Pramāṇa · Search · About · API

Linga 4: atha tṛtīyo'dhyāyaḥ

Liṅga 4

Language
Sanskrit

Contents

atha tṛtīyo'dhyāyaḥ

4.1

sūta uvāca
aliṅgo liṅgamūlantu avyaktaṃ liṅgamucyate
aliṅgaḥ śiva ityukto liṅgaṃ śaivamiti smṛtam

4.2

pradhānaṃ prakṛtiśceti yadāhurliṅgamuttamam
gandhavarṇarasairhīnaṃ śabdasparśādivarjitam

4.3

aguṇaṃ dhruvamakṣayyam aliṅgaṃ śivalakṣaṇam
gandhavarṇarasairyuktaṃ śabdasparśādilakṣaṇam

4.4

jagadyoni mahābhūtaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ dvijottamāḥ !
vigraho jagatāṃ liṅgamaliṅgādabhavat svayam

4.5

saptadhā cāṣṭadhā caiva tathaikādaśadhā punaḥ
liṅgānyaliṅgasya tathā māyayā vitatāni tu

4.6

tebhyaḥ pradhānadevānāṃ tayamāsocchivātmakam
ekasmāt triṣvabhūdviśvamekena pariveṣṭitam

4.7

ekenaiva kṛtaṃ viśvaṃ vyāptañcaivaṃ śivena tu
aliṅgañcaiva liṅgañca liṅgāliṅgāni mūrttayaḥ

4.8

yathāvat kathitāṃścaiva tasmādvai brahma svayaṃ jagat
aliṅgo bhagavān bījī sa eva parameśvaraḥ

4.6-2

bījaṃ yoniśca nirbījaṃ nirbījo bījamucyate
bījayonipradhānānāmātmā'nyāṃ varttate tvihaṃ

4.10

paramātmā munirbrahmā nityabuddhasvabhāvataḥ
viśuddho'yaṃ tathā rudraḥ purāṇe śivaṃ ucyate

4.11

śivena dṛṣṭā prakṛtiḥ śaivī samabhavat dvijāḥ !
sargādau sā guṇairyuktā purā vyaktā svabhāvataḥ

4.12

avyaktādiviśeṣāntaṃ viśvaṃ tasyāḥ samucchritam
viśvadhātrī tvajākhyā ca śaivī sā prakṛtiḥ smṛtā

4.13

tāmajāṃ lohitāṃ śuklāṃ kṛṣṇātmikāṃ bahuprajām
taniśī manuśete sma juṣamāṇaḥ svarūpiṇīm

4.14

tāmevājāmajo'nyastu bhuktabhogāṃ jahāti ca
prajājanitrī jagatāṃ sājena samadhiṣṭhitā

4.15

prādurbabhūva sa mahān puruṣārthādhiṣṭhitasya ca
prajñādyayā pradhānasya sargakāle guṇaistribhiḥ

4.16

sasṛkṣayā codhyamānaḥ praviśyā vyaktamavyayam
vyaktasṛṣṭiṃ vikurute cālanādhiṣṭhito mahān

4.17

mahatastu tathā vṛttiḥ saṅkalpādhyavasāyikā
mahattriguṇastasmādahaṅkāro rajo'dhikaḥ

4.18

tenaiva cāvṛtaḥ samyagahaṅkārastamo'dhikaḥ
mahato bhūtatanmācaṃ sargakṛdvai babhūva ca

4.18-2

ahaṅkārācchabdamācaṃ tasmādākāśamavyayam
saśabdamāvṛṇotyasmādākāśaṃ śabdakāraṇam

4.20

tanmātrāt bhūtasargaśca dvijāstvevaṃ prakīrttitaḥ
sparśamācaṃ tathākāśāttasmādvāyurmahāmune !

4.21

tasmācca rūpamāvantu tato'gnicca rasastataḥ
rasādāpaḥ śubhāstābhyo gandhamācaṃ dharā tataḥ

4.22

āvṛṇoddhi tathākāśaṃ sparśamācaṃ dvijottamāḥ !
āvṛṇodrūpamācantu vāyurvāti kriyātmakaḥ

4.23

āvṛṇodrasamācaṃ vai devaḥ sākṣāt vibhāvasuḥ
āvṛṇvānnā gandhamāceṇāpaḥ sarvarasātmikāḥ

4.24

kṣmā sā pañcaguṇā tasmādekonā rasasambhavāḥ
triguṇo bhagavān vahnirdviguṇaḥ sparśasambhavaḥ

4.25

avakāśastato deva ! ekamātrastu niṣkalaḥ
tanmātrādbhūtasargaśca vinne yaśca parasparam

4.26

vaikārikaḥ sāttviko vai yugapatsampravarttate
sargastathāpyahaṅkārādevamatra prakīrttitaḥ

4.27

pañcabuddhīndriyāṇyasya pañca karmendriyāṇi tu
śabdādīnāmavāptyarthaṃ manaścaivobhayātmakam

4.28

mahadādiviśeṣāntā hyaṇḍamutpādayanti vai
jalavudbudavattasmādavatīryya pitāmahaḥ

4.28-2

sa eva bhagavān rudro viṣṇurviśvagataḥ prabhuḥ
tasminnaṇḍe tvime lokā antarviśvamidaṃ jagat

4.30

aṇḍaṃ daśaguṇenaiva vāriṇā prāvṛtaṃ bahiḥ
āpo daśaguṇenaiva tadvāhyastejasāvṛtāḥ

4.31

tejo daśaguṇenaiva bāhyato vāyunāvṛtam
vāyurdaśaguṇenaiva bāhyato nabhasāvṛtaḥ

4.32

ākāśenāvṛto vāyurahaṅkāreṇa śabdajaḥ
mahatā śabdaheturvai pradhānenāvṛtaḥ svayam

4.33

saptāṇḍāvaraṇānyāhustasyātmā kamalāsanaḥ
koṭikoṭiyutānyatra cāṇḍāni kathitāni tu

4.34

tatra tatra caturvvaktā brahmāṇo harayo bhavāḥ
sraṣṭāḥ pradhānena tadā labdhvā śambhostu sannidhim

4.35

layaścaiva tathānyonyamādyantamiti kīrttitam
sargasya pratisargasya sthiteḥ karttā maheśvaraḥ

4.36

sarge ca rajasā yuktaḥ sattvasthaḥ pratipālane
pratisarge tamodriktaḥ sa eva trividhaḥ kramāt

4.37

ādikarttā ca bhūtānāṃ saṃharttā paripālakaḥ
tasmānmaheśvaro devo brahmaṇo'dhipatiḥ śivaḥ

4.38

sadāśivo bhavo viṣṇurbrahmā sarvvātmako yataḥ
etadaṇḍe tathā lokā ime karttā pitāmahaḥ

4.39

prākṛtaḥ kathitastveṣa puruṣādhiṣṭhito mayā
sargaśvābuddhipūrvvastu dvijāḥ prāthamikaḥ śubhaḥ

4.39.p1

ityādi mahāpurāṇe śaiveṅge prākṛta prāthamikasargavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3

Linked texts (3)