Linga 102
Liṅga 102
- Language
- Sanskrit
Contents
- 102.63-2 — 1 part
102.1
aṣṭāśītitamo'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ
kena yogena vai sūta ! guṇaprāptiḥ satāmiha
aṇimādiguṇopetā bhavantyeveha yoginaḥ
tanmavaṃ vistarāt sūta ! vaktumarhasi sāmpratam
102.2
sūta uvāca
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi yogaṃ paramadurlabham
pañcadhā saṃsmaredādau vyāpya citte sanātanam
102.3
kalpayeccāsanaṃ padmaṃ somasūryāgnisaṃyutam
ṣaḍviṃśacchaktisaṃyuktamaṣṭadhā ca dvijottamāḥ !
102.4
tataḥ ṣoḍaśadhā caiva punardvādaśadhā dvijāḥ
smarecca tattathā madhye devyā devamumāpatim
102.5
aṣṭaśaktisamāyuktamaṣṭamūrtimajaṃ prabhum
tābhiścāṣṭavidhā rudrāstataḥṣaṣṭividhāḥ punaḥ
102.6
śaktayaśca tathā sarvā guṇāṣṭakasamanvitāḥ
evaṃ smaret krameṇaiva labdhvā jñānamanuttamam
102.7
evaṃ pāśupataṃ yogaṃ mākṣasiddhipradāyakam
tasyāṇimādyo viprā ! nānyathā karmakoṭibhiḥ
102.8
tavāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ yogināṃ samudāhṛtam
tanmavaṃ kramayogena ucyamānaṃ nibodhata
102.6-2
aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
prākāmyañcaiva sarvvata īśitvañcaiva sarvvataḥ
102.10
vaśitvamatha sarvvatra yatra kāmāvasāyitā
taccāpi vividhaṃ jñeyamaiśvaryaṃ sārvvakāmikam
102.11
sāvadyaṃ niravadyañca sūkṣmañcaiva pravarttate
sāvadyaṃ nāma yattatra pañcabhūtātmakaṃ smṛtam
102.12
indriyāṇi manaścaiva ahaṅkāraśca yaḥ smṛtaḥ
tatra sūkṣmapravṛttistu pañcabhūtātmikā punaḥ
102.13
indriyāṇi manaścittabuddhyahaṅkārasaṃjñitam
tathā sarvvamayañcaiva ātmasthā khyātireva ca
102.14
saṃyoga eṣa trividhaḥ sūkṣmeṣveva pravarttate
punaraṣṭaguṇaścāpi sūkṣmeṣveva vidhīyate
102.15
tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yathā'ha bhagavān prabhuḥ
trailokye sarvvabhūteṣu yathāsya niyamaḥ smṛtaḥ
102.16
aṇimādyaṃ tathā vyaktaṃ sarvvatraiva pratiṣṭhitam
trailokye sarvvabhūtānāṃ duṣprāpaṃ samudāhṛtam
102.17
tattasya bhavati prāpyaṃ prathamaṃ yogināṃ balam
laṅghanaṃ plavanaṃ loke rūpamasya sadā bhavet
102.18
śīghratvaṃ sarvvabhūteṣu dvitīyantu padaṃ smṛtam
trailokye sarvvabhūtānāṃ mahimnā caiva vanditam
102.18-2
mahitvañcāpi loke'smiṃstṛtīryo yoga ucyate
trailokye sarvvabhūteṣu yatheṣṭagamanaṃ smṛtam
102.20
prākāmān viṣayān bhuṃkte tathā pratihataḥ kvacit
trailokye sarvvabhūtānāṃ sukhaduḥkhaṃ pravarttate
102.21
vaśyāni cāsya bhūtāni trailokye sacarācare
102.22
icchayā tasya rūpāṇi bhavanti na bhavanti ca
yata kāmāvasāyitvaṃ trailokye sacarācare
102.23
śabdasparśau raso gandho rūpañcaiva manastathā
pravarttante'sya cecchāto na bhavanti yathecchayā
102.24
na jāyate na mriyate chidyate na ca bhidyate
na dahyate na muhyeta līyate na ca lipyate
102.25
na cīyate na kṣarati khidyate na kadācana
kriyate vā na sarvvatra tathā vikriyate na ca
102.26
agandharasarūpastu asparśaḥ śabdavarjitaḥ
avarṇo hyakharaścaiva asavarṇastu karhicit
102.27
sa bhuṃkte viṣayāṃśrcaiva viṣayairna ca yujyate
aṇutvāttu paraḥ sūkṣmaḥ sūkṣmāttvādpavargikaḥ
102.28
vyāpakastvapavargācca vyāpakāt puruṣaḥ smṛtaḥ
puruṣaḥ sūkṣmabhāvāttu aiśvaryye parame sthitaḥ
102.28-2
guṇottaramayaiśvaryyaṃ sarvvataḥ sūkṣmamucyate
aiśvaryyecāpratoghātaṃ prāpya yogamanuttamam
102.30
apavargaṃ tato gacchet sūkṣmaṃ tat paramaṃ padam
evaṃ pāśupataṃ yogaṃ jñātavyaṃ munipuṅgavāḥ !
102.31
svargāpavargaphaladaṃ śivasāyujyakārakam
athavā gatavijñāno rāgāt karma samācaret
102.32
rājasantāmasaṃ vāpi bhukto tatraiva mucyate
tathā sukṛtakarmā tu phalaṃ svarge samaśnute
102.33
tasmāt sthānāt punaḥ śreṣṭhe mānuṣyamupapadyate
tasmād brahma paraṃ sokhyaṃ brahma śāśvatamuttamam
102.34
brahma eva hi seveta brahmava hi paraṃ sukham
pariśramo hi yajñānāṃ mahatārthe na varttate
102.35
bhūyo mṛtyu vaśaṃ yāti tasmānmokṣaḥ paraṃ sukham
athavā dhyānasaṃyukto brahmattatvaparāyaṇaḥ
102.36
na tu cyāvayituṃ śakyo manvantaraśatairapi
dṛṣṭvā tu puruṣaṃ divyaṃ viśvākhyaṃ viśvatomukham
102.37
viśvapādaśirogrīvaṃ viśveśaṃ viśvarūpiṇam
viśvagandhaṃ viśvāmalyaṃ viśvāmbaradharaṃ prabhum
102.38
gobhirmahīṃ saṃpatate patatriṇo
naivaṃ bhūyo janayatye vameva
kaviṃ purāṇamanuśāsitāram !
sūkṣmācca sūkṣmaṃ mahato mahāntam
102.39
yogena paśyenna ca cakṣuṣā punarnirendriyaṃ puruṣaṃ rukmavarṇam
aliṅginaṃ nirgu gaścetanañca .
nityaṃ sadā sarvagaṃ sarvasāram
102.40
paśyanti yuktyā hyacalaprakāśam
tadbhāvitāstejasā dīpyamānam
apāṇipādodarapārśva jihno
hyatīndriyo vāpi susūkṣma ekaḥ
102.41
paśyatyacakṣuḥ sa śṛṇotyakarṇī
na cāstyabuddho na ca buddhirasti
sa ved sarvaṃ na ca sarvavedyam
tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntam
102.42
acetanāṃ sarvagatāṃ sūkṣmāṃ prasavadharmiṇīm
prakṛtiṃ sarvabhūtānāṃ yuktāḥ paśyanti yoginaḥ
102.43
sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato'kṣiśiromukham
sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati
102.44
yukto yogena ceśānaṃ sarvataśca sanātanam
puruṣaṃ sarvabhūtānāṃ taṃ vidvānna vimuhyati
102.45
bhūtātmānaṃ mahātmānaṃ paramātmānamavyayam
marvātmānaṃ paraṃ brahma taddhe dhyātā na muhyati
102.46
pavano hi yathā grāhyo vicaran sarvamūrttiṣu
puri śete sudurgāhyāttasmāt puruṣa ucyate
102.47
atha ceṅga madharmā tu sāvaśeṣaiḥ svakarmabhiḥ
tatastu brahmagarbhe vai śukraśoṇitasaṃyute
102.48
strīpuṃsoḥ samprayoge hi jāyate hi tataḥ prabhuḥ
tatastu garbhakālena kalalaṃ nāma jāyate
102.49
kālena kalalāccāpi budbudaṃ samprajāyate
mṛtpiṇḍastu yathā cakre cakrāvarttena pīr̤itaḥ
102.50
hastābhyāṃ kriyamāṇastu bimbatvamanugacchati
evamādhyātmikairyukto vāyunā samprapūritaḥ
102.51
yadi yoniṃ vimuñcāmi tat prapadye maheśvaram
yāvadvai vaiṣṇavo vāyurjātamātraṃ na saṃspṛśet
102.52
tāvatkālaṃ mahādevamarcayāmīti cintayet
jāyate mānuṣastasya yathārūpaṃ yathāvayaḥ
102.53
vāyuḥ sambhavate khāttu vātādbhavati vai jalam
jalāt sambhavati prāṇaḥ prāṇācchukraṃ vivarddhate
102.54
raktabhāgāstrayastriṃśadde to bhāgāścaturdaśa
bhāgatī'rddhaphalaṃ kṛtvā tato garbho niṣicyate
102.55
tatastu garbhasaṃyuktaḥ pañcabhirvāyubhirhataḥ
pituḥ śarīrāt pratyaṅgaṃ rūpamasyopajāyate
102.56
tato'sya māturāhārāt pītalīḍhapraveśanāt
nābhideśena vai prāṇāste hyādhārā hi dehinām
102.57
navamāsāt parikliṣṭaḥ saṃveṣṭitaśirodharaḥ
veṣṭitaḥ sarvvagātraiśca aparyyāptapraveśanaḥ
102.58
navamāsoṣitasyāpi yonirucchidrādavāṅmukhaḥ
tataḥ svakarmmabhiḥ pāpairnirayaṃ samprapadyate
102.58-2
asipatravanañcaiva śālmalicchedanantathā
tāḍanaṃ bhakṣaṇañcaiva pūyaśoṇitabhakṣaṇam
102.60
yathā hyāpastu saṃchinnāḥ saṃkṣepamupayānti vai
tathā chinnāśca bhinnāśca yātanāsthānamāgatāḥ
102.61
evaṃ jīvāstu taiḥ pāpaistapyamānāḥ svayaṃ kṛtaiḥ
prāpnuyuḥ karmmabhiḥ śeṣairduḥkhaṃ vā yadi vetarat
102.62
ekenaiva tu gantavyaṃ sarvvamutsṛjya vai janam
ekenaiva tu bhoktavyaṃ tasmātsukṛtamācaret
102.63
na hyenaṃ prasthitaṃ kaścidvacchantamanugacchati
yadanena kṛtaṃ karma tadenamanugacchati
102.64
te nityaṃ yamaviṣayeṣu samprahṛṣṭāḥ
śocantaḥ satatamaniṣṭasaṃprayogaiḥ
śuṣyante pariṇatavedanā śarīrā
bahvībhiḥ subhṛśamanantayātanābhiḥ
102.65
karmaṇā manasā vācā yadabhīkṣṇaṃ niṣevate
tadabhyāso haratyenaṃ tasmātkalyāṇamācaret
102.66
anādimān prabandhaḥ syāt pūrvakarmaṇi dehinaḥ
saṃsāraṃ tāmasaṃ ghoraṃ ṣaḍvidhaṃ pratipadyate
102.67
mānuṣyāt paśubhāvañca paśubhāvān mṛgo bhavet
mṛgatvāt pakṣibhāvañca tasmāccai va sarīsṛpaḥ
102.68
sarīsṛpatvāda gacchedai sthāvaratvaṃ na saṃśayaḥ
sthāvaratve punaḥ prāpte yāvadunmiṣate janaḥ
102.68-2
kulālacakravadbhrāntastatraiva parivarttate
ityevaṃ hi manuṣyādiḥ saṃsārasthāvarāntikaḥ
102.70
vijñeyastāmaso nāma tatraiva parivarttate
sātvikaścāpi saṃsāro brahmādiḥ parikīrttitaḥ
102.71
piśācāntaḥ sa vijñeyaḥ svargasthāneṣu dehinām
brāhme tu kevalaṃ satvaṃ sthāvare kevalaṃ tamaḥ
102.72
caturdaśānāṃ sthānānāṃ madhye viṣṭambhakaṃ rajaḥ
marmasu chidyamāneṣu vedanārttasya dehinaḥ
102.73
tatastat paramaṃ brahma kathaṃ vipraḥ smāriṣyati
saṃsāraḥ pūrvadharmasya bhāvanābhiḥ praṇoditaḥ
102.74
mānuṣaṃ bhajate nityaṃ tasmāt dhyānaṃ samācaret
caturdaśavidhaṃ hyetad buddhvā saṃsāramaṇḍalam
102.75
nityaṃ samārabheddharmaṃ saṃsārabhayapīr̤itaḥ
tatastarati saṃsāraṃ krameṇa parivartataḥ
102.76
tasmācca satata ṃyukto dhyānatatparayuñjakaḥ
tathā samārabhedyoga ṃyathātmāna ṃ sa paśyati
102.77
eṣa āpaḥ para ṃ jyotireṣa seturanuttamaḥ
viśvatyāśleṣa sambhedād bhūtānāñcaiva śāśvataḥ
102.78
tadena ṃ setumātmānamagni ṃ vai viśvatomukham
hṛdisthaṃ sarvabhūtānāmupāsīta maheśvaram
102.76-2
tathāttaḥsaṃsthitaṃ deva ṃ svaśaktyā parimaṇḍitam
aṣṭadhā cāṣṭadhā caiva tathā cāṣṭavidhena ca
102.80
sṛṣṭyarthaṃ saṃsthitaṃ vahni ṃ saṃcitya ca hṛdi sthitam
dhyātvā yathāvadde veśa ṃ rudraṃ bhuvananāyakam
102.81
hutvā pañcāhutīḥ samyak taccintāgatamānasaḥ
vaikhānara ṃ hṛdisthantu yathāvadraṅgapūrvakaḥ
102.82
āpaḥ pūtāḥ sakṛt prāśya tūṣṇīṃ hutvā hyupāviśan
prāṇāyeti tatastasya prathamā hyāhutiḥ smṛtā
102.83
apānāya dvitīyā ca vyānāyeti tathāparā
udānāya caturthī syāt samānāyeti pañcamī
102.84
svāhākāraiḥ pṛthak hutvā śeṣa ṃ bhuñjīta kāmataḥ
apaḥ punaḥ sakṛt prāśya ācamya hṛdaya ṃ spṛśet
102.85
prāṇānāṃ granthirasyātmā rudro hyātmā viśvātmakaḥ
rudro vai hyātmanaḥ prāṇa evamāpyāyayet svayam
102.86
prāṇe niviṣṭo vai rudrastasmāt prāṇamayaḥ svayam
prāṇāya caiva rudrāya juhotyamṛtamuttamam
102.87
śivāviśeśa māmīśa ! svāhā brahmātmane svayam
eva ṃ pañcāhutīścaiva prāṅ kurvvīta śāstramāt
102.88
puruṣo'si pure śeṣe tvamaṅguṣṭhapramāṇataḥ
āśritasyaiva cāṅguṣṭhamośaḥ paramakāraṇam
102.89
sarvasya jagatasyaiva prabhuḥ proṇātu śāśvataḥ
tvaṃ devānāmasi jyeṣṭho rudrastvañca puro vṛṣā
102.60-2
hṛtpusvamantramantrābhyametadastu hutaṃ tava
ityevaṃ kathitaṃ sarvvaṃ guṇaprāptiviśeṣataḥ
102.61-2
yogācāraḥ svayaṃ tena brahmaṇā kathitaḥ purā
evaṃ pāśupataṃ jñānaṃ jñātavyañca prayatnataḥ
102.62-2
bhasmaśāyī bhavennityaṃ bhasmaliptaḥ sadā bhavet
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayeddā hijottamān
102.63-2
daive karmmaṇi pitrye vā sa yāti paramāṃ gatim
102.63-2.p1
iti śrauliṅge pūrvvabhāge'ṣṭāśītitamo'dhyāyaḥ || 88
Linked texts (3)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit