Pramāṇa · Search · About · API

Linga 47: atha ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Liṅga 47

Language
Sanskrit

Contents

atha ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

47.1

indra uvāca
punaḥ sasarja bhagavān prabhraṣṭāḥ pūrvavat prajāḥ
sahasrayugaparyyante prabhāte tu pitāmahaḥ

47.2

evamparārdhe viprendra ! dviguṇe tu tathā gate
tadā dharāmsi vyāptā hyāpo vahnau samīraṇe

47.3

vahniḥ samīraṇaścaiva vyomni tanmātrasaṃyutaḥ
indriyāṇi daśaikañca tanmātrāṇi dvijottama !

47.4

ahaṅkāramanuprāpya pralīnāstatkṣaṇādaho !
abhimānastadā tatra mahāntaṃ vyāpya vai kṣaṇāt

47.5

mahānapi tathāvyaktaṃ prāpya līno'bhavad dvija !
avyaktaṃ svaguṇaiḥ sārdhaṃ pralīnamabhavadbhava

47.6

tataḥ sṛṣṭirabhūttasmāt pūrvavat puruṣācchivāt
atha sṛṣṭāstadā tasya manasā tena mānasāḥ

47.7

na vyavardhanta loke'smin prajāḥ kamalayoninā
vṛddhārthaṃ bhagavān brahmā putrai rvai mānasaiḥ saha

47.8

duścaraṃ vicacāreśaṃ samuddiśya tapaḥ svayam
tuṣṭastu tapasā tasya bhavo jñātvā savāñchitam

47.6-2

lalāṭamadhyaṃ nirbhidya brahmaṇaḥ puruṣasya tu
puṃvatso'hamiti procya strīpuṃ rūpo'bhavattadā

47.10

tasya putrī mahādevo hyardhanārīśvaro'bhavat
dṛṣṭvā haṃ bhagavān sarvaṃ brahmāṇḍa jagadgurum

47.11

athārdhamātrāṃ kalyāṇīmātmanaḥ parameśvarīm
bubhuje yogamārgeṇa sṛṣṭyarthaṃ jagatāṃ śivaḥ

47.12

tasyāṃ hariśca brahmāṇaṃ sasarja parameśvaraḥ
viśveśvarastu viśvātmā cāstraṃ pāśupataṃ tathā

47.13

tasmād brahmā mahādevyaśrāṃśajaśca haristathā
aṇḍajaḥ padmajaścaiva bhavāṅgabhava eva ca

47.14

etatne kathitaṃ sarvamitihāsaṃ purātanam
parārdhaṃ brahmaṇo yāvattāvadbhūtiḥ samāsataḥ

47.15

vairāgyaṃ brahmaṇo vakṣye tamodbhūtaṃ samāsataḥ
nārāyaṇo'pi bhagavān dvidhā kṛtvātmanastanum

47.16

sasarja sakalaṃ tasmāt svāṅgādeva carācaram
tato brahmāṇamasṛjad brahmā rudraṃ pitāmahaḥ

47.17

mune ! kalpāntare rudro hariṃ brahmāṇamīśvaram
tato brahmāṇamasṛjanmane ! kalpāntare hariḥ

47.18

nārāyaṇaṃ punarbrahmā brahmaṇaśca punarbhavaḥ
tadā vicāryyaṃ vai brahmā duḥkhaṃ saṃsāra ityajaḥ

47.18-2

margaṃ visṛjya cātmānamātmanyeva niyojya ca
saṃhṛtya prāṇasañcāraṃ pāṣāṇa iva niścalaḥ

47.20

daśavarṣasahasrāṇi samādhistho'bhavat prabhuḥ
adhomukhantu yatpadmaṃ hṛdi saṃsthyaṃ suśobhanam

47.21

pūritaṃ pūrakeṇaiva prabuddhañcābhavattadā
tadūrdhvaṃ vaktramabhavat kumbhakena nirodhitam

47.22

tat padmakarṇikāmadhye sthāpayāmāsa ceśvaram
tadomiti śivaṃ devaṃ ardha mātrāparameśvaram

47.23

mṛṇālatantubhāgaikaśatabhāge vyavasthitam
yamoyamaviśuddhātmā niyamyaivaṃ hṛdīśvaram

47.24

yamapuṣpādibhiḥ pūjya yājyo hyayajadavyayam
tasya hṛtkamalasthasya niyogāccāṃgajo vibhuḥ

47.25

lalāṭamaṃsya nirbhidya prādurāsīt pitāmahāt
lohito'bhūt svayaṃ nīlaḥ śivasya hṛdayodbhavaḥ

47.26

vahneścaiva tu saṃyogāt prakṛtyā puruṣaḥ prabhuḥ
nīlaśca lohitaścaiva yataḥ kālākṛtiḥ pumān

47.27

nīlalohita ityuktastena devena vai prabhuḥ
brahmaṇā bhagavān kālaḥ prītātmā cābhavadvibhuḥ

47.28

suprītamanasaṃ devaṃ tuṣṭāva ca pitāmahaḥ
nāmāṣṭakena viśvātmā viśvātmānaṃ mahāmune !

