Pramāṇa · Search · About · API

Linga 102

Liṅga 102

Language
Sanskrit

Contents

102.1

aṣṭāśītitamo'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ
kena yogena vai sūta ! guṇaprāptiḥ satāmiha
aṇimādiguṇopetā bhavantyeveha yoginaḥ
tanmavaṃ vistarāt sūta ! vaktumarhasi sāmpratam

102.2

sūta uvāca
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi yogaṃ paramadurlabham
pañcadhā saṃsmaredādau vyāpya citte sanātanam

102.3

kalpayeccāsanaṃ padmaṃ somasūryāgnisaṃyutam
ṣaḍviṃśacchaktisaṃyuktamaṣṭadhā ca dvijottamāḥ !

102.4

tataḥ ṣoḍaśadhā caiva punardvādaśadhā dvijāḥ
smarecca tattathā madhye devyā devamumāpatim

102.5

aṣṭaśaktisamāyuktamaṣṭamūrtimajaṃ prabhum
tābhiścāṣṭavidhā rudrāstataḥṣaṣṭividhāḥ punaḥ

102.6

śaktayaśca tathā sarvā guṇāṣṭakasamanvitāḥ
evaṃ smaret krameṇaiva labdhvā jñānamanuttamam

102.7

evaṃ pāśupataṃ yogaṃ mākṣasiddhipradāyakam
tasyāṇimādyo viprā ! nānyathā karmakoṭibhiḥ

102.8

tavāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ yogināṃ samudāhṛtam
tanmavaṃ kramayogena ucyamānaṃ nibodhata

102.6-2

aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
prākāmyañcaiva sarvvata īśitvañcaiva sarvvataḥ

102.10

vaśitvamatha sarvvatra yatra kāmāvasāyitā
taccāpi vividhaṃ jñeyamaiśvaryaṃ sārvvakāmikam

102.11

sāvadyaṃ niravadyañca sūkṣmañcaiva pravarttate
sāvadyaṃ nāma yattatra pañcabhūtātmakaṃ smṛtam

102.12

indriyāṇi manaścaiva ahaṅkāraśca yaḥ smṛtaḥ
tatra sūkṣmapravṛttistu pañcabhūtātmikā punaḥ

102.13

indriyāṇi manaścittabuddhyahaṅkārasaṃjñitam
tathā sarvvamayañcaiva ātmasthā khyātireva ca

102.14

saṃyoga eṣa trividhaḥ sūkṣmeṣveva pravarttate
punaraṣṭaguṇaścāpi sūkṣmeṣveva vidhīyate

102.15

tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yathā'ha bhagavān prabhuḥ
trailokye sarvvabhūteṣu yathāsya niyamaḥ smṛtaḥ

102.16

aṇimādyaṃ tathā vyaktaṃ sarvvatraiva pratiṣṭhitam
trailokye sarvvabhūtānāṃ duṣprāpaṃ samudāhṛtam

102.17

tattasya bhavati prāpyaṃ prathamaṃ yogināṃ balam
laṅghanaṃ plavanaṃ loke rūpamasya sadā bhavet

102.18

śīghratvaṃ sarvvabhūteṣu dvitīyantu padaṃ smṛtam
trailokye sarvvabhūtānāṃ mahimnā caiva vanditam

102.18-2

mahitvañcāpi loke'smiṃstṛtīryo yoga ucyate
trailokye sarvvabhūteṣu yatheṣṭagamanaṃ smṛtam

102.20

prākāmān viṣayān bhuṃkte tathā pratihataḥ kvacit
trailokye sarvvabhūtānāṃ sukhaduḥkhaṃ pravarttate

102.21

vaśyāni cāsya bhūtāni trailokye sacarācare

102.22

icchayā tasya rūpāṇi bhavanti na bhavanti ca
yata kāmāvasāyitvaṃ trailokye sacarācare

102.23

śabdasparśau raso gandho rūpañcaiva manastathā
pravarttante'sya cecchāto na bhavanti yathecchayā

102.24

na jāyate na mriyate chidyate na ca bhidyate
na dahyate na muhyeta līyate na ca lipyate

102.25

na cīyate na kṣarati khidyate na kadācana
kriyate vā na sarvvatra tathā vikriyate na ca

102.26

agandharasarūpastu asparśaḥ śabdavarjitaḥ
avarṇo hyakharaścaiva asavarṇastu karhicit

102.27

sa bhuṃkte viṣayāṃśrcaiva viṣayairna ca yujyate
aṇutvāttu paraḥ sūkṣmaḥ sūkṣmāttvādpavargikaḥ

102.28

vyāpakastvapavargācca vyāpakāt puruṣaḥ smṛtaḥ
puruṣaḥ sūkṣmabhāvāttu aiśvaryye parame sthitaḥ

102.28-2

guṇottaramayaiśvaryyaṃ sarvvataḥ sūkṣmamucyate
aiśvaryyecāpratoghātaṃ prāpya yogamanuttamam

102.30

apavargaṃ tato gacchet sūkṣmaṃ tat paramaṃ padam
evaṃ pāśupataṃ yogaṃ jñātavyaṃ munipuṅgavāḥ !

102.31

svargāpavargaphaladaṃ śivasāyujyakārakam
athavā gatavijñāno rāgāt karma samācaret

102.32

rājasantāmasaṃ vāpi bhukto tatraiva mucyate
tathā sukṛtakarmā tu phalaṃ svarge samaśnute

102.33

tasmāt sthānāt punaḥ śreṣṭhe mānuṣyamupapadyate
tasmād brahma paraṃ sokhyaṃ brahma śāśvatamuttamam

102.34

brahma eva hi seveta brahmava hi paraṃ sukham
pariśramo hi yajñānāṃ mahatārthe na varttate

102.35

bhūyo mṛtyu vaśaṃ yāti tasmānmokṣaḥ paraṃ sukham
athavā dhyānasaṃyukto brahmattatvaparāyaṇaḥ

102.36

na tu cyāvayituṃ śakyo manvantaraśatairapi
dṛṣṭvā tu puruṣaṃ divyaṃ viśvākhyaṃ viśvatomukham

102.37

viśvapādaśirogrīvaṃ viśveśaṃ viśvarūpiṇam
viśvagandhaṃ viśvāmalyaṃ viśvāmbaradharaṃ prabhum

102.38

gobhirmahīṃ saṃpatate patatriṇo
naivaṃ bhūyo janayatye vameva
kaviṃ purāṇamanuśāsitāram !
sūkṣmācca sūkṣmaṃ mahato mahāntam

102.39

yogena paśyenna ca cakṣuṣā punarnirendriyaṃ puruṣaṃ rukmavarṇam
aliṅginaṃ nirgu gaścetanañca .
nityaṃ sadā sarvagaṃ sarvasāram

102.40

paśyanti yuktyā hyacalaprakāśam
tadbhāvitāstejasā dīpyamānam
apāṇipādodarapārśva jihno
hyatīndriyo vāpi susūkṣma ekaḥ

102.41

paśyatyacakṣuḥ sa śṛṇotyakarṇī
na cāstyabuddho na ca buddhirasti
sa ved sarvaṃ na ca sarvavedyam
tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntam

102.42

acetanāṃ sarvagatāṃ sūkṣmāṃ prasavadharmiṇīm
prakṛtiṃ sarvabhūtānāṃ yuktāḥ paśyanti yoginaḥ

102.43

sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato'kṣiśiromukham
sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati

102.44

yukto yogena ceśānaṃ sarvataśca sanātanam
puruṣaṃ sarvabhūtānāṃ taṃ vidvānna vimuhyati

102.45

bhūtātmānaṃ mahātmānaṃ paramātmānamavyayam
marvātmānaṃ paraṃ brahma taddhe dhyātā na muhyati

102.46

pavano hi yathā grāhyo vicaran sarvamūrttiṣu
puri śete sudurgāhyāttasmāt puruṣa ucyate

102.47

atha ceṅga madharmā tu sāvaśeṣaiḥ svakarmabhiḥ
tatastu brahmagarbhe vai śukraśoṇitasaṃyute

102.48

strīpuṃsoḥ samprayoge hi jāyate hi tataḥ prabhuḥ
tatastu garbhakālena kalalaṃ nāma jāyate

102.49

kālena kalalāccāpi budbudaṃ samprajāyate
mṛtpiṇḍastu yathā cakre cakrāvarttena pīr̤itaḥ

102.50

hastābhyāṃ kriyamāṇastu bimbatvamanugacchati
evamādhyātmikairyukto vāyunā samprapūritaḥ

102.51

yadi yoniṃ vimuñcāmi tat prapadye maheśvaram
yāvadvai vaiṣṇavo vāyurjātamātraṃ na saṃspṛśet

102.52

tāvatkālaṃ mahādevamarcayāmīti cintayet
jāyate mānuṣastasya yathārūpaṃ yathāvayaḥ

102.53

vāyuḥ sambhavate khāttu vātādbhavati vai jalam
jalāt sambhavati prāṇaḥ prāṇācchukraṃ vivarddhate

102.54

raktabhāgāstrayastriṃśadde to bhāgāścaturdaśa
bhāgatī'rddhaphalaṃ kṛtvā tato garbho niṣicyate

102.55

tatastu garbhasaṃyuktaḥ pañcabhirvāyubhirhataḥ
pituḥ śarīrāt pratyaṅgaṃ rūpamasyopajāyate

102.56

tato'sya māturāhārāt pītalīḍhapraveśanāt
nābhideśena vai prāṇāste hyādhārā hi dehinām

102.57

navamāsāt parikliṣṭaḥ saṃveṣṭitaśirodharaḥ
veṣṭitaḥ sarvvagātraiśca aparyyāptapraveśanaḥ

102.58

navamāsoṣitasyāpi yonirucchidrādavāṅmukhaḥ
tataḥ svakarmmabhiḥ pāpairnirayaṃ samprapadyate

102.58-2

asipatravanañcaiva śālmalicchedanantathā
tāḍanaṃ bhakṣaṇañcaiva pūyaśoṇitabhakṣaṇam

102.60

yathā hyāpastu saṃchinnāḥ saṃkṣepamupayānti vai
tathā chinnāśca bhinnāśca yātanāsthānamāgatāḥ

102.61

evaṃ jīvāstu taiḥ pāpaistapyamānāḥ svayaṃ kṛtaiḥ
prāpnuyuḥ karmmabhiḥ śeṣairduḥkhaṃ vā yadi vetarat

102.62

ekenaiva tu gantavyaṃ sarvvamutsṛjya vai janam
ekenaiva tu bhoktavyaṃ tasmātsukṛtamācaret

102.63

na hyenaṃ prasthitaṃ kaścidvacchantamanugacchati
yadanena kṛtaṃ karma tadenamanugacchati

102.64

te nityaṃ yamaviṣayeṣu samprahṛṣṭāḥ
śocantaḥ satatamaniṣṭasaṃprayogaiḥ
śuṣyante pariṇatavedanā śarīrā
bahvībhiḥ subhṛśamanantayātanābhiḥ

102.65

karmaṇā manasā vācā yadabhīkṣṇaṃ niṣevate
tadabhyāso haratyenaṃ tasmātkalyāṇamācaret

102.66

anādimān prabandhaḥ syāt pūrvakarmaṇi dehinaḥ
saṃsāraṃ tāmasaṃ ghoraṃ ṣaḍ‌vidhaṃ pratipadyate

102.67

mānuṣyāt paśubhāvañca paśubhāvān mṛgo bhavet
mṛgatvāt pakṣibhāvañca tasmāccai va sarīsṛpaḥ

102.68

sarīsṛpatvāda gacchedai sthāvaratvaṃ na saṃśayaḥ
sthāvaratve punaḥ prāpte yāvadunmiṣate janaḥ

102.68-2

kulālacakravadbhrāntastatraiva parivarttate
ityevaṃ hi manuṣyādiḥ saṃsārasthāvarāntikaḥ

102.70

vijñeyastāmaso nāma tatraiva parivarttate
sātvikaścāpi saṃsāro brahmādiḥ parikīrttitaḥ

102.71

piśācāntaḥ sa vijñeyaḥ svargasthāneṣu dehinām
brāhme tu kevalaṃ satvaṃ sthāvare kevalaṃ tamaḥ

102.72

caturdaśānāṃ sthānānāṃ madhye viṣṭambhakaṃ rajaḥ
marmasu chidyamāneṣu vedanārttasya dehinaḥ

102.73

tatastat paramaṃ brahma kathaṃ vipraḥ smāriṣyati
saṃsāraḥ pūrvadharmasya bhāvanābhiḥ praṇoditaḥ

102.74

mānuṣaṃ bhajate nityaṃ tasmāt dhyānaṃ samācaret
caturdaśavidhaṃ hyetad buddhvā saṃsāramaṇḍalam

102.75

nityaṃ samārabheddharmaṃ saṃsārabhayapīr̤itaḥ
tatastarati saṃsāraṃ krameṇa parivartataḥ

102.76

tasmācca satata ṃyukto dhyānatatparayuñjakaḥ
tathā samārabhedyoga ṃyathātmāna ṃ sa paśyati

102.77

eṣa āpaḥ para ṃ jyotireṣa seturanuttamaḥ
viśvatyāśleṣa sambhedād bhūtānāñcaiva śāśvataḥ

102.78

tadena ṃ setumātmānamagni ṃ vai viśvatomukham
hṛdisthaṃ sarvabhūtānāmupāsīta maheśvaram

102.76-2

tathāttaḥsaṃsthitaṃ deva ṃ svaśaktyā parimaṇḍitam
aṣṭadhā cāṣṭadhā caiva tathā cāṣṭavidhena ca

102.80

sṛṣṭyarthaṃ saṃsthitaṃ vahni ṃ saṃcitya ca hṛdi sthitam
dhyātvā yathāvadde veśa ṃ rudraṃ bhuvananāyakam

102.81

hutvā pañcāhutīḥ samyak taccintāgatamānasaḥ
vaikhānara ṃ hṛdisthantu yathāvadraṅgapūrvakaḥ

102.82

āpaḥ pūtāḥ sakṛt prāśya tūṣṇīṃ hutvā hyupāviśan
prāṇāyeti tatastasya prathamā hyāhutiḥ smṛtā

102.83

apānāya dvitīyā ca vyānāyeti tathāparā
udānāya caturthī syāt samānāyeti pañcamī

102.84

svāhākāraiḥ pṛthak hutvā śeṣa ṃ bhuñjīta kāmataḥ
apaḥ punaḥ sakṛt prāśya ācamya hṛdaya ṃ spṛśet

102.85

prāṇānāṃ granthirasyātmā rudro hyātmā viśvātmakaḥ
rudro vai hyātmanaḥ prāṇa evamāpyāyayet svayam

102.86

prāṇe niviṣṭo vai rudrastasmāt prāṇamayaḥ svayam
prāṇāya caiva rudrāya juhotyamṛtamuttamam

102.87

śivāviśeśa māmīśa ! svāhā brahmātmane svayam
eva ṃ pañcāhutīścaiva prāṅ kurvvīta śāstramāt

102.88

puruṣo'si pure śeṣe tvamaṅguṣṭhapramāṇataḥ
āśritasyaiva cāṅguṣṭhamośaḥ paramakāraṇam

102.89

sarvasya jagatasyaiva prabhuḥ proṇātu śāśvataḥ
tvaṃ devānāmasi jyeṣṭho rudrastvañca puro vṛṣā

102.60-2

hṛtpusvamantramantrābhyametadastu hutaṃ tava
ityevaṃ kathitaṃ sarvvaṃ guṇaprāptiviśeṣataḥ

102.61-2

yogācāraḥ svayaṃ tena brahmaṇā kathitaḥ purā
evaṃ pāśupataṃ jñānaṃ jñātavyañca prayatnataḥ

102.62-2

bhasmaśāyī bhavennityaṃ bhasmaliptaḥ sadā bhavet
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayeddā hijottamān

102.63-2

daive karmmaṇi pitrye vā sa yāti paramāṃ gatim

102.63-2.p1

iti śrauliṅge pūrvvabhāge'ṣṭāśītitamo'dhyāyaḥ || 88

Linked texts (3)