Linga 103
Liṅga 103
- Language
- Sanskrit
Contents
- 103.122 — 1 part
103.1
sūta uvāca
ata ūrddhaṃ pravakṣyāmi śaucācārasya lakṣaṇam
yadanuṣṭhāya śuddhātmā paretya gatimāpnuyāt
103.2
brahmaṇā kathitaṃ pūrvvaṃ sarvvabhūtahitāya vai
saṅgepāt sarvvavedārthaṃ sañcadya' brahmavādinām
103.3
udyāryantu śaucānāṃ munīnāmuttamaṃ padam
yastatrāthāpramattaḥ syāt sa muni rnāvasīdati
103.4
mānāvamānau dvāvetau tāvevāhurvirṣāmṛte
avamāno'mṛtaṃ tatra sammāno viṣamucyate
103.5
gurorapi hite yuktaḥ sa tu saṃ vatsaraṃ vaset
niyameṣvapramattastu yameṣu ca sadā bhavet
103.6
prāpyānujñāṃ tataścaiva jñānayogamanuttamam
avirodhena dharmasya careta pṛthivīmimām
103.7
cakṣuḥ pūtañcarenmārgaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet
satyapūtaṃ vadedvākyaṃ manaḥ pūtaṃ samācaret
103.8
matsyagraṭahrasya yatpāpaṃ ṣaṇmāsābhyantare bhavet
ekāhnaṃ tatsamaṃ jñeyamapūtaṃ yajjalaṃ bhavet
103.9
apūtodakapāne tu japecca śatapañcakam
aghoralakṣaṇaṃ mantraṃ tataḥ śuddhimavāpnuyāt
103.10
athavā pūjayecchambhu ṃ ghṛtasnānādivistaraiḥ
tridhā pradakṣiṇīkṛtya śuddhayate nātra saṃśayaḥ
103.11
ātithyaśrāddhayajñeṣu na gacchedayogavit kacit
evaṃ hyahiṃsako yogī bhavediti vicāritam
103.12
vahnau vidhūmetyaṅgāre sarvasmin bhuktavarjane
carettu matimān bhaikṣyaṃ na tu teṣveva nityaśaḥ
103.13
athenamavamanyante pare paribhavanti ca
tathā yukto careṅgaikṣyaṃ satāṃ dharmamadūṣayan
103.14
bhaikṣyaṃ carennaśasteṣu yāyā varagṛheṣu ca
śreṣṭhā tu prathamādhīya' vṛttirasyopajāyate
103.15
ata ūrddhaṃ gṛhastheṣu śīloneṣu cared dvijāḥ !
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu
103.16
ata ūrddha punaścāpi adṛṣṭāpatiteṣu ca
bhaikṣyacaryyā hi varṇeṣu jaghanyā vṛttirucyate
103.17
bhaikṣyaṃ yavāgūstakraṃ vā payo yāvakameva ca
phalamūlādipakkaṃ vā kaṇapiṇyākasaṃjñavaḥ
103.18
ityete vai mayā proktā yogināṃ siddhivarddhanāḥ
āhārāsteṣu siddheṣu śreṣṭhaṃ bhaikṣyamiti smṛtam
103.19
abbindu yaḥ kuśāgreṇa māsi māsi samaśnate
nyāyato yaścaredbhaikṣyaṃ pūrvoktāt sa viśiṣyate
103.20
jarāmaraṇagarbhebhyo bhītasya narakādiṣu
evaṃ dāyayate tasmāttadbhaikṣyamiti saṃsmṛtam
103.21
dadhibhakṣāḥ payo bhakṣāḥ ye cānye jīvakṣauṇakāḥ
sarve te bhaikṣyabhakṣasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśom
103.22
bhasmaśāyī bhavennityaṃ bhikṣācārī jitendriyaḥ
ya icchet paramaṃ sthānaṃ vrataṃ pāśupataṃ caret
103.23
yogināñcaiva sarveṣāṃ śreṣṭhaccāndrāyaṇaṃ bhavet
ekaṃ dve trīṇi catvāri śaktito vāsamācaret
103.24
asteyaṃ brahmacaryyañca alobhastyāga eva ca
vratāni pañca bhikṣūṇāṃ ahiṃsā paramā tviha
103.25
akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavam
nityaṃ svādhyāya ityete niyamāḥ parikīrttitāḥ
103.26
bojayoni guṇā vastu janmaḥ karmmabhireva ca
yathā dvipa ivāraṇye manuṣyāṇāṃ vidhīyate
103.27
devaistulyāḥ sarvayajñakriyāsu
yajñājjāpyaṃ jñānamāhuśca jāpyāta
jñānādvirāmaṃ saṅgarāgādapetam
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhaḥ
103.28
damaḥ śamaḥ satyamakalpaṣatvama
maunañca bhūteṣvakhileṣu cāārjavam
ato'nyaṃ jñānamidaṃ tathā śivaṃ
prāhustathā jñānaviśuddhabuddhayaḥ
103.26-2
samāhito brahmaparo pramādī
śucistathaikāntaratirjitendriyaḥ
samāpnuyādyogamimaṃ mahātmā
maharṣayaścaivamaninditā malāḥ
103.30
prāpyate'bhimatān deyān aṅguṣṭhena nivāritaḥ
etanmārgeṇa śuddhena dagdhabojo hyakalmaṣaḥ
103.31
sadācāraratāḥ śāntāḥ svadharmaparipālakāḥ
sarvān lokān vinirjitya brahmalokaṃ vrajanti te
103.32
pitāmahenopadiṣṭo dharmaḥ sākṣāt sanātanaḥ
sarvalokopakārārthaṃ śṛṇudhvaṃ pravakṣyāmi vaḥ
103.33
gurupadeśayuktānāṃ vṛddhānāṃ śramavartinām
abhyutthānādikaṃ sarvaṃ praṇāmañcaiva kārayet
103.34
aṣṭāṅgapraṇipātena tridhā nyāsena suvratāḥ !
triḥ pradakṣiṇayogena vandyo vai brāhmaṇo guruḥ
103.35
jyeṣṭhānye'pi ca te sarve vandanīyā vijānatā
ātmābhaṅgaṃ na kurvīta yadīcchet siddhisattamām
103.36
dyutaśūnyabilañcaivakṣudra mantropajīvanam
viṣagrahaviḍambādaunvarjayet sarvvayatnataḥ
103.37
kaitavaṃ vittaśāṭhyañca paiśūnyaṃ varjayet sadā
atihāsamavaṣṭambhaṃ līlā svecchā pravarttanam
103.38
varjayet sarvvayatnena gurūṇāmapi sannidhau
tadvākyapratikūlañca ayuktaṃ vai gurorvacaḥ
103.39
na vadet sarvvayatnena aniṣṭaṃ na smaret sadā
yatīnāmāsanaṃ vastraṃ daṇḍādyaṃ pāduke tathā
103.40
mālyañca śayanañcaiva pātraṃ chāyāñca yatnataḥ
yajñopakaraṇāṅgañca na spṛśeddai padena ca
103.41
devadrohaṃ gurudrohaṃ na kuryāt sarvvayatnataḥ
kṛtvā pramādato viprāḥ ! praṇavasyāyutaṃ japet
103.42
devadro hagurudrohāt koṭimāttre ṇa śudhyati
mahāpātakaśuddhyarthaṃ tathaiva ca yathāvidhi
103.43
pātakī ca tadarddhena śuddhayate vṛttavānyadi
upapātakinaḥ sarvve tadardhenaiva suvratāḥ !
103.44
sambhālīpe kṛte vipraḥ trirātryaiva śuddhati
śāṅgikacchedane jāte śatamekamudāhṛtam
103.45
laṅghane samayānāntu abhakṣyasya ca bhakṣaṇe
avācyavācane caiva sahasrācchuddirucyate
103.46
kākolūkakapotānāṃ pakṣiṇāmapi ghātane
śatamaṣṭottaraṃ japtā mucyate nātra saṃśayaḥ
103.47
yaḥ punastatvavettā ca brahmavidu brāhmaṇottamaḥ
smaraṇācchuddhimāpnoti nātra kāryā vicāraṇā
103.48
naivamātmavidāmasti prāyaścittāni codanā
viśvasyaiva hite śuddhā brahmavidyā vidorjanāḥ
103.49
yogadhyānaikaniṣṭhāśca nirlepāḥ kāñcanaṃ yathā
śuddhānāṃ śodhanaṃ nāsti viśuddhā brahmavidyayā
103.50
uddhṛtānūṇāphenābhiḥ pūtābhirvastracakṣuṣā
adbhiḥ samācaret sarvaṃ varjayet kaluṣodakam
103.51
gandhavarṇarasairduṣṭamaśucisthānasaṃsthitam
paṅkāśmadūṣitañcaiva sāmudraṃ palvalodakam
103.52
saśaivālaṃ tathānyairvā doṣairduṣṭaṃ vivarjayet
vastraśaucānvitaḥ kuryāt sarvakāryāṇi vai dvijāḥ !
103.53
namaskārādikaṃ sarvaṅguruśuśrūṣaṇādikam
vastraśaucavihīnātmā hyaśucirnātra saṃśayaḥ
103.54
dekakāryopayuktānāṃ pratyahaṃ śaucamiṣyate
itareṣāṃ hi vastrāṇāṃ śaucaṃ kāryyaṃ malāgame
103.55
varjayet sarvayatnena vāso'nyairvighṛtaṃ dvijāḥ !
kauśeyāvikayo rūkṣaiḥ kṣaumāṇāṃ gaurasarṣapaiḥ
103.56
śrīphalairuṣṭrāṇāṃ kutapānāmariṣṭakaiḥ
carmaṇāṃ vidalānāñca vetrāṇāṃ vastravanmatam
103.57
valkalānāntu sarveṣāṃ chatracāmarayorapi
śailavacchaucamākhyātaṃ brahmavidbhisunīśvaraiḥ
103.58
bhasmanā śuddhyate kāṃsyaṃ kṣāreṇāyasamucyate
tāmramamlena vai viprāstapusīsakayorapi
103.59
haimamadbhiḥ śubhaṃ pātraṃ raupyapātraṃ dvijottamāḥ !
maṇmaśmaśaṃkhamuktānāṃ śaucaṃ taijasavat smṛtam
103.60
alperapāñca saṃyomādalpasyopahatasya ca
rasānāmiha sarveṣāṃ śuddirutplavanaṃ smṛtam
103.61
tṛṇakāṣṭhādivastū nāṃ śabhenābhyukṣaṇaṃ smṛtam
uṣṇe na vāriṇā śuddhistathā straksuvayorapi
103.62
tathaiva yajñapātrāṇāṃ musalolūkhalasya ca
śṛṅgāsthidārudantānāṃ takṣaṇenaiva śodhanam
103.63
saṃhatānāṃ mahābhāgā ! dravyāṇāṃ prokṣaṇaṃ smṛtam
asaṃhatānāṃ dravyāṇāṃ pratyekaṃ śaucamucyate
103.64
prabhūtarāṇidhānyānāṃ ekadeśasya dūṣaṇe
tāvanmātraṃ samuddhṛtya prokṣayedvai kuśāmbhasā
103.65
śākamūlaphalādīnāṃ dhānyavat śuddhiriṣyate
mārjanīmārjanairveśma punaḥ pākena mṛṇmayam
103.66
ulle khanenāñjanena tathā sammārjanena ca
gonivāsena vai śuddhā secanena dharā smṛtā
103.67
bhūmisyamudakaṃ śuddhaṃ vaitṛṣṇyaṃ yatra gaurvrajet
avyāptaṃ yadamedhyena gandhavarṇarasānvitam
103.68
vatsaḥ śuciḥ prasannavaṇe śakuniḥ phalapātane
svadārāsyaṃ gṛhasthānāṃ ratau bhāryyābhikāṅkṣayā
103.69
hastābhyāṃ kṣālitaṃ vastraṃ kāruṇā ca yathāvidhi
kuśāmbunā susamprokṣya gṛhṇīyāt dharmavittamaḥ
103.70
paṇyaṃ prasāritañcaiva varṇāśramavibhāgaśaḥ
śucirākarajaṃ teṣāṃ svāmyagrahaṇe śuciḥ
103.71
chāyā ca vipruṣo viprā makṣikādyā dvijottamāḥ !
rajo bhūrvāyuragniśca medhyāni sparśane sadā
103.72
suptā bhukvā ca vai viprāḥ ! śrutvā potvā ca vai tathā
ṣṭhevitvādhyayanādau ca śuciravyācamet punaḥ
103.73
pādau spṛśanti ye cāpi parācamanavindavaḥ
te pārthivaiḥ samā jñeyā na tairaprayato bhavet
103.74
kṛtvā ca maithunaṃ spṛṣṭā patitaṃ kukkuṭādikam
sūkaraccaiva kākādi śvonamuṣṭraṃ kharaṃ tathā
103.75
yūpaṃ cāṇḍālakāyāṃca spṛṣṭrā snānena śuṣyati
rajasvalāṃ sūtikāñca na spṛśedantyajāmapi
103.76
sūtikāśaucasaṃyuktaḥ śāvāśaucasamanvitaḥ
saṃspṛśecca rajastāsāṃ spṛṣṭvā snātvaiva śudhyati
103.77
naivāśaucaṃ yatīnāñca vanasthabrahmacāriṇām
naiṣṭhikānāṃ nṛpāṇāñca maṇḍalīnāñca suvratāḥ !
103.78
tataḥ kāyye virodhāddhi nṛpāṇāṃ nānyathā bhavet
vaikhānasānāṃ viprāṇāṃ patitānāmasambhavāt
103.76-2
asañcayadvijānāñca snānamātreṇa nānyathā
tathā sannihitānāñca yajñārthaṃ dīkṣitasya ca
103.80
ekāhād yajñayājīnāṃ śuddhiruktā svayambhuvā
tatastvaśautaśākhānāmṛtubhiḥ sarvvadehinām
103.81
sūtakaṃ pretakaṃ nāsti ahādūrdhvamamutra vai
arvāgekādaśāhāntaṃ bāndhavānāṃ dvijottamāḥ !
103.82
snānamātreṇa vai śuddhimaraṇe samupasthite
tato ṛtuṣayādarvāk ekāhaḥ parigīyate
103.83
saptavamāsattathāvarvvāk trirātraṃ hi tataḥ param
daśāhaṃ brāhmaṇānāṃ vai prathame'hani vā pituḥ
103.84
daśāhaṃ sūtikāśaucaṃ māturapyevamanyayaḥ !
arvāk trivarṣāt jñānena bāndhavānāṃ pituḥ sadā
103.85
aṣṭābdādekarātreṇa śuddhiḥ syād bāndhavasya tu
dvādaśābdātatastvarvāk trirātraṃ strīṣu suvratāḥ !
103.86
sapiṇḍatā ca puruṣe saptame vinivarttate
atikrānte daśāhe tu trirātramaśucirbhavet
103.87
tataḥ sannihito viprastvarvāk pūrvvaṃ tadeva vai
saṃvatsare vyatīte tu jñānamātreṇa śuddhyati
103.88
spṛṣṭvā pretaṃ trirātreṇa dharmārthaṃ snānamucyate
dāhakānāñca netṝṇāṃ jñānamātramabāndhave
103.86-2
anugamya ca vai snātvā ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati
ācāryyamaraṇe caiva trirātraṃ śrotriye mṛte
103.60-2
pakṣiṇau mātulānāñca sādarāṇāñca vā dvijāḥ !
bhūpānāṃ maṇḍalīnāñca sadyo naurāṣṭravāsinām
103.61-2
kevalaṃ dvādaśāhena kṣatriyāṇāṃ dvijottamāḥ !
nābhiṣiktasya cāśaucaṃ sampramādeṣu vai raṇe
103.62-2
vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śuddhyati
iti saṃkṣepataḥ proktā dravyaśuddhiranuttamā
103.63-2
aśaucasyānupūrveṇa yatīnāṃ naiva vidyate
tretāprabhṛti nārīṇāṃ māsi māsyārttavaṃ dvijāḥ !
103.64-2
kṛte sakṛdyugavaśāt jāyante vai sahaiva tu
prayānti ca mahābhāgā bhāryyābhiḥ kuravo yathā
103.85-2
varṇāśramavyavasthā ca tretāprabhṛti suvratāḥ !
bhārate dakṣiṇe varṣe vyavasthā netaraiṣvadya
103.96
mahāvīte suvīte ca jambudbīpe tathāṣṭasu
śākadvīpādiṣu prokto dharmo vai bhārate yathā
103.97
rasollāsāktate tasmiṃstatāyāṃ gṛhasantajā
saivāsyaṃ vañcatāhyoṣādrāgadveṣādibhirnṛṇām
103.98
maithunāt kāmato viprāstathaiva paruṣādibhiḥ
gavādyāḥ samprajāyante grāmyāraṇyāścaturdaśa
103.99
oṣadhyaśca rajodoṣāt strīṇāṃ rāgādibhirnṛṇām
akālakṛṣṭā vidhvastāḥ punarutpāditāstathā
103.100
tasmāt sarvaprayatnena na sambhāṣyā rajasvalā
prathame'hani cāṇḍālī yathā vandyā tathāṅganā
103.1101
hitīye'hani viprā hi yathā vai brahmaghātinī
tṛtīye'hni tadarhena caturthe'hani sammatāḥ
103.102
khātvādharmamāsāt saṃyuktā tataḥ śucirbhaviṣyati
āpor̤aśāttatastvīyāṃ mūtravacchaucamiṣyate
103.103
pañcarātraṃ tathāsyasyā rajasā vasate yadi
sā viṃśadivasātpūrvvaṃ rajasā pūrvvavattathā
103.104
snānaṃ śaucaṃ tathā gānaṃ rodanaṃ hasanaṃ tathā
yānamabhyañjanaṃ nārī dyūtañcaivānulepanam
103.10-2
divāsvapnaṃ viśeṣeṇa tathā vai dantadhāvanam
maithunaṃ mānasaṃ vāpi vācikaṃ devatārccanam
103.107
varjayet sarvvayatnena namaskāraṃ rajasvalā
rajasvalākṛtāntaryyasambhāṣe ca rajasvalā 106
santyāgañcaiva vastrāṇāṃ varjayet sarvvayatnataḥ
nātmānyapuruṣaṃ nārī na spṛśettu rajasvalā
103.108
īkṣayedbhāskaraṃ devaṃ brahmakūrcaṃ tataḥ pivet
kevalaṃ pañcagavyaṃ vā kṣīraṃ vā cātmaśuddhaye
103.106
caturthyāṃ strī na gamyā tu gato'lpāyuḥ prasūyate
vidyāhīnaṃ vratabhraṣṭaṃ patitaṃ pāradārikam
103.110
dāridryārṇavamagnañca tanayaṃ samprasūyate
kanyārthinaiva gantavyā pañcamyāṃ vidhivat punaḥ
103.111
raktādhikyādbhavennārī śukrādhikye bhavet pumān
same napuṃsakañcaiva pañcamyāṃ kanyakā bhavet
103.112
ṣaṣṭhyāṃ gamyā mahābhāgā satputrajananī bhavet
putratvaṃ vyañjayaittasya jātaputrī mahādyutiḥ
103.113
pumiti narakasyākhyā duḥkhañca narakaṃ viduḥ
puṃsastrāṇānvitaṃ putraṃ tathābhūtaṃ prasūyate
103.114
saptamyāñcaiva kanyārthī gacchet saiva prasūyate
aṣṭamyāṃ sarvasampannaṃ tanayaṃ samprasūyate
103.115
navamyāṃ dārikāyārthī daśamyāṃ paṇḍito bhavet
ekādaśyāṃ tathā nārīṃ janayet saiva pūrvavat
103.116
dvādaśyāṃ dharmatatvajñaṃ śrautasmārttapravarttakam
trayodaśyāṃ jar̤āṃ nārīṃ sarvasaṅkarakāriṇīm
103.117
janayatyaṅganā yasmānna gacchet sarvvayatnataḥ
caturdaśyāṃ yadā gacchet sā putrajananī bhavet
103.118
pañcadaśyāñca dharmiṣṭhāṃ ṣor̤aśyāṃ jñānapāragam
strīṇāṃ vai maithune kāle vāmapārśve prabhañjanaḥ
103.118-2
udeyadi bhavennārī pumāṃsaṃ dakṣiṇe labhet
strīṇāṃ maithunakāle tu pāpagrahavivarjite
103.120
uktakāle śucirbhūtvā śayyāṃ gacchet śucismitām
ityevaṃ samāsaṅgena yatīnāṃ dharmasaṃgrahe
103.121
sarveṣāmeva bhūtānāṃ sadācāraḥ prakīrtitaḥ
yaḥ paṭhet śṛṇuyādvāpi sadācāraṃ śucirnaraḥ
103.122
śrāvayedvā yathā nyāyaṃ brāhmaṇān dagdhakilviṣān
brahmalokamanuprāpya brahmaṇā saha modate
103.122.p1
iti śrīlaiṅge pūrvabhāge sadācārakathanaṃ nāma ekonanavatitamo'dhyāyaḥ || 89
Linked texts (3)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Śivadharmottara (another edition) — Sanskrit