Pramāṇa · Search · About · API

Linga 42: atha ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ

Liṅga 42

Language
Sanskrit

Contents

atha ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ

42.1

nandapravāca
pūjayā tasya santuṣṭo bhagavān puruṣā~
śrībhūmisahitaḥ śrīmān śaṅkhacakragadā~ [^1]

42.2

kirīṭī padmadastasya sarvābharaṇabhūṣitaḥ
pītāmbarasta bhagavān devairdaityaiśca saṃstutaḥ

42.3

pradadau darśanaṃ tasmai divyaṃ vai garur̤adhvajaḥ
divyena darśanenaiva dṛṣṭvā devaṃ janārdanam

42.4

tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiḥ praṇamya garur̤adhvajam
tvamādistvamanādiśva prakṛtistvaṃ janārdanaḥ

42.5

puruṣastvaṃ jagannātho viṣṇurviśveśvaro bhavān
yo'yaṃ brahmāsi puruṣo viśvamūrttiḥ pitāmahaḥ

42.6

tatvamādyaṃ bhavāneva paraṃ jyotirjanārddana !
paramātmā paraṃ dhāma śrīpate ! bhūpate ! prabho !

42.7

tvatkrodhasambhavo rudrastamasā ca samāvṛtaḥ
tvatprasādājjagaddhātā rajasā ca pitāmahaḥ

42.8

tvatprasādāt svayaṃ viṣṇuḥ satvena puruṣottamaḥ
kālamūrtte ! hare ! viṣṇo ! nārāyaṇa ! jaganmaya !

42.9

mahāṃstathā ca bhūtādistanmātrāṇīndriyāṇi ca
tvayaivādhiṣṭhitānyeva viśvamūrtte ! maheśvara !

42.10

mahādeva ! jagannātha ! pitāmaha ! jagadguro !
prasīda devadeveśa ! prasīda parameśvara !

42.11

prasīda tvaṃ jagannātha ! śaraṇaṃ śaraṇaṃ gataḥ
vaikuṇṭha ! śaure ! sarvvajña ! vāsudeva ! mahābhuja !

42.12

saṅkarṣaṇa ! mahābhāga ! pradyumna ! puruṣottama !
aniruddha ! mahāviṣṇo ! sadā viṣṇo ! namo'stu te

42.13

viṣṇo ! tavāsanaṃ divyamavyaktaṃ madhyato vibhuḥ
sahasraphaṇasaṃyuktastamomūrttirdharādharaḥ

42.14

adhaśca dharmmo deveśa ! jñānaṃ vairāgyameva ca
aiśvaryyamāsanasyāsya pādarūpeṇa suvrata !

42.15

saptapātālapādastvaṃ dharājaghanameva ca :
vāsāṃsi sāgarāḥ sapta diśaścaiva mahābhujāḥ

42.16

dyaurmūrddhā te vibho ! nābhiḥ khaṃ vāyurnāsikāṃ gataḥ
netre somaśca sūryyaśca keśā vai puṣkarādayaḥ

42.17

nakṣatratārakādyauśca graiveyakavibhūṣaṇam
kathaṃ stoṣyāmi deveśaṃ pūjyaśca puruṣottamaḥ

42.18

adyayā ca kṛtaṃ divyaṃ yacchrutaṃ yacca kīrttitam
yadiṣṭaṃ tat kṣamasveśa ! nārāyaṇa ! namo'stu te

42.16-2

śailādiruvāca
idantu vaiṣṇavaṃ stotraṃ sarvapāpapraṇāśanam
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi nṛpeṇa parikīrttitam

42.20

śrāvayedvā dvijān bhaktyā viṣṇulokaṃ sa gacchati

42.21

sampūjya caivaṃ tridaśeśvarādyaiḥ
stutvā stutaṃ devamajeyamīśam
vijñāpayāmāsa nirīkṣya bhaktyā
janārdmanāya praṇipatya mūrddhnā

42.22

rājovāca
bhagavan brāhmaṇaḥ ! kaściddadhīca dūti viśrutaḥ
dharmavettā vinītātmā sakhā mama purābhavat

42.23

avadhyaḥ sarvadā sarvaiḥ śaṅkarārccanatatparaḥ
sāvajñaṃ vāmapādena sa māṃ mūrddhni sadasyatha

42.24

tār̤ayāmāsa deveśa ! viṣṇo ! viśva ! jagatpate !
uvāca ca madāviṣṭo na bibhemīti sarvataḥ

42.25

jetumicchāmi taṃ vipraṃ dadhīcaṃ jagadīśvara !
yathāhitaṃ tathā karttuṃ tvamarhasi janārddana !

42.26

śailādiruvāca
jñātvā so'pi dadhīcasya avadhyatvaṃ mahātmanaḥ
sasmāra ca maheśasya prabhāvamatulaṃ hariḥ

42.27

evaṃ smṛtvā hariḥ prāha brahmaṇaḥ śrutasambhavam
viprāṇāṃ nāsti rājendra ! bhayemetya maheśvarām

42.28

viśeṣādrudrabhaktānāṃ abhayaṃ sarvadā nṛpa !
nīcānāmapi sarvatra dadhīcasyāsya kiṃ punaḥ

42.29

tasmāttava mahābhāga ! vijayo nāsti bhūpate !
duḥkhaṃ karomi viprasya śāpārthaṃ sasurasya me

42.30

bhavitā tasya śāpena dṛṣṭayajñe suraiḥ samam
vināśo mama rājendra ! punarutthānameva ca

42.31

tasmāt sametya viprendra ! sarvayatnena bhūpate !
karomi yatnaṃ rājendra ! dadhīcavijayāya te

42.32

śailādiruvāca
śrutvā vākyaṃ nṛpaḥ prāha tathāstviti janārddanam
bhagavānapi viprasya dadhīcasyāśramaṃ yayau

42.33

āsthāya rūpaṃ viprasya bhagavān bhaktavatsalaḥ
dadhīcamāha brahmarṣimabhivandya jagadguruḥ

42.34

śrībhagavānuvāca
bho ! bho ! dadhīca ! brahmarṣe ! bhavārñcanaratāvyaya !
varamekaṃ vṛṇe tvattastaṃ bhavān dātumarhati

42.35

yācito devadevena dadhīcaḥ prāha viṣṇunā
jñātaṃ tavepsitaṃ sarvaṃ na bibhemi tavāpyaham

42.36

bhavān viprasya rūpeṇa āgato'si janārddana !
bhūtaṃ bhaviṣyaṃ deveśa ! varttamānaṃ janārddana !

42.37

jñātaṃ prasādādrudrasya dvijatvaṃ tyaja suvrata !
ārādhito'si deveśa ! rūpeṇa madhusūdana !

42.38

jāne tavaināṃ bhagavan ! bhaktavatsalatāṃ hare !
sthāne tavaiṣā bhagavan ! bhaktavātsalyatā hare !

42.39

asti cedbhagavan ! bhītirbhavārñcanaratasya me
vaktumarhasi yatnena varadāmbujalocana !

42.40

vadāmi na mṛṣā tasmānna bibhemi janārdana !
na bibhemi jagatyasmin devadaityadvijādapi

42.41

nandyuvāca
śrutvā vākyaṃ dadhīcasya tadāsthāya janārdanaḥ
svarūpaṃ sasmitaṃ prāha samyagya dvijatāṃ kṣaṇāt

42.42

śrībhagavānuvāca
bhayaṃ dadhīca ! sarvatra nāstyeva tava suvrata !
bhavārthanarato yasmādbhavān sarvajña eva ca

42.43

bibhemīti sakṛd vaktuṃ tvamarhasi namastava
niyogātmama viprendra ! nṛpaṃ pratisaṃdatsva

42.44

evaṃ śrutvāpi tadvākyaṃ sānvaṃ viṣṇormahāmuniḥ
na bibhemīti taṃ prāha dadhīco devasattamam

42.45

prabhāvāddevadevasya śambhoḥ sākṣāt pinākinaḥ
sarvasya śaṅkarasyāsya sarvajñasya mahāmuniḥ

42.46

tatastasya muneḥ śrutvā vacanaṃ kupito hariḥ
cakramudyamya bhagavān didhakṣurmu nisattamam

42.47

abhavat kuṇṭhitāgraṃ hi viṣṇoścakraṃ sudarśanam
prabhāvāddhi dadhīcasya nṛpasyaiva hi sannidhau

42.48

dṛṣṭvā tatkuṇṭhitāgraṃ hi cakraṃ cakriṇamāha saḥ
dadhīcaḥ saṃsmitaṃ sākṣāt sadasadvyaktikāraṇam

42.49

bhagavan ! bhavatā labdhaṃ purātīva sudāruṇam
sudarśanamiti khyātaṃ cakraṃ viṣṇoḥ prayatnataḥ

42.50

avaśyaṃtatkṣamaṃ dharmī na jighāṃsati māmiha
brahmāstrādyaistathāstrairhi prayatnaṃ kartumarhasi

42.51

śilādiruvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā dṛṣṭvā nirvīryyamāyudham
sasarja ca punastasmai sarvvāstrāṇi samantataḥ

42.52

cakrurdevāstatastasya viṣṇoḥ sāhāyyamavyayāḥ
dvijenaikena yoddhuṃ hi pravṛttasya mahābalāḥ

42.53

kuśamuṣṭiṃ tadādāya dadhīcaḥ saṃsmaran bhavam
sasarja sarvvadevebhyo vaccākhiḥ sarvato vaśī

42.54

divyaṃ triśūlamabhavat kālānisadṛśaprabham
dagdhuṃ devān matiñcakre yugāntāgnirivāparaḥ

42.55

indranārāyaṇādyaiśca devaisyaktāni yāni tu
āyudhāni samastāni praṇemustriśikhaṃ mune !

42.56

devāśca dudruvuḥ sarve dhvastavīryā dvijottama !
sasarja bhagavān viṣṇuḥ svadehāt puruṣottamaḥ

42.57

ātmanaḥ sadṛśān divyān lacalakṣāyutān gaṇān
tāni sarvāṇi sahasā dadāha munisattamaḥ

42.58

tato vismāpanārthāya viśvamūrttirabhūddhariḥ
tasya dehe hareḥ sākṣādapaśyad dvijasattamaḥ

42.59

dadhīco bhagavān vipraḥ devatānāṃ gaṇān pṛthak
rudrāṇāṃ koṭayaścaiva gaṇānāṃ koṭayastadā

42.60

aṇḍānāṃ koṭayaścaiva viśvamūrttestanau tadā
dṛṣṭvaitadakhilaṃ tatra byāvannirvikitaṃ tadā

42.61

viṣṇumāha jagannāthaṃ jaganmayamajaṃ vibhum
abhrasābhyucya taṃ viṣṇuṃ viśvarūpaṃ mahāmuniḥ

42.62

māyāṃ tyaja mahābāho ! pratibhākhā vicārataḥ
vijñānānāṃ sahasrāṇi durvijñeyāni mādhava !

42.63

mayi paśya jagatsarvvaṃ tvayā sārddhamanindita !
brahmāṇañca tathā rudraṃ divyāṃ dṛṣṭiṃ dadāmi te

42.64

ityuktā darśayāmāsa svatanau nikhilaṃ muniḥ
taṃ prāha sa hariṃ devaṃ sarvvadevabhavodbhavam

42.65

māyayā hyanayā kiṃ vā mantraśaktyātha vā prabho !
vastuśaktyātha vā viṣṇo ! dhyānaśaktyotha vā punaḥ

42.66

tyaktā māyāmimāṃ tasmād yoddhumarhasi yatnataḥ
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā dṛṣṭvā māhātmyamadbhutam

42.67

devāśca dudruvurbhūyo devaṃ nārāyaṇañca tam
vārayāmāsa niśveṣṭaṃ padmayonirjagadguruḥ

42.68

niśamya vacanaṃ tasya brahmaṇāstena nirjitaḥ
jagāma bhagavān viṣṇuḥ praṇipatya mahāmunim

42.66-2

kṣupo duḥkhāturo bhūtvā sampūjya ca munīśvaram
dadhīcamabhivandyāśu prārthayāmāsa viplavaḥ

42.70

dadhīca ! kṣamyatāṃ deva ! mayājñānāt kṛtaṃ sakhe !
viṣṇunāpi surairvāpi rudrabhaktasya kiṃ tava

42.71

prasīda parameśāna ! durlabhā durjanairddija !
bhaktirbhaktimatāṃ śreṣṭha ! madvidhaiḥ kṣatriyādhamaiḥ

42.72

śrutvānugṛhya taṃ vipro dadhīcastapatāṃ varaḥ
rājānaṃ muniśārddūlaḥ śaśāpa ca surottamān

42.73

rudrakopāgninā devāḥ sadevendrā munīśvaraiḥ
dhvastā bhavantu devena viṣṇunā ca samanvitāḥ

42.74

prajāpatermakhe puṇye dakṣasya sumahātmanaḥ
evaṃ śaktvā nṛpaṃ prekṣya punarāha dvijottamaḥ

42.75

devaiśca pūjyā rājendra ! nṛpaiśca vividhairgaṇaiḥ
brāhmaṇā eva rājendra ! balinaḥ prabhavaviṣṇavaḥ

42.76

ityuktā khoṭajaṃ vipraḥ praviveśa mahādyutiḥ
dadhīcamabhibandyaiva jagāma svaṃ nṛpaḥ kṣayam

42.77

tadeva tīrthamabhavat sthāneśvarīmati smṛtam
sthāneśvaramanuprāpya śivasāyujyamāpnuyāt

42.78

kathitastava saṃkṣepādvivādaḥ kṣubdadhīcayoḥ
prabhāvaśca dadhīcasya bhavasya ca mahāmune !

42.76-2

ya idaṃ kīrttayennityaṃ vivādaṃ kṣubdadhīcayoḥ
jitvāpamṛtyuṃ dehānte brahmalokaṃ prayāti saḥ

42.80

ya idaṃ kīrtya saṃgrāmaṃ praviśettasya sarvadā
nāsti mṛtyubhayaścaiva vijayī ca bhaviṣyati

42.80.p1

iti śaileṅge kṣupadadhīcasaṃvādo nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)