Linga 33: atha ūnatriṃśo'dhyāyaḥ
Liṅga 33
- Language
- Sanskrit
atha ūnatriṃśo'dhyāyaḥ
33.1
sanatkumāra uvāca
idānīṃ śrotumicchāmi purā dāruvane vibho !
pravṛttaṃ tadvanasthānāṃ tapasā bhāvitātmanām
33.2
kathaṃ dāruvanaṃ prāpto bhagavānnīlalohitaḥ
vikṛtaṃ rūpamāsthāya corddharetā digambaraḥ
33.3
kiṃ pravṛttaṃ vane tasmin rudrasya paramātmanaḥ
vaktumarhasi tatvena devadevasya ceṣṭitam
33.4
sūta uvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā śrutisāravidāṃ varaḥ
śīlādasunurbhagavān prāha kiñcidbhavaṃ hasan
33.5
śailādiruvāca
munayo dārugahane tapastepuḥ sudāruṇam
tuṣṭyarthaṃ devadevasya sadāratanayāgnayaḥ
33.6
tuṣṭo rudro jagannāthaści kitānau vṛṣadhvajaḥ
dhūrjaṭiḥ parameśāno bhagavānnīlalohitaḥ
33.8
pravṛttīlakṣaṇaṃ prāptaṃ jñātuṃ dāruvanaukasām
nivṛttilakṣaṇajñānapratiṣṭhārthañca śaṅkaraḥ
devadāruvanasthānāṃ pravṛttijñānacetasām
33.6-2
vikṛtaṃ rūpamāsthāya digvāsā viṣamekṣaṇaḥ
mugdho vihastaḥ kṛṣṇāṅgo divyaṃ dāruvanaṃ yayau
33.10
mandasmitañca bhagavān strīṇāṃ manasijodbhavam
bhrū vilāsañca gānañca cakārātīva sundaraḥ
33.11
sampraikṣya nārīvṛndaṃ vai muhurmuhuranaṅgahā
anaṅgavṛddhimakarodatīva madhurākṛtiḥ
33.12
vane taṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā vikṛtaṃ nīlalohitam
striyaḥ pativratāścāpi tamevānvayurādarāt
33.13
vanoṭajadvāragatāśca nāryo
visrastavastrābharaṇā viceṣṭāḥ
labdhvā smitaṃ tasya mukhāravindāt
drumālayasthāstamathānvayustāḥ
33.14
dṛṣṭvā kāścidbhavaṃ nāryo madaghūrṇitalocanāḥ
vilāsavāhyāstāścāpi bhrū vilāsaṃ pracakrire
33.15
atha dṛṣṭvāparā nāryyaḥ kiñcit prahasitānanāḥ
kiñcidvisrastavasanāḥ srastakāñcīguṇā jaguḥ
33.16
kāścittadā taṃ vipine tu dṛṣṭvā
viprāṅganāḥ srastanavāṃśukaṃ vā
svān svān vicitrān valayān pravidhya
madānvitā bandhujanāṃśca jagmuḥ
33.17
kāścittadā taṃ na viśeṣya dṛṣṭvā
śākhā vicitrān viṭapān prasiddhān
madānvitā babhra junāṃstathānyāḥ
33.18
kāścijjagustaṃ nanṛturnipetuśca dharātale
niṣedurgajavaccānyā provāca dvijapuṅgavāḥ !
33.18-2
anyonyaṃ sasmitaṃ prekṣya cāliliṅguḥ samantataḥ
nirudhya mārgaṃ rudrasya naipuṇāni pracakrire
33.20
ko bhavāniti cāhustam āsyatāmiti cāparāḥ
kuta tyatha prasīdeti jajalpuḥ prītamānasāḥ
33.21
viparītāni peturvai visrastāṃśu kamūrdhajāḥ
pativratāḥ patīnāntu sannidhau bhavamāyayā
33.22
dṛṣṭvā śrutvā bhavastāsāṃ ceṣṭā vākyāni cāvyayaḥ
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi noktavān parameśvaraḥ
33.23
dṛṣṭvā nārīkulaṃ viprāstathābhūtañca śaṅkaram
atīva paruṣaṃ vākyaṃ jajalpa ste munīśvarāḥ
33.24
tapāṃsi teṣāṃ sarveṣāṃ pratyahantāstu śaṅkare
yathādityaprakāśena tārakā nabhasi sthitāḥ
33.25
śrūyate ṛṣiśāpena brahmaṇastu mahātmanaḥ
samudraśreyasāṃ yoniryajño vai nāśamāptavān
33.26
bhṛgorapi ca śāpena viṣṇuḥ paramavīryyavān
prādurbhāvān daśa prāpto duḥkhitaśca sadā kṣataḥ
33.27
indrasyāpi ca dharmajña ! chinnaṃ sahasrakaṃ purā
ṛṣiṇā gautamenorvyāṃ kruddhena vinipātitam
33.29
garbhavāso vasūnāñca śāpena vihitastathā
cīrodaśca samudro'sau nivāsaḥ sarvadā hareḥ
dvitīyaścāmṛtādhāro hyapeyo brāhmaṇaiḥ kṛtaḥ
33.30
avimukte śvaraṃ prāpya vārāṇasyāṃ janārdanaḥ
kṣīreṇa cābhiṣiñceśaṃ devadevaṃ triyambakam
33.31
śraddhayā parayā yukto dehāṅge ṣāmṛtena vai
niṣiñce na kharaṃ deva; cīreṇa madhusūdanaḥ
33.32
secayitvātha bhagavān brahmaṇā munibhiḥ samam
kṣīrodaṃ pūrvavaccakre nivāsaṃ cātmanaḥ prabhuḥ
33.33
dharmaścaiva tathā grastau māṇḍavye na mahātmanā
kṛṣṇaścaiva kṛṣeṇa durvāsārthaṃrmahātmabhiḥ
33.34
rāghavaḥ sānujaścāpi durvāsena mahātmanā
auvatsasya muneḥ pādapatanāttasya dhīmataḥ
33.35
ete cānye ca bahavo viprāṇāṃ vaśamāgatāḥ
varjayitvā virūpākṣaṃ devadevamumāpatim
33.36
evaṃ hi mohitāstena nāvabudhyanta śaṅkaram
atyugravacanaṃ proktvogro'pyantaradhīyata
33.37
te'pi dāruvanāttasmāt prātaḥ saṃvignamānasāḥ
pitāmahaṃ mahātmānam āsīnaṃ paramāsane
33.38
gatvā vijñāpayāmāsuḥ pravṛttamakhilaṃ vibhoḥ
śubhe dāruvane tasmin munayaḥ kṣīṣṇacetasaḥ
33.39
so'pi sañcintya manasā kṣaṇādeva pitāmahaḥ
teṣāṃ pravṛttamakhilaṃ puṇye dāruvane purā
33.41
utthāya prāñjalirbhū tvā praṇipatya bhavāya ca
ādhag yuṣmān prāptanidhanān mahānidhimanuttamam
vṛthā kṛtaṃ yato viprā ! yuṣmābhirbhāgyavarjitaiḥ
33.42
yastu dāruvane tasmin liṅgī dṛṣṭo'pyaliṅgibhiḥ
yuṣmābhirvikṛtākāraḥ sa eva parameśvaraḥ
33.43
gṛhasthaiśca na nindyāstu sadā hyatithayo dvijāḥ !
virūpāśca surūpāśca malināścāpyapaṇḍitāḥ
33.44
sudarśanena muninā kālamṛtyurapi svayam
purā bhūmau dvijāyreṇa jito hyatithipūjayā
33.45
anyathā nāsti santartu gṛhasthaiśca dvijottamaiḥ
tyaktā cātithipūjāṃ tāmātmano bhuvi śodhanam
33.46
gṛhastho'pi purā jetu sudarśana iti śrutaḥ
pratijñāmakarojjāyāṃ bhāryyāmāha pativratām
33.47
suvrate ! subhru ! subhage ! śṛṇu sarvaṃ prayatnataḥ
tvayā vai nāvamantavyā gṛhe hyatithayaḥ sadā
33.48
.sarva eva svayaṃ sākṣādatithiyait pinākadhṛk
tasmādatithaye datvā ātmānamapi pūjaya
33.56
evamuktā'tha santaptā vivaśā sā pativratā
patimāha rudantī ca kimuktaṃ bhavatā prabho !
33.50
tasyāstadvacanaṃ śrutvā punaḥ prāha sudarśanaḥ
deyaṃ sarvaṃ śivāyārye śiva evātithiḥ svayam
33.51
tasmāt sarve pūjanīyāḥ sarve'pyatithayaḥ sadā
evamuktā tadā bhartrā bhāryyā tasya pativratā
33.53
śeṣābhivājñrāmādāya mūrdhnā sā prācarattadā
patnīncita' tathā prākā ṃ ..... --dharmo dvijottamo bhūtvā jagāmātha sudarśanam
taṃ dṛṣṭvā cārccayāmāsa sādhryādyairanaghā dvijam
33.54
sampūjitastayā tāntu prāha dharmo dvijaḥ svayam
bhadre ! kutaḥ patirdhīmāṃstava bharttā sudarśanaḥ
33.55
atrādyairalamadyārye ! svaṃ dātumiha cārhasi
sā ca lajjāhatā nārī smarantī kathitaṃ purā
33.56-2
bhartrā nyamīlayannetre cacāla ca pativratā
kiñcetyāha punastāṃ vai dharme cakre ca sā matim
33.57
niveditaṃ kilātmānaṃ tasmai patyurihājñayā
etasminnantare bharttā tasyā nāryyāḥ sudarśanaḥ
33.58
gṛhadvāraṃ gato dhīmāṃstāmuvāca mahāmuniḥ
ehyehi kva gatā bhadre ! tamuvācātithiḥ svayam
33.56-3
bhāryyayā tvanayā sārddhaṃ maithunastho'hamadya vai
sudarśanamahābhāga ! kiṃ karttavyamihocyatām
33.60
suratāntastu viprendra ! santuṣṭo'haṃ dvijottama !
sudarśanastataḥ prāha suprahṛṣṭo dvijottamaḥ
33.61
bhuṅkṣva caināṃ yathākāmaṃ gamiṣye'haṃ dvijottama !
hṛṣṭo'tha darśayāmāsa svātmānaṃ dharmarāṭ svayam
33.62
pradadau cepsitaṃ sarvaṃ tamāha ca mahādyutiḥ
eṣā na bhuktā viprendra ! manasāpi suśobhanā
33.63
mayā caiṣā na sandehaḥ śraddhāṃ jñātumihāgataḥ
jito vai yastvayā mṛtyurdharmeṇaikena suvrata !
33.64
aho'sya tapaso vīryyamityuktā prayayau ca saḥ
tasmāttathā pūjanīyāḥ sarve hyatiyayaḥ sadā
33.65
bahunātra kimuktena bhāgyahīnā dvijottamāḥ
tameva śaraṇaṃ tūrṇaṃ gantumarhatha śaṅkaram
33.66
tasya tadvacanaṃ śrutvā brahmaṇo brāhmaṇarṣabhāḥ
brahmāṇamabhivandyārttaḥ procurākulitekṣaṇāḥ
33.67
brāhmaṇā ūcuḥ
nāpekṣitaṃ mahābhāga ! jīvitaṃ vikṛtāḥ striyaḥ
dṛṣṭo'smābhirmahādevo nindito yastvaninditaḥ
33.68
śamasya sarvaga (śūlo pināko nīlalohitaḥ
ajñānācchāpajā śaktiḥ kuṇṭhitāsya nirīkṣaṇāt
33.66-2
vaktumarhasi deveśa ! sannyāsaṃ vai krameṇa tu
draṣṭuṃ vai devadeveśamugra bhīmaṃ kapardinam
33.70
pitāmaha uvāca
ādau vedānadhītyaiva śraddhayā ca guroḥ sadā
vicāryyārthaṃ sunerdharmmān pratijñāya dvijottamāḥ !
33.71
grahaṇā ntaṃ hi vā vidyāmatha dvādaśavārṣikam
strāvāhṛtya ca dārān vai putrāṃmutpādya suvratān
33.72
vṛttibhiścānurūpābhistān vibhajya sutān muniḥ
agniṣṭomādibhirceṣṭā yajñairyyeśvaraṃ vibhum
33.73
pūjayet paramātmānaṃ prāpyāraṇyaṃ vibhāvasau
munirdvādaśavarṣaṃ vā varṣamātramathāpi vā
33.74
pañcadvādaśakaṃ vāpi dinadvādaśakantu vā
kṣīrabhuk saṃyataḥ śāntaḥ sarvān sampūjayet surān
33.75
iṣṭraiva juhuyādagnau yajñapātrāṇi mantrataḥ
apsu vai pārthivaṃ nyasya gurave taijasāni tu
33.76
svadhanaṃ sakalañcaiva brāhmaṇebhyo viśaṅkayā
praṇipatya guruṃ bhūmau viraktaḥ sannyased yatiḥ
33.77
nikṛtya keśān saśikhānupavītaṃ visṛjya ca
pañcabhirjuhuyādapsu bhūḥ svāheti vicakṣaṇaḥ
33.78
tatastvordhvaṃ caredevaṃ yatiḥ śivavimuktaye
vratenānaśanenāpi toyavṛttyāpi vā punaḥ
33.76-2
parṇavṛttyā payovṛttyā phalavṛttyāpi vā yatiḥ
evaṃ jīvanmṛto no cet ṣaṇmāsāddatsarāttu vā
33.80
prasthānādikamāyāsaṃ svadehasya caredu yatiḥ
śivasāyujyamāpnoti karmaṇāpyevamācaran
33.81
sadyo'pi labhate muktiṃ bhaktiyukto dṛḍhavrataḥ !
33.82
tyāgena vā kiṃ vidhināpyanena
bhaktasya rudrasya śubhairvrataiśca
yajñaiśca dānairvividhaiśca homairgranthaiśca śāstrairvividhaiśca vedaiḥ
33.83
śvetenaivaṃ jito mṛtyurbhavabhaktyā mahātmanā
vo'stu bhaktirmahādeve śaṅkare paramātmani
33.26-2
idi mahāpurāṇe śrīlaiṅge ekonatriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit