Pramāṇa · Search · About · API

Linga 20: atha saptadaśo'dhyāyaḥ

Liṅga 20

Language
Sanskrit

Contents

atha saptadaśo'dhyāyaḥ

20.1

sūta uvāca
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaḥ sahyādīnāṃ samudbhavaḥ
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayedvā dvijottamān

20.2

sa yāti brahmasāyujyaṃ prasādāt parameṣṭhinaḥ
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ liṅgamabhūlliṅge samabhyarcyaḥ sa śaṅkaraḥ

20.3

kiṃ liṅgaṃ kastathā liṅgī sūta ! vaktumihārhasi
romaharṣaṇa uvāca
evaṃ devāśca ṛṣayaḥ praṇipatya pitāmaham

20.4

apṛcchan bhagavalliṅgaṃ kathamāsīditi svayam
liṅge maheśvaro rudraḥ samabhyarcyaḥ kathaṃ tviti

20.5

kiṃ liṅgaṃ vāstathā liṅgī so'pyāha ca pitāmahaḥ
pitāmaha uvāca
pradhānaṃ liṅgamākhyātaṃ liṅgī ca parameśvaraḥ

20.6

rakṣārthamambudhau mahyaṃ viṣṇostvāsīt surottamāḥ !
vaimānike gate sarge janalokaṃ saharṣibhiḥ

20.7

sthitikāle tadā pūrṇe tataḥ pratyāhṛte tathā
caturyugasahasrānte satyalokaṃ gate surāḥ

20.8

vinādhipatyaṃ samatāṃ gate'nte brahmaṇo mama
śuṣke ca sthāvare sarve tvanāvṛṣṭyā ca sarvaśaḥ

20.9

paśavo mānuṣā vṛkṣāḥ piśācāḥ piśitāśanāḥ
gandharvādyāḥ krameṇaiva nirdagdhā bhānubhānubhiḥ

20.10

ekārṇave mahāghore tamobhūte samantataḥ
suṣvāpāmbhasi yogātmā nirmalo nirupaplavaḥ

20.11

sahasraśīrṣā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
sahasrabāhuḥ sarvajñaḥ sarvadevabhavodbhavaḥ

20.12

hiraṇyagarbho rajasā tamasā śaṅkaraḥ svayam
satvena sarvvago viṣṇuḥ sarvātmatve maheśvaraḥ

20.13

kālātmā kālanābhastu śuklaḥ kṛṣṇastu nirguṇaḥ
nārāyaṇo mahābāhuḥ sarvātmā madasanmayaḥ

20.14

tathābhūtamahaṃ dṛṣṭvā śayānaṃ paṅkajekṣaṇam
māyayā mohitastasya tamavocamamarṣitaḥ

20.15

kastvaṃ vadeti hastena samutthāpya sanātanam
tadā hastaprahāreṇa tīvreṇa saddaḍhe na tu

20.16

prabuddho'thauśayanāt samāsīnaḥ kṣaṇaṃ vaśī
dadarśa nidrāviklinnanaurajāmalalocanaḥ

20.17

māmagre saṃsthitaṃ bhāsādhyāsito bhagavān hariḥ
āha cotthāya bhagavān hasanmāṃ madhuraṃ sakṛt

20.18

svāgataṃ svāgataṃ vatsa ! pitāmaha mahādyute !
tasya tadvacanaṃ śrutvā smitapūrvaṃ surarṣabhāḥ

20.19

rajasā viddhavairaśca tamavocaṃ janārdanam
bhāṣase vatsa vatseti sargasaṃhārakāraṇam

20.20

māmihāntaḥsmitaṃ kṛtvā guruḥ śiṣyamivānagha !
karttāraṃ jagatāṃ sākṣāt prakṛteśca pravarttakam

20.21

sanātanamajaṃ viṣṇuṃ viriñci viśvasambhavam
viśvātmānaṃ vidhātāraṃ dhātāraṃ paṅkajekṣaṇam

20.22

kimarthaṃ bhāṣase mohād vaktumarhasi satvaram
so'pi māmāha jagatāṃ karttāhamiti lokaya

