Lingapurana 1.2
Liṅgapurāṇa 1.2
- Language
- Sanskrit
1.2.1
sūta uvāca
īśānakalpavṛttāntam adhikṛtya mahātmanā
brahmaṇā kalpitaṃ pūrvaṃ purāṇaṃ laiṅgam uttamam //
1.2.2
granthakoṭipramāṇaṃ tu śatakoṭipravistare
caturlakṣeṇa saṃkṣipte vyāsaiḥ sarvāntareṣu vai //
1.2.3
vyasteṣṭā daśadhā caiva brahmādau dvāparādiṣu
liṅgamekādaśaṃ proktaṃ mayā vyāsācchrutaṃ ca tat //
1.2.4
asyaikādaśasāhasre granthamānamiha dvijāḥ
tasmātsaṃkṣepato vakṣye na śrutaṃ vistareṇa yat //
1.2.5
caturlakṣeṇa saṃkṣipte kṛṣṇadvaipāyanena tu
atraikādaśasāhasraiḥ kathito liṅgasambhavaḥ //
1.2.6
sargaḥ prādhānikaḥ paścāt prākṛto vaikṛtāni ca
aṇḍasyāsya ca sambhūtir aṇḍasyāvaraṇāṣṭakam //
1.2.7
aṇḍodbhavatvaṃ śarvasya rajoguṇasamāśrayāt
viṣṇutvaṃ kālarudratvaṃ śayanaṃ cāpsu tasya ca //
1.2.8
prajāpatīnāṃ sargaś ca pṛthivyuddharaṇaṃ tathā
brahmaṇaś ca divārātram āyuṣo gaṇanaṃ punaḥ //
1.2.9
savanaṃ brahmaṇaścaiva yugakalpaś ca tasya tu
divyaṃ ca mānuṣaṃ varṣam ārṣaṃ vai dhrauvyameva ca //
1.2.10
pitryaṃ pitṝṇāṃ sambhūtir dharmaścāśramiṇāṃ tathā
avṛddhirjagato bhūyo devyāḥ śaktyudbhavastathā //
1.2.11
strīpumbhāvo viriñcasya sargo mithunasambhavaḥ
ākhyāṣṭakaṃ hi rudrasya kathitaṃ rodanāntare //
1.2.12
brahmaviṣṇuvivādaś ca punarliṅgasya sambhavaḥ
śilādasya tapaścaiva vṛtrārerdarśanaṃ tathā //
1.2.13
prārthanā yonijasyātha durlabhatvaṃ sutasya tu
śilādaśakrasaṃvādaḥ padmayonitvameva ca //
1.2.14
bhavasya darśanaṃ caiva tiṣyeṣvācāryaśiṣyayoḥ
vyāsāvatārāś ca tathā kalpamanvantarāṇi ca //
1.2.15
kalpatvaṃ caiva kalpānām ākhyābhedeṣvanukramāt
kalpeṣu kalpe vārāhe vārāhatvaṃ hares tathā //
1.2.16
meghavāhanakalpasya vṛttāntaṃ rudragauravam
punarliṅgodbhavaścaiva ṛṣimadhye pinākinaḥ //
1.2.17
liṅgasyārādhanaṃ snānavidhānaṃ śaucalakṣaṇam
vārāṇasyāś ca māhātmyaṃ kṣetramāhātmyavarṇanam //
1.2.18
bhuvi rudrālayānāṃ tu saṃkhyā viṣṇorgṛhasya ca
antarikṣe tathāṇḍe 'smin devāyatanavarṇanam //
1.2.19
dakṣasya patanaṃ bhūmau punaḥ svārociṣe 'ntare
dakṣaśāpaś ca dakṣasya śāpamokṣastathaiva ca //
1.2.20
kailāsavarṇanaṃ caiva yogaḥ pāśupatas tathā
caturyugapramāṇaṃ ca yugadharmaḥ suvistaraḥ //
1.2.21
saṃdhyāṃśakapramāṇaṃ ca saṃdhyāvṛttaṃ bhavasya ca
śmaśānanilayaścaiva candrarekhāsamudbhavaḥ //
1.2.22
udvāhaḥ śaṃkarasyātha putrotpādanameva ca
maithunātiprasaṅgena vināśo jagatāṃ bhayam //
1.2.23
śāpaḥ satyā kṛto devānpurā viṣṇuṃ ca pālitam
śukrotsargastu rudrasya gāṅgeyodbhava eva ca //
1.2.24
grahaṇādiṣu kāleṣu snāpya liṅgaṃ phalaṃ tathā
kṣubdhadhī ca vivādaś ca dadhīcopendrayos tathā //
1.2.25
utpattirnandināmnā tu devadevasya śūlinaḥ
pativratāyāścākhyānaṃ paśupāśavicāraṇā //
1.2.26
pravṛttilakṣaṇaṃ jñānaṃ nivṛttyadhikṛtā tathā
vasiṣṭhatanayotpattir vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām //
1.2.27
munīnāṃ vaṃśavistāro rājñāṃ śaktervināśanam
daurātmyaṃ kauśikasyātha surabherbandhanaṃ tathā //
1.2.28
sutaśoko vasiṣṭhasya arundhatyāḥ pralāpanam
snuṣāyāḥ preṣaṇaṃ caiva garbhasthasya vacas tathā //
1.2.29
parāśarasyāvatāro vyāsasya ca śukasya ca
vināśo rākṣasānāṃ ca kṛto vai śaktisūnunā //
1.2.30
devatāparamārthaṃ tu vijñānaṃ ca prasādataḥ
purāṇakaraṇaṃ caiva pulastyasyājñayā guroḥ //
1.2.31
bhuvanānāṃ pramāṇaṃ ca grahāṇāṃ jyotiṣāṃ gatiḥ
jīvacchrāddhavidhānaṃ ca śrāddhārhāḥ śrāddhameva ca //
1.2.32
nāndīśrāddhavidhānaṃ ca tathādhyayanalakṣaṇam
pañcayajñaprabhāvaś ca pañcayajñavidhis tathā //
1.2.33
rajasvalānāṃ vṛttiś ca vṛttyā putraviśiṣṭatā
maithunasya vidhiścaiva prativarṇamanukramāt //
1.2.34
bhojyābhojyavidhānaṃ ca sarveṣāmeva varṇinām
prāyaścittam aśeṣasya pratyekaṃ caiva vistarāt //
1.2.35
narakāṇāṃ svarūpaṃ ca daṇḍaḥ karmānurūpataḥ
svarginārakiṇāṃ puṃsāṃ cihnaṃ janmāntareṣu ca //
1.2.36
nānāvidhāni dānāni pretarājapuraṃ tathā
kalpaṃ pañcākṣarasyātha rudramāhātmyameva ca //
1.2.37
vṛtrendrayormahāyuddhaṃ viśvarūpavimardanam
śvetasya mṛtyoḥ saṃvādaḥ śvetārthe kālanāśanam //
1.2.38
devadāruvane śambhoḥ praveśaḥ śaṃkarasya tu
sudarśanasya cākhyānaṃ kramasaṃnyāsalakṣaṇam //
1.2.39
śraddhāsādhyo 'tha rudrastu kathitaṃ brahmaṇā tadā
madhunā kaiṭabhenaiva purā hṛtagatervibhoḥ //
1.2.40
brahmaṇaḥ paramaṃ jñānam ādātuṃ mīnatā hareḥ
sarvāvasthāsu viṣṇoś ca jananaṃ līlayaiva tu //
1.2.41
rudraprasādādviṣṇoś ca jiṣṇoścaiva tu sambhavaḥ
manthānadhāraṇārthāya hareḥ kūrmatvamevaca //
1.2.42
saṃkarṣaṇasya cotpattiḥ kauśikyāś ca punarbhavaḥ
yadūnāṃ caiva sambhūtir yādavatvaṃ hareḥ svayam //
1.2.43
bhojarājasya daurātmyaṃ mātulasya harervibhoḥ
bālabhāve hareḥ krīḍā putrārthaṃ śaṃkarārcanam //
1.2.44
nārasya ca tathotpattiḥ kapāle vaiṣṇavāddharāt
bhūbhāranigrahārthe tu rudrasyārādhanaṃ hareḥ //
1.2.45
vainyena pṛthunā bhūmeḥ purā dohapravartanam
devāsure purā labdho bhṛguśāpaś ca viṣṇunā //
1.2.46
kṛṣṇatve dvārakāyāṃ tu nilayo mādhavasya tu
labdho hitāya śāpastu durvāsasyānanāddhareḥ //
1.2.47
vṛṣṇyandhakavināśāya śāpaḥ piṇḍāravāsinām
erakasya tathotpattis tomarasyodbhavas tathā //
1.2.48
erakālābhato 'nyonyaṃ vivāde vṛṣṇivigrahaḥ
līlayā caiva kṛṣṇena svakulasya ca saṃhṛtiḥ //
1.2.49
erakāstrabalenaiva gamanaṃ svecchayaiva tu
brahmaṇaścaiva mokṣasya vijñānaṃ tu suvistaram //
1.2.50
purāndhakāgnidakṣāṇāṃ śakrebhamṛgarūpiṇām
madanasyādidevasya brahmaṇaś cāmarāriṇām //
1.2.51
halāhalasya daityasya kṛtāvajñā pinākinā
jālaṃdharavadhaścaiva sudarśanasamudbhavaḥ //
1.2.52
viṣṇorvarāyudhāvāptis tathā rudrasya ceṣṭitam
tathānyāni ca rudrasya caritāni sahasraśaḥ //
1.2.53
hareḥ pitāmahasyātha śakrasya ca mahātmanaḥ
prabhāvānubhavaścaiva śivalokasya varṇanam //
1.2.54
bhūmau rudrasya lokaṃ ca pātāle hāṭakeśvaram
tapasāṃ lakṣaṇaṃ caiva dvijānāṃ vaibhavaṃ tathā //
1.2.55
ādhikyaṃ sarvamūrtīnāṃ liṅgamūrterviśeṣataḥ
liṅge 'sminnānupūrvyeṇa vistareṇānukīrtyate //
1.2.56
etajjñātvā purāṇasya saṃkṣepaṃ kīrtayettu yaḥ
sarvapāpavinirmukto brahmalokaṃ sa gacchati //
Commentaries (2)
- Śivatosaṇī Liṅgapurāṇaṭīkā — Gaṇeśa Bhaṭṭa, Sanskrit
- Śivatoṣiṇī — Gaṇeśa Ballāla Nātū, Sanskrit
Linked texts (5)
- Liṅga — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Ancient Indian Historical Tradition — F. E. Pargiter, English
- Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs — R. C. Hazra, English