Lingapurana 1.3
Liṅgapurāṇa 1.3
- Language
- Sanskrit
1.3.1
sūta uvāca
aliṅgo liṅgamūlaṃ tu avyaktaṃ liṅgamucyate
aliṅgaḥ śiva ityukto liṅgaṃ śaivamiti smṛtam //
1.3.2
pradhānaṃ prakṛtiśceti yadāhurliṅgamuttamam
gandhavarṇarasairhīnaṃ śabdasparśādivarjitam //
1.3.3
aguṇaṃ dhruvamakṣayyam aliṅgaṃ śivalakṣaṇam
gandhavarṇarasairyuktaṃ śabdasparśādilakṣaṇam //
1.3.4
jagadyoniṃ mahābhūtaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ dvijottamāḥ
vigraho jagatāṃ liṅgam aliṅgād abhavatsvayam //
1.3.5
saptadhācāṣṭadhā caiva tathaikādaśadhā punaḥ
liṅgānyaliṅgasya tathā māyayā vitatāni tu //
1.3.6
tebhyaḥ pradhānadevānāṃ trayamāsīcchivātmakam
ekasmāttriṣvabhūdviśvam ekena parirakṣitam //
1.3.7
ekenaiva hṛtaṃ viśvaṃ vyāptaṃ tvevaṃ śivena tu
aliṅgaṃ caiva liṅgaṃ ca liṅgāliṅgāni mūrtayaḥ //
1.3.8
yathāvatkathitāścaiva tasmādbrahma svayaṃ jagat
aliṅgī bhagavān bījī sa eva parameśvaraḥ //
1.3.9
bījaṃ yoniś ca nirbījaṃ nirbījo bījamucyate
bījayonipradhānānām ātmākhyā vartate tviha //
1.3.10
paramātmā munirbrahma nityabuddhasvabhāvataḥ
viśuddho 'yaṃ tathā rudraḥ purāṇe śiva ucyate //
1.3.11
śivena dṛṣṭā prakṛtiḥ śaivī samabhavaddvijāḥ
sargādau sā guṇairyuktā purāvyaktā svabhāvataḥ //
1.3.12
avyaktādiviśeṣāntaṃ viśvaṃ tasyāḥ samucchritam
viśvadhātrī tvajākhyā ca śaivī sā prakṛtiḥ smṛtā //
1.3.13
tāmajāṃ lohitāṃ śuklāṃ kṛṣṇāmekāṃ bahuprajām
janitrīmanuśete sma juṣamāṇaḥ svarūpiṇīm //
1.3.14
tāmevājāmajo 'nyastu bhuktabhogāṃ jahāti ca
ajā janitrī jagatāṃ sājena samadhiṣṭhitā //
1.3.15
prādurbabhūva sa mahān puruṣādhiṣṭhitasya ca
ajājñayā pradhānasya sargakāle guṇais tribhiḥ //
1.3.16
sisṛkṣayā codyamānaḥ praviśyāvyaktamavyayam
vyaktasṛṣṭiṃ vikurute cātmanādhiṣṭhito mahān //
1.3.17
mahatastu tathā vṛttiḥ saṃkalpādhyavasāyikā
mahatas triguṇas tasmād ahaṃkāro rajo 'dhikaḥ //
1.3.18
tenaiva cāvṛtaḥ samyag ahaṃkāras tamo 'dhikaḥ
mahato bhūtatanmātraṃ sargakṛdvai babhūva ca //
1.3.19
ahaṃkārācchabdamātraṃ tasmādākāśamavyayam
saśabdamāvṛṇotpaścād ākāśaṃ śabdakāraṇam //
1.3.20
tanmātrādbhūtasargaś ca dvijāstvevaṃ prakīrtitaḥ
sparśamātraṃ tathākāśāt tasmādvāyur mahānmune //
1.3.21
tasmācca rūpamātraṃ tu tato 'gniśca rasastataḥ
rasādāpaḥ śubhāstābhyo gandhamātraṃ dharā tataḥ //
1.3.22
āvṛṇoddhi tathākāśaṃ sparśamātraṃ dvijottamāḥ
āvṛṇodrūpamātraṃ tu vāyurvāti kriyātmakaḥ //
1.3.23
āvṛṇodrasamātraṃ vai devaḥ sākṣādvibhāvasuḥ
āvṛṇvānā gandhamātram āpaḥ sarvarasātmikāḥ //
1.3.24
kṣmā sā pañcaguṇā tasmād ekonā rasasambhavāḥ
triguṇo bhagavānvahnir dviguṇaḥ sparśasambhavaḥ //
1.3.25
avakāśastato deva ekamātrastu niṣkalaḥ
tanmātrādbhūtasargaś ca vijñeyaś ca parasparam //
1.3.26
vaikārikaḥ sāttviko vai yugapatsampravartate
sargas tathāpyahaṃkārād evamatra prakīrtitaḥ //
1.3.27
pañca buddhīndriyāṇyasya pañca karmendriyāṇi tu
śabdādīnāmavāptyarthaṃ manaścaivobhayātmakam //
1.3.28
mahadādiviśeṣāntā hy aṇḍamutpādayanti ca
jalabudbudavattasmād avatīrṇaḥ pitāmahaḥ //
1.3.29
sa eva bhagavān rudro viṣṇurviśvagataḥ prabhuḥ
tasminnaṇḍe tvime lokā antarviśvamidaṃ jagat //
1.3.30
aṇḍaṃ daśaguṇenaiva vāriṇā prāvṛtaṃ bahiḥ
āpo daśaguṇenaiva tadbāhyastejasā vṛtāḥ //
1.3.31
tejo daśaguṇenaiva bāhyato vāyunā vṛtam
vāyurdaśaguṇenaiva bāhyato nabhasā vṛtaḥ //
1.3.32
ākāśenāvṛto vāyur ahaṃkāreṇa śabdajaḥ
mahatā śabdaheturvai pradhānenāvṛtaḥ svayam //
1.3.33
saptāṇḍāvaraṇānyāhus tasyātmā kamalāsanaḥ
koṭikoṭiyutānyatra cāṇḍāni kathitāni tu //
1.3.34
tatratatra caturvaktrā brahmāṇo harayo bhavāḥ
sṛṣṭāḥ pradhānena tadā labdhvā śambhostu saṃnidhim //
1.3.35
layaścaiva tathānyonyam āndyantam iti kīrtitam
sargasya pratisargasya sthiteḥ kartā maheśvaraḥ //
1.3.36
sarge ca rajasā yuktaḥ sattvasthaḥ pratipālane
pratisarge tamodriktaḥ sa eva trividhaḥ kramāt //
1.3.37
ādikartā ca bhūtānāṃ saṃhartā paripālakaḥ
tasmānmaheśvaro devo brahmaṇo 'dhipatiḥ śivaḥ //
1.3.38
sadāśivo bhavo viṣṇur brahmā sarvātmako yataḥ
ekadaṇḍe tathā lokā ime kartā pitāmahaḥ //
1.3.39
prākṛtaḥ kathitastveṣa puruṣādhiṣṭhito mayā
sargaś cābuddhipūrvastu dvijāḥ prāthamikaḥ śubhaḥ //
Commentaries (1)
- Śivatosaṇī Liṅgapurāṇaṭīkā — Gaṇeśa Bhaṭṭa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit