Pramāṇa · Search · About · API

Linga 134

Liṅga 134

Language
Sanskrit

Contents

134.1

tṛtīyo'dhyāyaḥ
ambarīṣa uvāca
mārkaṇḍeya ! mahāprājña ! kena yogena sa bhagavān
gānavidyāṃ mahābhāga ! nārado bhagavān muniḥ

134.2

tumbarośca samānatvaṃ kasmin kāle upeyivān
etadācakṣva me sarvaṃ sarvajño'si mahāmate !

134.3

mārkaṇḍeya uvāca
śrutau maśāyamartho vai nāradārha vadarśanāt
svayamāha mahātejāṃ nārado'sau mahāmatiḥ

134.4

santapya̍māno bhagavān divyaṃ varṣaṃ sahasrakam
nirucchāsena saṃyuktastumbarogauravaṃ smaran

134.5

tatāpa ca mahādhīraṃ taporāśistapaḥ param
athāntarikṣe śuśrāva nārado'sau mahāmuniḥ

134.6

vāṇīṃ divyāṃ mahāghoṣāmaṃmṛtāmaśarīriṇīm
kimarthaṃ muniśārdūla ! tapastapasi duṣkaram

134.7

ulūkaṃ paśyaṃ gatvā tvaṃ yadi gāne ratā matiḥ
mānasodhtaraśaile tu gānabandhuriti smṛtaḥ

134.8

gaccha śīghrañca paśyainaṃ gānavisvaṃ bhaviṣyasi
ityukto vismayāviṣṭo nārado vāgvidāṃ varaḥ

134.6-2

mānasottaraśaile tu gānabandhuṃ jagāma vai
gandharvāḥ kinnarā yakṣāstaṃthā cāpsarasāṃ gaṇāḥ

134.10

smāsonāstu parito gānabandhuṃ tatastataḥ
gānavidyāṃ samāpannāḥ śikṣitāstena pakṣiṇā

134.11

snigdhakaṇṭhasvarāstatra samāsīnā mudānvitāḥ
tato nāradamālokya gānabandhuruvāca haṃ

134.12

praṇipatya yathā nyāyaṃ svāgatenābhyapūjayat
kimarthaṃ bhagavānatra cāgato'si mahāmate

134.13

kiṃ kāryaṃ kiṃ mayā pradyama brūhi kiṃ karavāṇyaham
nārada uvāca
ulūkendra ! mahāprājña ! śṛṇu sarvvaṃ yathātatham

134.14

mama vṛttaṃ pravakṣyāmi purā bhūta mahādbhutam
atīte hi yuge vidvan ! nārāyaṇasamīpagam

134.15

māṃ vinirdhūya saṃhṛṣṭaḥ samāhūya ca tumbarum
lakṣmīsamanvito viṣṇuraśa‍ṛṇod gānamuttamam

134.16

brahmādayaḥ surāḥ sarvve nirastāḥ sthānato'cyutāḥ
kauśikādyāḥ samāsīnā gānayogena vai harim

134.17

evamārādhya samprāptā māpyapatvaṃ yathāsukham
tenāhamatiduḥkhārttastapastaptu mihāgataḥ

134.18

yadvṛttaṃ yad bahuścaiva yathā vā śrutamiva ca
yadadhītaṃ mayā sarvvaṃ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm

134.18-2

viṣṇormāhātmyayuktasya gānayogasya vai tataḥ
sañcintyāhaṃ tapoghoraṃ tadarthaṃ taptavān dvija !

134.20

divyavarṣasahasraṃ vai tato hyaśa‍ṛṇavaṃ punaḥ
vāṇīmākāśasambhū tāṃ tvāmuddiśya vihaṅgama !

134.21

ulūkaṃ gaccha devarṣe ! mānabandhuṃ matiryadi
gāne cedvarttate brahman ! tatra tvaṃ vetsyase cirāt

134.22

ityahaṃ preritaste na tvatsamīpamihāgataḥ
kiṃ kariṣyāmi śiṣyo'haṃ tava māṃ pālayavyaya !

134.23

gālavandhuruvāca
śṛṇu nārada ! yad vṛttaṃ purā mama mahāmate !
asvādhyāyasamāyuktaḥ sarvvapāpakadaḥ sadā

134.24

sutīrthaḥ kathitaḥ khyāto brāhmaṇodhārmikaḥ purā
aśvamedhasahasreṇa vājapeyāyutena ca

134.25

gavāṃ koṭyarbudai caiva suvarṇasya tathaiva ca
vāsasāṃ rathahastīnāṃ kanyāśvānāṃ tathaiva ca

134.26

dattvā sa rājā viprebhyo medinīṃ pratipālayan
nivārayan svake rājye geyayogena keśavam

134.27

anyaṃ vā geyayogena gāyan yadi sa me bhavet
vadhyaḥ sarvvātmanā tasmādderoṣṭhaḥ paraḥ pumān

134.28

gānayogena sarvvatra striyo gāyantu nityaśaḥ
sūtamāgadhasaṅghāśca gītaṃ te kārayantu vai

134.28-2

ityājñāpya mahātejā rājyaṃ vai paryyapālayat
tasya rājñaḥ purābhyāse harimitra iti śrutaḥ

134.30

brāhmaṇo viṣṇubhaktaśca sarvvadvandvavivarjitaḥ
nadīpulinamāsādya pratimāñca hareḥ śubhām

134.31

abhyarcca ca yathānyāya' ghṛtadadhyuttaraṃ bahu
miṣṭānnaṃ pāyasaṃ datvā harerāvedya pūpakam

134.32

praṇipatya yathānyāyaṃ tatra vindhastamānasaḥ
agāyata hariṃ tatra tālavarṣalayānvitam

134.33

gītavādye hṛsaṃyuktāssaṅgatemāntarātmanā
tato rājñaḥ samādeśāccārāstatra samāgatāḥ

134.34

tadaccainādikasakalaṃ nidhūṃya ca samantataḥ
brāhmaṇaṃ taṃ gṛhītvā te rāje samyaṅ nyavedayan

134.35

tato rājā dvijaśreṣṭhaṃ paribhūyaivaṃ manma tiḥ
tāḍayāmāsa kṛtvā sarvaṃ vigānitam

134.36

pratijñānaṃ harereva mohādrājā mahīpatiḥ
tataḥ kālena mahatā kāladharmamupeyivān

134.37

sa rājā sarvvalokeṣu pūjyamānaḥ samantataḥ
kṣudhārttaśca tathā khinno yamamāha suduḥkhitaḥ

134.38

kṣuttṛṭ ca varttate deva ! svargasthasyāpi me sadā
mayā pāpaṃ kṛtaṃ kiṃ vā kiṃ kariṣyāmi vai yama !

134.39

yama uvāca
tvayā hi sumahatpāpaṃ kṛtamajñānamohataḥ
harimitraṃ prati tadā vāsudevaparāyaṇam

134.40

harimitre kṛtaṃ pāpaṃ vāsudevārccanādiṣu
tena pāpena samprāptaḥ kṣudrogastvāṃ sadā nṛpa !

134.41

dānayajñādikaṃ sarvvaṃ pranaṣṭaṃ te narādhipa !
gītavādyasamopetaṃ gāyamānaṃ mahāmatim

134.42

harimitraṃ samāhūya kṛtavānasi taddanam
upahārādikaṃ sarvvaṃ vāsudevasya sannidhau

134.43

tava bhṛtyaistadā lutaṃ pāpaghnaistvadājñayā
hareḥ kīrttiṃ vinā cānyad brāhmaṇena nṛpottama !

134.44

na geyayoge gātavyaṃ tasmāt pāpaṃ kṛtaṃ tvayā
bhraṣṭaste sarvvaloko'yaṃ gaccha parvatakoṭaram

134.45

pūrvoktaṃ sṛṣṭaṃ khaṃdehaṃ taṃ khādannityaṃ nirutya vai
tasmin kāle tvimaṃ dehaṃ khāṭayitvā kṣuṣānvitaḥ

134.46

mahānirayasaṃkhestvaṃ yāvanmanvantaraṃ bhavet
manvantare tato'tīte bhūmau khaḍga bhaviṣyasi

134.47

tataḥ śāṃtiṃ saṃprāpya mokṣamavāpsyasi
gānabandhu ruvāca
evamuktvā yamo vidvāṃstatraivāntaradhīyata

134.4-2

harimitro vimānena stūyamāno gaṇādhipaiḥ
viṣṇulokaṃ gataḥ śrīmān saṃgṛhya gaṇabāndhavān

134.48

bhuvaneśo nṛpo hyasmin koṭare parvatasya vai
khādamānaḥ śavaṃ nityamāste susṛṭsamanvitaḥ

134.50

adrākṣantaṃ nṛpaṃ tatra sarvametanmamoktavān
samālokyāha mājñāya harimitraṃ sameyivān

134.51

vimānenārkavarṇena gacchantamamarairarha tam
dṛṣṭadyu maprasādena prāptaṃ me hyāyuruttamam

134.52

tenāhaṃ harimitraṃ vai dṛṣṭavānasmi suvrata !
tadaiśvaryya prabhāvaiṣa mano me samupāgatam

134.53

gānavidyāṃ prati tadā kinnaraiḥ samupaviśam
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇāṃ mānayogena me mune !

134.54

jihvā prasāditā spaṣṭā tatogānamaśikṣayam
tatastu dviguṇenaiva kālenābhūdiyaṃ mama

134.55

gānayogasamāyuktā gatā manvantarā daśa
gānācāryyo'bhavaṃ tatra gandharvādyāḥ samāgatāḥ

134.56

ete kinnarasaṅghā vai māmācāryya mupāgatāḥ
tapasā naiva śakyā ve gānavidyā tapodhana !

134.57

tasmāt śrutena saṃyukto matsaṃsthaṃ gānamārṣadvi
'evamukto munistaṃ vai praṇipatya jagau tadā

134.58

mārkaṇḍeya uvāca
ulūkenaiva muktastu nārado munisattamaḥ

134.58-2

śikṣākrameṇa saṃyuktastatra gānamaśikṣayat
mānavandhu stadā hedaṃ tyaktalajjo bhavādhunā

134.60

ulūka uvāca
strosaṅgame tathā gaute dyūte vyākhyānasaṅgame
vyavahāre tathāhāre tvarthānāñca samāgame

134.610

āye vyaye tathā nityaṃ tyaktalajjastu vai bhavet
na kuñcitena gūr̤hena nityaṃ prāvaraṇādibhiḥ

134.62

hastavice pabhāvena vyāditāsyena caiva hi
niryāttajihvāyona na geyaṃ hi kathañcana

134.63

na gāyeddūrddha bāhulye noddhṛdṛṣṭiḥ kathañcana
svāṅgaṃ nirocamāṇena paraṃ sambhe catā tathā

134.64

saṅkaṣṭe ca tathotthāne kaṭisthāne na śasyate
hāso roṣastathā kampastathānyā smṛtiḥ punaḥ

134.65

naitāni śastarūpāṇi gānayoge mahāmate !
naikahaste na śaktaṃ syāttālaṃsaṅghaṭṭanaṃ mune !

134.66

budhāttena bhayāttena tṛṣṇārttana tathaiva ca
gānayogo na karttavyo nāndhakāre kathañcana

134.67

evamādīni cānyāni na karttavyāni gāyatā
mārkaṇḍeya uvāca
evamuktaḥ sa bhagavāṃste nokta vividhalakṣayaiḥ
aśikṣayatathā gītaṃ divyaṃ varṣasahasrakam

134.68

tataḥ samastasampannau gītaprastārakādiṣu
vipañcādiṣu sampannaḥ sarvvasvaravibhāgavit

134.66-2

ayutāni ca ṣaṣṭhatriṃśat sahasrāṇi śatāni ca
svarāṇāṃ bhedayogena jñātavān munisattamaḥ

134.70

tato gandharvvasaṅghāśca kinnarāṇāṃ tathaiva ca
muninā saha saṃyuktā prītiyuktā bhavanti te

134.71

gānabandhu muniḥ prāha prāpya gānamanuttamam
tvāṃ samāsādya sampannastva hi gītaviśāradaḥ

134.72

chāṃca śambho ! mahāprājña ! kimācāryya ! karomi te
gānabandhuruvāca
brahmaṇo divase brahman ! manavastu caturdaśa

134.73

tatastai lokyasamplāvī bhaviṣyati mahāmune !
tāvanme lvāyuṣo bhāvastāvanme paramaṃ śubham

134.74

manasā dhyāhitaṃ me syāddakṣiṇā munisattama !
nārada uvāca
atītakalpasaṃyoge garur̤astvaṃ bhaviṣyasi

134.75

svasti te'stu mahāprājña ! gamiṣyāmi prasīda mām
mārkaṇḍeya uvāca
evamuktā jagāmātha nārado'pi janārddanam

134.76

khe tadvīpe hṛṣīkeśaṃ gāpayāmāsa gītakān
tacca śrutvā tu bhagavānnāradaṃ prāha mādhavaḥ

134.77

tumbarorna viśiṣṭho'si gītairadyāpi nārada !
yadā viśiṣṭo bhavitā taṃ kālaṃ pravadāmyaham

134.78

gānabandhu samāsādya gānārthajño bhavānasi
manorvaivasvatasyāha maṣṭāviṃśatime yuge

134.78-2

dvāparānte bhaviṣyāmi yaduvaṃśakulodbhavaḥ
devakyāṃ vasudevasya kṛṣṇo nāmnā mahāmate !

134.80

tadānoṃ māṃ samāsādya smārayethā yathātatham
tatra tvāṃ gītasamrājaṃ kariṣyāmi mahāvratam

134.81

tumbarośca samañcaiva tathātiśayasaṃyutam
tāvatkālaṃ yathāyogaṃ devagandharvvayoniṣu

134.82

śikṣayasva yathā nyāyamityuktvāntaradhoyata
tato muniḥ praṇamyainaṃ vīṇāvādanatatparaḥ

134.83

devarṣirdevasaṅkāśaḥ sarvvābharaṇabhūṣitaḥ
tapasāṃ nidhiratyantaṃ vāsudevaparāyaṇaḥ

134.84

skandhe vipañcīmāsādya sarvvalokāṃścacāra saḥ
vāruṇaṃ yāmyamāgneyaṃ aindraṃ kauberameva ca

134.85

vāyavyañca tatheśānaṃ saṃsad prāpya dharmavit
gāyamāno hariṃ samyagviṇā vādavicakṣaṇaḥ

134.86

gandharvāpsarasāṃ saṅghaiḥ pūjyamānastatastataḥ
brahmalokaṃ samāsādya kasmiścit kālaparyyaye

134.87

hāhā hūhūśca gandharvau gītavādyaviśāradau
brahmaṇo gāyako divyau nityau gandharvvasattamau

134.88

tatra tābhyāṃ samāsādya gāyamāno hariṃ prabhum
brahmaṇā ca mahātejāḥ pūjito munisattamaḥ

134.88-2

taṃ praṇamya mahātmānaṃ sarvvalokapitāmaham
cacāra ca yathākāmaṃ sarvvalokeṣu nāradaḥ

134.60-2

tataḥ kālena mahatā gṛhaṃ prāpya ca tumbaroḥ
vīṇāmādāya tattattvo hyagāyata mahāmuniḥ

134.61

svarakalpāstu tattasyāḥ ṣaḍjādyāḥ sapta vai matāḥ
krīr̤ato bhagavān dṛṣṭvā nirgataśca susatvaram

134.62-2

śikṣayāmāsa bahuśastatra tadvanmahāmatiḥ
śramayogena saṃyukto nārado'pi mahāmuniḥ

134.63-2

saptasvarāṅganāḥ paśyan gānavidyāviśāradaḥ
āsīdgīṣā samāyogī na tā stantrāḥ prapedire

134.64-2

tato raivatake kṛṣṇaṃ praṇipatya mahāmuniḥ
vijñāpayadaśeṣantu śvetadvīpe tu yat purā

134.65-2

nārāyaṇena kathitaṃ gānayogamanuttamam
tacchrutvā prāhasat kṛṣṇaḥ prāha jāmbavatīṃ mudā

134.66-3

evaṃ munivaraṃ bhadre śikṣayasva yathāvidhi
vīṇāgānasamāyoge tathetyuktvā ca sā harim

134.67-2

prahasantī yathā yogaṃ śikṣayāmāsa taṃ munim
tataḥ saṃvatsare pūrṇe punarāgamya mādhavam

134.68-2

praṇipatyāgratastasthau punarāha sa keśavaḥ
satyā samīpamāgaccha śikṣayasva yathāvidhi

134.66-4

tathetyuktvā satyabhāmāṃ praṇipatya jagau muniḥ
tadvā sa śikṣito vidvān pūrṇe saṃvatsare punaḥ

134.100

vāsudevaniyukto'sau rukmiṇīsadanaṃ gataḥ
aṅganābhistatastābhirdāsaubhirmu nisattamaḥ

134.101

ukto'sau gāyamāno'pi na svaraṃ vetsi vai mune!
tataḥ śrameṇa mahatā vatsaratrayasaṃyutam

134.102

śikṣito'sau tadā devyā rukmiṇyāpi jagau muniḥ
tataḥ svaraṅganāḥ prāpya tantrīyogaṃ mahāmune

134.103

grāhaya kṛṣṇo bhagavān svayameva mahāmunim
aśikṣayadamīyātmā gānayogamanuttamam

134.104

tato'tiśayamāpannamukharo munisattamaḥ
tato nanartta devarṣiḥ praṇipatya janārddanam

134.105

uvāca ca hṛṣīkeśaḥ sarvvajñastvaṃ mahāmune !
prahasya jñānayogena gāyasva mama sannidhau

134.106

etatte prārthitaṃ prāptaṃ mama loke tathaiva ca
nityaṃ tumbaruṇā sārdhaṃ gāyasva ca yathātatham

134.107

evamukto munistatra yathāyogañcacāra saḥ
yadā sampūjayan kṛṣṇo rudraṃ bhuvananāyakam

134.108

tadā jagau harestasya niyogācchaṅkarāya vai
rukmiṇyā saha satyā ca jāmbavatyā mahāmuniḥ

134.109

kṛṣṇena ca nṛpaśreṣṭha ! śrutijātiviśāradaḥ
eṣa vo muniśārdūlāḥ ! prokto gītakramo muneḥ

134.110

brāhmaṇo vāsudevākhyāṃ gāyamāno bhṛśaṃ nṛpa !
hareḥ sālokyamāpnoti rudragāno'dhiko bhavet

134.111

anyathā narakaṃ gacchedvrāyamāno'nyadeva hi
karmmaṇā manasā vācā vāsudevaparāyaṇaḥ

134.111.p1

gāyan śṛṇvaṃstamāpnoti tasmādgeyaṃ paraṃ viduḥ 112

134.111.p2

ityādi mahāpurāṇe śrīlaṅge uparibhāge vaiṣṇavagītakathanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3

Linked texts (2)