Pramāṇa · Search · About · API

Linga 59: atha tripañcāśattamo'dhyāyaḥ

Liṅga 59

Language
Sanskrit

Contents

atha tripañcāśattamo'dhyāyaḥ

59.1

sūta uvāca
plakṣadvīpādikṣīpeṣu saptasaptasu parvvatāḥ
ṛṣvāyatāḥ pratidiśaṃ niviṣṭā varṣaparvvatāḥ

59.2

plakṣadvīpe tu vakṣyāmi sapta divyānmahācalān
gomedako'tra prathamo dvitīyaścāndra ucyate

59.3

tṛtīyo nārado nāma caturtho dundubhiḥ smṛtaḥ
pañcamaḥ somako nāma sumanāḥ ṣaṣṭha ucyate

59.4

vaidyutaḥ saptamasteṣāṃ nāmnā vaiśyānaro mataḥ
saptaite girayaḥ proktāḥ plakṣadvīpe viśeṣataḥ

59.5

saptaiva śālmalidvīpe tāṃstu vakṣyāmyanukramāt
kumudaścottamaścaiva parvataśca balāhakaḥ

59.6

droṇaḥ kaṅkaśca mahiṣaḥ kakudmān saptamaḥ smṛtaḥ
kuśadvīpe tu saptaiva dvopāśca kulaparvatāḥ

59.7

tāṃstu saṅkṣepato vakṣye nāmamātreṇa vai kramāt
vidrumaḥ prathamaḥ prokto dvitīyo hemaparvataḥ

59.8

tṛtīyo dyutimānnāma caturthaḥ puṣpitaḥ smṛtaḥ
kuśeśayaḥ pañcamastu ṣaṣṭho harigiriḥ smṛtaḥ

59.6-2

saptamo mandaraḥ śrīmānmāhādevaniketanam
mandā iti hyapāṃ nāma mandaro dhāraṇādapām

59.10

tatra sākṣād vṛṣāṅkastu viśveśo vimalaḥ śivaḥ
somaḥ sanandī bhagavānāste hemagṛhṇottame

59.11

tapasā toṣitaḥ pūrvaṃ mandareṇa maheśvaraḥ
avimukte mahākṣetre lebhe sa paramaṃ varam

59.12

prārthitaśca mahādevī nivāsārthaṃ sahāmbayā
avimuktādupāgamya cakre vāsaṃ sa mandare

59.13

sanandī sagaṇaḥ somastai nāsau tanna muñcati
krauñcadvīpe tu sapta ha krauñcādyāḥ kulaparvatāḥ

59.14

krauñco vāmanakaḥ paścāttṛtīyaścāndhakārakaḥ
andhakārāt paraścāpi divāvṛnnāmaparvataḥ

59.15

divāvṛttaḥ paraścāpi vivindo girirucyate
vivindāt parataścāpi puṇḍarīko mahāgiriḥ

59.16

puṇḍarīkātparaścāpi procyate dundubhisvanaḥ
ete ratnamayāḥ sapta krauñcadvīpasya parvvatāḥ

59.17

śākadvīpe ca girayaḥ sapta tāṃstu nibodhata
udayo raivataścāpi śyāmakau munisattamāḥ !

59.18

rājataśca giriḥ śrīmānāmbikeyaḥ suśobhanaḥ
āmbikeyāt paro ramyaḥ sarvvauṣadhisamanvitaḥ

59.16-2

tathaiva kesarītyukto yato vāyuḥ prajāyate
puṣkare parvata: śrīmāne ka eva mahāśilaḥ

59.20

citrairmaṇimayaiḥ kūṭaiḥ śilājālaiḥ samucchritaiḥ
dvīpasya tasya pūrvvāīm̐ citrasānusthito mahān

59.21

yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhva pañcāśaducchritaḥ
adhaścai va catustriṃśat sahasrāṇi mahācalaḥ

59.22

dvīpasyārddhe parīkṣiptaḥ parvvato mānasottaraḥ
sthito velāsamīpe tu navacandra ivoditaḥ

59.23

yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhvaṃ pañcāśaducchritaḥ
tāvadeva tu vistīrṇaḥ pārśvataḥ parimaṇḍalaḥ

59.24

sa eva dvīpapaścārdhe mānasaḥ pṛthivīdharaḥ
eka eva mahāsānuḥ sanniveśād dvidhā kṛtaḥ

59.25

tasmin dvīpe smṛtau dvau tu puṇyo janapadau śubhau
rājatau mānasasyātha parvatasyānumaṇḍalau

59.26

mahāvītantu yadvarṣa bāhyato mānasasya tu
tasyaivābhyantaraṃ yattu dhātakīkhaṇḍa ucyate

59.27

svādūdakenodadhinā puṣkaraḥ parivāritaḥ
~~~ṇo valavataḥ !

59.28

vistārāmaṇḍalāñcaiva puṣkarasya samena tu
evaṃ dvīpāḥ samudraistu sapta saptabhirāvṛtāḥ

59.29

dvīpasyānantaro yastu samudraḥ saptamastu vai
evaṃ dvīpasamudrāṇāṃ vṛddhirjeyā parasparam

59.30

pareṇa puṣkarasyātha anuvṛtya sthito mahān
svādūdakasamudrastu samantāt pariveṣṭya ca

59.31

pareṇa tasya mahatī dṛśyate lokasaṃsthitiḥ
kāñcanī dviguṇā bhūmiḥ sarvā caikaṇilopamā

59.32

tasyāḥ pareṇa śailastu maryādāparimaṇḍalaḥ
prakāśaścāprakāśaśca lokālokaḥ sa ucyate

59.33

dṛśyādṛśyagireryāvattāvadeṣā dharā dvijāḥ !
yojanānāṃ sahasrāṇi daśa tasyocchrayaḥ smṛtaḥ

59.34

tāvāṃśca vistarastasya lokālokamahāgireḥ
arvācīne tu tasyārdhe caranti raviraśmayaḥ

59.35

parārdhe tu tamo nityaṃ lokālokastataḥ smṛtaḥ
evaṃ saṅkṣepataḥ prokto bhūrlokasya ca vistaraḥ

59.36

ābhānorvai bhuvaḥ khastu ādhruvānmunisattamāḥ !
āvahādyā niviṣṭāstu vāyauvai saptanemayaḥ

59.37

āvahaḥ pravahaścaiva tataścānuvahastathā
saṃvaho vivahaścātha tataścordhvaṃ parāvahaḥ

59.38

dvijāḥ ! parivahaśceti vāyauvai saptanemayaḥ
balāhakāstathā bhānuścandro nakṣatrarāśayaḥ

59.39

grahāṇi ṛṣayaḥ sapta dhruvo viprāḥ ! kramādiha
yojanānāṃ mahīpṛṣṭhādūrdhvaṃ pañcadaśādhruvāt

59.40

niyutānyekaniyutaṃ bhūpṛṣṭhādbhātumaṇḍalam
rathaḥ ṣor̤aśasāhasro bhāskarasya tathopari

59.41

caturāśītisāhasro merusyopari bhūtalāt
koṭiyojanamākramya maharloko dhruvādudbhavaḥ

59.42

janaloko maharlokāttathā koṭiddayaṃ ddijāḥ !
janalokāttapolokastasraḥ koṭayo mataḥ

59.44

prājāpatyād brahmalokaḥ koṭiṣaṭkaṃ visṛjya tu
puṇyalokāstu saptai te hyaṇḍe 'smin kathitā dvijāḥ !
adhaḥ samatalānāntu narakāṇāṃ hi koṭayaḥ
āyāntāścaiva ghorādyā aṣṭāviṃśatireva tu

59.45

pāpinasteṣu pacyante svasvakarmānurūpataḥ
avīcyantāni sarvāṇi rauravādyāni teṣu ca

59.46

pratyekaṃ pañcakātyāhurnarakāṇi viśeṣataḥ
aṇḍamādau mayā proktamaṇḍasyāvaraṇāni ca

59.4-2

hiraṇyagarbhasargaśca prasaṅgād bahuvistarāt
aṇḍānāmīdṛśānāntu kovyo jñeyāḥ sahasraśaḥ

59.48

sarvagatvāt pradhānasya tiryyagūrddhamadhastathā
aṇḍeṣveteṣu sarveṣu bhuvanāni caturdaśa

59.46-2

pratyaṇḍaṃ dvijaśārdūlāsteṣāṃ heturmaheśvaraḥ
aṇḍeṣu cāṇḍabāhyeṣu tathāṇḍāvaraṇeṣu ca

59.50

tamo'nte ca tamaḥ pāre cāṣṭamūrttirvyavasthitaḥ
asyātmano maheśasya mahādevasya dhīmataḥ

59.51

adehinastvaṇḍo dehamakhilaṃ paramātmanaḥ
asyāṣṭamūrtteḥ śarvvasya śivasya gṛhamedhinaḥ

59.52

gṛhiṇī prakṛtirdibyā prajāśca mahadādayaḥ
paśavaḥ kiṅkarāstasya sarve dehābhimāninaḥ

59.53

ādyantahīno bhagavānanantaḥ
pumān pradhānapramukhāya sapta
pradhānamūrttistvatha ṣor̤aśāṅgo
maheśvarasyāṣṭatanuḥ sa eva

59.54

ājñābalāttasya dharāsthiteha
dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ
jyotirgaṇaḥ śakramakhāḥ surāśca
vaimānikāḥ sthāvarajaṅgamāśca

59.55

dṛṣṭvā yacca lakṣaṇairhīnamaugraṃ
dṛṣṭvā sendrāste kimetat tviheti
yacca gatvā niścayāt pāvakādyāḥ
śakticīṇāścābhavan yattato'pi

59.56

dagdhu ṃ tṛṇaṃ vāpi samakṣamasrya
yakṣasya vahnirna śaśāka viprāḥ !
vāyustṛ ṇañcālayituṃ tathānye
svān khān prabhāvān sakalāmarendrāḥ

59.57

tadā svayaṃ vṛtraripuḥ surendraiḥ
sureśvaraḥ sarvasamṛddhihetuḥ
sureśvaraṃ yakṣamuvāca ko vā
bhavānitītyaṃ sakutūhalātmā

59.58

tadā hyadṛśyaṃ gata eva yakṣastadāmbikā haimavatī śubhākhyā
umā śubhairābharaṇairanekaiḥ
suśobhamānā tvanu cāvirāsīt

59.58-2

tāṃ śakramukhyā bahuśobhamānāmumāmajāṃ haimavatīmapṛcchan
kimetadīśe ! bahuśobhamāne !
ko vāmbike ! yakṣavapuṣprakāśaḥ

59.60

niśamya tadyakṣamumāmbikāha
tvagocaraśceti surāḥ saśakrāḥ
praṇemurenāṃ mṛgarājagāminīmumāmajāṃ lohitaśuklakṛṣṇām

59.61

sambhāvitā sā sakalāmarendraiḥ
sarvaprasūtistu surāsurāṇām
ahammurāsaṃ prakṛtiśca puṃso
yakṣasya cājñāvaśagetyathāha

59.62

tasmād dvijāḥ ! sarvamajasya tasya
niyogataścāṇḍamabhūdajāhai
ajaśca aṇḍādakhilañca tasmājjagattirgadhairlokamajātmakaṃ tat

59.62.p1

iti śrīlaiṅge bhuvanakośavinyāsanirṇayo nāma tripañcāśattamo'dhyāyaḥ || 53

Linked texts (8)