṃ vaśitvaṃ priyadarśanam

10.46

saṃsāradarśanañcaiva mānasaṃ guṇalakṣaṇam
chedanaṃ tāḍanaṃ bandhaṃ saṃsāraparivarttanam

10.47

sarvabhūtaprasādaśca mṛtyukālajayastathā
prājāpatyamidaṃ proktamāhaṅkārikamuttamam

10.48

akāraṇajagatsṛṣṭistathānugraha eva ca
pralayaśvādhikāraśca lokavṛttapravarttanam

10.49

asādṛśyamidaṃ vyaktaṃ nirmāṇañca pṛthak pṛthak
saṃsārasya ca karttṛtvaṃ brāhmametadanuttamam

10.50

etāvattvamityuktaṃ prādhānyaṃ vaiṣṇavaṃ padam
brahmaṇā tadguṇaṃ śakyaṃ vettumanyairna śakyate

10.51

vidyate tat paraṃ śaivaṃ viṣṇunā nāvagamyate
asaṃkhyeyaguṇaṃ śuddhaṃ ko jānīyācchivātmakam

10.52

vyutthāne siddhayaścaitā hyupasargāśca kīrttitāḥ
niroddhavyāḥ prayatnena vairāgyeṇa pareṇa tu

10.53

nāśātiśayatāṃ jñātvā viṣayeṣu bhayeṣu ca
apravṛttyā tyajetsarvaṃ virakta iti kīrttitaḥ

10.54

vaitṛṣṇyaṃ puruṣe khyātaṃ guṇavaitṛṣṇyamucyate
vairāgyeṇaiva santyājyāḥ siddhayaścaupasargikāḥ

10.55

aupasargikamābrahmabhuvaneṣu parityajet
nirudhyeva tyajet sarvaṃ prasīdati maheśvaraḥ

10.56

prasanne vimalā muktirvairāgyeṇa pareṇa vai
atha vānugrahārthaśca līlārthaṃ vā tadā muniḥ

10.57

anirudhya viceṣṭedyaḥ so'pyevaṃ hi sukhī bhavet
kvacidbhūmiṃ parityajya ākāśe krīr̤ate śriyā

10.58

udgirecca kvacidbhedān sūkṣmānarthān samāsataḥ
kvacicchrute tadarthena ślokabandhaṃ karoti saḥ

10.58-2

kvaciddaṇḍakabanvantu kuryāddambhaṃ sahasraśaḥ
mṛgapakṣisamūhasya rutajñānañca vindati

10.60

brahmādyaṃ sthāvarā̍ntañca hastāmalakavadbhavet
bahunātra kimukte na vijñānāni sahasraśaḥ

10.61

utpadyante muniśreṣṭhā ! munestasya mahātmanaḥ
abhyāsenaiva vijñānaṃ viśuddhañca sthiraṃ bhavet

10.62

tejorūpāṇi sarvāṇi sarvaṃ paśyati yogavit
devavimbānyanekāni vimānāni sahasraśaḥ

10.63

paśyati brahmaviṣṇvindrayamāgnivaruṇādikān
grahanacatratārāśca bhuvanāni sahasraśaḥ

10.64

pātālatalasaṃsthāśca samādhisthaḥ sa paśyati
ātmavidyāpradīpena svasthe nācalanaina tu

10.65

prasādāmṛtapūrṇena satvapāvasthitena tu
tamo nihatya puruṣaḥ paśyati hyātmanokharam

10.66

tasya prasādāddharmaśca aiśvaryyaṃ jñānameva ca
vairāgyamapavargaśca nāca kāryā vicāraṇā

10.67

na śakyo vistaro vaktuṃ varṣāṇāmayutairapi
yoge pāśupate niṣṭhā sthātavyañca munīśvarāḥ !

10.67.p1

ityādi mahāpurāṇe śrīlaiṅge yogāntarāyavathanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)