47.26-2

pitāmaha uvāca
namaste bhagavan ! rudra ! bhāskarāmitatejase
namo bhavāya devāya rasāyāmbumayāya te

47.30

śarvāya kṣitirūpāya sadā surabhiṇe namaḥ
īśāya vāyave tubhyaṃ saṃsparśāya namo namaḥ

47.31

paśūnāṃ pataye caiva pāvakāyātitejase
bhīmāya vyomarūpāya śabdamātrāya te namaḥ

47.32

mahādevāya somāya amṛtāya namo'stu te
ugrāya yajamānāya namaste karmayogine

47.33

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi paitāmahamimaṃ stavam
rudrāya kathitaṃ viprān śrāvayedvā samāhitaḥ

47.34

aṣṭamūrttestu sāyujya' varṣādekādavāpnuyāt
evaṃ stutvā mahādevamavaikṣata pitāmahaḥ

47.35

tadāṣṭadhā mahādevaḥ samātiṣṭhat samantataḥ
tadā prakāśate bhānuḥ kṛṣṇavarmā niśākaraḥ

47.36

kṣitirvāyuḥ pumānambhaḥ suṣiraṃ sarvagaṃ tathā
tadāprabhṛti taṃ prāhuraṣṭamūrttiritīśvaram

47.37

aṣṭamūrtteḥ prasādena viriñciścāsṛjat punaḥ
sṛṣṭraitadakhilaṃ brahmā punaḥ kalpāntare prabhuḥ

47.38

sahasrayugaparyyantaṃ saṃsupte ca carācare
prajāḥ sraṣṭumanāstepe tata ugraṃ tapo mahat

47.39

tasyaivaṃ tapyamānasya na kiñcit samavarttata
tato dīrgheṇa kālena duḥkhāt krodho vyajāyata

47.40

krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśruvindavaḥ
tatastebhyo'śruvindubhyo bhūtāḥ pretāstadābhavan

47.41

sarvāṃstānayajān dṛṣṭvā bhūtapretaniśācarān
anindata tadā devo brahmātmānamajo vibhuḥ

47.42

jahau prāṇāṃśca bhagavān krodhāviṣṭaḥ prajāpatiḥ
tataḥ prāṇamayo rudraḥ prādurāsīt prabhormukhāt

47.43

arddhanārīśvaro bhūtvā bālārkasadṛśadyutiḥ
tadaikādaśadhātmānaṃ pravibhajya vyavasthitaḥ

47.44

arddhanāṃśena sarvātmā sasarjā'sau śivāmumām
mā cāsṛjattadā lakṣmīṃ durgāṃ śreṣṭhāṃ sarasvatīm

47.45

vāmāṃ raudrīṃ mahāmāyāṃ vaiṣṇavīṃ vārijekṣaṇām
kalāṃ vikiriṇīñcaiva kāntīṃ kamalavāsinīm

47.46

balavikariṇīṃ devīṃ balapramathinīṃ tathā
sarvabhūtasya damanīṃ sasraje ca manonmanīm

47.47

tathānyā bahavaḥ sṛṣṭāstayā nāryyaḥ sahasraśaḥ
rudraiścaiva mahādevaḥ tābhistribhuvaneśvaraḥ

47.48

sarvātmanaśca tasyāgre hyatiṣṭhat parameśvaraḥ
mṛtasya tasya devasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ

47.46-2

ghṛṇī dadau punaḥ prāṇān brahmaputro maheśvaraḥ
brahmaṇaḥ pradadau prāṇānātmasvāṃstu tadā prabhuḥ

47.50

prahṛṣṭo'bhūttato rudraḥ kiñcit pratyāgatāsavam
abhyabhāṣata deveśo brahmāṇaṃ paramaṃ vacaḥ

47.51

mābhairdeva ! mahābhāga ! viriñca ! jagatāṃ guro !
mayeha sthāpitāḥ prāṇāstasmāduttiṣṭha vai prabho !

47.52

śrutvā vacastatastasya svapnabhūtaṃ manogatam
pitāmahaḥ prasannātmā netraiḥ phullāmbujaprabhaiḥ

47.53

tataḥ pratyāgataprāṇaḥ samudaikṣanmaheśvaram
sa udīkṣya ciraṃ kālaṃ snigdhagambhīrayā girā

47.54

uvāca bhagavān brahmā samutthāya kṛtāñjaliḥ
bho ! bho ! vada mahābhāga ! ānandayasi me manaḥ

47.55

ko bhavānaṣṭamūrttirvai sthita ekādaśātmakaḥ
indra uvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā vyājahāra maheśvaraḥ

47.56

spṛśan karābhyāṃ brahmāṇaṃ sukhābhyāṃ sasurāṇihā
śrīśaṅkara uvāca
māṃ viddhi paramātmānamenāṃ māyāmajāmiti

47.57

ete vai saṃsthitā rudrāstvāṃ racitumihāgatāḥ
tataḥ praṇamya taṃ brahmā devadevamuvāca ha

47.58

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā harṣagadgadayā girā
bhagavan ! devadeveśa ! duḥkherākulito hyaham

47.56-2

saṃsārānmoktu mīśānamāmihāīsi śaṅkara !
tataḥ prahasya bhagavān pitāmahamumāpatiḥ

47.60

tadā rudrairjagannāthastayā cāntardadhe vibhuḥ
indra uvāca
tasmācchilādalokeṣu durlabho vai tvayonijaḥ

47.61

mṛtyuhīnaḥ pumān viddhi samṛtyuḥ padmajo'pi saḥ
kintu deveśvaro rudraḥ prasīdati yadīśvaraḥ

47.62

na durlabho mṛtyuhīnastava putro hyayonijaḥ
mayā ca viṣṇunā caiva brahmaṇā ca mahātmanā

47.63

śrayonija' mṛtyuhīnamasamarthaṃ niveditum
śailādiruvāca
evaṃ vyāhṛtya viprendramanugṛhya ca taṃ nṛṇo

47.64

devairvṛto yayau devaḥ sitenebhena vai prabhuḥ

47.64.p1

iti śrīlaiṅge pūrvabhāge indravākyaṃ nāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)