20.23

bhartā hartā bhavānaṅgādavatīrṇo mamāvyayāt
vismṛto'si jagannāthaṃ nārāyaṇamanāmayam

20.24

puruṣa paramātmānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam
viṣṇumacyutamīśānaṃ viśvasya prabhavodbhavam

20.25

tavāparādho nāstyatra mama māyākṛtaṃ tvidam
śṛṇu satyañcaturvaktra ! sarvadeveśvaro hyaham

20.26

kartā netā ca hartā ca na mayāsti samo vibhuḥ
ahameva paraṃ brahma paraṃ tatvaṃ pitāmaha !

20.27

ahameva paraṃ jyotiḥ paramātmā tvahaṃ vibhuḥ
yadyadṛṣṭaṃ śrutaṃ sarvaṃ jagatyasmiṃścarācaram

20.28

tattadviddhi caturvaktra ! sarvaṃ manmayamityatha
mayā sṛṣṭaṃ purā vyaktaṃ caturviṃśatikaṃ svayam

20.29

nityāntā hyaṇavo baddhāḥ sṛṣṭāḥ krodhāṅgavādayaḥ
prasādāddhi bhavānaṇḍānyanekānoha līlayā

20.30

sṛṣṭā buddhirmayā tasyām ahaṅkārastridhā tataḥ
tanmātrā pañcakaṃ tasmānmanaḥ ṣaṣṭhendriyāṇi ca

20.31

ākāśādīni bhūtāni bhautikāni ca līlayā
ityuktavati tasmiṃśca mayi cāpi vacastathā

20.32

āvayoścābhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam
pralayārṇavamadhye tu rajasā baddhavairayoḥ

20.33

etasminnantare liṅgamabhavaccāvayoḥ puraḥ
vivādaśamamārthaṃ hi prabodhārthañca bhāsvaram

20.34

jvālāṃ mālāsahasrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam
kṣayavṛddhivinirmuktamādimadhyāntavarjitam

20.35

anaupamyamanirdeśyamavyaktaṃ viśvasambhavam
tasya jvālāsahasreṇa mohito bhagavān hariḥ

20.36

mohitaṃ prāha māmadya parokṣāvo'gnisambhavam
adho gamiṣyāmyanalamtambhasyānupamasya ca

20.37

bhavānūrdhvaṃ prayatnena gantumarhasi satvaram
evaṃ vyāhṛtya viśvātmā svarūpamakarottadā

20.38

vārāhamahamapyāśu haṃsatvaṃ prāptavān surāḥ !
tadāprabhṛti māmāhurhaṃsaṃ haṃso virāḍiti

20.39

haṃsa haṃseti yo brūyānmāṃ haṃsaḥ sa bhaviṣyati
sūryeto hyanalākṣaśca vikhataḥ pakṣasaṃyutaḥ

20.40

mano'nilajavo bhūtvā gato'haṃ coditaḥ surāḥ !
nārāyaṇo'pi viśvātmā nīlāñjanacayopamam

20.41

daśayojanavistīrṇaṃ śatayojanamāyatam
meruparvatavarṣāṅgaṃ gauratīkṣṇāgradaṃṣṭriṇam

20.42

kālādityasamābhāsaṃ dīrghaghoṇaṃ mahāsvanam
hrasvapādaṃ vicitrāṅgaṃ jaitraṃ dṛḍhamanaupamam

20.43

vārāhamasitaṃ rūpamāsthāya gatavānadhaḥ
evaṃ varṣasahasrantu tvaran viṣṇuradhogataḥ

20.44

nāpaśyadalpamapyasya mūlaṃ liṅgasya sūkaraḥ
tāvatkālaṃ gatohyūrdhva mahampyarisūdanaḥ

20.45

matvaraṃ sarvayatnena tasyāṃ taṃ jñātumicchayā
yānto hyadṛṣṭvā tasyāntamahaṅkārādadhogataḥ

20.46

tathaiva bhagavān viṣṇuḥ śāntaḥ sambhrāntalocanaḥ
sarvvadevabhavastūrṇaṃmutthitaḥ sa mahāvapuḥ

20.47

samāgato mayā sārddhaṃ praṇipatya mahāmanāḥ
māyayā mohitaḥ śambhostasthau saṃvignamānasaḥ

20.48

pṛṣṭhataḥ pārśvataścaiva cāgrataḥ parameśvaram
praṇipatya mayā sārddhaṃ sasmāra kimidaṃ tviti

20.48-2

tadā samabhavattatra nādo vai śabdalakṣaṇaḥ
omomiti suraśreṣṭhāḥ ! suvyaktaḥ plutalakṣaṇaḥ

20.50

kimidaṃ tviti mañcintya mayā tiṣṭhanmahāsvanam
liṅgasya dakṣiṇe bhāge tadāpaśyat sanātanam

20.51

ādyaṃ varṇamakārantu ukārañcottare tataḥ
makāraṃ madhyataścaiva nādāntaṃ tasya comiti

20.52

sūryyamaṇḍalavad dṛṣṭvā varṇamādyantu dakṣiṇe
uttare pāvakaprakhyamukāraṃ puruṣarṣabhaḥ

20.53

śītāṃśumaṇḍalaprakhyaṃ makāraṃ madhyamaṃ tathā
tasyopari tadāpaśyacchuddhasphaṭikavat prabhum

20.54

turīyātītamamṛtaṃ niṣkalaṃ nirupaplavam
nirdvandvaṃ kevalaṃ śūnyaṃ bāhyābhyantaravarjjitam

20.55

savāhyābhyantarañcaiva sabāhyābhyantarasthitam
ādimadhyāntarahitamānandasyāpi kāraṇam

20.56

mātrāstisrastvardhamātraṃ nādākhyaṃ brahmasaṃjñitam
ṛgyajuḥsāmavedā vai mātrārūpeṇa mādhavaḥ

20.57

vedaśabdaibhya evemaṃ viśvātmānamacintayat
tadābhavadṛṣirveda ṛṣeḥ sāratamaṃ śubham

20.58

tenaiva ṛṣiṇā viṣṇurjñātavān parameśvaram
deva uvāca
cintayā rahito rudro vāco yanmanasā saha

20.56-2

aprāpya taṃ nivarttante vācastvekākṣareṇa saḥ
ekākṣareṇa tadvācyamṛtaṃ paramakāraṇam

20.60

satyamānandamamṛtaṃ paraṃ brahma parātparam
ekākṣarādakārākhyo bhagavān kanakāṇḍajaḥ

20.61

ekākṣarādukārākhyo hariḥ paramakāraṇam
ekākṣarānmakārākhyo bhagavānnīlalohitaḥ

20.62

sargakarttā tvakārākhyo hyukārākhyastu mohakaḥ
makārākhyastayornityamanugrahakaro'bhavat

20.63

makārākhyo vibhurbījī hyakārī bījamucyate
ukārākhyo haryoniḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ

20.64

bījī ca bījaṃ tayornirnādākhyaśca maheśvaraḥ
bījī vibhajya cātmānaṃ svecchayā tu vyavasthitaḥ

20.65

asya liṅgādabhūdbojamakāro bījinaḥ prabhoḥ
ukārayonau nikṣiptamavardhata samantataḥ

20.66

sauvarṇamabhavaccāṇḍamāveṣṭyādyamṛtadakṣaram
anekābdaṃ tathā cāpsu divyamaṇḍaṃ vyavasthitam

20.67

tato varṣasahasrānte dvidhākṛtamajodbhavam
aṇḍamapsu sthitaṃ sākṣādādyākhyeneśvareṇa tu

20.68

tasyāṇḍasya śubhaṃ haimaṃ kapālamūrdhvaṃ saṃsthitam
jajñe yad dyaustadaparaṃ pṛthivī pañcalakṣaṇā

20.66-2

tasmādaṇḍādbhavo jajñe tvakārākhyaścaturmukhaḥ
sa sraṣṭā sarvvalokānāṃ sa eva trividhaḥ prabhuḥ

20.70

evamomomiti proktamityāhūyajuṣāṃ varāḥ
yajuṣāṃ vacanaṃ śrutvā ṛcaḥ sāmāni sādaram

20.71

evameva hare ! brahmannityāhuḥ śrutayastadā
tato vijñāya deveśaṃ yathāvacchru tisambhavaiḥ

20.72

mantrai rmaheśvaraṃ devantuṣṭāva sumahodayam
āvayoḥ stutisantuṣṭo liṅge tasminnirañjanaḥ

20.73

divye śabdamayaṃ rūpamāsthāya prahasaṃsthitaḥ
akārastasya mūrddhā tu lalāṭaṃ dīrghamucyate

20.74

ikāro dakṣiṇaṃ netramaukāro vāmalocanam
ukāro dakṣiṇaṃ śrotramṛkāro vāmamucyate

20.75

ṛkārī dakṣiṇaṃ tasya kapolaṃ parameṣṭhinaḥ
vāmaṃ kapolam ḷkārī lṝ lūnāsāpuṭe ubhe

20.76

ekāramoṣṭhamūrddhañca aikārastvadharo vibhoḥ
okāraśca tathaukāro dantapaṃktidvayaṃ kramāt

20.77

amastu tālukaiotasya devadevasya dhīmataḥ
kādipañcākṣarākhyasya pañcahastāni dakṣiṇe

20.78

cādipañcākṣarākhyaṃvaṃ pañcahastāni vāmataḥ
ṭādipañcākṣaraṃ pādamtādipañcākṣaraṃ tathā

20.79

pakāramudarantasya phakāraḥ pārśva ucyate
bakāro vāmapārśva vai bhakāra stanmamasya tat

20.80

makāraṃ hṛdayaṃ śambhormahādevasya yoginaḥ
yakārādi sakārāntā vibhorvai saptadhātavaḥ

20.81

hakāra ātmarūpaṃ vai ṣakāraḥ krodha ucyate
taṃ dṛṣṭvā umayā sārdhaṃ bhagavantaṃ maheśvaram

20.82

praṇamya bhagavān viṣṇuḥ punaścāpaśyadūrdhvataḥ
oṅkāraprabhavaṃ mantraṃ kalāpañcakasaṃyutam

20.83

śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ śubhāṣṭaviṃśadakṣaram
medhākaramabhūdbhūyaḥ sarvadharmārthasādhakam

20.84

gāyatrīprabhavaṃ mantraṃ haritaṃ vaśyakārakam
caturviṃśativarṇākhyaṃ catuṣkalamanuttamam

20.85

atharvamamitaṃ mantraṃ kalāṣṭakasamāyutam
abhicārikamatyarthaṃ trayastriṃśacchubhākṣaram

20.86

yajurvedasamāyuktaṃ pañcatriṃśacchubhākṣaram
kalāṣṭakasamāyuktaṃ suśvetaṃ śāntikaṃ tathā

20.87

trayodaśakalāyuktaṃ bālārkaiḥ saha lohitam
sāmodbhavaṃ jagatyādyaṃ vṛddhisaṃhārakāraṇam

20.88

varṇāḥ ṣaḍadhikā ṣaṣṭirasya mantravarasya tu
pañcamantrāṃstathā labdhvā jajāpa bhagavān hariḥ

20.86-2

atha dṛṣṭvā kalāvarṇamṛgyajuḥsāmarūpiṇam
īśānamogramukuṭaṃ puruṣākhyaṃ purātanam

20.60-2

aghorahṛdayaṃ hṛdyaṃ vāmaguhyaṃ sadāśivam
sadyaḥ pādaṃ mahādevaṃ mahābhogīndrabhūṣaṇam

20.61-2

viśvataḥ pādavadanaṃ viśvato'ttikaraṃ śivam
brahmaṇo'dhipatiṃ sargasthitisaṃhārakāraṇam

20.62-2

tuṣṭāva punariṣṭābhirvāgbhirvaradamīśvaram

20.62-2.p1

ityādi mahāpurāṇe śrīlaiṅge liṅgodbhavo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ || 17

Linked texts (6)