Pramāṇa · Search · About · API

Linga 103

Liṅga 103

Language
Sanskrit

Contents

103.1

sūta uvāca
ata ūrddhaṃ pravakṣyāmi śaucācārasya lakṣaṇam
yadanuṣṭhāya śuddhātmā paretya gatimāpnuyāt

103.2

brahmaṇā kathitaṃ pūrvvaṃ sarvvabhūtahitāya vai
saṅgepāt sarvvavedārthaṃ sañcadya' brahmavādinām

103.3

udyāryantu śaucānāṃ munīnāmuttamaṃ padam
yastatrāthāpramattaḥ syāt sa muni rnāvasīdati

103.4

mānāvamānau dvāvetau tāvevāhurvirṣāmṛte
avamāno'mṛtaṃ tatra sammāno viṣamucyate

103.5

gurorapi hite yuktaḥ sa tu saṃ vatsaraṃ vaset
niyameṣvapramattastu yameṣu ca sadā bhavet

103.6

prāpyānujñāṃ tataścaiva jñānayogamanuttamam
avirodhena dharmasya careta pṛthivīmimām

103.7

cakṣuḥ pūtañcarenmārgaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet
satyapūtaṃ vadedvākyaṃ manaḥ pūtaṃ samācaret

103.8

matsyagraṭahrasya yatpāpaṃ ṣaṇmāsābhyantare bhavet
ekāhnaṃ tatsamaṃ jñeyamapūtaṃ yajjalaṃ bhavet

103.9

apūtodakapāne tu japecca śatapañcakam
aghoralakṣaṇaṃ mantraṃ tataḥ śuddhimavāpnuyāt

103.10

athavā pūjayecchambhu ṃ ghṛtasnānādivistaraiḥ
tridhā pradakṣiṇīkṛtya śuddhayate nātra saṃśayaḥ

103.11

ātithyaśrāddhayajñeṣu na gacchedayogavit kacit
evaṃ hyahiṃsako yogī bhavediti vicāritam

103.12

vahnau vidhūmetyaṅgāre sarvasmin bhuktavarjane
carettu matimān bhaikṣyaṃ na tu teṣveva nityaśaḥ

103.13

athenamavamanyante pare paribhavanti ca
tathā yukto careṅgaikṣyaṃ satāṃ dharmamadūṣayan

103.14

bhaikṣyaṃ carennaśasteṣu yāyā varagṛheṣu ca
śreṣṭhā tu prathamādhīya' vṛttirasyopajāyate

103.15

ata ūrddhaṃ gṛhastheṣu śīloneṣu cared dvijāḥ !
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu

103.16

ata ūrddha punaścāpi adṛṣṭāpatiteṣu ca
bhaikṣyacaryyā hi varṇeṣu jaghanyā vṛttirucyate

103.17

bhaikṣyaṃ yavāgūstakraṃ vā payo yāvakameva ca
phalamūlādipakkaṃ vā kaṇapiṇyākasaṃjñavaḥ

103.18

ityete vai mayā proktā yogināṃ siddhivarddhanāḥ
āhārāsteṣu siddheṣu śreṣṭhaṃ bhaikṣyamiti smṛtam

103.19

abbindu yaḥ kuśāgreṇa māsi māsi samaśnate
nyāyato yaścaredbhaikṣyaṃ pūrvoktāt sa viśiṣyate

103.20

jarāmaraṇagarbhebhyo bhītasya narakādiṣu
evaṃ dāyayate tasmāttadbhaikṣyamiti saṃsmṛtam

103.21

dadhibhakṣāḥ payo bhakṣāḥ ye cānye jīvakṣauṇakāḥ
sarve te bhaikṣyabhakṣasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśom

103.22

bhasmaśāyī bhavennityaṃ bhikṣācārī jitendriyaḥ
ya icchet paramaṃ sthānaṃ vrataṃ pāśupataṃ caret

103.23

yogināñcaiva sarveṣāṃ śreṣṭhaccāndrāyaṇaṃ bhavet
ekaṃ dve trīṇi catvāri śaktito vāsamācaret

103.24

asteyaṃ brahmacaryyañca alobhastyāga eva ca
vratāni pañca bhikṣūṇāṃ ahiṃsā paramā tviha

103.25

akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavam
nityaṃ svādhyāya ityete niyamāḥ parikīrttitāḥ

103.26

bojayoni guṇā vastu janmaḥ karmmabhireva ca
yathā dvipa ivāraṇye manuṣyāṇāṃ vidhīyate

103.27

devaistulyāḥ sarvayajñakriyāsu
yajñājjāpyaṃ jñānamāhuśca jāpyāta
jñānādvirāmaṃ saṅgarāgādapetam
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhaḥ

103.28

damaḥ śamaḥ satyamakalpaṣatvama
maunañca bhūteṣvakhileṣu cāārjavam
ato'nyaṃ jñānamidaṃ tathā śivaṃ
prāhustathā jñānaviśuddhabuddhayaḥ

103.26-2

samāhito brahmaparo pramādī
śucistathaikāntaratirjitendriyaḥ
samāpnuyādyogamimaṃ mahātmā
maharṣayaścaivamaninditā malāḥ

103.30

prāpyate'bhimatān deyān aṅguṣṭhena nivāritaḥ
etanmārgeṇa śuddhena dagdhabojo hyakalmaṣaḥ

103.31

sadācāraratāḥ śāntāḥ svadharmaparipālakāḥ
sarvān lokān vinirjitya brahmalokaṃ vrajanti te

103.32

pitāmahenopadiṣṭo dharmaḥ sākṣāt sanātanaḥ
sarvalokopakārārthaṃ śṛṇudhvaṃ pravakṣyāmi vaḥ

103.33

gurupadeśayuktānāṃ vṛddhānāṃ śramavartinām
abhyutthānādikaṃ sarvaṃ praṇāmañcaiva kārayet

103.34

aṣṭāṅgapraṇipātena tridhā nyāsena suvratāḥ !
triḥ pradakṣiṇayogena vandyo vai brāhmaṇo guruḥ

103.35

jyeṣṭhānye'pi ca te sarve vandanīyā vijānatā
ātmābhaṅgaṃ na kurvīta yadīcchet siddhisattamām

103.36

dyutaśūnyabilañcaivakṣudra mantropajīvanam
viṣagrahaviḍambādaunvarjayet sarvvayatnataḥ

103.37

kaitavaṃ vittaśāṭhyañca paiśūnyaṃ varjayet sadā
atihāsamavaṣṭambhaṃ līlā svecchā pravarttanam

103.38

varjayet sarvvayatnena gurūṇāmapi sannidhau
tadvākyapratikūlañca ayuktaṃ vai gurorvacaḥ

103.39

na vadet sarvvayatnena aniṣṭaṃ na smaret sadā
yatīnāmāsanaṃ vastraṃ daṇḍādyaṃ pāduke tathā

103.40

mālyañca śayanañcaiva pātraṃ chāyāñca yatnataḥ
yajñopakaraṇāṅgañca na spṛśeddai padena ca

103.41

devadrohaṃ gurudrohaṃ na kuryāt sarvvayatnataḥ
kṛtvā pramādato viprāḥ ! praṇavasyāyutaṃ japet

103.42

devadro hagurudrohāt koṭimāttre ṇa śudhyati
mahāpātakaśuddhyarthaṃ tathaiva ca yathāvidhi

103.43

pātakī ca tadarddhena śuddhayate vṛttavānyadi
upapātakinaḥ sarvve tadardhenaiva suvratāḥ !

103.44

sambhālīpe kṛte vipraḥ trirātryaiva śuddhati
śāṅgikacchedane jāte śatamekamudāhṛtam

103.45

laṅghane samayānāntu abhakṣyasya ca bhakṣaṇe
avācyavācane caiva sahasrācchuddirucyate

103.46

kākolūkakapotānāṃ pakṣiṇāmapi ghātane
śatamaṣṭottaraṃ japtā mucyate nātra saṃśayaḥ

103.47

yaḥ punastatvavettā ca brahmavidu brāhmaṇottamaḥ
smaraṇācchuddhimāpnoti nātra kāryā vicāraṇā

103.48

naivamātmavidāmasti prāyaścittāni codanā
viśvasyaiva hite śuddhā brahmavidyā vidorjanāḥ

103.49

yogadhyānaikaniṣṭhāśca nirlepāḥ kāñcanaṃ yathā
śuddhānāṃ śodhanaṃ nāsti viśuddhā brahmavidyayā

103.50

uddhṛtānūṇāphenābhiḥ pūtābhirvastracakṣuṣā
adbhiḥ samācaret sarvaṃ varjayet kaluṣodakam

103.51

gandhavarṇarasairduṣṭamaśucisthānasaṃsthitam
paṅkāśmadūṣitañcaiva sāmudraṃ palvalodakam

103.52

saśaivālaṃ tathānyairvā doṣairduṣṭaṃ vivarjayet
vastraśaucānvitaḥ kuryāt sarvakāryāṇi vai dvijāḥ !

103.53

namaskārādikaṃ sarvaṅguruśuśrūṣaṇādikam
vastraśaucavihīnātmā hyaśucirnātra saṃśayaḥ

103.54

dekakāryopayuktānāṃ pratyahaṃ śaucamiṣyate
itareṣāṃ hi vastrāṇāṃ śaucaṃ kāryyaṃ malāgame

103.55

varjayet sarvayatnena vāso'nyairvighṛtaṃ dvijāḥ !
kauśeyāvikayo rūkṣaiḥ kṣaumāṇāṃ gaurasarṣapaiḥ

103.56

śrīphalairuṣṭrāṇāṃ kutapānāmariṣṭakaiḥ
carmaṇāṃ vidalānāñca vetrāṇāṃ vastravanmatam

103.57

valkalānāntu sarveṣāṃ chatracāmarayorapi
śailavacchaucamākhyātaṃ brahmavidbhisunīśvaraiḥ

103.58

bhasmanā śuddhyate kāṃsyaṃ kṣāreṇāyasamucyate
tāmramamlena vai viprāstapusīsakayorapi

103.59

haimamadbhiḥ śubhaṃ pātraṃ raupyapātraṃ dvijottamāḥ !
maṇmaśmaśaṃkhamuktānāṃ śaucaṃ taijasavat smṛtam

103.60

alperapāñca saṃyomādalpasyopahatasya ca
rasānāmiha sarveṣāṃ śuddirutplavanaṃ smṛtam

103.61

tṛṇakāṣṭhādivastū nāṃ śabhenābhyukṣaṇaṃ smṛtam
uṣṇe na vāriṇā śuddhistathā straksuvayorapi

103.62

tathaiva yajñapātrāṇāṃ musalolūkhalasya ca
śṛṅgāsthidārudantānāṃ takṣaṇenaiva śodhanam

103.63

saṃhatānāṃ mahābhāgā ! dravyāṇāṃ prokṣaṇaṃ smṛtam
asaṃhatānāṃ dravyāṇāṃ pratyekaṃ śaucamucyate

103.64

prabhūtarāṇidhānyānāṃ ekadeśasya dūṣaṇe
tāvanmātraṃ samuddhṛtya prokṣayedvai kuśāmbhasā

103.65

śākamūlaphalādīnāṃ dhānyavat śuddhiriṣyate
mārjanīmārjanairveśma punaḥ pākena mṛṇmayam

103.66

ulle khanenāñjanena tathā sammārjanena ca
gonivāsena vai śuddhā secanena dharā smṛtā

103.67

bhūmisyamudakaṃ śuddhaṃ vaitṛṣṇyaṃ yatra gaurvrajet
avyāptaṃ yadamedhyena gandhavarṇarasānvitam

103.68

vatsaḥ śuciḥ prasannavaṇe śakuniḥ phalapātane
svadārāsyaṃ gṛhasthānāṃ ratau bhāryyābhikāṅkṣayā

103.69

hastābhyāṃ kṣālitaṃ vastraṃ kāruṇā ca yathāvidhi
kuśāmbunā susamprokṣya gṛhṇīyāt dharmavittamaḥ

103.70

paṇyaṃ prasāritañcaiva varṇāśramavibhāgaśaḥ
śucirākarajaṃ teṣāṃ svāmyagrahaṇe śuciḥ

103.71

chāyā ca vipruṣo viprā makṣikādyā dvijottamāḥ !
rajo bhūrvāyuragniśca medhyāni sparśane sadā

103.72

suptā bhukvā ca vai viprāḥ ! śrutvā potvā ca vai tathā
ṣṭhevitvādhyayanādau ca śuciravyācamet punaḥ

103.73

pādau spṛśanti ye cāpi parācamanavindavaḥ
te pārthivaiḥ samā jñeyā na tairaprayato bhavet

103.74

kṛtvā ca maithunaṃ spṛṣṭā patitaṃ kukkuṭādikam
sūkaraccaiva kākādi śvonamuṣṭraṃ kharaṃ tathā

103.75

yūpaṃ cāṇḍālakāyāṃca spṛṣṭrā snānena śuṣyati
rajasvalāṃ sūtikāñca na spṛśedantyajāmapi

103.76

sūtikāśaucasaṃyuktaḥ śāvāśaucasamanvitaḥ
saṃspṛśecca rajastāsāṃ spṛṣṭvā snātvaiva śudhyati

103.77

naivāśaucaṃ yatīnāñca vanasthabrahmacāriṇām
naiṣṭhikānāṃ nṛpāṇāñca maṇḍalīnāñca suvratāḥ !

103.78

tataḥ kāyye virodhāddhi nṛpāṇāṃ nānyathā bhavet
vaikhānasānāṃ viprāṇāṃ patitānāmasambhavāt

103.76-2

asañcayadvijānāñca snānamātreṇa nānyathā
tathā sannihitānāñca yajñārthaṃ dīkṣitasya ca

103.80

ekāhād yajñayājīnāṃ śuddhiruktā svayambhuvā
tatastvaśautaśākhānāmṛtubhiḥ sarvvadehinām

103.81

sūtakaṃ pretakaṃ nāsti ahādūrdhvamamutra vai
arvāgekādaśāhāntaṃ bāndhavānāṃ dvijottamāḥ !

103.82

snānamātreṇa vai śuddhimaraṇe samupasthite
tato ṛtuṣayādarvāk ekāhaḥ parigīyate

103.83

saptavamāsattathāvarvvāk trirātraṃ hi tataḥ param
daśāhaṃ brāhmaṇānāṃ vai prathame'hani vā pituḥ

103.84

daśāhaṃ sūtikāśaucaṃ māturapyevamanyayaḥ !
arvāk trivarṣāt jñānena bāndhavānāṃ pituḥ sadā

103.85

aṣṭābdādekarātreṇa śuddhiḥ syād bāndhavasya tu
dvādaśābdātatastvarvāk trirātraṃ strīṣu suvratāḥ !

103.86

sapiṇḍatā ca puruṣe saptame vinivarttate
atikrānte daśāhe tu trirātramaśucirbhavet

103.87

tataḥ sannihito viprastvarvāk pūrvvaṃ tadeva vai
saṃvatsare vyatīte tu jñānamātreṇa śuddhyati

103.88

spṛṣṭvā pretaṃ trirātreṇa dharmārthaṃ snānamucyate
dāhakānāñca netṝṇāṃ jñānamātramabāndhave

103.86-2

anugamya ca vai snātvā ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati
ācāryyamaraṇe caiva trirātraṃ śrotriye mṛte

103.60-2

pakṣiṇau mātulānāñca sādarāṇāñca vā dvijāḥ !
bhūpānāṃ maṇḍalīnāñca sadyo naurāṣṭravāsinām

103.61-2

kevalaṃ dvādaśāhena kṣatriyāṇāṃ dvijottamāḥ !
nābhiṣiktasya cāśaucaṃ sampramādeṣu vai raṇe

103.62-2

vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śuddhyati
iti saṃkṣepataḥ proktā dravyaśuddhiranuttamā

103.63-2

aśaucasyānupūrveṇa yatīnāṃ naiva vidyate
tretāprabhṛti nārīṇāṃ māsi māsyārttavaṃ dvijāḥ !

103.64-2

kṛte sakṛdyugavaśāt jāyante vai sahaiva tu
prayānti ca mahābhāgā bhāryyābhiḥ kuravo yathā

103.85-2

varṇāśramavyavasthā ca tretāprabhṛti suvratāḥ !
bhārate dakṣiṇe varṣe vyavasthā netaraiṣvadya

103.96

mahāvīte suvīte ca jambudbīpe tathāṣṭasu
śākadvīpādiṣu prokto dharmo vai bhārate yathā

103.97

rasollāsāktate tasmiṃstatāyāṃ gṛhasantajā
saivāsyaṃ vañcatāhyoṣādrāgadveṣādibhirnṛṇām

103.98

maithunāt kāmato viprāstathaiva paruṣādibhiḥ
gavādyāḥ samprajāyante grāmyāraṇyāścaturdaśa

103.99

oṣadhyaśca rajodoṣāt strīṇāṃ rāgādibhirnṛṇām
akālakṛṣṭā vidhvastāḥ punarutpāditāstathā

103.100

tasmāt sarvaprayatnena na sambhāṣyā rajasvalā
prathame'hani cāṇḍālī yathā vandyā tathāṅganā

103.1101

hitīye'hani viprā hi yathā vai brahmaghātinī
tṛtīye'hni tadarhena caturthe'hani sammatāḥ

103.102

khātvādharmamāsāt saṃyuktā tataḥ śucirbhaviṣyati
āpor̤aśāttatastvīyāṃ mūtravacchaucamiṣyate

103.103

pañcarātraṃ tathāsyasyā rajasā vasate yadi
sā viṃśadivasātpūrvvaṃ rajasā pūrvvavattathā

103.104

snānaṃ śaucaṃ tathā gānaṃ rodanaṃ hasanaṃ tathā
yānamabhyañjanaṃ nārī dyūtañcaivānulepanam

103.10-2

divāsvapnaṃ viśeṣeṇa tathā vai dantadhāvanam
maithunaṃ mānasaṃ vāpi vācikaṃ devatārccanam

103.107

varjayet sarvvayatnena namaskāraṃ rajasvalā
rajasvalākṛtāntaryyasambhāṣe ca rajasvalā 106
santyāgañcaiva vastrāṇāṃ varjayet sarvvayatnataḥ
nātmānyapuruṣaṃ nārī na spṛśettu rajasvalā

103.108

īkṣayedbhāskaraṃ devaṃ brahmakūrcaṃ tataḥ pivet
kevalaṃ pañcagavyaṃ vā kṣīraṃ vā cātmaśuddhaye

103.106

caturthyāṃ strī na gamyā tu gato'lpāyuḥ prasūyate
vidyāhīnaṃ vratabhraṣṭaṃ patitaṃ pāradārikam

103.110

dāridryārṇavamagnañca tanayaṃ samprasūyate
kanyārthinaiva gantavyā pañcamyāṃ vidhivat punaḥ

103.111

raktādhikyādbhavennārī śukrādhikye bhavet pumān
same napuṃsakañcaiva pañcamyāṃ kanyakā bhavet

103.112

ṣaṣṭhyāṃ gamyā mahābhāgā satputrajananī bhavet
putratvaṃ vyañjayaittasya jātaputrī mahādyutiḥ

103.113

pumiti narakasyākhyā duḥkhañca narakaṃ viduḥ
puṃsastrāṇānvitaṃ putraṃ tathābhūtaṃ prasūyate

103.114

saptamyāñcaiva kanyārthī gacchet saiva prasūyate
aṣṭamyāṃ sarvasampannaṃ tanayaṃ samprasūyate

103.115

navamyāṃ dārikāyārthī daśamyāṃ paṇḍito bhavet
ekādaśyāṃ tathā nārīṃ janayet saiva pūrvavat

103.116

dvādaśyāṃ dharmatatvajñaṃ śrautasmārttapravarttakam
trayodaśyāṃ jar̤āṃ nārīṃ sarvasaṅkarakāriṇīm

103.117

janayatyaṅganā yasmānna gacchet sarvvayatnataḥ
caturdaśyāṃ yadā gacchet sā putrajananī bhavet

103.118

pañcadaśyāñca dharmiṣṭhāṃ ṣor̤aśyāṃ jñānapāragam
strīṇāṃ vai maithune kāle vāmapārśve prabhañjanaḥ

103.118-2

udeyadi bhavennārī pumāṃsaṃ dakṣiṇe labhet
strīṇāṃ maithunakāle tu pāpagrahavivarjite

103.120

uktakāle śucirbhūtvā śayyāṃ gacchet śucismitām
ityevaṃ samāsaṅgena yatīnāṃ dharmasaṃgrahe

103.121

sarveṣāmeva bhūtānāṃ sadācāraḥ prakīrtitaḥ
yaḥ paṭhet śṛṇuyādvāpi sadācāraṃ śucirnaraḥ

103.122

śrāvayedvā yathā nyāyaṃ brāhmaṇān dagdhakilviṣān
brahmalokamanuprāpya brahmaṇā saha modate

103.122.p1

iti śrīlaiṅge pūrvabhāge sadācārakathanaṃ nāma ekonanavatitamo'dhyāyaḥ || 89

Linked texts (3)