Linga 24: atha viṃśo'dhyāyaḥ
Liṅga 24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 24.97 — 1 part
atha viṃśo'dhyāyaḥ
24.1
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ pādme purā kalpe brahmā padmodbhavo'bhavat
bhavañca dṛṣṭavāṃstena brahmaṇā puruṣottamaḥ
24.2
etat sarvaṃ viśeṣeṇa sāmprataṃ vaktumarhasi
sūta uvāca
āsīdekārṇavaṃ ghoramavibhāgaṃ tamomayam
24.3
madhye caikārṇave tasmin śaṅkhacakragadādharaḥ
jīmūtābho'mbujākṣaśca kirīṭī śrīpatirhariḥ
24.4
nārāyaṇo'sṛjaddhīdhausarvātmā puruṣottamaḥ
aṣṭabāhurmahāvaktā lokānāṃ yonirucyate
24.5
kimapyacintyaṃ yogātmā yogamāsthāya yogavit
phaṇāsahasrakalitaṃ tamapratimavarcasam
24.6
mahābhogapaterbhāgaṃ sādhvāstīryya mahocchrayam
tasmin mahati paryyaṅke śete caikārṇave prabhuḥ
24.7
evaṃ tatra śayānena viṣṇunā prabhaviṣṇunā
ātmārāmeṇa krīr̤ārthaṃ lolayā kliṣṭakarmaṇā
24.8
śatayojanavistīrṇaṃ taruṇādityasannibham
vajradaṇḍaṃ mahotsedhaṃ nābhyāṃ sṛṣṭantu puṣkaram
24.6-2
tasyaivaṃ krīr̤amānasya samīpaṃ devamor̤huṣaḥ
hemagarbhāṇḍajo brahmā rukmavarṇo hyatīndriyaḥ
24.10
caturvvaktro viśālākṣaḥ samāgamya yadṛcchayā
śriyā yuktena divyena suśubhena sugandhinā
24.11
krīr̤amānañca padmena dṛṣṭvā brahmā śubhekṣaṇam
savismayamathāgamya saumyasampannayā girā
24.12
provāca ko bhavān śete hyāśrito madhyasambhasām
atha tasyācyutaḥ śrutvā brahmaṇastu śubhaṃ vacaḥ
24.13
udatiṣṭhata paryyaṅkādvismayotphullalocanaḥ
pratyuvācottarañcaiva kalpe kalpe pratiśrayaḥ
24.14
karttavyañca kṛtañcaiva kriyate yacca kiñcana
dyaurantarikṣaṃ bhūścaiva paraṃ padamahaṃ bhuvaḥ
24.15
tameva muktā bhagavān viṣṇuḥ punarathābravīt
kastvaṃ khalu samāyātaḥ samīpaṃ bhagavān kutaḥ
24.16
kka vā bhūyaśca gantavyaṃ kaśca vā te pratiśrayaḥ
ko bhavān viśvamūrttirve karttavyaṃ kiñca te mayā
24.17
evaṃ bruvantaṃ vaikuṇṭhaṃ pratyuvāca pitāmahaḥ
māyayā mohitaḥ śambhoravijñāya janārdanam
24.18
māyayā mohitaṃ devamavijñātaṃ mahātmanaḥ
yathā bhavāṃstathaivāhamādikarttā prajāpatiḥ
24.16-2
savismayaṃ vacaḥ śrutvā brahmaṇo lokatantriṇaḥ
anujñātaśca te nātha ! vaikuṇṭho viśvasambhavaḥ
24.21
kautūhalānmahāyaugī praviṣṭo brahmaṇo mukham
imānaṣṭādaśaddīpān sasamudrān saparvatān |) 20
praviśya sumahātejāścāturvvarṇya samākulān
brahmaṇastambhaparyyantasaptalokān sanātanān
24.22
brahmaṇastūdara dṛṣṭvā sarvvān viṣṇurmahābhujaḥ
aho'sya tapaso vīryyamityuktā ca punaḥ punaḥ
24.23
aṭitvā vividhān lokān viṣṇurnānāvidhāśrayān
tato varṣasahasrānte nāntaṃ hi dṛṣṭaye yadā
24.24
tadāsya vaktrānniṣkramya pannagendraniketanaḥ
nārāyaṇo jagaddhātā pitāmahamathābravīt
24.25
bhagavānādirantaśca madhyaṃ kālo diśā nabhaḥ
nāhamantaṃ prapaśyāmi udarasya tavānaghaḥ
24.26
evamuktānravīd bhūyaḥ pitāmahamidaṃ hariḥ
bhagavānivamevāhaṃ śāśvataṃ hi mamodaram
24.27
praviśya lokān paśyaitānanaupamyān surottama !
tataḥ prahlādinīṃ vāṇīṃ śrutvā tasyābhinandya ca
24.28
śropaterudaraṃ bhūyaḥ praviveśa pitāmahaḥ
tāneva lokān garbhasthānapaśyat satyavikramaḥ
24.29
paryyaṭitvā tu devasya dṛṣṭvo'ntaṃ na vai hareḥ
jñātvā gatiṃ tasya pitāmahasya
dvārāṇi sarvāṇi pidhāya viṣṇuḥ
vibhurmanaḥ karttuṃmiyeṣa cāśu
sukhaṃ prasupto'hamiti pracintya
24.30
tato dvārāṇi sarvāṇi pihitāni samīkṣya vai
sūkṣmaṃ kṛtvātmano rūpaṃ nābhyāṃ dvāramavindata
24.31
padmasūtrānusāreṇa anvapaśyat pitāmahaḥ
ujjahārātmano rūpaṃ puṣkarāccaturānanaḥ
24.32
virarājāravindasthaḥ padmagarbhasamadyutiḥ
brahmā svayambhūbhagavān jagadyoniḥ pitāmahaḥ
24.33
etasminnantare tābhyāmekaikasya tu kṛtsnaśaḥ
varttamāne tu saṅgharṣe madhye tasyārṇavasya tu
24.34
kuto'pyaparimeyātmā bhūtānāṃ prabhurīśvaraḥ
śūlapāṇirmahādevo hemavorāmbaracchadaḥ
24.35
agacchadyatra so'nanto nāgabhogapatirhariḥ
śīghraṃ vikramadastasya paṅgagrāmākrāntapor̤itāḥ
24.36
udgatāstūrṇamākāśe pṛthulāstoyavindavaḥ
atyuṣṇaścātiśītaśca vāyustatra vavau punaḥ
24.37
taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ brahmā viṣṇumabhāṣata
avindavaśca śītoṣṇāḥ kampayantyambujaṃ bhṛśam
24.38
etanme saṃśayaṃ brūhi kiṃ vā tvattvaccikīrṣasi
etadevaṃvidhaṃ vākyaṃ pitāmahamukhodgatam
24.36-2
śrutvāpratimakarmā hi bhagavānasurāntakṛt
kiṃ nu khalvata menābhyāṃ bhūtamanyat kṛtālayam
24.40
vadati priyamatyarthaṃ manyuścāsya mayā kṛtaḥ
ityevaṃ manasā dhyātvā pratyuvācedamuttaram
24.41
kimatra bhagavānadya puṣkare jātasambhramaḥ
kiṃ mayā ca kṛtaṃ deva ! yanmāṃ priyamanuttamam
24.42
bhāṣase puruṣaśreṣṭha ! kimarthaṃ brūhi tatvataḥ
evaṃ bruvāṇaṃ deveśaṃ lokayātrānugantataḥ
24.43
pratyuvācāmbu jābhākṣaṃ brahmā vedanidhiḥ prabhuḥ
yo'sau tavodaraṃ pūrvaṃ praviṣṭo'haṃ tvadicchayā
24.44
yathā mamodare lokāḥ sarve dṛṣṭāstvayā prabho !
tathaiva dṛṣṭāḥ kārtsnyena mayā lokāstavodare
24.45
tato varṣasahasrāttu upāvṛttasya me'nagha !
tvayā matsarabhāvena māṃ vaśīkarttumicchatā
24.46
āśu dvārāṇi sarvāṇi pihitāni samantataḥ
tato mayā mahābhāga ! sañcintya svena tejasā
24.47
labdho nābhipradeśena padmasūtrādvinirgamaḥ
mābhūtte manaso'lpo'pi vyāghāto'yaṃ kathañcana
24.48
ityeṣānugatirviṣṇo ! kāryāṇāmaupasarpiṇī
yanmayānantaraṃ kāryyaṃ brūhi kiṃ karavāṇyaham
24.49
tataḥ paramameyātmā hiraṇyakaśipo ripuḥ
anavadyāṃ priyāmiṣṭāṃ śivāṃ vāṇīṃ pitāmahāt
24.50
śrutvā vigatamātsaryyaṃ vākyamasmai dadau hariḥ
na hyevamīdṛśaṃ kāryyaṃ mayādhyavasitantava
24.51
tvāmbodhayitukāmena krīr̤āpūrvaṃ yadṛcchayā
āśu dvārāṇi sarvāṇi ghaṭitāni mayātmanaḥ
24.52
na te'nyathāvagantavyaṃ mānyaḥ pūjyaśca me bhavān
sarvvaṃ marṣaya kalyāṇa ! yanmayāpakṛtaṃ tava
24.53
asmān mayodhdhramānastvaṃ padmādavatara prabho !
nāhambhavantaṃ śaknomi soḍhuṃ tejomayaṃ gurum
24.54
sahovāca varaṃ brūhi padmādavatara prabho !
putro bhava mamārighna ! mudaṃ prāpsyasi śobhanām
24.55
sadbhāvavacanaṃ brūhi padmādavatara prabho !
matvañca no mahāyogī tvamauddhāḥ praṇavātmakaḥ
24.56
adyaprabhṛti sarvveśaḥ skhe toṣṇoṣavibhūṣitaḥ
padmayoniriti hyevaṃ khyāto nāmnā bhaviṣyasi
24.57
putro me tvaṃ bhava brahman ! saptalokādhipaḥ prabho !
tataḥ sa bhagavān devo varaṃ datvā kirīṭine
24.58
evaṃ bhavatu cetyuktvā prītātmā gatamatsaraḥ
pratyāsannamathātmāntaṃ bālārkaṃābhaṃ mahānanam
24.56-2
bhavamatyadbhutaṃ dṛṣṭvā nārāyaṇamathābravīt
aprameyo mahāvaktro daṃṣṭrī dhvastaśiroruhaḥ
24.60
daśabāhustriśūlāṅgo nayanairvikhataḥ sthitaḥ
lokaprabhuḥ svayaṃ sākṣāddiśato muñcamekhalau
24.61
meghaugheneva mahatā nardamāno'tibhairavam
kaḥ khalveṣa pumān viṣṇo ! tejorāśirmahādyutiḥ
24.62
vyāpya sarvvadiśo dyāñca ita evābhivarttate
tenaiva mukto bhagavān viṣṇurbrahmāṇamabravīt
24.63
padbhyāṃ talanipātena yasya vikramato'rṇave
vegena mahatākāgre'pyutthitāśca jalāśayāḥ
24.64
sthūlāṅgirvikhatò'tyarthaṃ sicyase padmasaṃbhava !
ghrāṇajena ca vātena kampyamānaṃ tvayā saha
24.65
dodhūyate mahāpadmaṃ svacchandaṃ mama nābhijam
samāgato bhavānīśo hyanādisyāntakṛt prabhuḥ
24.66
bhavānahañca stotreṇa upatiṣṭhāva godhvajam
tataḥ kruddho'mbujābhākṣaṃ brahmā provāca keśavam
24.67
bhavānna nūnamātmānaṃ vetti lokaprabhuṃ vibhum
brahmāṇaṃ lokakarttāraṃ māṃ na vetsi sanātanam
24.68
ko hyasau śaṅkaro nāma āvayorvyatiricyate
tasya tat krodhajaṃ vākyaṃ śrutvā harirabhāṣata
24.66-2
māmaivaṃ vada kalyāṇa ! parivādaṃ mahātmanaḥ
mahāyogiśvaro dharmo durādharṣo varapradaḥ
24.70
heturasyātha jagataḥ purāṇapuruṣo'vyayaḥ
bījī khalveṣa bījānāṃ jyotirekaḥ prakāśate
24.71
bālakrīr̤anakairdevaḥ krīr̤ate śaṅkaraḥ svayam
pradhānamavyayo yoniravyaktaṃ prakṛtistamaḥ
24.72
mama caitāni nāmāni nityaṃ prasavadharmiṇaḥ
yaḥ kaḥ sa iti duḥkhārttairdṛśyate yatibhiḥ śivaḥ
24.73
eṣa bījī bhavān bījamahaṃ yoniḥ sanātanaḥ
sa evamukto viśvātmā brahmā viṣṇumapṛcchata
24.74
bhavān yonirahaṃ bījaṃ kathaṃ bījī maheśvaraḥ
etanme sūkṣmamavyaktaṃ saṃśayaṃ chettumarhasi
24.75
jñātvā ca vividhotpattiṃ brahmaṇo lokatantriṇaḥ
imaṃ paramasādṛśyaṃ praśnamabhyavadaddhariḥ
24.76
asmānmahattaraṃ bhūtaṃ guhyamanyanna vidyate
mahataḥ paramaṃ dhāma śivamadhyātmināṃ padam
24.77
dvividhañcaivamātmānaṃ pravibhajya vyavasthitaḥ
niṣkalastatra yo vyaktaḥ sakalaśca maheśvaraḥ
24.78
asya māyāvidhijñasya agamyagahanasya ca
purā liṅgodbhavaṃ bījaṃ prathamaṃ tvādisargikam
24.76-2
mama yonau samāyuktaṃ tadbījaṃ kālaparyayāt
hiraṇmayamakṛpāre yonyāmaṇḍamajāyata
24.80
śatāni daśavarṣāṇāmaṇḍamapsu pratiṣṭhitam
ante varṣasahasrasya vāyunā tad dvidhā kṛtam
24.81
kapālamekaṃ dyauryañca kapālamaparaṃ kṣitiḥ
ulbantasya mahotsedho yo'sau kanakaparvataḥ
24.82
tataśca pratisaṃkhyātā devadevo varaḥ prabhuḥ
hiraṇyagarbho bhagavāṃstvamabhiyañce caturmukhaḥ
24.83
ātārākendukṣatraṃ śūnyaṃ lokamavekṣya ca
ko'hamityapi ca dhyāte kumārāste'bhavaṃstadā
24.84
priyadarśanāstu yatayo yatīnāṃ pūrvajāstava
bhūyo varṣasahasrānte tata evātmajāstvava
24.85
bhuvanānanasaṅkāśāḥ padmapatrāyatekṣaṇāḥ
śrīmān sanatkumāraśca ṛbhuścaivordhva retasau
24.86
sanakaḥ sanātanaścaiva tathaiva ca sanandanaḥ
utpannāḥ samakālante buddhyātīndriyadarśanāḥ
24.87
utpannāḥ pratibhātmāno jagatāṃ sthitihetavaḥ
nārapsyante ca karmāṇi tāpatrayavivarjitāḥ
24.88
alpasaukhyaṃ bahukleśaṃ jarāśokasamanvitam
jovanaṃ maraṇañcaiva sambhavaśca punaḥ punaḥ
24.86-2
alpabhūtaṃ sukhaṃ svarge duḥkhāni narake tathā
viditvā cāgamaṃ sarvamavaśyaṃ bhavitavyatām
24.90
ṛbhuṃ sanatkumārañca dṛṣṭvā tava vaśe sthitau
tyaktvā trīna guṇān hitvā cātmajāḥ sanakādayaḥ
24.91
vaiyarthena tu jñānena pravṛttāste mahaujasaḥ
tatasteṣu pravṛtteṣu sanakādiṣu vai triṣu
24.92
bhaviṣyasi vimūḍhastvaṃ māyayā śaṅkarasya tu
evaṃ kalpe tu vai vṛtte saṃjñā naśyati te'nagha !
24.93
kalpe śeṣāni bhūtāni sūkṣmāṇi pārthivāni ca
sarveṣāṃ hyaiśvarī māyā jāgratiḥ samudāhṛtā
24.84-2
yaścaiṣa parvato merurdevaloko hyudāhṛtaḥ
tasya cedaṃ hi māhātmyaṃ viddhi devavarasya ha
24.95
jñātvā ceśvarasadbhāvaṃ jñātvā māmambujekṣaṇam
mahādevaṃ mahābhūtaṃ bhūtānāṃ varadaṃ prabhum
24.96
praṇavenātha sāmnā tu namaskṛtya jagadgurum
tvācca māñcaiva saṃkruddho nikhāsāvidamaiṅkhasam
24.97
evaṃ jñātvā mahāyogamabhyuttiṣṭhamahābalam
ahaṃ tvāmagrataḥ kṛtvā stoṣyānyanalasaprabham
24.97.p1
iti śrīlaiṅge brahmaprabodhanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ || 20
Linked texts (9)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Lalitāsahasranāmastotra — Śambhu, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit
- Brāhmī Saṃhitā — Sanskrit
- Brahmisamhita (gurumandalseries1962) — Sanskrit
- Laukikanyāyaratnākara — Raghunātha Varman, Sanskrit