<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Lingapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.linga) › 1.54

# Lingapurana 1.54

Liṅgapurāṇa 1.54

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.54.68](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.68) — 1 part

### [1.54.1](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.1)

sūta uvāca  
jyotirgaṇapracāraṃ vai saṃkṣipyāṇḍe bravīmyaham  
devakṣetrāṇi cālokya grahacāraprasiddhaye //

### [1.54.2](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.2)

mānasopari māhendrī prācyāṃ meroḥ purī sthitā  
dakṣiṇe bhānuputrasya varuṇasya ca vāruṇī //

### [1.54.3](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.3)

saumye somasya vipulā tāsu digdevatāḥ sthitāḥ  
amarāvatī saṃyamanī sukhā caiva vibhā kramāt //

### [1.54.4](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.4)

lokapālopariṣṭāt tu sarvato dakṣiṇāyane  
kāṣṭhāṃ gatasya sūryasya gatir yā tāṃ nibodhata //

### [1.54.5](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.5)

dakṣiṇaprakrame bhānuḥ kṣipteṣuriva dhāvati  
jyotiṣāṃ cakramādāya satataṃ parigacchati //

### [1.54.6](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.6)

purāntago yadā bhānuḥ śakrasya bhavati prabhuḥ  
sarvaiḥ sāyamanaiḥ sauro hy udayo dṛśyate dvijāḥ //

### [1.54.7](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.7)

sa eva sukhavatyāṃ tu niśāntasthaḥ pradṛśyate  
astameti punaḥ sūryo vibhāyāṃ viśvadṛg vibhuḥ //

### [1.54.8](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.8)

mayā prokto 'marāvatyāṃ yathāsau vāritaskaraḥ  
tathā saṃyamanīṃ prāpya sukhāṃ caiva vibhāṃ khagaḥ //

### [1.54.9](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.9)

yadāparāhṇastvāgneyyāṃ pūrvāhṇo nairṛte dvijāḥ  
tadā tvapararātraś ca vāyubhāge sudāruṇaḥ //

### [1.54.10](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.10)

īśānyāṃ pūrvarātrastu gatireṣā ca sarvataḥ  
evaṃ puṣkaramadhye tu yadā sarpati vāripaḥ //

### [1.54.11](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.11)

triṃśāṃśakaṃ tu medinyāṃ muhūrtenaiva gacchati  
yojanānāṃ muhūrtasya imāṃ saṃkhyāṃ nibodhata //

### [1.54.12](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.12)

pūrṇā śatasahasrāṇām ekatriṃśattu sā smṛtā  
pañcāśacca tathānyāni sahasrāṇyadhikāni tu //

### [1.54.13](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.13)

mauhūrtikī gatirhyeṣā bhāskarasya mahātmanaḥ  
etena gatiyogena yadā kāṣṭhāṃ tu dakṣiṇām //

### [1.54.14](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.14)

paryapṛcchet pataṅgo 'pi saumyāśāṃ cottare 'hani  
madhye tu puṣkarasyātha bhramate dakṣiṇāyane //

### [1.54.15](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.15)

mānasottaraśaile tu mahātejā vibhāvasuḥ  
maṇḍalānāṃ śataṃ pūrṇaṃ tadaśītyadhikaṃ vibhuḥ //

### [1.54.16](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.16)

bāhyaṃ cābhyantaraṃ proktam uttarāyaṇadakṣiṇe  
pratyahaṃ carate tāni sūryo vai maṇḍalāni tu //

### [1.54.17](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.17)

kulālacakraparyanto yathā śīghraṃ pravartate  
dakṣiṇaprakrame devas tathā śīghraṃ pravartate //

### [1.54.18](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.18)

tasmātprakṛṣṭāṃ bhūmiṃ tu kālenālpena gacchati  
sūryo dvādaśabhiḥ śīghraṃ muhūrtairdakṣiṇāyane //

### [1.54.19](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.19)

trayodaśārdhamṛkṣāṇām ahnā tu carate raviḥ  
muhūrtaistāvadṛkṣāṇi naktamaṣṭādaśaiścaran //

### [1.54.20](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.20)

kulālacakramadhyaṃ tu yathā mandaṃ prasarpati  
tathodagayane sūryaḥ sarpate mandavikramaḥ //

### [1.54.21](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.21)

tasmāddīrgheṇa kālena bhūmimalpāṃ tu gacchati  
sa ratho dhiṣṭhito bhānor ādityairmunibhis tathā //

### [1.54.22](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.22)

gandharvairapsarobhiś ca grāmaṇīsarparākṣasaiḥ  
pradīpayan sahasrāṃśur agrataḥ pṛṣṭhato 'pyadhaḥ //

### [1.54.23](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.23)

ūrdhvataś ca karaṃ tyaktvā sabhāṃ brāhmīmanuttamām  
aṃbhobhir munibhistyaktaiḥ saṃdhyāyāṃ tu niśācarān //

### [1.54.24](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.24)

hatvā hatvā tu samprāptān brāhmaṇaiścarate raviḥ  
aṣṭādaśa muhūrtaṃ tu uttarāyaṇapaścimam //

### [1.54.25](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.25)

aharbhavati taccāpi carate mandavikramaḥ  
trayodaśārdham ṛkṣāṇi naktaṃ dvādaśabhī raviḥ  
muhūrtais tāvad ṛkṣāṇi divāṣṭādaśabhiścaran //

### [1.54.26](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.26)

tato mandataraṃ nābhyāṃ cakraṃ bhramati vai yathā  
mṛtpiṇḍa iva madhyastho dhruvo bhramati vai tathā //

### [1.54.27](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.27)

triṃśanmuhūrtair evāhur ahorātraṃ purāvidaḥ  
ubhayoḥ kāṣṭhayormadhye bhramato maṇḍalāni tu //

### [1.54.28](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.28)

kulālacakranābhistu yathā tatraiva vartate  
auttānapādo bhramati grahaiḥ sārdhaṃ grahāgraṇīḥ //

### [1.54.29](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.29)

gaṇo munijyotiṣāṃ tu manasā tasya sarpati  
adhiṣṭhitaḥ punastena bhānustvādāya tiṣṭhati //

### [1.54.30](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.30)

kiraṇaiḥ sarvatastoyaṃ devo vai sasamīraṇaḥ  
auttānapādasya sadā dhruvatvaṃ vai prasādataḥ //

### [1.54.31](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.31)

viṣṇorauttānapādena cāptaṃ tātasya hetunā  
āpaḥ pītāstu sūryeṇa kramante śaśinaḥ kramāt //

### [1.54.32](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.32)

niśākarānnisravante jīmūtānpratyapaḥ kramāt  
vṛndaṃ jalamucāṃ caiva śvasanenābhitāḍitam //

### [1.54.33](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.33)

kṣmāyāṃ sṛṣṭiṃ visṛjate 'bhāsayattena bhāskaraḥ  
toyasya nāsti vai nāśaḥ tadaiva parivartate //

### [1.54.34](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.34)

hitāya sarvajantūnāṃ gatiḥ śarveṇa nirmitā  
bhūrbhuvaḥ svas tathā hyāpo hy annaṃ cāmṛtameva ca //

### [1.54.35](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.35)

prāṇā vai jagatāmāpo bhūtāni bhuvanāni ca  
bahunātra kimuktena carācaramidaṃ jagat //

### [1.54.36](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.36)

apāṃ śivasya bhagavān ādhipatye vyavasthitaḥ  
apāṃ tvadhipatirdevo bhava ityeva kīrtitaḥ //

### [1.54.37](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.37)

bhavātmakaṃ jagatsarvam iti kiṃ ceha cādbhutam  
nārāyaṇatvaṃ devasya hareścādbhiḥ kṛtaṃ vibhoḥ  
jagatāmālayo viṣṇus tv āpastasyālayāni tu //

### [1.54.38](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.38)

dandahyamāneṣu carācareṣu godhūmabhūtās tvathaniṣkramanti  
yā yā ūrdhvaṃ māruteneritā vai tāstāstvabhrāṇyagninā vāyunā ca //

### [1.54.39](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.39)

ato dhūmāgnivātānāṃ saṃyogastvabhramucyate  
vārīṇi varṣatītyabhram abhrasyeśaḥ sahasradṛk //

### [1.54.40](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.40)

yajñadhūmodbhavaṃ cāpi dvijānāṃ hitakṛtsadā  
dāvāgnidhūmasambhūtam abhraṃ vanahitaṃ smṛtam //

### [1.54.41](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.41)

mṛtadhūmodbhavaṃ tvabhram aśubhāya bhaviṣyati  
abhicārāgnidhūmotthaṃ bhūtanāśāya vai dvijāḥ //

### [1.54.42](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.42)

evaṃ dhūmaviśeṣeṇa jagatāṃ vai hitāhitam  
tasmādācchādayeddhūmam abhicārakṛtaṃ naraḥ //

### [1.54.43](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.43)

anāchādya dvijaḥ kuryād dhūmaṃ yaścābhicārikam  
evamuddiśya lokasya kṣayakṛcca bhaviṣyati //

### [1.54.44](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.44)

apāṃ nidhānaṃ jīmūtāḥ ṣaṇmāsāniha suvratāḥ  
varṣayantyeva jagatāṃ hitāya pavanājñayā //

### [1.54.45](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.45)

stanitaṃ ceha vāyavyaṃ vaidyutaṃ pāvakodbhavam  
tridhā teṣāmihotpattir abhrāṇāṃ munipuṅgavāḥ //

### [1.54.46](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.46)

na bhraśyanti yato 'bhrāṇi mehanānmegha ucyate  
kāṣṭhāvāhāś ca vairiñcyāḥ pakṣāścaiva pṛthagvidhāḥ //

### [1.54.47](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.47)

ājyānāṃ kāṣṭhasaṃyogād agnerdhūmaḥ pravartitaḥ  
dvitīyānāṃ ca saṃbhūtir viriñcocchvāsavāyunā //

### [1.54.48](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.48)

bhūbhṛtāṃ tvatha pakṣaistu maghavaccheditaistataḥ  
vāhneyāstvatha jīmūtās tv āvahasthānagāḥ śubhāḥ //

### [1.54.49](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.49)

viriñcocchvāsajāḥ sarve pravahaskandhajāstataḥ  
pakṣajāḥ puṣkarādyāś ca varṣanti ca yadā jalam //

### [1.54.50](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.50)

mūkāḥ saśabdaduṣṭāśās tv etaiḥ kṛtyaṃ yathākramam  
kṣāmavṛṣṭipradā dīrghakālaṃ śītasamīriṇaḥ //

### [1.54.51](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.51)

jīvakāś ca tathā kṣīṇā vidyuddhvanivivarjitāḥ  
tiṣṭhantyākrośamātre tu dharāpṛṣṭhāditastataḥ //

### [1.54.52](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.52)

ardhakrośe tu sarve vai jīmūtā girivāsinaḥ  
meghā yojanamātraṃ tu sādhyatvād bahutoyadāḥ //

### [1.54.53](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.53)

dharāpṛṣṭhāddvijāḥ kṣmāyāṃ vidyudguṇasamanvitāḥ  
teṣāṃ teṣāṃ vṛṣṭisargaṃ tredhā kathitamatra tu //

### [1.54.54](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.54)

pakṣajāḥ kalpajāḥ sarve parvatānāṃ mahattamāḥ  
kalpānte te ca varṣanti rātrau nāśāya śāradāḥ //

### [1.54.55](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.55)

pakṣajāḥ puṣkarādyāś ca varṣanti ca yadā jalam  
tadārṇavamabhūtsarvaṃ tatra śete niśīśvaraḥ //

### [1.54.56](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.56)

āgneyānāṃ śvāsajānāṃ pakṣajānāṃ dvijarṣabhāḥ  
jaladānāṃ sadā dhūmo hy āpyāyana iti smṛtaḥ //

### [1.54.57](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.57)

pauṇḍrāstu vṛṣṭayaḥ sarvā vaidyutāḥ śītaśasyadāḥ  
puṇḍradeśeṣu patitā nāgānāṃ śīkarā himāḥ //

### [1.54.58](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.58)

gāṅgā gaṅgāmbusambhūtā parjanyena parāvahaiḥ  
nagānāṃ ca nadīnāṃ ca diggajānāṃ samākulam //

### [1.54.59](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.59)

meghānāṃ ca pṛthagbhūtaṃ jalaṃ prāyādagādagam  
parāvaho yaḥ śvasanaś cānayatyambikāgurum //

### [1.54.60](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.60)

menāpatimatikramya vṛṣṭiśeṣaṃ dvijāḥ param  
abhyeti bhārate varṣe tv aparāntavivṛddhaye //

### [1.54.61](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.61)

vṛṣṭayaḥ kathitā hyadya dvidhā vastu vivṛddhaye  
sasyadvayasya saṃkṣepāt prabravīmi yathāmati //

### [1.54.62](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.62)

sraṣṭā bhānurmahātejā vṛṣṭīnāṃ viśvadṛg vibhuḥ  
so 'pi sākṣāddvijaśreṣṭhāś ceśānaḥ paramaḥ śivaḥ //

### [1.54.63](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.63)

sa eva tejastvojastu balaṃ viprā yaśaḥ svayam  
cakṣuḥ śrotraṃ mano mṛtyur ātmā manyur vidig diśaḥ //

### [1.54.64](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.64)

satyaṃ ṛtaṃ tathā vāyur aṃbaraṃ khacaraś ca saḥ  
lokapālo harirbrahmā rudraḥ sākṣānmaheśvaraḥ //

### [1.54.65](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.65)

sahasrakiraṇaḥ śrīmān aṣṭahastaḥ sumaṅgalaḥ  
ardhanārivapuḥ sākṣāt trinetras tridaśādhipaḥ //

### [1.54.66](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.66)

asyaiveha prasādāttu vṛṣṭirnānābhavaddvijāḥ  
sahasraguṇamutsraṣṭum ādatte kiraṇairjalam //

### [1.54.67](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.67)

jalasya nāśo vṛddhirvā nāstyevāsya vicārataḥ  
dhruveṇādhiṣṭhito vāyur vṛṣṭiṃ saṃharate punaḥ //

### [1.54.68](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.68)

grahān niḥsṛtya sūryāt tu kṛtsne nakṣatramaṇḍale  
cārasyānte viśatyarke dhruveṇa samadhiṣṭhitā //

### [1.54.68.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54.68.p1)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge jyotiścakre sūryagatyādikathanaṃ nāma catuḥpañcāśattamo 'dhyāyaḥ

## Commentaries (1)

- [Śivatosaṇī Liṅgapurāṇaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.purana.linga!ganesa.57.57) — Gaṇeśa Bhaṭṭa, Sanskrit

## Linked texts (5)

- [Vāyupurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.50.92) — Vyāsa, Sanskrit
- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.21.35) — Vyāsa, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.2.8.32) — Sanskrit
- [Pañcarātravyākhyā](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.pancaratravyakhya.36) — Reṇuka, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.60.1) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.54) · Pramāṇa
