Lingapurana 1.46
Liṅgapurāṇa 1.46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.46.49 — 1 part
1.46.1
sūta uvāca
saptadvīpā tathā pṛthvī nadīparvatasaṃkulā
samudraiḥ saptabhiścaiva sarvataḥ samalaṃkṛtā //
1.46.2
jambūḥ plakṣaḥ śālmaliś ca kuśaḥ krauñcastathaiva ca
śākaḥ puṣkaranāmā ca dvīpāstvabhyantare kramāt //
1.46.3
saptadvīpeṣu sarveṣu sāmbaḥ sarvagaṇairvṛtaḥ
nānāveṣadharo bhūtvā sānnidhyaṃ kurute haraḥ //
1.46.4
kṣārodekṣurasodaś ca surodaś ca ghṛtodadhiḥ
dadhyarṇavaś ca kṣīrodaḥ svādūdaścāpyanukramāt //
1.46.5
samudreṣviha sarveṣu sarvadā sagaṇaḥ śivaḥ
jalarūpī bhavaḥ śrīmān krīḍate cormibāhubhiḥ //
1.46.6
kṣīrārṇavāmṛtamiva sadā kṣīrārṇave hariḥ
śete śivajñānadhiyā sākṣādvai yoganidrayā //
1.46.7
yadā prabuddho bhagavān prabuddhamakhilaṃ jagat
yadā suptastadā suptaṃ tanmayaṃ ca carācaram //
1.46.8
tenaiva sṛṣṭamakhilaṃ dhṛtaṃ rakṣitameva ca
saṃhṛtaṃ devadevasya prasādātparameṣṭhinaḥ //
1.46.9
suṣeṇā iti vikhyātā yajante puruṣarṣabham
aniruddhaṃ muniśreṣṭhāḥ śaṅkhacakragadādharam //
1.46.10
ye cāniruddhaṃ puruṣaṃ dhyāyantyātmavidāṃ varāḥ
nārāyaṇasamāḥ sarve sarvasaṃpatsamanvitāḥ //
1.46.11
sanandanaś ca bhagavān sanakaś ca sanātanaḥ
vālakhilyāś ca siddhāś ca mitrāvaruṇakau tathā //
1.46.12
yajanti satataṃ tatra viśvasya prabhavaṃ harim
saptadvīpeṣu tiṣṭhanti nānāśṛṅgā mahodayāḥ //
1.46.13
āsamudrāyatāḥ kecid girayo gahvarais tathā
dharāyāḥ patayaścāsan bahavaḥ kālagauravāt //
1.46.14
sāmarthyātparameśānāḥ krauñcārerjanakātprabhoḥ
manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha //
1.46.15
pravakṣyāmi dhareśān vo vakṣye svāyaṃbhuve 'ntare
manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣu ca //
1.46.16
tulyābhimāninaścaiva sarve tulyaprayojanāḥ
svāyaṃbhuvasya ca manoḥ pautrāstvāsanmahābalāḥ //
1.46.17
priyavratātmajā vīrās te daśeha prakīrtitāḥ
āgnīdhraścāgnibāhuś ca medhā medhātithirvasuḥ //
1.46.18
jyotiṣmāndyutimān havyaḥ savanaḥ putra eva ca
priyavrato 'bhyaṣiñcattān sapta saptasu pārthivān //
1.46.19
jambūdvīpeśvaraṃ cakre āgnīdhraṃ sumahābalam
plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ //
1.46.20
śālmaleś ca vapuṣmantaṃ rājānamabhiṣiktavān
jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavānnṛpaḥ //
1.46.21
dyutimantaṃ ca rājānaṃ krauñcadvīpe samādiśat
śākadvīpeśvaraṃ cāpi havyaṃ cakre priyavrataḥ //
1.46.22
puṣkarādhipatiṃ cakre savanaṃ cāpi suvratāḥ
puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto 'bhavat //
1.46.23
dhātakī caiva dvāvetau putrau putravatāṃ varau
mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ //
1.46.24
nāmnā tu dhātakeścaiva dhātakīkhaṇḍamucyate
havyo 'pyajanayat putrāñ chākadvīpeśvaraḥ prabhuḥ //
1.46.25
jaladaṃ ca kumāraṃ ca sukumāraṃ maṇīcakam
kusumottaramodākī saptamastu mahādrumaḥ //
1.46.26
aladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate
kumārasya tu kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrtitam //
1.46.27
sukumāraṃ tṛtīyaṃ tu sukumārasya kīrtyate
maṇīcakaṃ caturthaṃ tu māṇīcakamihocyate //
1.46.28
kusumottarasya vai varṣaṃ pañcamaṃ kusumottaram
modakaṃ cāpi modāker varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ prakīrtitam //
1.46.29
mahādrumasya nāmnā tu saptamaṃ tanmahādrumam
teṣāṃ tu nāmabhistāni sapta varṣāṇi tatra vai //
1.46.30
krauñcadvīpeśvarasyāpi putrā dyutimatastu vai
kuśalo manugaścoṣṇaḥ pīvaraścāndhakārakaḥ //
1.46.31
muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai
teṣāṃ svanāmabhir deśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ //
1.46.32
kuśaladeśaḥ kuśale manugasya manonugaḥ
uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pīvaraḥ pīvarasya ca //
1.46.33
andhakārasya kathito deśo nāmnāndhakārakaḥ
munerdeśo muniḥ prokto dundubher dundubhiḥ smṛtaḥ //
1.46.34
ete janapadāḥ sapta krauñcadvīpeṣu bhāsvarāḥ
jyotiṣmantaḥ kuśadvīpe sapta cāsanmahaujasaḥ //
1.46.35
udbhido veṇumāṃścaiva dvairatho lavaṇo dhṛtiḥ
ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścāpi saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ //
1.46.36
udbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalam
tṛtīyaṃ dvairathaṃ caiva caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtam //
1.46.37
pañcamaṃ dhṛtimat ṣaṣṭhaṃ prabhākaram anuttamam
saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrtitam //
1.46.38
śālmalasyeśvarāḥ sapta sutāste vai vapuṣmataḥ
śvetaś ca haritaścaiva jīmūto rohitas tathā //
1.46.39
vaidyuto mānasaścaiva suprabhaḥ saptamas tathā
śvetasya deśaḥ śvetastu haritasya ca hāritaḥ //
1.46.40
jīmūtasya ca jīmūto rohitasya ca rohitaḥ
vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasya ca mānasaḥ //
1.46.41
suprabhaḥ suprabhasyāpi sapta vai deśalāñchakāḥ
plakṣadvīpe tu vakṣyāmi jambūdvīpādanantaram //
1.46.42
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ
jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ saptavarṣāṇi tāni vai //
1.46.43
tasmācchāntabhayāccaiva śiśirastu sukhodayaḥ
ānandaś ca śivaścaiva kṣemakaś ca dhruvas tathā //
1.46.44
tāni teṣāṃ tu nāmāni saptavarṣāṇi bhāgaśaḥ
niveśitāni taistāni pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare //
1.46.45
medhātithestu putraistaiḥ plakṣadvīpanivāsibhiḥ
varṇāśramācārayutāḥ prajāstatra niveśitāḥ //
1.46.46
plakṣadvīpādivarṣeṣu śākadvīpāntikeṣu vai
jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhāgaśaḥ //
1.46.47
sukhamāyuḥ svarūpaṃ ca balaṃ dharmo dvijottamāḥ
pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvasādhāraṇaṃ smṛtam //
1.46.48
rudrārcanaratā nityaṃ maheśvaraparāyaṇāḥ
anye ca puṣkaradvīpe prajātāś ca prajeśvarāḥ //
1.46.49
prajāpateś ca rudrasya bhāvāmṛtasukhotkaṭāḥ //
1.46.49.p1
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge bhuvanakośe dvīpadvīpeśvarakathanaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
Commentaries (1)
- Śivatosaṇī Liṅgapurāṇaṭīkā — Gaṇeśa Bhaṭṭa, Sanskrit
Linked texts (4)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit