Linga 20: atha saptadaśo'dhyāyaḥ
Liṅga 20
- Language
- Sanskrit
Contents
- 20.62-2 — 1 part
atha saptadaśo'dhyāyaḥ
20.1
sūta uvāca
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaḥ sahyādīnāṃ samudbhavaḥ
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayedvā dvijottamān
20.2
sa yāti brahmasāyujyaṃ prasādāt parameṣṭhinaḥ
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ liṅgamabhūlliṅge samabhyarcyaḥ sa śaṅkaraḥ
20.3
kiṃ liṅgaṃ kastathā liṅgī sūta ! vaktumihārhasi
romaharṣaṇa uvāca
evaṃ devāśca ṛṣayaḥ praṇipatya pitāmaham
20.4
apṛcchan bhagavalliṅgaṃ kathamāsīditi svayam
liṅge maheśvaro rudraḥ samabhyarcyaḥ kathaṃ tviti
20.5
kiṃ liṅgaṃ vāstathā liṅgī so'pyāha ca pitāmahaḥ
pitāmaha uvāca
pradhānaṃ liṅgamākhyātaṃ liṅgī ca parameśvaraḥ
20.6
rakṣārthamambudhau mahyaṃ viṣṇostvāsīt surottamāḥ !
vaimānike gate sarge janalokaṃ saharṣibhiḥ
20.7
sthitikāle tadā pūrṇe tataḥ pratyāhṛte tathā
caturyugasahasrānte satyalokaṃ gate surāḥ
20.8
vinādhipatyaṃ samatāṃ gate'nte brahmaṇo mama
śuṣke ca sthāvare sarve tvanāvṛṣṭyā ca sarvaśaḥ
20.9
paśavo mānuṣā vṛkṣāḥ piśācāḥ piśitāśanāḥ
gandharvādyāḥ krameṇaiva nirdagdhā bhānubhānubhiḥ
20.10
ekārṇave mahāghore tamobhūte samantataḥ
suṣvāpāmbhasi yogātmā nirmalo nirupaplavaḥ
20.11
sahasraśīrṣā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
sahasrabāhuḥ sarvajñaḥ sarvadevabhavodbhavaḥ
20.12
hiraṇyagarbho rajasā tamasā śaṅkaraḥ svayam
satvena sarvvago viṣṇuḥ sarvātmatve maheśvaraḥ
20.13
kālātmā kālanābhastu śuklaḥ kṛṣṇastu nirguṇaḥ
nārāyaṇo mahābāhuḥ sarvātmā madasanmayaḥ
20.14
tathābhūtamahaṃ dṛṣṭvā śayānaṃ paṅkajekṣaṇam
māyayā mohitastasya tamavocamamarṣitaḥ
20.15
kastvaṃ vadeti hastena samutthāpya sanātanam
tadā hastaprahāreṇa tīvreṇa saddaḍhe na tu
20.16
prabuddho'thauśayanāt samāsīnaḥ kṣaṇaṃ vaśī
dadarśa nidrāviklinnanaurajāmalalocanaḥ
20.17
māmagre saṃsthitaṃ bhāsādhyāsito bhagavān hariḥ
āha cotthāya bhagavān hasanmāṃ madhuraṃ sakṛt
20.18
svāgataṃ svāgataṃ vatsa ! pitāmaha mahādyute !
tasya tadvacanaṃ śrutvā smitapūrvaṃ surarṣabhāḥ
20.19
rajasā viddhavairaśca tamavocaṃ janārdanam
bhāṣase vatsa vatseti sargasaṃhārakāraṇam
20.20
māmihāntaḥsmitaṃ kṛtvā guruḥ śiṣyamivānagha !
karttāraṃ jagatāṃ sākṣāt prakṛteśca pravarttakam
20.21
sanātanamajaṃ viṣṇuṃ viriñci viśvasambhavam
viśvātmānaṃ vidhātāraṃ dhātāraṃ paṅkajekṣaṇam
20.22
kimarthaṃ bhāṣase mohād vaktumarhasi satvaram
so'pi māmāha jagatāṃ karttāhamiti lokaya
20.23
bhartā hartā bhavānaṅgādavatīrṇo mamāvyayāt
vismṛto'si jagannāthaṃ nārāyaṇamanāmayam
20.24
puruṣa paramātmānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam
viṣṇumacyutamīśānaṃ viśvasya prabhavodbhavam
20.25
tavāparādho nāstyatra mama māyākṛtaṃ tvidam
śṛṇu satyañcaturvaktra ! sarvadeveśvaro hyaham
20.26
kartā netā ca hartā ca na mayāsti samo vibhuḥ
ahameva paraṃ brahma paraṃ tatvaṃ pitāmaha !
20.27
ahameva paraṃ jyotiḥ paramātmā tvahaṃ vibhuḥ
yadyadṛṣṭaṃ śrutaṃ sarvaṃ jagatyasmiṃścarācaram
20.28
tattadviddhi caturvaktra ! sarvaṃ manmayamityatha
mayā sṛṣṭaṃ purā vyaktaṃ caturviṃśatikaṃ svayam
20.29
nityāntā hyaṇavo baddhāḥ sṛṣṭāḥ krodhāṅgavādayaḥ
prasādāddhi bhavānaṇḍānyanekānoha līlayā
20.30
sṛṣṭā buddhirmayā tasyām ahaṅkārastridhā tataḥ
tanmātrā pañcakaṃ tasmānmanaḥ ṣaṣṭhendriyāṇi ca
20.31
ākāśādīni bhūtāni bhautikāni ca līlayā
ityuktavati tasmiṃśca mayi cāpi vacastathā
20.32
āvayoścābhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam
pralayārṇavamadhye tu rajasā baddhavairayoḥ
20.33
etasminnantare liṅgamabhavaccāvayoḥ puraḥ
vivādaśamamārthaṃ hi prabodhārthañca bhāsvaram
20.34
jvālāṃ mālāsahasrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam
kṣayavṛddhivinirmuktamādimadhyāntavarjitam
20.35
anaupamyamanirdeśyamavyaktaṃ viśvasambhavam
tasya jvālāsahasreṇa mohito bhagavān hariḥ
20.36
mohitaṃ prāha māmadya parokṣāvo'gnisambhavam
adho gamiṣyāmyanalamtambhasyānupamasya ca
20.37
bhavānūrdhvaṃ prayatnena gantumarhasi satvaram
evaṃ vyāhṛtya viśvātmā svarūpamakarottadā
20.38
vārāhamahamapyāśu haṃsatvaṃ prāptavān surāḥ !
tadāprabhṛti māmāhurhaṃsaṃ haṃso virāḍiti
20.39
haṃsa haṃseti yo brūyānmāṃ haṃsaḥ sa bhaviṣyati
sūryeto hyanalākṣaśca vikhataḥ pakṣasaṃyutaḥ
20.40
mano'nilajavo bhūtvā gato'haṃ coditaḥ surāḥ !
nārāyaṇo'pi viśvātmā nīlāñjanacayopamam
20.41
daśayojanavistīrṇaṃ śatayojanamāyatam
meruparvatavarṣāṅgaṃ gauratīkṣṇāgradaṃṣṭriṇam
20.42
kālādityasamābhāsaṃ dīrghaghoṇaṃ mahāsvanam
hrasvapādaṃ vicitrāṅgaṃ jaitraṃ dṛḍhamanaupamam
20.43
vārāhamasitaṃ rūpamāsthāya gatavānadhaḥ
evaṃ varṣasahasrantu tvaran viṣṇuradhogataḥ
20.44
nāpaśyadalpamapyasya mūlaṃ liṅgasya sūkaraḥ
tāvatkālaṃ gatohyūrdhva mahampyarisūdanaḥ
20.45
matvaraṃ sarvayatnena tasyāṃ taṃ jñātumicchayā
yānto hyadṛṣṭvā tasyāntamahaṅkārādadhogataḥ
20.46
tathaiva bhagavān viṣṇuḥ śāntaḥ sambhrāntalocanaḥ
sarvvadevabhavastūrṇaṃmutthitaḥ sa mahāvapuḥ
20.47
samāgato mayā sārddhaṃ praṇipatya mahāmanāḥ
māyayā mohitaḥ śambhostasthau saṃvignamānasaḥ
20.48
pṛṣṭhataḥ pārśvataścaiva cāgrataḥ parameśvaram
praṇipatya mayā sārddhaṃ sasmāra kimidaṃ tviti
20.48-2
tadā samabhavattatra nādo vai śabdalakṣaṇaḥ
omomiti suraśreṣṭhāḥ ! suvyaktaḥ plutalakṣaṇaḥ
20.50
kimidaṃ tviti mañcintya mayā tiṣṭhanmahāsvanam
liṅgasya dakṣiṇe bhāge tadāpaśyat sanātanam
20.51
ādyaṃ varṇamakārantu ukārañcottare tataḥ
makāraṃ madhyataścaiva nādāntaṃ tasya comiti
20.52
sūryyamaṇḍalavad dṛṣṭvā varṇamādyantu dakṣiṇe
uttare pāvakaprakhyamukāraṃ puruṣarṣabhaḥ
20.53
śītāṃśumaṇḍalaprakhyaṃ makāraṃ madhyamaṃ tathā
tasyopari tadāpaśyacchuddhasphaṭikavat prabhum
20.54
turīyātītamamṛtaṃ niṣkalaṃ nirupaplavam
nirdvandvaṃ kevalaṃ śūnyaṃ bāhyābhyantaravarjjitam
20.55
savāhyābhyantarañcaiva sabāhyābhyantarasthitam
ādimadhyāntarahitamānandasyāpi kāraṇam
20.56
mātrāstisrastvardhamātraṃ nādākhyaṃ brahmasaṃjñitam
ṛgyajuḥsāmavedā vai mātrārūpeṇa mādhavaḥ
20.57
vedaśabdaibhya evemaṃ viśvātmānamacintayat
tadābhavadṛṣirveda ṛṣeḥ sāratamaṃ śubham
20.58
tenaiva ṛṣiṇā viṣṇurjñātavān parameśvaram
deva uvāca
cintayā rahito rudro vāco yanmanasā saha
20.56-2
aprāpya taṃ nivarttante vācastvekākṣareṇa saḥ
ekākṣareṇa tadvācyamṛtaṃ paramakāraṇam
20.60
satyamānandamamṛtaṃ paraṃ brahma parātparam
ekākṣarādakārākhyo bhagavān kanakāṇḍajaḥ
20.61
ekākṣarādukārākhyo hariḥ paramakāraṇam
ekākṣarānmakārākhyo bhagavānnīlalohitaḥ
20.62
sargakarttā tvakārākhyo hyukārākhyastu mohakaḥ
makārākhyastayornityamanugrahakaro'bhavat
20.63
makārākhyo vibhurbījī hyakārī bījamucyate
ukārākhyo haryoniḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ
20.64
bījī ca bījaṃ tayornirnādākhyaśca maheśvaraḥ
bījī vibhajya cātmānaṃ svecchayā tu vyavasthitaḥ
20.65
asya liṅgādabhūdbojamakāro bījinaḥ prabhoḥ
ukārayonau nikṣiptamavardhata samantataḥ
20.66
sauvarṇamabhavaccāṇḍamāveṣṭyādyamṛtadakṣaram
anekābdaṃ tathā cāpsu divyamaṇḍaṃ vyavasthitam
20.67
tato varṣasahasrānte dvidhākṛtamajodbhavam
aṇḍamapsu sthitaṃ sākṣādādyākhyeneśvareṇa tu
20.68
tasyāṇḍasya śubhaṃ haimaṃ kapālamūrdhvaṃ saṃsthitam
jajñe yad dyaustadaparaṃ pṛthivī pañcalakṣaṇā
20.66-2
tasmādaṇḍādbhavo jajñe tvakārākhyaścaturmukhaḥ
sa sraṣṭā sarvvalokānāṃ sa eva trividhaḥ prabhuḥ
20.70
evamomomiti proktamityāhūyajuṣāṃ varāḥ
yajuṣāṃ vacanaṃ śrutvā ṛcaḥ sāmāni sādaram
20.71
evameva hare ! brahmannityāhuḥ śrutayastadā
tato vijñāya deveśaṃ yathāvacchru tisambhavaiḥ
20.72
mantrai rmaheśvaraṃ devantuṣṭāva sumahodayam
āvayoḥ stutisantuṣṭo liṅge tasminnirañjanaḥ
20.73
divye śabdamayaṃ rūpamāsthāya prahasaṃsthitaḥ
akārastasya mūrddhā tu lalāṭaṃ dīrghamucyate
20.74
ikāro dakṣiṇaṃ netramaukāro vāmalocanam
ukāro dakṣiṇaṃ śrotramṛkāro vāmamucyate
20.75
ṛkārī dakṣiṇaṃ tasya kapolaṃ parameṣṭhinaḥ
vāmaṃ kapolam ḷkārī lṝ lūnāsāpuṭe ubhe
20.76
ekāramoṣṭhamūrddhañca aikārastvadharo vibhoḥ
okāraśca tathaukāro dantapaṃktidvayaṃ kramāt
20.77
amastu tālukaiotasya devadevasya dhīmataḥ
kādipañcākṣarākhyasya pañcahastāni dakṣiṇe
20.78
cādipañcākṣarākhyaṃvaṃ pañcahastāni vāmataḥ
ṭādipañcākṣaraṃ pādamtādipañcākṣaraṃ tathā
20.79
pakāramudarantasya phakāraḥ pārśva ucyate
bakāro vāmapārśva vai bhakāra stanmamasya tat
20.80
makāraṃ hṛdayaṃ śambhormahādevasya yoginaḥ
yakārādi sakārāntā vibhorvai saptadhātavaḥ
20.81
hakāra ātmarūpaṃ vai ṣakāraḥ krodha ucyate
taṃ dṛṣṭvā umayā sārdhaṃ bhagavantaṃ maheśvaram
20.82
praṇamya bhagavān viṣṇuḥ punaścāpaśyadūrdhvataḥ
oṅkāraprabhavaṃ mantraṃ kalāpañcakasaṃyutam
20.83
śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ śubhāṣṭaviṃśadakṣaram
medhākaramabhūdbhūyaḥ sarvadharmārthasādhakam
20.84
gāyatrīprabhavaṃ mantraṃ haritaṃ vaśyakārakam
caturviṃśativarṇākhyaṃ catuṣkalamanuttamam
20.85
atharvamamitaṃ mantraṃ kalāṣṭakasamāyutam
abhicārikamatyarthaṃ trayastriṃśacchubhākṣaram
20.86
yajurvedasamāyuktaṃ pañcatriṃśacchubhākṣaram
kalāṣṭakasamāyuktaṃ suśvetaṃ śāntikaṃ tathā
20.87
trayodaśakalāyuktaṃ bālārkaiḥ saha lohitam
sāmodbhavaṃ jagatyādyaṃ vṛddhisaṃhārakāraṇam
20.88
varṇāḥ ṣaḍadhikā ṣaṣṭirasya mantravarasya tu
pañcamantrāṃstathā labdhvā jajāpa bhagavān hariḥ
20.86-2
atha dṛṣṭvā kalāvarṇamṛgyajuḥsāmarūpiṇam
īśānamogramukuṭaṃ puruṣākhyaṃ purātanam
20.60-2
aghorahṛdayaṃ hṛdyaṃ vāmaguhyaṃ sadāśivam
sadyaḥ pādaṃ mahādevaṃ mahābhogīndrabhūṣaṇam
20.61-2
viśvataḥ pādavadanaṃ viśvato'ttikaraṃ śivam
brahmaṇo'dhipatiṃ sargasthitisaṃhārakāraṇam
20.62-2
tuṣṭāva punariṣṭābhirvāgbhirvaradamīśvaram
20.62-2.p1
ityādi mahāpurāṇe śrīlaiṅge liṅgodbhavo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ || 17
Linked texts (6)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit