Linga 75: atha ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Liṅga 75
- Language
- Sanskrit
Contents
- 75.83 — 1 part
atha ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
75.1
sūta uvāca
tridhanvā devadevasya prasādāttaṇḍinastathā
aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpya prayadvataḥ
75.2
gāṇapatyaṃ dṛḍhaṃ prāptaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ
āsīt tridhanvanaścāpi vidvāṃstrayyāruṇo nṛpaḥ
75.3
tasya satyavrato nāma kumāro'bhūnmahābalaḥ
tena bhāryyā vidarbhasya hṛtā hatvāmitaujasam
75.4
pāṇigrahaṇamantreṣu niṣṭhāmaprāpiteṣviha
tenādharmeṇa saṃyuktaṃ rājā trayyāruṇo'tyajat
75.5
pitaraṃ so'bravīt tyaktaḥ kva gacchāmīti vai dvijāḥ !
pitā tvenamathovāca śvapākaḥ saha vatsya
75.6
ityuktaḥ sa vicakrāma nagarādvacanāt pituḥ
sa tu satyavrato dhīmān śvapākāvasathāntike
75.7
pitrā tyakto'vasadvīraḥ pitā cāsya vanaṃ yayau
sarvalokeṣu vikhyātastriśaṅkuriti vīryyavān
75.8
vasiṣṭhakopāt puṇyātmā rājā satyavrataḥ purā
viśvāmitro mahātejā varaṃ datvā triśaṅkave
75.6-2
rājye'bhiṣicya taṃ pitrye yājayāmāsa taṃ muniḥ
miṣatāṃ devatānāñca vasiṣṭhasya ca kauśikaḥ
75.11
saśarīraṃ tadā taṃ vai divamāropayadvibhuḥ
kumāraṃ janayāmāsa hariścandramakalmaṣam
hariścandrasya ca suto rohito nāma vīryyavān
75.12
hārito rohitasyātha dhundhurhārita ucyate
vijayaśca sutejāśca dhundhuputrau babhūvatuḥ
75.13
jetā chatrasya sarvatra vijayastena sa smṛtaḥ
rucakastasya tanayo rājā paramadhārmikaḥ
75.14
rucakasya hayaḥ putrastasmād bāhuśca jajñivān
sagarastasya putro'bhūdrājā paramadhārmikaḥ
75.15
dve bhāryye sagarasyāpi prabhā bhānumatī tathā
tābhyāmārādhitaḥ pūrvamaurvvo'gniḥ putrakāmyayā
75.16
aurvvastuṣṭastayoḥ prādād yatheṣṭaṃ varamuttamam
ekā ṣaṣṭisahasrāṇi sutamekaṃ parā tathā
75.17
agastyād vaṃśakarttāraṃ prabhā'gṛhṇāt sutān bahūn
ekaṃ bhānumatiḥ putramagastyādasasañjasam
75.18
tataḥ ṣaṣṭisahasrāṇi suṣuve sā tu vai prabhā
khanantaḥ pṛthivīṃ dagdhā viṣṇuhuṅkāramārgagaiḥ
75.16-2
asamañjasya tanayaḥ so'ṃśumānnāma viśrutaḥ
tasya putro dilīpastu dilīpāttu bhagīrathaḥ
75.20
yena bhāgīrathī gaṅgā tapaḥ kṛtvāvatāritā
bhagīrathasutaścāpi śruto nāma babhūva ha
75.21
nābhāgastasya dāyādo bhavadbhaktaḥ pratāpavān
ambarīṣaḥ sutastasya sindhudvīpastato'bhavat
75.23
nābhāgenāmbarīṣeṇa bhajābhyāṃ paripālitā
ayatāyuḥ sutastasya sindhuddīpasya vīryyavān
puttro'yutāyuṣo dhīmānṛtaparṇo mahāyaśāḥ
75.24
divyākṣahṛdayajño vai rājānalasakho balī
nalau dvāveva vikhyātau purāṇeṣu dṛr̤havratau
75.25
vīrasenastathānyau yastvaikṣvākukulodbhavaḥ
ṛtaparṇasya puttro'bhūt sārvvabhaumaḥ prajeśvaraḥ
75.26
mṛdāsabhrasya tanayo rājā tvindrasamo'bhavat
mṛdāsasya sutaḥ proktaḥ saudāsau nāma pārthivaḥ
75.27
khyātaḥ kalmāṣapādo vai nāmnā mitrasahaśca saḥ
vasiṣṭhastu mahātejāḥ kṣetre kalmāṣapādake
75.28
aśmakaṃ janayāmāsa ikṣvākukulavarddhanam
aśmakasyottarāyāntu mūlakastu suto'bhavat
75.28-2
sa hi rāmabhayādrājā strībhiḥ parivṛto vane
bibhartti trāṇamicchan vai nārī kavacamuttamam
75.30
mūlakasyāpi dharmmātmā rājā śatarathaḥ sutaḥ
tasmācchatarathājjajñe rājā khilavilo balī
75.31
āsotkhailaviliḥ śrīmān vṛddhaśarmmā pratāpavān
putro viśvasahastasya pitṛkanyā vyajojanat
75.32
dilīpastasya puttro'bhūt khaṭvāṅga iti viśrutaḥ
yena svargādihāgatya muhūrttaṃ prāpya jīvitam
75.33
trayo'gnayastrayo lokā buddhyā satyena vai jitāḥ !
dīrghabāhuḥ sutastasya raghustasmādajāyata
75.35
ajaḥ putro raghoścāpi tasmājjajñe ca vīryyavān
rāmo daśarathādvīro dharmajño lokaviśrutaḥ
bharato lakṣmaṇaścaiva śatrughnaśca mahābalaḥ
75.36
teṣāṃ śreṣṭho mahātejā rāmaḥ paramavīryavān
rāvaṇaṃ samare hatvā yajñairiṣṭvā ca dharmavit
75.37
daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyaṃ cakāra saḥ
rāmasya tanayo jajñe kuśa ityabhiviśrutaḥ
75.38
lavaśca sumahābhāgaḥ satvavānabhavat sudhīḥ
atithistu kuśājjajñe niṣadhastasya cātmajaḥ
75.36-2
nalastu niṣadhājjāto nabhastasmādajāyata
nabhasaḥ puṇḍarīkākhyaḥ kṣemadhanvā tataḥ smṛtaḥ
75.40
tasya putro'bhavadvīro devānīkaḥ pratāpavān
ahīnaraḥ sutastasya sahasrāśvastataḥ paraḥ
75.41
śubhaścandrāvalokasya tārāpīḍastato'bhavat
tasyātmajaścandragirirbhānucandrastato'bhavat
75.42
śrutāyurabhavattasmād bṛhadbala iti smṛtaḥ
bhārateyo mahātejā saubhadreṇa nipātitaḥ
75.43
ete ikṣvākudāyādā rājānaḥ prāyaśaḥ smṛtāḥ
vaṃśe pradhānā etasmin prādhānyena prakīrttitāḥ
75.44
sarve pāśupataṃ jñānamadhītya parameśvaram
samabhyarcya yathājñānamiṣṭvā yajñairyathāvidhi
75.45
divaṃ gatā mahātmānaḥ kecitsu kātmayoginaḥ
nṛgobrāhmaṇaśāpena kṛkalāsatvamāgataḥ
75.47
dhṛṣṭasya dhṛṣṭaketuśca yamabālasya vīryavān
ānartto nāma śaryāteḥ sukanyā nāma dārikā
ānarttasyābhavat putro rocamānaḥ pratāpavān
75.48
rocamānasya revo'bhūddevārddaivata eva ca
kakudmī cāparo jyeṣṭhaputraḥ putraśatasya tu
75.46
revatī yasya sā kanyā patnī rāmasya viśrutā
nariṣyantasya putro'bhūjjitātmā tu mahābalo
75.50
nābhāgādambarīṣastu viṣṇubhaktaḥ pratāpavān
ṛtastasya sutaḥ śrīmān sarvvadharmavidāṃ varaḥ
75.51
ṛtastasya sudharmā'bhūt pṛṣito nāma viśrutaḥ
karūṣasya tu kārūṣāḥ sarve prakhyātakīrttayaḥ
75.52
pṛṣito hiṃsayitvā gāṃ guroḥ prāpa sukalmaṣam
śāpācchūdratvamāpannaścāvanasyeti viśrutaḥ
75.53
diṣṭaputrastu nābhāgastasmādapi bhalandanaḥ
bhalandanasya vikrānto rājābhodajavāhanaḥ
75.54
ete samāsataḥ proktā manuputrā mahābhujāḥ
ikṣvākoḥ putrapautrādyā ailasyātha vadāmi vaḥ
75.55
ailaḥ purūravā nāma rudrabhaktaḥ pratāpavān
cakre tvakaṇṭakaṃ rājyaṃ deśe puṇyatame dvijāḥ !
75.56
uttare yamunātīre prayāge munisevite
pratiṣṭhānādhipaḥ śrīmān pratiṣṭhāne pratiṣṭhitaḥ
75.57
tasya putrāḥ sapta bhavan sarvve vitatatejasaḥ
gandharvvalokaviditā bhavabhaktā mahābalāḥ
75.58
śrutāyuśca śatāyuśca divyāścaivorvaśīsutāḥ
75.56-2
āyuṣastanayā vorāḥ pañcaivāsanmahaujasaḥ
svarbhānutanāyāyānte prabhāyāṃ jajñire nṛpāḥ
75.60
nahuṣaḥ prathamasteṣāṃ dharmajño lokaviśrutaḥ
nahuṣasya tu dāyādāḥ ṣar̤indropamatejasaḥ
75.61
utpannāḥ pitṛkanyāyāṃ virajāyāṃ mahaujasaḥ
yatiryayātiḥ saṃyātirāyātiḥ pañcamo'ndhakaḥ
75.62
vijātiśceti ṣar̤ime sarvve prakhyātakīrttayaḥ
yatirjyeṣṭhaśca teṣāṃ vai yayātistu tato'varaḥ
75.63
jyeṣṭhastu yatirmokṣārthī brahmabhūto'bhavat prabhuḥ
teṣāṃ yayātiḥ pañcānāṃ mahābalaparākramaḥ
75.64
devayānīmuśanasaḥ sutāṃ bhāryyāmavāpa saḥ
śarmiṣṭhāmrāsurīñcaiva tanayāṃ vṛṣaparvaṇaḥ
75.65
yaduñca turvasuñcaiva devayānī vyajāyata
tāvubhau śubhakarmmāṇau sutau vidyāviśāradau
75.66
druhyañcānuñca pūruñca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
yayātaye rathaṃ tasmai dadau śukraḥ pratāpavān
75.67
toṣitastena viprendraḥ prītaḥ paramabhāsvaram
sasaṅgaṃ kāñcanaṃ divyaṃ makṣaye ca maheṣudhī
75.68
yuktaṃ manojavairaśvaiḥ yena kanyāṃ samudvahat
sa tena rathamukhyena ṣaṇmāsenājayanmahīm
75.66-2
yayātiryudhi durdharṣo devadānavamānuṣaiḥ
abhavattatsu puṇyātmā dharmaniṣṭhaḥ samañjasaḥ
75.70
kauravāṇāñca sarveṣāṃ sa bhavadratha uttamaḥ
75.71
yāvannarendrapravaraḥ kauravo janamejayaḥ
purorvaṃśasya rājñastu rājñaḥ pārikṣitasya tu
75.72
jagāma sratho nāśaṃ śāpādgargasya dhīmataḥ
gargasya hi sutaṃ bālaṃ sa rājā janamejayaḥ
75.73
akrūraṃ hiṃsayāmāsa brahmahatyāmavāpa saḥ
sa lohagandhī rājarṣiḥ paridhāvannitastataḥ
75.74
paurajānapadaistyakto na lebhe śarma karhicit
tataḥ sa duḥkhasantapto na lebhe saṃvidaṃ kvacit
75.75
jagāma śaunakampṛṣiṃ śaraṇyaṃ vyathitastadā
indrotirnāma vikhyāto yo'sau munirudāradhīḥ
75.76
yājayāmāsa cendreti staṃta nṛpaṃ janamejayam
aśvamedhena rājānaṃ pāvanārthaṃ dvijottamāḥ !
75.77
sa lohagandhānnirmuktā enasā ca mahāyaśāḥ
yajñasyāvabhṛthe madhye yāto divyo rathaḥ śubhaḥ
75.78
tasmāddhaṃśātparibhraṣṭo vasośce dipateḥ punaḥ
dattaḥ śakreṇa tuṣṭena lebhe tasmād bṛhadrathaḥ
75.76-2
tato hatvā jarāsandhaṃ bhīmastaṃ rathamuttamam
pradadau vāsudevāya prītyā kauravanandanaḥ
75.80
sūta uvāca
abhyaṣiñcat puruṃ putraṃ yayātirnāhuṣaḥ prabhuḥ
vyatopakāraste naiva puruṣā dvijasattamāḥ !
75.82
abhiṣektukāmaśca nṛpaṃ puruṃ putraṃ kanīyasam
kathaṃ śukrasya naptāraṃ devayānyāḥ sutaṃ prabho !
jyeṣṭhaṃ yadumatikramya kanīyān rājyamarhati
75.83
ete sambodhayāmastvāṃ dharmañca anupālaya
75.83.p1
iti śrīlaiṅge ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 66
Linked texts (14)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Brāhmī Saṃhitā — Sanskrit
- Brahmisamhita (gurumandalseries1962) — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) — Ananta Gokhale, Sanskrit