Linga 10: atha navamo'dhyāyaḥ
Liṅga 10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 10.67 — 1 part
atha navamo'dhyāyaḥ
10.1
sūta uvāca
ālasyaṃ prathamaṃ paścādvyādhipīḍā prajāyate
pramādaḥ saṃśayaścāne cittasyehānavasthitiḥ
10.2
aśraddhādarśanaṃ bhrāntirduḥkhañca trividhaṃ tataḥ
daurmanasāmayomyeṣu viṣayeṣu ca yogyatā
10.3
daśadhāmiprajāyante suteryogātntarāyakāḥ
ālasyañcāpravṛttiśca gurutvāt kāyacittayoḥ
10.4
vyādhayo dhātuvaiṣamyāt karmajā doṣajāstathā
pramādastu samādhaistu sādhanānāmabhāvanam
10.5
idaṃ vetyubhayasnātaṃ vijñānaṃ sthānasaṃśayaḥ
anavasthitacittatvamapratiṣṭhā hi yoginaḥ
10.6
labdhāyāmapi bhūmau ca cittasya bhavabandhanāt
aśraddhābhāvarahitā vṛttirvai sādhaneṣu ca
10.7
sādhye cittasya hi gurau jñānācāraśivādiṣu
viparyyaya jñānamiti bhrāntidarśanamucyate
10.8
anātmanyātmavijñānamajñānāttasya sannidhau
duḥkhamādhyātmikaṃ proktaṃ tathā caivādhibhautikam
10.6-2
ādhidaivikamityuktaṃ trividhaṃ sahajaṃ punaḥ
icchāvighātāt saṃkṣobhaścetasastadudāhṛtam
10.10
daurmanasyaṃ niroddhavyaṃ vairāgyeṇa pareṇa tu
tamasā rajasā caiva saṃspṛṣṭaṃ durmanaḥ smṛtam
10.11
tadā manasi sañjātaṃ daurmanasyamiti smṛtam
haṭhāt svīkaraṇaṃ kṛtvā yogyāyaugyavivekataḥ
10.12
viṣayeṣu vicitreṣu jantorviṣayalolatā
antarāyā iti khyātā yogasyaite hi yoginām
10.13
atyantotsāhayuktasya naśyanti na ca saṃśayaḥ
pranaṣṭeṣvantarāyeṣu dvijāḥ ! paścāddhi yoginaḥ
10.14
upasargāḥ pravartante sarve te siddhisūcakāḥ
pratibhā prathamā siddhirdvitīyā śravaṇā smṛtā
10.15
vārttā tṛtīyā viprendrāsturoyā ceha darśanā
āsvādā pañcamī proktā vedanā ṣaṣṭhikā smṛtā
10.16
svalpaṣaṭsiḍisaṃntyāgāt siddhidāḥ siddhayo muneḥ
pratibhā pratibhāśaktitaḥ pratibhāva iti sthitiḥ
10.17
buddhirvivecanā vedyaṃ budhyate buddhirucyate
sūkṣme vyavahita'tīte viprakṛṣṭe tvanāgate
10.18
sarvatra sarvadā jñānaṃ pratibhātukameṇa tu
śravaṇāt sarvaśabdānāmaprayatnena yoginaḥ
10.18-2
hrasvadīrghaplutādīnāṃ guhyānāṃ śravaṇādapi
sparśasyādhigamo yastu vedanā tūpapāditā
10.20
darśanā divyarūpaṇāṃ darśanañcāprayatnataḥ
saṃviddivyarase tasminnāsvādo hyaprayatnataḥ
10.21
vārttā ca divyagandhānāṃ tanmātrā buddhisaṃvidā
vindate yoginastasmādātmambhavaṃ dvijāḥ !
10.22
jagatyasmin hi dehasya catuḥṣaṣṭiguṇaṃ samam
aupasargikameteṣu guṇeṣu guṇitaṃ dvijāḥ !
10.23
sambhrājya' sarvathā sarvamaupasargikamātmanaḥ
paiśāce pārthivañcāpya rakṣasānāṃ pure dvijāḥ !
10.24
yāce tu taijasaṃ proktaṃ gāndharve śvasanātnakam
aindre vyomātmakaṃ sarvaṃ saumye caiva tu mānasam
10.25
prājāpatye tvahaṅkāraṃ brāhme bodhamanuttamam
ādye cāṣṭau dvitīye ca tathā ṣor̤aśarūpakam
10.26
caturviṃśat tṛtīye tu dvāviṃśacca caturthake
catvāriṃśat pañcame tu bhūtamātrātmakaṃ smṛtam
10.27
gandho rasastathā rūpaṃ śabdaḥ sparśastathaiva ca
pratyekamaṣṭadhā siddhaṃ pañcame tacchatakratoḥ
10.28
tathāṣṭacatvāriṃśacca ṣaṭpañcāśattathaiva ca
catuḥṣaṣṭiguṇaṃ brāhmaṃ labhate dvijasattamāḥ !
10.26-2
aupasargikamātrahma bhuvaneṣu parityajet
lokeṣvālokayogena yogavit paramaṃ sukham
10.30
sthūlatā kṛśatā bālyaṃ bārddhakyaṃ yauvanaṃ tathā
nānājātisvarūpañca caturbhirdehadhāraṇam
10.31
pārthivāṃśaṃ vinā nityaṃ surabhirgandhasaṃyutaḥ
etadaṣṭaguṇaṃ proktamaiśvaryyaṃ pārthivaṃ mahat
10.32
jale nivasanaṃ yadvad bhūmyāmiva vinirgamaḥ
icchecchaktaḥ svayaṃ pātu samudramapi nāturaḥ
10.33
yatrecchati jagattyasmin tatrāsya jaladarśanam
yadyadvastu samādāya bhoktumicchati kāmataḥ
10.34
tattadrasānvitaṃ tasya trayāṇāṃ dehadhāraṇam
bhāraṇḍaṃ vinā'tha hastena jalapiṇḍasya dhāraṇam
10.35
avraṇatvaṃ śarīrasya pārthivena samanvitam
etat ṣoḍaśakaṃ proktamāpyamaiśvaryyamuttamam
10.36
dehādagnivinirmāṇaṃ tattāpabhayavarjitam
lokaṃ dagdhamapīhānyadadagdhaṃ svavidhānataḥ
10.37
jalamadhye hutavahasyādhāya parirakṣaṇam
agninigrahaṇaṃ haste smṛtimātreṇa cāgamaḥ
10.38
bhasmībhūtavinirmāṇaṃ yathāpūrvaṃ svakāmataḥ
dṛgbhyāṃ rūpaviniṣpattirvinā taistimirāndhranaḥ
10.38-2
caturviṃśātmakaṃ hyetattaijasaṃ munipuṅgavāḥ
manogatitvaṃ bhūtānāmantarnivasanaṃ tathā
10.40
parvvatādimahābhāraskandhenodvahanaṃ punaḥ
laghutvañca gurutvañca pāṇibhyāṃ vāyudhāraṇam
10.41
aṅgulyagranighātena bhūmeḥ sarvvata kampanam
ekena dehaniṣpattirvātaiśvaryyaṃ smṛtaṃ budhaiḥ
10.42
chāyāvihīnaniṣpattirindriyāṇāñca darśanam
ākāśagamanaṃ nityamindriyārthaiḥ samanvitam
10.43
dūre ca śabdagrahaṇaṃ sarvvaśabdāvagāhanam
tanmātraliṅgagrahaṇaṃ sarvvaprāṇinidarśanam
10.44
aindramaiśvaryyamityuktam etairūktaḥ purātanaḥ
yathā kāmopalabdhiśca yathākāmavinirgamaḥ
10.45
sarvvatrābhibhavaścaiva sarvvaguhyanidarśanam
kāmānurūpanirmāṇaṃ vaśitvaṃ priyadarśanam
10.46
saṃsāradarśanañcaiva mānasaṃ guṇalakṣaṇam
chedanaṃ tāḍanaṃ bandhaṃ saṃsāraparivarttanam
10.47
sarvabhūtaprasādaśca mṛtyukālajayastathā
prājāpatyamidaṃ proktamāhaṅkārikamuttamam
10.48
akāraṇajagatsṛṣṭistathānugraha eva ca
pralayaśvādhikāraśca lokavṛttapravarttanam
10.49
asādṛśyamidaṃ vyaktaṃ nirmāṇañca pṛthak pṛthak
saṃsārasya ca karttṛtvaṃ brāhmametadanuttamam
10.50
etāvattvamityuktaṃ prādhānyaṃ vaiṣṇavaṃ padam
brahmaṇā tadguṇaṃ śakyaṃ vettumanyairna śakyate
10.51
vidyate tat paraṃ śaivaṃ viṣṇunā nāvagamyate
asaṃkhyeyaguṇaṃ śuddhaṃ ko jānīyācchivātmakam
10.52
vyutthāne siddhayaścaitā hyupasargāśca kīrttitāḥ
niroddhavyāḥ prayatnena vairāgyeṇa pareṇa tu
10.53
nāśātiśayatāṃ jñātvā viṣayeṣu bhayeṣu ca
apravṛttyā tyajetsarvaṃ virakta iti kīrttitaḥ
10.54
vaitṛṣṇyaṃ puruṣe khyātaṃ guṇavaitṛṣṇyamucyate
vairāgyeṇaiva santyājyāḥ siddhayaścaupasargikāḥ
10.55
aupasargikamābrahmabhuvaneṣu parityajet
nirudhyeva tyajet sarvaṃ prasīdati maheśvaraḥ
10.56
prasanne vimalā muktirvairāgyeṇa pareṇa vai
atha vānugrahārthaśca līlārthaṃ vā tadā muniḥ
10.57
anirudhya viceṣṭedyaḥ so'pyevaṃ hi sukhī bhavet
kvacidbhūmiṃ parityajya ākāśe krīr̤ate śriyā
10.58
udgirecca kvacidbhedān sūkṣmānarthān samāsataḥ
kvacicchrute tadarthena ślokabandhaṃ karoti saḥ
10.58-2
kvaciddaṇḍakabanvantu kuryāddambhaṃ sahasraśaḥ
mṛgapakṣisamūhasya rutajñānañca vindati
10.60
brahmādyaṃ sthāvarā̍ntañca hastāmalakavadbhavet
bahunātra kimukte na vijñānāni sahasraśaḥ
10.61
utpadyante muniśreṣṭhā ! munestasya mahātmanaḥ
abhyāsenaiva vijñānaṃ viśuddhañca sthiraṃ bhavet
10.62
tejorūpāṇi sarvāṇi sarvaṃ paśyati yogavit
devavimbānyanekāni vimānāni sahasraśaḥ
10.63
paśyati brahmaviṣṇvindrayamāgnivaruṇādikān
grahanacatratārāśca bhuvanāni sahasraśaḥ
10.64
pātālatalasaṃsthāśca samādhisthaḥ sa paśyati
ātmavidyāpradīpena svasthe nācalanaina tu
10.65
prasādāmṛtapūrṇena satvapāvasthitena tu
tamo nihatya puruṣaḥ paśyati hyātmanokharam
10.66
tasya prasādāddharmaśca aiśvaryyaṃ jñānameva ca
vairāgyamapavargaśca nāca kāryā vicāraṇā
10.67
na śakyo vistaro vaktuṃ varṣāṇāmayutairapi
yoge pāśupate niṣṭhā sthātavyañca munīśvarāḥ !
10.67.p1
ityādi mahāpurāṇe śrīlaiṅge yogāntarāyavathanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit