Linga 45
Liṅga 45
- Language
- Sanskrit
Contents
- 45.70 — 1 part
45.1
śailādiruvāca
śrutvā śakroṇa kathitaṃ pitā mama mahāmuniḥ
punaḥ papraccha deveśaṃ praṇamya racitāñjaliḥ
45.2
śilāda uvāca
bhagavan ! śakra ! sarvvajña ! devadeva namaskṛta !
śacīpate ! jagannātha ! sahasrākṣa ! maheśvara !
45.3
yugadharmmān kathaṃ cakre bhagavān padmasaṃbhavaḥ
vaktumarhasi me sarvvaṃ sāmprataṃ praṇatāya me
45.4
śailādiruvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā śilādasya mahātmanaḥ
vyājahāra yathādṛṣṭaṃ yugadharmmaṃ suvistaram
45.5
śakra uvāca
ādyaṃ kṛtayugaṃ viddhi tatastretāyugaṃ mune !
dvāparaṃ tiṣyamityete catvārastu samāsataḥ
45.6
satvaṃ kṛtaṃ rajastretā dvāparañca rajastamaḥ
kalistamasta viddhyebhaṃ bhagavanirmmitaṃ ca
45.7
dhyānaṃ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ yajña ucyate
bhajanaṃ dvāpare śuddhaṃ dānameva kalau yuge
45.8
catvāri ca sahasrāṇi varṣāṇāṃ tatkṛtaṃ yugam
tasya tāvacchatī sandhyā sandhyāṃśaśca tathāvidhaḥ
45.6-2
catvāri ca sahasrāṇi mānuṣāṇi śilāśana !
āyuḥ kṛtayuge viddhi prajānāmiha suvrata !
45.10
tataḥ kṛtayuge tasmin sandhyāṃśe ca gate tu vai
pādāvaśiṣṭo bhavati yugadharmastu sarvataḥ
45.11
caturbhāgaikahīnaṃ tu ve tāyugamanuttamam
kṛtārdhaṃ dvāparaṃ viddhi tadardhaṃ tiṣyamucyate
45.12
triśatī dviśatī sandhyā tathā caikaśatī mune !
sandhyāṃśakaṃ tathāpyevaṃ kalpeṣvevaṃ yuge yuge
45.13
ādye kṛtayuge dharmaścatuṣpādaḥ sanātanaḥ
tre tāyuge tripādastu dvipādo dvāpare sthitaḥ
45.14
tripādahīnastiṣye tu sattāmātre pratiṣṭhitaḥ
kṛte tu mithunotpattiḥ vṛttiḥ sākṣādrasollasā
45.15
prajāstṛptāḥ sadā sarvāḥ sarvānandāśca bhoginaḥ
adhamottamatā tāsāṃ na viśeṣāḥ prajāḥ śubhāḥ
45.15-2
tulyamāyuḥ sukhaṃ rūpaṃ tāsāṃ tasmin kṛte yuge
tāsāṃ prītirna ca dvandvaṃ na dveṣo nāsti ca klamaḥ
45.17
parvatodadhivāsinyo hyaniketāśrayāstu tāḥ
viśokāḥ satvabahulā ekāntabahulāstathā
45.19
tā vai niṣkāmacāriṇyo nityaṃ muditamānasāḥ
varṇāśramavyavasthā ca tadāsīnna ca saṅkaraḥ
rasollāsaḥ kālayogān tretākhye naśyate dvija !
45.20
tasyāṃ siddhau pranaṣṭāyāṃ anyāsiddhiḥ prajāyate
apāṃ saukṣmye pratigate tadā meghātmanā tu vai
45.21
meghebhyaḥstanayitnubhyaḥ pravṛttaṃ vṛṣṭisarjanam !
sakṛdeva tayā dṛṣṭyā saṃyukte pṛthivītale
45.22
prādurāsaṃstadā tāsāṃ vṛkṣāste gṛhasaṃjñitāḥ
sarvvavastupabhogastu tāsāṃ tebhyaḥ prajāyate
45.23
varttayanti sma tebhyastāstretāyugamukhe prajāḥ
tataḥ kālena mahatā tāsāmeva viparyyayāt
45.24
rāṃgalobhātmako bhāvastadā tvākasmiko'bhavat
viparyyayeṇa tāsāṃ tu tena tatkālabinā
45.25
praṇaśyanti tataḥ sarve vṛkṣāste gṛhasaṃjñitāḥ
tatasteṣu pranaṣṭeṣu vibhrāntā maithunodbhavāḥ
45.26
api dhyāyanti tāṃ siddhiṃ satyābhidhyāyinastadā
prādurbabhūvustāsāṃ tu vṛkṣāste gṛhasaṃjñitāḥ
45.27
vastrāṇi te prasūyante phalānyābharaṇāni ca
teṣveva jāyate tāsāṃ gandhavarṇarasānvitam
45.28
amākṣikaṃ mahāvīryyaṃ puṭake puṭake madhu
tena tā varttayanti sma sukhamāyuḥ sadaiva hi
45.29
dṛṣṭapuṣṭāstayā siddhyā prajā vai vigatajvarāḥ
tataḥ kālāntareṇaiva punarlobhāhatāstu tāḥ
45.30
vṛkṣāṃstān paryyagṛhṇanti madhu vā mākṣikaṃ balāt
tāsāṃ tenopacāreṇa punarlobhakṛtena vai
45.31
pranaṣṭā madhunā sārdhaṃ kalpavṛkṣāḥ kvacit kvacit
tasyāmevāvaśiṣṭāyāṃ siddhāṃ kālavaśāttadā
45.32
āvarttanāttu tretāyāṃ dvandānyabhyutthitāni vai
śītavarṣā tapaistovairastatastā duḥkhitā bhṛśam
45.33
dvandvaiḥ sampoḍyamānāśca cakrurāvaraṇāni tu
kṛtadvandvapratīghātāḥ ketanāni girau tataḥ
45.34
pūrvaṃ nikāmacārāstā hyaniketā athāvasan
yathāyogaṃ yathāprīti niketeṣveva san punaḥ
45.35
kṛtvā dvandvopaghātāṃstān vṛttyupāyamacintayan
naṣṭeṣu madhunā sārdhaṃ kalpavṛkṣeṣu vai tadā
45.36
viṣādvyākulāstā vai prajāstṛṣṇāndhudhārditāḥ
tataḥ prādurbabhau tāsāṃ siddhikhe tāyuge punaḥ
45.37
vārttāyāḥ sādhikāpyanyā vṛṣṭistāsāṃ nikāmataḥ
tāsāṃ vṛṣṭyudakādīni hyabhavannimnagāni tu
45.38
abhavan dṛṣṭisantatyā srotasthānāni nimnagāḥ
evaṃ nadyaḥ pravṛttāstu dvitīye dṛṣṭisarjane
45.39
ye punastadapāṃstokāḥ patitāḥ pṛthivītale
apāṃ bhūmeśca saṃyogā doṣadhyastāstadābhavan
45.40
athālpakṛṣṭapacyāstu grāmyāraṇyāścaturdaśa
ṛtupuṣpaphalāścaiva vṛkṣagulmāśca jajñire
45.41
prādurbhūtāni caitāni vṛkṣa jātyoṣadhāni ca
tenauṣadhena varttante prajāstre tāyuge tadā
45.42
tataḥ punarabhūttāsāṃ rāgo lobhaśca sarvaśaḥ
śayaprabhāvaniryārtena te tāsāmabhavaṃstatra
45.43
tatastāḥ paryyagṛhlanta nadoścaitrāṇi parvatān
vṛkṣagulmauṣadhauścaiva prasahya tu yathābalam
45.44
viparyyayeṇa cauṣadhyaḥ pranaṣṭāstāścaturdaśa
matvādharāṃ praviṣṭāstā ityoṣadhyaḥ pitāmahaḥ
45.45
dudoha gāṃ prayatnena sarvvabhūtahitāya vai
tadāprabhṛti cauṣadhyaḥ phālakṛṣṭāstvitastataḥ
45.46
vārttāṃ kṛṣiṃ samāyātā varttukāmāḥ prayatnataḥ
vārttāvṛttiḥ samākhyātā kṛṣikāmaprayatnataḥ
45.47
anyathā jīvitaṃ tāsāṃ nāsti tretāyugātyaye
hastodgavā hyapañcai va bhavanti bahuśastadā
45.48
tatrāpi jagṭahuḥ sarve cānyonyaṃ krodhamūrcchitāḥ
sutadāradhanādyāṃstu balād yugabalena tu
45.46-2
maryyādāyāḥ pratiṣṭhārthaṃ jñātvā tadakhilaṃ vibhuḥ
sasarja kṣatriyāṃstātuṃ catāt kamalasambhavaḥ
45.50
varṇāśramapratiṣṭhāñca cakāra svena tejasā
vṛttena vṛttinā vṛttaṃ viśvātmā nirmame svayam
45.51
yajñapravarttanañcaiva tretāyāmabhavat kramāt
paśuyajñaṃ na sevante kecittatrāpi suvratāḥ
45.52
balādviṣṇustadā yajñamakarot sarvvadṛk kramāt
ddijāstadā praśaṃsanti tatastvvāhiṃsakaṃ mune
45.53
dvāpareṣvapi varttante matibhedāstadā nṛṇām
manasā karmaṇā vācā kṛcchrādvārttā prasidhyati
45.54
tadā tu sarvvabhūtānāṃ kāyakleśavaśāt kramāt
lobho bhṛtirvaṇigyuddhaṃ talānāṃmaviniścayaḥ
45.55
vedaśākhāpraṇayanaṃ dharmmāṇaṃ saṅkarastathā
varṇāśramaparikhaṃsaḥ kāmadveṣau tathaiva ca
45.56
dvāpare tu pravarttante rāgo lobho madastathā
vedo vyāsaiścaturdhā tu vyasyate dvāparādiṣu
45.57
eko vedaścatuṣpādastretā striha vidhīyate
saṅkhyādāyuṣasaṃkṣai va vyasyate dvāpareṣu saḥ
45.58
ṛṣiputraiḥ punarbhadā bhidyante dṛṣṭibibhramaiḥ
mantrabrāhmaṇavinyāsaiḥ svaravarṇaviparyyayaiḥ
45.58-2
saṃhitā ṛgyajuḥ sāmnāṃ saṃhyante manīṣibhiḥ
sāmānyā vai kṛtāścaiva dṛṣṭibhistaiḥ pṛthak pṛthak
45.60
brāhmaṇaṃ kalpasūtrāṇi mantrapravacanāni ca
anye tu prasthitāstān vai kecittān pratyavasthitāḥ
45.61
itihāsapurāṇāni bhidyante kālagauravāt
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavañca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā
45.62
bhaviṣyaṃ nāradīyañca mārkaṇḍeyamataḥ param
āgneyaṃ brahmavaivarttaṃ laiṅgaṃ vārāhameva ca
45.63
vāmanākhyaṃ tataḥ kūrma mātsyaṃ gārur̤ameva ca
skāndaṃ tathā ca brahmāṇḍaṃ teṣāṃ bhedaḥ prakathyate
45.64
laiṅgamekādaśavidhaṃ prabhinnaṃ dvāpare śubham
manvatriviṣṇuhārītayājñavalkyośano'ṅgirāḥ
45.65
yamāpastambasaṃvarttāḥ kātyāyanabṛhaspatī
parāśaravyāsaśaṅkhalikhitādathagautamau
45.66
śātātapo vasiṣṭhaśca evamādyaiḥ sahasraśaḥ
avṛṣṭirmaraṇañcaiva tathā vyādhyāyu padravāḥ
45.67
vāṅmanaḥkarmajairduḥkhairnirvedo jāyate tataḥ
nirvedājjāyate teṣāṃ duḥkhamokṣavicāraṇā
45.68
vicāraṇācca vairāgyaṃ vairāgyāddoṣadarśanam
doṣāṇāṃ darśanāñcaiva dvāpare jñānasambhavaḥ
45.66-2
eṣā rajastamo yuktā vṛttirvai dvāpare smṛtā
ādye kṛte tu dharmo'sti sa tretāyāṃ pravarttate
45.70
dvāpare vyākulībhūtvā praṇaśyati kalau yuge
45.70.p1
iti śrīmahāpurāṇe śrīlaiṅge ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit