Linga 58: atha dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ
Liṅga 58
- Language
- Sanskrit
Contents
- 58.51 — 1 part
atha dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ
58.1
sūta uvāca
nadyaśca bahavaḥ proktāḥ sadā bahujalāḥ śubhāḥ
sarovarebhyaḥ sambhūtāstvasaṃkhyātā dvijottamāḥ !
58.2
prāṅmukhā dakṣiṇāsyāśca cottaraprabhavāḥ śubhāḥ
paścimādyāḥ pavitrāśca prativarṣaṃ prakīrttitāḥ
58.3
ākāśāmbhonidhiryyo'sau soma ityabhidhīyate
ādhāraḥ sarvabhūtānāṃ devānāṃmamṛtākaraḥ
58.4
asmāt pravṛttā puṇyodā nadī tvākāśagāminī
saptamenānilapathā pravṛttā cāmṛtodakā
58.5
sā jyotīṃṣyanuvarttantī jyotirgaṇaniṣevitā
tārākoṭisahastrāṇāṃ nabhasaśca samāyutā
58.6
parivarttatyaharaho yathā somastathaiva sā
catvāryyaśītiśca tathā sahastrāṇāṃ samucchritaḥ
58.7
yojanānāṃ mahāmeruḥ śrīkaṇṭhākrīr̤akomalaḥ
tatrāsīno yataḥ śarvvaḥ sāmbaḥ saha gaṇeśvaraiḥ
58.8
krīr̤ate suciraṃ kālaṃ tasmāt puṇyajalā śivā
giriṃ meruṃ nadī puṇyā sā prayāti pradakṣiṇam
58.6-2
vibhajyamānasalinā sā javenānilana ca
merorantarakūṭepu nipapāta cartuṣvapi
58.11
samantāt samatikramya sarvvādrīn pravibhāgaśaḥ
asyā vinirgatā nadyaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ
sarvvadvīpādivarṣeṣu bahavaḥ parikīrttitāḥ
58.12
tuṅgaprasravasaṃsyātā gaṅgā yadvāṅgatāmbarāt
ketumāle narāḥ kālāḥ sarvve panasabhojanāḥ
58.13
striyaścotpalavarṇābhā jīvitañcāyutaṃ smṛtam
bhadrāśve śuklavarṇāśca striyaścandrāṃśusannibhāḥ
58.14
kālāmmabhojanāḥ sarvve nirātaṅkā ratipriyāḥ
daśavarṣasahasrāṇi jīvanti śivabhāvitāḥ
58.15
hiraṇmayā ivātyarthamīśvarāticetasaḥ
tathā ramaṇake jīvā nyagrodhaphalabhojanāḥ
58.16
daśavarṣasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca
jīvanti śuklāste sarvve śivadhyānaparāyaṇāḥ
58.17
hairanmayā mahābhāgā hiraṇmayavanāśrayāḥ
ekādaśasahasrāṇi śatāni daśapañca ca
58.18
varṣāṇāṃ tatra jīvanti śaśvatyāśanajīvanāḥ
hiraṇmayā ivātyarthamīśvarātimānasāḥ
58.18-2
kuruvarṣe tu kuravaḥ svargalokāt paricyutāḥ
sarvve maithunajātāśca cīriṇaḥ kṣīrabhojanāḥ
58.20
anyonyamanuraktāśca cakravākasadharmiṇaḥ
anāmayā hyaśokāśca nityaṃ sukhaniṣeviṇaḥ
58.21
trayodaśasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca
jīvanti te mahāvīryyā na cānyastrīniṣeviṇaḥ
58.22
sahaiva maraṇaṃ teṣāṃ kuruṇāṃ svargavāsinām
dṛṣṭānāṃ supradṛṣṭānāṃ sarvvāmṭatabhojinām
58.23
sadā tu candrakāntānāṃ sadā yauvanaśālinām
śyāmāṅgānāṃ sadā sarvabhūṣaṇāspadadehinām
58.24
jambūdvīpe tu tatrāpi kuruvarṣaṃ suśobhanam
tatra candraprabhaṃ śambhorvimānaṃ candramaulinaḥ
58.25
varṣe tu bhārate martyāḥ puruṣāḥ karmavaśāyuṣaḥ
śatāyuṣaḥ samākhyātā nānāvarṇalpadehinaḥ
58.26
nānādevārcane yuktā nānākarmaphalāśrinaḥ
nānājñānārthasampannā durbalāścālpabhoginaḥ
58.27
indradvīpe tathā kecittathaiva ca kaseruke
tāmradīpaṃ gatāḥ kecit keciddeśaṃ gabhastimat
58.28
nāgaddīpaṃ tathā saumyaṃ gāndharvaṃ vāruṇaṃ gatāḥ
kecit mlecchāḥ pulindāśca nānājātisamudbhavāḥ
58.28-2
pūrve kirātāstasyānte paścime yavanāḥ smṛtāḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ madhye śūdrāśca sarvaśaḥ
58.30
ijjyāyuddhavaṇijyābhirvarttayanto vyavasthitāḥ
teṣāṃ saṃvyavahāro'yaṃ varttate'tra parasparam
58.31
dharmārthakāmasaṃyukto varṇānāntu svakarmasu
saṅkalpaścābhimānaśca āśramāṇāṃ yathā vidhi
58.32
iha svargāpavargārthaṃ pravṛttiryatra mānuṣī
teṣāñca yugakarmāṇi nānyatra munipuṅgavāḥ !
58.33
daśavarṣasahasrāṇi sthitiḥ kimpuruṣe nṛṇām
suvarṇavarṇāśca narāstriyaścāpsarasopamāḥ
58.34
anāmayā hyaśokāśca sarve te śivabhāvitāḥ
śahasrattvāṃsa tebhābhāḥ saṃṭārāḥ plakṣabhojanāḥ
58.35
mahārajatasaṅkāśā harivarṣe'pi mānavāḥ
devalokāt cyutāḥ sarve devākārāśca sarvaśaḥ
58.36
haraṃ yajanti sarvvaśaṃ pibantīkṣurasaṃ śubham
na jarā bādhate tena na ca jīryyanti te narāḥ
58.37
daśavarṣasahasrāṇi tatra jīvanti mānavāḥ
madhyamaṃ yanmayā proktaṃ nāmnā varṣamilāvṛtam
58.38
na tatra sūryyastapati na te jīryyanti mānavāḥ
candrasūryyau na nakṣatraṃ na prakāśamilāvṛte
58.39
padmaprabhāḥ padmamukhāḥ padmapatranibhekṣaṇāḥ
padmapatrasugandhāśca jāyante bhavabhāvitāḥ
58.40
jambūphalarasāhārā aniṣyandāḥ sugandhinaḥ
devalokāgatāstatra jāyante hyajarāmarāḥ
58.41
trayodaśasahasrāṇi varṣāṇāmte narottamāḥ
āyuḥpramāṇaṃ jīvanti varṣe divye vilāvṛte
58.42
jambūphalarasaṃ pītvā na jarā bādhate tvimān
na kṣudhā na klamañcāpi na jano mṛtyumāṃstathā
58.43
tatra jāmbūnadaṃ nāma kanakaṃ devabhūṣaṇam
indragopapratīkāśaṃ jāyante bhāskarantu tat
58.44
evaṃ mayā samākhyātā navavarṣāṇuvarṇanaḥ
varṣāṇurbhojanādyāni saṅkṣipya na tu vistarāt
58.45
hemakūṭe tu gandharvā vidyādhrāścāpsaro gaṇāḥ
sarve nāgāśca niṣadhe śeṣavāsuki takṣakāḥ
58.46
mahāvalāstvayañciṅgadramante yāntrikāḥ surāḥ
nīle tu vaidūryyamaye siddhā brahmarṣayo'malāḥ
58.47
daityānāṃ dānavānāñca śvetaḥ parvvata ucyate
śṛṅgavān parvvataścaiva pitṝṇāṃ nilayaḥ sadā
58.48
himavān yakṣamukhyānāṃ bhūtānāmīśvarasya ca
sarvvādviṣu mahādevo hariṇā brahmaṇāgmayā
58.46-2
nandinā ca gaṇaiścaiva varṣeṣu ca vaneṣu ca
nīlaśve tatriśṛṅge ca bhagavānnīlalohitaḥ
58.50
siddhairdevaiśca pitṛbhirdṛṣṭo nityaṃ viśeṣataḥ
nīlaśca vaidūryyamayaḥ śvetaḥ śuklo hiraṇmayaḥ
58.51
mayūravarhavarṇastu śātakumbhastriśṛṅgavān
ete parvvatarājānā jambūdvīpe vyavasthitāḥ
58.51.p1
iti śrīlaiṅge bhuvanakośasvabhāvavarṇanaṃ nāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ || 52
Linked texts (5)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit