Linga 42: atha ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
Liṅga 42
- Language
- Sanskrit
Contents
- 42.80 — 1 part
atha ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
42.1
nandapravāca
pūjayā tasya santuṣṭo bhagavān puruṣā~
śrībhūmisahitaḥ śrīmān śaṅkhacakragadā~ [^1]
42.2
kirīṭī padmadastasya sarvābharaṇabhūṣitaḥ
pītāmbarasta bhagavān devairdaityaiśca saṃstutaḥ
42.3
pradadau darśanaṃ tasmai divyaṃ vai garur̤adhvajaḥ
divyena darśanenaiva dṛṣṭvā devaṃ janārdanam
42.4
tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiḥ praṇamya garur̤adhvajam
tvamādistvamanādiśva prakṛtistvaṃ janārdanaḥ
42.5
puruṣastvaṃ jagannātho viṣṇurviśveśvaro bhavān
yo'yaṃ brahmāsi puruṣo viśvamūrttiḥ pitāmahaḥ
42.6
tatvamādyaṃ bhavāneva paraṃ jyotirjanārddana !
paramātmā paraṃ dhāma śrīpate ! bhūpate ! prabho !
42.7
tvatkrodhasambhavo rudrastamasā ca samāvṛtaḥ
tvatprasādājjagaddhātā rajasā ca pitāmahaḥ
42.8
tvatprasādāt svayaṃ viṣṇuḥ satvena puruṣottamaḥ
kālamūrtte ! hare ! viṣṇo ! nārāyaṇa ! jaganmaya !
42.9
mahāṃstathā ca bhūtādistanmātrāṇīndriyāṇi ca
tvayaivādhiṣṭhitānyeva viśvamūrtte ! maheśvara !
42.10
mahādeva ! jagannātha ! pitāmaha ! jagadguro !
prasīda devadeveśa ! prasīda parameśvara !
42.11
prasīda tvaṃ jagannātha ! śaraṇaṃ śaraṇaṃ gataḥ
vaikuṇṭha ! śaure ! sarvvajña ! vāsudeva ! mahābhuja !
42.12
saṅkarṣaṇa ! mahābhāga ! pradyumna ! puruṣottama !
aniruddha ! mahāviṣṇo ! sadā viṣṇo ! namo'stu te
42.13
viṣṇo ! tavāsanaṃ divyamavyaktaṃ madhyato vibhuḥ
sahasraphaṇasaṃyuktastamomūrttirdharādharaḥ
42.14
adhaśca dharmmo deveśa ! jñānaṃ vairāgyameva ca
aiśvaryyamāsanasyāsya pādarūpeṇa suvrata !
42.15
saptapātālapādastvaṃ dharājaghanameva ca :
vāsāṃsi sāgarāḥ sapta diśaścaiva mahābhujāḥ
42.16
dyaurmūrddhā te vibho ! nābhiḥ khaṃ vāyurnāsikāṃ gataḥ
netre somaśca sūryyaśca keśā vai puṣkarādayaḥ
42.17
nakṣatratārakādyauśca graiveyakavibhūṣaṇam
kathaṃ stoṣyāmi deveśaṃ pūjyaśca puruṣottamaḥ
42.18
adyayā ca kṛtaṃ divyaṃ yacchrutaṃ yacca kīrttitam
yadiṣṭaṃ tat kṣamasveśa ! nārāyaṇa ! namo'stu te
42.16-2
śailādiruvāca
idantu vaiṣṇavaṃ stotraṃ sarvapāpapraṇāśanam
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi nṛpeṇa parikīrttitam
42.20
śrāvayedvā dvijān bhaktyā viṣṇulokaṃ sa gacchati
42.21
sampūjya caivaṃ tridaśeśvarādyaiḥ
stutvā stutaṃ devamajeyamīśam
vijñāpayāmāsa nirīkṣya bhaktyā
janārdmanāya praṇipatya mūrddhnā
42.22
rājovāca
bhagavan brāhmaṇaḥ ! kaściddadhīca dūti viśrutaḥ
dharmavettā vinītātmā sakhā mama purābhavat
42.23
avadhyaḥ sarvadā sarvaiḥ śaṅkarārccanatatparaḥ
sāvajñaṃ vāmapādena sa māṃ mūrddhni sadasyatha
42.24
tār̤ayāmāsa deveśa ! viṣṇo ! viśva ! jagatpate !
uvāca ca madāviṣṭo na bibhemīti sarvataḥ
42.25
jetumicchāmi taṃ vipraṃ dadhīcaṃ jagadīśvara !
yathāhitaṃ tathā karttuṃ tvamarhasi janārddana !
42.26
śailādiruvāca
jñātvā so'pi dadhīcasya avadhyatvaṃ mahātmanaḥ
sasmāra ca maheśasya prabhāvamatulaṃ hariḥ
42.27
evaṃ smṛtvā hariḥ prāha brahmaṇaḥ śrutasambhavam
viprāṇāṃ nāsti rājendra ! bhayemetya maheśvarām
42.28
viśeṣādrudrabhaktānāṃ abhayaṃ sarvadā nṛpa !
nīcānāmapi sarvatra dadhīcasyāsya kiṃ punaḥ
42.29
tasmāttava mahābhāga ! vijayo nāsti bhūpate !
duḥkhaṃ karomi viprasya śāpārthaṃ sasurasya me
42.30
bhavitā tasya śāpena dṛṣṭayajñe suraiḥ samam
vināśo mama rājendra ! punarutthānameva ca
42.31
tasmāt sametya viprendra ! sarvayatnena bhūpate !
karomi yatnaṃ rājendra ! dadhīcavijayāya te
42.32
śailādiruvāca
śrutvā vākyaṃ nṛpaḥ prāha tathāstviti janārddanam
bhagavānapi viprasya dadhīcasyāśramaṃ yayau
42.33
āsthāya rūpaṃ viprasya bhagavān bhaktavatsalaḥ
dadhīcamāha brahmarṣimabhivandya jagadguruḥ
42.34
śrībhagavānuvāca
bho ! bho ! dadhīca ! brahmarṣe ! bhavārñcanaratāvyaya !
varamekaṃ vṛṇe tvattastaṃ bhavān dātumarhati
42.35
yācito devadevena dadhīcaḥ prāha viṣṇunā
jñātaṃ tavepsitaṃ sarvaṃ na bibhemi tavāpyaham
42.36
bhavān viprasya rūpeṇa āgato'si janārddana !
bhūtaṃ bhaviṣyaṃ deveśa ! varttamānaṃ janārddana !
42.37
jñātaṃ prasādādrudrasya dvijatvaṃ tyaja suvrata !
ārādhito'si deveśa ! rūpeṇa madhusūdana !
42.38
jāne tavaināṃ bhagavan ! bhaktavatsalatāṃ hare !
sthāne tavaiṣā bhagavan ! bhaktavātsalyatā hare !
42.39
asti cedbhagavan ! bhītirbhavārñcanaratasya me
vaktumarhasi yatnena varadāmbujalocana !
42.40
vadāmi na mṛṣā tasmānna bibhemi janārdana !
na bibhemi jagatyasmin devadaityadvijādapi
42.41
nandyuvāca
śrutvā vākyaṃ dadhīcasya tadāsthāya janārdanaḥ
svarūpaṃ sasmitaṃ prāha samyagya dvijatāṃ kṣaṇāt
42.42
śrībhagavānuvāca
bhayaṃ dadhīca ! sarvatra nāstyeva tava suvrata !
bhavārthanarato yasmādbhavān sarvajña eva ca
42.43
bibhemīti sakṛd vaktuṃ tvamarhasi namastava
niyogātmama viprendra ! nṛpaṃ pratisaṃdatsva
42.44
evaṃ śrutvāpi tadvākyaṃ sānvaṃ viṣṇormahāmuniḥ
na bibhemīti taṃ prāha dadhīco devasattamam
42.45
prabhāvāddevadevasya śambhoḥ sākṣāt pinākinaḥ
sarvasya śaṅkarasyāsya sarvajñasya mahāmuniḥ
42.46
tatastasya muneḥ śrutvā vacanaṃ kupito hariḥ
cakramudyamya bhagavān didhakṣurmu nisattamam
42.47
abhavat kuṇṭhitāgraṃ hi viṣṇoścakraṃ sudarśanam
prabhāvāddhi dadhīcasya nṛpasyaiva hi sannidhau
42.48
dṛṣṭvā tatkuṇṭhitāgraṃ hi cakraṃ cakriṇamāha saḥ
dadhīcaḥ saṃsmitaṃ sākṣāt sadasadvyaktikāraṇam
42.49
bhagavan ! bhavatā labdhaṃ purātīva sudāruṇam
sudarśanamiti khyātaṃ cakraṃ viṣṇoḥ prayatnataḥ
42.50
avaśyaṃtatkṣamaṃ dharmī na jighāṃsati māmiha
brahmāstrādyaistathāstrairhi prayatnaṃ kartumarhasi
42.51
śilādiruvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā dṛṣṭvā nirvīryyamāyudham
sasarja ca punastasmai sarvvāstrāṇi samantataḥ
42.52
cakrurdevāstatastasya viṣṇoḥ sāhāyyamavyayāḥ
dvijenaikena yoddhuṃ hi pravṛttasya mahābalāḥ
42.53
kuśamuṣṭiṃ tadādāya dadhīcaḥ saṃsmaran bhavam
sasarja sarvvadevebhyo vaccākhiḥ sarvato vaśī
42.54
divyaṃ triśūlamabhavat kālānisadṛśaprabham
dagdhuṃ devān matiñcakre yugāntāgnirivāparaḥ
42.55
indranārāyaṇādyaiśca devaisyaktāni yāni tu
āyudhāni samastāni praṇemustriśikhaṃ mune !
42.56
devāśca dudruvuḥ sarve dhvastavīryā dvijottama !
sasarja bhagavān viṣṇuḥ svadehāt puruṣottamaḥ
42.57
ātmanaḥ sadṛśān divyān lacalakṣāyutān gaṇān
tāni sarvāṇi sahasā dadāha munisattamaḥ
42.58
tato vismāpanārthāya viśvamūrttirabhūddhariḥ
tasya dehe hareḥ sākṣādapaśyad dvijasattamaḥ
42.59
dadhīco bhagavān vipraḥ devatānāṃ gaṇān pṛthak
rudrāṇāṃ koṭayaścaiva gaṇānāṃ koṭayastadā
42.60
aṇḍānāṃ koṭayaścaiva viśvamūrttestanau tadā
dṛṣṭvaitadakhilaṃ tatra byāvannirvikitaṃ tadā
42.61
viṣṇumāha jagannāthaṃ jaganmayamajaṃ vibhum
abhrasābhyucya taṃ viṣṇuṃ viśvarūpaṃ mahāmuniḥ
42.62
māyāṃ tyaja mahābāho ! pratibhākhā vicārataḥ
vijñānānāṃ sahasrāṇi durvijñeyāni mādhava !
42.63
mayi paśya jagatsarvvaṃ tvayā sārddhamanindita !
brahmāṇañca tathā rudraṃ divyāṃ dṛṣṭiṃ dadāmi te
42.64
ityuktā darśayāmāsa svatanau nikhilaṃ muniḥ
taṃ prāha sa hariṃ devaṃ sarvvadevabhavodbhavam
42.65
māyayā hyanayā kiṃ vā mantraśaktyātha vā prabho !
vastuśaktyātha vā viṣṇo ! dhyānaśaktyotha vā punaḥ
42.66
tyaktā māyāmimāṃ tasmād yoddhumarhasi yatnataḥ
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā dṛṣṭvā māhātmyamadbhutam
42.67
devāśca dudruvurbhūyo devaṃ nārāyaṇañca tam
vārayāmāsa niśveṣṭaṃ padmayonirjagadguruḥ
42.68
niśamya vacanaṃ tasya brahmaṇāstena nirjitaḥ
jagāma bhagavān viṣṇuḥ praṇipatya mahāmunim
42.66-2
kṣupo duḥkhāturo bhūtvā sampūjya ca munīśvaram
dadhīcamabhivandyāśu prārthayāmāsa viplavaḥ
42.70
dadhīca ! kṣamyatāṃ deva ! mayājñānāt kṛtaṃ sakhe !
viṣṇunāpi surairvāpi rudrabhaktasya kiṃ tava
42.71
prasīda parameśāna ! durlabhā durjanairddija !
bhaktirbhaktimatāṃ śreṣṭha ! madvidhaiḥ kṣatriyādhamaiḥ
42.72
śrutvānugṛhya taṃ vipro dadhīcastapatāṃ varaḥ
rājānaṃ muniśārddūlaḥ śaśāpa ca surottamān
42.73
rudrakopāgninā devāḥ sadevendrā munīśvaraiḥ
dhvastā bhavantu devena viṣṇunā ca samanvitāḥ
42.74
prajāpatermakhe puṇye dakṣasya sumahātmanaḥ
evaṃ śaktvā nṛpaṃ prekṣya punarāha dvijottamaḥ
42.75
devaiśca pūjyā rājendra ! nṛpaiśca vividhairgaṇaiḥ
brāhmaṇā eva rājendra ! balinaḥ prabhavaviṣṇavaḥ
42.76
ityuktā khoṭajaṃ vipraḥ praviveśa mahādyutiḥ
dadhīcamabhibandyaiva jagāma svaṃ nṛpaḥ kṣayam
42.77
tadeva tīrthamabhavat sthāneśvarīmati smṛtam
sthāneśvaramanuprāpya śivasāyujyamāpnuyāt
42.78
kathitastava saṃkṣepādvivādaḥ kṣubdadhīcayoḥ
prabhāvaśca dadhīcasya bhavasya ca mahāmune !
42.76-2
ya idaṃ kīrttayennityaṃ vivādaṃ kṣubdadhīcayoḥ
jitvāpamṛtyuṃ dehānte brahmalokaṃ prayāti saḥ
42.80
ya idaṃ kīrtya saṃgrāmaṃ praviśettasya sarvadā
nāsti mṛtyubhayaścaiva vijayī ca bhaviṣyati
42.80.p1
iti śaileṅge kṣupadadhīcasaṃvādo nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Vīramaheśvarācāryasaṃgraha — Nīlakaṇṭha Nāganātha, Sanskrit