Lingapurana 1.5
Liṅgapurāṇa 1.5
- Language
- Sanskrit
1.5.1
sūta uvāca
yadā sraṣṭuṃ matiṃ cakre mohaścāsīnmahātmanaḥ
dvijāś ca buddhipūrvaṃ tu brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ //
1.5.2
tamo moho mahāmohas tāmisraścāndhasaṃjñitaḥ
avidyā pañcadhā hyeṣā prādurbhūtā svayambhuvaḥ //
1.5.3
avidyayā munergrastaḥ sargo mukhya iti smṛtaḥ
asādhaka iti smṛtvā sargo mukhyaḥ prajāpatiḥ //
1.5.4
abhyamanyata so 'nyaṃ vai nagā mukhyodbhavāḥ smṛtāḥ
tridhā kaṇṭho munestasya dhyāyato vai hyavartata //
1.5.5
prathamaṃ tasya vai jajñe tiryaksroto mahātmanaḥ
ūrdhvasrotaḥ parastasya sāttvikaḥ sa iti smṛtaḥ //
1.5.6
arvāksroto 'nugrahaś ca tathā bhūtādikaḥ punaḥ
brahmaṇo mahatastvādyo dvitīyo bhautikas tathā //
1.5.7
sargastṛtīyaścaindriyas turīyo mukhya ucyate
tiryagyonyaḥ pañcamastu ṣaṣṭho daivika ucyate //
1.5.8
saptamo mānuṣo viprā aṣṭamo 'nugrahaḥ smṛtaḥ
navamaścaiva kaumāraḥ prākṛtā vaikṛtāstvime //
1.5.9
purastādasṛjaddevaḥ sanandaṃ sanakaṃ tathā
sanātanaṃ muniśreṣṭhā naiṣkarmyeṇa gatāḥ param //
1.5.10
marīcibhṛgvaṅgirasaḥ pulastyaṃ pulahaṃ kratum
dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca so 'sṛjadyogavidyayā //
1.5.11
navaite brahmaṇaḥ putrā brahmajñā brāhmaṇottamāḥ
brahmavādina evaite brahmaṇaḥ sadṛśāḥ smṛtāḥ //
1.5.12
saṃkalpaścaiva dharmaś ca hy adharmo dharmasaṃnidhiḥ
dvādaśaiva prajāstvetā brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ //
1.5.13
ṛbhuṃ sanatkumāraṃ ca sasarjādau sanātanaḥ
tāvūrdhvaretasau divyau cāgrajau brahmavādinau //
1.5.14
kumārau brahmaṇas tulyau sarvajñau sarvabhāvinau
vakṣye bhāryākulaṃ teṣāṃ munīnāmagrajanmanām //
1.5.15
samāsato muniśreṣṭhāḥ prajāsambhūtimeva ca
śatarūpāṃ tu vai rājñīṃ virājamasṛjatprabhuḥ //
1.5.16
svāyambhuvāttu vai rājñī śatarūpā tvayonijā
lebhe putradvayaṃ puṇyā tathā kanyādvayaṃ ca sā //
1.5.17
uttānapādo hyavaro dhīmāñjyeṣṭhaḥ priyavrataḥ
jyeṣṭhā variṣṭhā tvākūtiḥ prasūtiścānujā smṛtā //
1.5.18
upayeme tadākūtiṃ rucirnāma prajāpatiḥ
prasūtiṃ bhagavāndakṣo lokadhātrīṃ ca yoginīm //
1.5.19
dakṣiṇāsahitaṃ yajñam ākūtiḥ suṣuve tathā
dakṣiṇā janayāmāsa divyā dvādaśa putrikāḥ //
1.5.20
prasūtiḥ suṣuve dakṣāc caturviṃśatikanyakāḥ
śraddhāṃ lakṣmīṃ dhṛtiṃ puṣṭiṃ tuṣṭiṃ medhāṃ kriyāṃ tathā //
1.5.21
buddhiṃ lajjāṃ vapuḥśāntiṃ siddhiṃ kīrtiṃ mahātapāḥ
khyātiṃ śāntiṃ ca sambhūtiṃ smṛtiṃ prītiṃ kṣamāṃ tathā //
1.5.22
saṃnatiṃ cānasūyāṃ ca ūrjāṃ svāhāṃ surāraṇim
svadhāṃ caiva mahābhāgāṃ pradadau ca yathākramam //
1.5.23
śraddhādyāścaiva kīrtyantās trayodaśa sudārikāḥ
dharmaṃ prajāpatiṃ jagmuḥ patiṃ paramadurlabhāḥ //
1.5.24
upayeme bhṛgurdhīmān khyātiṃ tāṃ bhārgavāraṇim
sambhūtiṃ ca marīcistu smṛtiṃ caivāṅgirā muniḥ //
1.5.25
prītiṃ pulastyaḥ puṇyātmā kṣamāṃ tāṃ pulaho muniḥ
kratuś ca saṃnatiṃ dhīmān atristāṃ cānasūyakām //
1.5.26
ūrjāṃ vasiṣṭho bhagavān variṣṭho vārijekṣaṇām
vibhāvasus tathā svāhāṃ svadhāṃ vai pitaras tathā //
1.5.27
putrīkṛtā satī yā sā mānasī śivasambhavā
dakṣeṇa jagatāṃ dhātrī rudramevāsthitā patim //
1.5.28
ardhanārīśvaraṃ dṛṣṭvā sargādau kanakāṇḍajaḥ
vibhajasveti cāhādau yadā jātā tadābhavat //
1.5.29
tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane tathā
ekādaśāvidhā rudrās tasya cāṃśodbhavās tathā //
1.5.30
strīliṅgamakhilaṃ sā vai puṃliṅgaṃ nīlalohitaḥ
taṃ dṛṣṭvā bhagavān brahmā dakṣamālokya suvratām //
1.5.31
bhajasva dhātrīṃ jagatāṃ mamāpi ca tavāpi ca
punnāmno narakāttrāti iti putrītvihoktitaḥ //
1.5.32
praśastā tava kānteyaṃ syāt putrī viśvamātṛkā
tasmāt putrī satī nāmnā tavaiṣā ca bhaviṣyati //
1.5.33
evamuktastadā dakṣo niyogādbrahmaṇo muniḥ
labdhvā putrīṃ dadau sākṣāt satīṃ rudrāya sādaram //
1.5.34
dharmasya patnyaḥ śraddhādyāḥ kīrtitā vai trayodaśa
tāsu dharmaprajāṃ vakṣye yathākramamanuttamam //
1.5.35
kāmo darpo 'tha niyamaḥ saṃtoṣo lobha eva ca
śrutastu daṇḍaḥ samayo bodhaścaiva mahādyutiḥ //
1.5.36
apramādaś ca vinayo vyavasāyo dvijottamāḥ
kṣemaṃ sukhaṃ yaśaścaiva dharmaputrāś ca tāsu vai //
1.5.37
dharmasya vai kriyāyāṃ tu daṇḍaḥ samaya eva ca
apramādas tathā bodho buddherdharmasya tau sutau //
1.5.38
tasmātpañcadaśaivaite tāsu dharmātmajāstviha
bhṛgupatnī ca suṣuve khyātirviṣṇoḥ priyāṃ śriyam //
1.5.39
dhātāraṃ ca vidhātāraṃ merorjāmātarau sutau
prabhūtirnāma yā patnī marīceḥ suṣuve sutau //
1.5.40
pūrṇamāsaṃ tu mārīcaṃ tataḥ kanyācatuṣṭayam
tuṣṭirjyeṣṭhā ca vai dṛṣṭiḥ kṛṣiścāpacitis tathā //
1.5.41
kṣamā ca suṣuve putrān putrīṃ ca pulahācchubhām
kardamaṃ ca varīyāṃsaṃ sahiṣṇuṃ munisattamāḥ //
1.5.42
tathā kanakapītāṃ sa pīvarīṃ pṛthivīsamām
prītyāṃ pulastyaś ca tathā janayāmāsa vai sutān //
1.5.43
dattorṇaṃ vedabāhuṃ ca putrīṃ cānyāṃ dṛṣadvatīm
putrāṇāṃ ṣaṣṭisāhasraṃ saṃnatiḥ suṣuve śubhā //
1.5.44
kratostu bhāryā sarve te vālakhilyā iti śrutāḥ
sinīvālīṃ kuhūṃ caiva rākāṃ cānumatiṃ tathā //
1.5.45
smṛtiś ca suṣuve patnī muneścāṅgirasas tathā
labdhānubhāvamagniṃ ca kīrtimantaṃ ca suvratā //
1.5.46
atrerbhāryānasūyā vai suṣuve ṣaṭprajāstu yāḥ
tāsvekā kanyakā nāmnā śrutiḥ sā sūnupañcakam //
1.5.47
satyanetro munirbhavyo mūrtirāpaḥ śanaiścaraḥ
somaś ca vai śrutiḥ ṣaṣṭhī pañcātreyāstu sūnavaḥ //
1.5.48
ūrjā vasiṣṭhādvai lebhe sutāṃś ca sutavatsalā
jyāyasī puṇḍarīkākṣān vāsiṣṭhān varalocanā //
1.5.49
rajaḥ suhotro bāhuś ca savanaścānaghas tathā
sutapāḥ śukra ityete munervai sapta sūnavaḥ //
1.5.50
yaścābhimānī bhagavān bhavātmā paitāmaho vahnirasuḥ prajānām
svāhā ca tasmātsuṣuve sutānāṃ trayaṃ trayāṇāṃ jagatāṃ hitāya //
Linked texts (3)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit