Pramāṇa · Search · About · API

Linga 160

Liṅga 160

Language
Sanskrit

Contents

160.1

pañcaviṃśatitamo'dhyāyaḥ
śailādiruvāca
śivāgnikāryyaṃ vakṣyāmi śivena paribhāṣitam
janayitvāgrataḥ prācyāṃ śubhe deśe susaṃskṛte

160.2

pūrvāgramuttarāgrañca kuryyāt sūtratrayaṃ śubham
caturaśrokṛte kṣetre kuryyāt kuṇḍāni yatnataḥ

160.3

nitya homāgnikuṇḍañca trimekhalasamāyutam
catustrihyaṅgulāyāmā mekhalā hastamāvataḥ

160.4

hastamātraṃ bhavet kuṇḍaṃ yoniḥ prādeśamātrataḥ
aśvatthapatravadyoniṃ mekhalopari kalpayet

160.5

kuṇḍamadhye tu nābhiḥ syādaṣṭapatraṃ sakarṇikam
prādeśamātraṃ vidhinā kārayed brahmaṇaḥ sutaḥ

160.6

astrenollekhanaṃ proktaṃ prokṣaṇaṃ varmaṇā smṛtam
netreṇālokya vai kuṇḍaṃ ṣaḍrarekhāḥ kārayed budhaḥ

160.7

prāgāyatena viprendra ! brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
uttarāyāḥ śivā rekhā proktayedvarmaṇā punaḥ

160.8

śamī pippalasambhratā maraṇīṃ ṣoḍaśāṅgulām
mathitvā vahnibījena śaktinyāsaṃ hṛdaiva tu

160.6-2

prakṣipedvidhinā vahni manvādhāya yathāvidhi
tūrṇī prādeśamātraistu yājñikaiḥ śaklaiḥ śubhaiḥ

160.10

parisammohanaṃ kuryyāj jalenāṣṭasu dikṣu vai
paristīrya vidhānena prāgādye vamanukramāt

160.11

uttarāgraṃ purastāddhi prāgagraṃ dakṣiṇe punaḥ
paścime cottarāgrantu saumye pūrvāgrameva tu

160.12

aindre caindrāgnramāvāhya yāmya evaṃ vidhīyate
saumyasyopari cāndrāgraṃ vāruṇāgramadhastataḥ

160.13

dvandarūpeṇa pātrāṇi barhiṣvāsādya suvrata !
adhomukhāni sarvāṇi dravyāṇi ca tathottare

160.14

tasyopari nyasedarbhān śivaṃ dakṣiṇato nyaset
pūjayenmūlamantreṇa paścāddhomaṃ samācaret

160.15

prokṣaṇī pātramādāya pūrayedambunā punaḥ
prādeśamātrau tu kuśau sthāpayedudakopari

160.16

plāvayecca kuśāgrantu vasoḥ sūryyasya raśmibhiḥ
vikīryya sarvapātrāṇi susammrokṣya vidhānataḥ

160.17

praṇītā pātramādāya pūrayedambu nā punaḥ
anyodakakuśāgraistu samyagācchādya suvrata !

160.18

hastābhyāṃ nāsikaṃ pātramaiśānyāṃ diśi vinyaset
āśyādhiśrayaṇaṃ kuryyāt paścimottarataḥ śubham

160.19

bhasmamiṃśrānstathāṅgārān grāhayecchakalena vai
paścimottarato nītvā tatra cājyaṃ pratāpayet

160.20

kuśānagnau tu prajvālya paryyagniṃ vibhirācaret
tān sarvāṃstatra nikṣipya cāgre cājyaṃ nidhāpayet

160.21

aṅguṣṭhamātrau tu kuśau prakṣālya vidhineva tu
paryyagniśca tataḥ kuryyāttaireva navabhiḥ punaḥ

160.22

paryyagniśca punaḥ kuryyāttadājāmavaropayet
athāpakarṣayet pātraṃ krameṇottarapaścime

160.23

saṃyujya cāgniṃ kāṣṭhena prajvālyāropya paścime
ājyasyotpavanaṃ kuryyāt pavitrābhyāṃ sahaiva tu

160.24

pṛthagādāya hastābhyāṃ pravāheṇa yathākramam
aṅguṣṭhā nāmikābhyāntu ubhābhyāṃ mūlavidyayā

160.25

abhyukṣya dāpayedagnau pavitre ghṛtapaṅkite
sovarṇaṃ sruksruvaṃ kuryyāddvimātre ca suvrata !

160.26

rājataṃ vā yathā nyāyaṃ sarvalakṣaṇasaṃyuktam
athavā yājñikairvṛkṣaiḥ kartavyau sruksruvāvubhau

160.27

aratnimātramāyāmaṃ tat potre tu bilaṃ bhavet
ṣar̤aṅgulaparīṇāhaṃ daṇḍamūlaṃ mahāmune !

160.28

tadardhaṃ kaṇṭhanālaṃ syāt puṣkaraṃ mūlavad bhavet
gobālasadṛśaṃ daṇḍaṃ sruvāya nāsikāsamam

160.26-2

puṭadvayasamāyuktaṃ muktādye na prapūritam
ṣaṭtriṃśadaṅgulāyāmamaṣṭāṅgulasavistaram

160.30

utsedhastu tadardhaṃ syāt sūtreṇa samitaṃ tataḥ
saptāṅgulaṃ bhavedāsyaṃ vistarāyāmataḥ punaḥ

160.31

tribhāgaikaṃ bhavedgraṃ kṛtvā śeṣaṃ parityajet
kaṇṭhaśca dvyaṅgulāyāmaṃ vistāraścaturaṅgulam

160.32

vediraṣṭāṅgulāyāmā vistārastatpramāṇataḥ
tasya madhye bilaṃ kuryāccaturaṅgulamānataḥ

160.33

bilaṃ suvarttitaṃ kuryādaṣṭapatraṃ sakarṇikam
parito bilabāhye tu paṭṭikārdhāṅgulena tu

160.34

tadvāhye ca vinidrantu padmapatravicitritam
yavadvayapramāṇena tadvāhye paṭṭikā bhavet

160.35

vedikāmadhyatorandhranniṣṭhāṅgulamānataḥ
khātaṃ yāvanmukhāttaḥ syāddijamānantu nimnagam

160.36

daṇḍaṃ ṣar̤aṅgulaṃ nālandaṇḍāgre daṇḍikātrayam
ardhāṅgulavivṛddhyā tu karttavyañcaturaṅgulam

160.37

trayodaśāṅgulāyāmandaṇḍamūle ghaṭaṃ bhavet
dvyaṅgulantu bhavet kumbhaṃ nābhiṃ vidyāddaśāṅgulam

160.38

vedimadhye tathā kṛtvā pādaṃ kuryācca dvyaṅgulam
padmapṛṣṭhasamākāraṃ pādaṃ vai karṇikākṛtim

160.39

gajoṣṭhasadṛśākāraṃ tasya pṛṣṭhākṛtirbhavet
abhicārādikāryyeṣu kuryyāt kṛṣṇāyasena tu

160.40

pañcaviṃśat kuśai naina sruksruvau mārjayet puna:
agramagraṇa saṃśodhya madhyaṃ madhyena suvrata !

160.41

mūlaṃ mūlena vidhinā agnau tāpya hṛdā puna:
ājyasthālī praṇītā ca prokṣaṇī tisra eva ca

160.42

sauvarṇī rājato vāpi tāmro vā mṛṇmayī tu vā
anyathā naiva karttavyaṃ śāntike pauṣṭike śubhe

160.43

āyaso tvabhicāre tu śāntike mṛṇmayī tu vā
ṣaḍaṅgulaṃ suvistīrṇa pātrāṇāṃ mukhamucyate

160.44

prokṣaṇī dvyaṅgu lotsedhā praṇītā dvyaṅgulādhikā
ājyasthālī tatastasyā utsedhād dvyaṅgulādhikā

160.45

yai: samidbhirhutaṃ proktantaireva paridhirbhavet
madhyāṅgulapariṇāhā avakrā nirvraṇā: samā:

160.46

dvāviṃśadaṅgu lāyāmāstisra: paridhaya: smṛtā:
dvāviṃśadaṅgulāyāmaistribhirdarbhai: paristaret

160.47

caturaṅgulamadhye tu grathitantu pradakṣiṇam
abhicārādikāryyeṣu śivāyābhyāmvarjitam

160.48

akomalā: sthirā vipra saṃyāhyāsvābhicārike
samagrā: susamā: sthūlā: kaniṣṭhāṅgula sammitā:

160.46-2

avakrā nirvraṇā: snigdhā dvādaśāṅgulasammitā:
samidhaśya pramāṇaṃ hi sarvakāyyaiṣu suvrata !

160.50

gavyaṃ ghṛtaṃ tataḥ śreṣṭhaṅkāpilantu tato'dhikam
āhutīnāṃ pramāṇantu sruvaṃ pūrṇaṃ yathā bhavet

160.51

annasyapramāṇaṃ syāt śuktimātreṇa vai tilam
yavānāñca tathā svātaṃ phalānāṃ svapramāṇataḥ

160.52

kṣīrasya madhu no dadhnaḥ pramāṇaṃ hṛtavad bhavet
catuḥ srukapramāṇena sā vā pūrṇāhutirbhavet

160.53

tadarddhaṃ viṣṭaraṃ prāśya śeṣaṃ sarvamathāpi vā
śāntikaṃ pauṣṭikañcai va śivāgnau juhuyāt sadā

160.54

abhicārān mahābhāga mohanoccāṭanādayaḥ
śivāgniṃ samayitvā tu sarvakarmāṇi suvrata !

160.55

saptajihvāḥ prakalpyaiva sarvakāryāṇi kārayet
anyathā sarvakāryāṇi jihvāmātreṇa sidhyati

160.56

śivāgniriti viprendra! jihvāmātreṇa sādhakaḥ

160.57

yaṃ bahurūpāyai madhyajihvāyai anekavarṇāyai dakṣiṇottaramadhyagāyai śāntikapauṣṭikamocādiphalapradāyai svāhā

160.58

oṃ hiraṇyāyai cāmīkarābhāyai
īśānajihvāyai jñānapradāyai svāhā

160.59

kanakāyai kanakanibhāyai raktāyai aindrajihvāyai svāhā

160.60

oṃ raktāyai raktavarṇāyai āgneyajihvāyai
anekavarṇāyai vidveṣaṇamohanāyai svāhā

160.61

oṃ kṛṣṇāyai nairṛtajihvāyai māraṇāyai svāhā

160.62

oṃ subhāyai paścimajihvāyai muktāphalāyai śāntikāyai poṣṭikāyai svāhā

160.64

abhivyaktāyai vāyavyajihvāyai śatnuccāṭanāyai svāhā 63
oṃ vahnaye tejasvine svāhā

160.65

etāvahnisaṃskāramathavā vahnikarmasu
naimittike ca vidhinā śivāgniṃ kārayet punaḥ

160.66

nirokṣaṇaṃ prokṣaṇaṃ tār̤anañca ṣaṣṭhena phaḍantena abhyukṣaṇacaturthena khamanokiraṇaṃ ṣaṣṭhena pūraṇaṃ samokaraṇamātrena
secanaṃ vauṣar̤antena kuṭṭanaṃ ṣaṣṭhena sammārja nopalepanaṃ
turīyeṇa kuṇḍaparikalpanaṃ nihatyātribhireva kuṇḍaparidhānacaturthena kuṇḍārcanamātrena rekhācatuṣṭayasampādanaṃ
ṣaṣṭhena phaḍantena vajrīkaraṇacatuṣṭyāpādanamātrena eva
kuṇḍasaṃskāramaṣṭādaśavidham

160.67

kuṇḍasaṃskārānantaraṃ avaghāṭanaṃ ṣaṣṭhena viṣṭaranyāsamātrena vajrāsane vāgīśvaryāvāhanam

160.68

oṃ hrīṃ vāgīśvarīṃ śyāmavarṇāṃ viśālākṣīṃ yauvanonmattavigrahāṃ ṛtumatīṃ vāgīśvaraśaktimāvāhayāmi

160.69

vāgīśvarīṃ pūjayāmi

160.70

punarvāgīśvarāvāhanam

160.71

ekavaktrañcaturbhujaṃ śuddhasphuṭikābhaṃ varadābhayahastaṃ paraśumṛgadharaṃ jaṭāmukuṭamaṇḍitaṃ sarvābharaṇabhūṣitaṃ āvāhayāmi

160.72

oṃ hūṃ vāgīśvarāya namaḥ āvāhanasthāpanasatridhānasannirodhapūjāntaṃ bāgīśvarīṃ sambhāvya garbhādhānaṃvahnisaṃskāram

160.73

araṇijanitaṃ kāntodbhavaṃ vā agnihotrajaṃ vā tāmrapātre
śarāve vā ānīya nirokṣaṇatār̤anābhyukṣaṇaprakṣālanamātreṇa kravyādā śivaparityāgo'pi prathamena vaṅkhestre kāraṇaṃ jaṭharabhrū maṣyādāvāhyāgnim vaikāraṇamūrttāvāgne yena
uddīpanaṃ mātrena puruṣeṣu saṃhitayā dhāraṇā dhenumudrāturīyeṇāvaguṇṭhya jānubhyāmavaniṃ gatvā śarāvotthāpanaṃ
kuṇḍoparinidhāya pradakṣiṇamāvartta turīyeṇātmamukhaṃ
vāgīśvarī garbhanāḍyāṃ garbhādhānāntarīyeṇa kamalapradānamādyena vauṣaḍante na kuśāmyaṃ dattvā indhanapradānamādye na
prajvalanaṃ garbhādhānacca sadyenādyena pūjanaṃ puṃsavanaṃ
vāmena pūjanaṃ dvitīyena sīmantonnayanamaghoreṇa tṛtīyena
pūjanam

160.74

avayavāptirvartmodghāṭanaṃ vakrāniṣkṛtiriti tṛtīyena
garbhajātakarmapuruṣeṇa pūjanantūrīyeṇa ṣaṣṭhena prokṣaṇaṃ sūtakaśuddhaye vāgnisūnurakṣākuśāgre ṇā vahne ṇāgrimūlamośāya'
nairṛtimūlaṃ vāyavyāyaṃ vāyavyamūlamīśāgrāmiti kuśāgraraṇamiti pūrvoktaṃ indhanamagramūladṛtāktaṃ lālāpanodāya
ṣaṣṭhena juhuyāt

160.75

satpūrvotikrameṇa paridhiviṣṭaranyāso'pi ādye na viṣṭarāpari hiraṇyagarbhaharanārāyaṇānapi pūjayet

160.76

indrādilokapālaṃśca pūjayet

160.77

vahnyāvartaparyantānapi pūjayet

160.78

vāgīśvaravāgīśvarīpūjāye na
mṛddhāsya hutaṃ visarjayet

160.79

sruvasaṃskāramatho nirīcaṇaprokṣaṇatāḍanābhyukṣaṇādīni
vid srukasruvañca hastadvaye gṛhītvā saṃsthāpanamādyena
ḍanamapi srukasruvopari darbhāmūlekhanamūlamadhyamagre ṣa
lena srukaśaktiṃ sruvamapi śambhu dakṣiṇapārśve kuśropari
naye namaḥ śambhave namaḥ

160.80

tato jñaptisūtreṇa srukasruvau
turīyeṇa veṣṭayedvedhayecca

160.81

dhenumudrāṃ pradarśyitvā turīyeṇāvaguṇṭhyā ṣṭhena
rakṣāṃ vidhāya sruksruvasaṃskāraḥ pūrvamevoktaḥ

160.82

punarājyasaṃskāraḥ pūrvamevoktaḥ
nirokṣaṇaprokṣaṇatāḍanābhyukṣaṇādīni pūrvavat

160.83

ājyapratāpanameśānyā vā ṣaṣṭhena deva pari vinyasya ghṛta
pātraṃ vitastimātra kuśapavitraṃ vāmahastāṅgu ṣṭhānāmikāyā
gṛhītvā dakṣiṇāṅguṣṭhānāmikāmūlaṃ gṛhītvāgnijvālotyavana' svāhāntena turīyeṇa punaḥ ṣaṭ darbhān gṛhītvā
pūrvavat svātmasaṃplavanaṃ svāhāntenādyena kuśadvayapavitrabandhanasvādyena ghṛte nyasediti pavitrīkaraṇam

160.84

darbhadvayaṃ gṛhītvāgniprajvalana' ghṛtaṃ tridhā vartayet
sammokṣyāgnau nidhāpayediti nīrājanam

160.85

punadarbhān gṛhītvā kīṭakādinirīkṣyāgnyai ṇaṃ
saṃprokṣya darbhāgro nidhāya ityudyotanam

160.86

darbhadvayaṃ gṛhītvāgnijvālayā ghṛtaṃ nirīkṣayet

160.87

darbheṇa gṛhītvā tenāgrahayena. śuklapakṣahayenāthene ti
kṛṣṇapakṣasampātana' ghṛta' vibhāgena vibhajya sruveṇaika
bhāgenājya nāgnaye svāhā dvitīyenājyena somāya svāhā
ājyena moṃ ṣagnoṣomābhyāṃ svāhā ājye nāmaye sviṣṭa
kṛte svāhā

160.88

punaḥ kuśena gṛhītvā saṃditābhimantreṇa namo'ntenā
bhimantrayet

160.86-2

abhimantraya dhenumudrāpradamamantreṇāvaguṇṭhanānte ca rakṣā
atha saṃskṛte nidhāpayet | ājyasaṃskāraḥ

160.90

ājyena ṛgvadanena vaktrābhighāraṇaṃ śaktibījādauśānamūrttaye svāhā
pūrvvavat puruṣavaktrāya svāhā aghorahṛdayāya
svāhā vāmadevāya guhyāya svāhā sadyojātamūrttaye svāhā iti vaktrodghāṭanam

160.91

īśānamūrttaye tat puruṣavaktrāya svāhā
tat puruṣavaktrāya aghorahṛdayāya svāhā
aghorahṛdayāya vāmaguhyāya sadyojātagūrttaye svāhā iti vaktrasandhānam

160.92

īśānamūrttaṃ tatpuruṣāya vaktrāya aghorahṛdayāya vāmadevāya guhyāya sadyojātāya svāhā iti vaktre kalīkaraṇam

160.93

śivāgniṃ janayitvaivaṃ sarvakarmāṇi kārayet
kevala' jihvayā vāpi śāntikādyāni sarvadā

160.94

garbhādhānādikāryyeṣu vahneḥ pratyekamavyaya
daśavāhutayo deyā yonibījena pañcadhā

160.95

śivāgnau kalpayeddivyaṃ pūrvavat paramāsanam
āvāhana' tathā nyāsaṃ yathā deve tathārcanam

160.96

mūlamantraṃ sakṛjjaptvā devadevaṃ namasya ca
prāṇāyāma trayaṃ kṛtvā sagarbhaṃ sarvasammatam

160.97

pariṣecanapūrvañca tadikṣamabhighāryyaṃ ca
juhuyādagnimadhye tu jvalite'dya mahāmune !

160.98

āghārāvapi cādhāya cājyenaiva tu ghasmare
ājyabhāgau tu juhuyādvidhineva ghṛtena ca

160.99

cakṣuṣo cājyabhāgau tu cāgnaye ca tathottare
ātmano dakṣiṇe caiva somāyeti dvijottama !

160.100

pratyaṅ mukhasya devasya śivānetra brahmaṇaḥ suta !
akṣi vai dakṣiṇañcaiva cottarañcottaraṃ tathā

160.101

dakṣiṇantu mahābhāga ! bhavatyeva na saṃśayaḥ
ājya nāhutayastatra mūlenaiva daśaiva tu

160.102

varuṇā ca yathāvaddhi samidbhiśca tathā smṛtam
pūrṇāhutiṃ tato dadyānmūlamantreṇa suvrata !

160.103

sarvāvaraṇadevānāṃ paścāccaiva pūrvavat
īśānādivikrameṇaiva śaktibījakrameṇa ca

160.104

prāyaścittamaghoreṇa sviṣṭāntaṃ pūrvavat smṛtam
triprakāraṃ mayā proktamagnikāryyaṃ suśobhanam

160.105

yathāvasaramevaṃ hi kuryyādvidvān mahāmune !
jīvitāntaṃ labhet svargaṃ labhate 'gnidīpanam

160.106

narakañcaiva nāpnoti yasya kasyāpi karmaṇaḥ
ahiṃsakañcareddhomaṃ sādhako muktikāṅkṣakaḥ

160.107

hadisthaṃ cintayedagniṃ dhyānayajñena homayet
dehasthaṃ sarvabhūtānāṃ śivaṃ sarva jagatpatim

160.108

taṃ jñātvā homayedbhaktyā prāṇāyāmena nityaśaḥ
bāhyahomapradātā tu pāṣāṇe darduro bhavet

160.108.p1

ityādi mahāpurāṇe śrīlaiṅge uttarārddha paścaviṃśatitamo'dhyāyaḥ || 25

Linked texts (3)