Pramāṇa · Search · About · API

Lingapurana 1.61

Liṅgapurāṇa 1.61

Language
Sanskrit

Contents

1.61.1

sūta uvāca
kṣetrāṇyetāni sarvāṇi ātapanti gabhastibhiḥ
teṣāṃ kṣetrāṇyathādatte sūryo nakṣatratārakāḥ //

1.61.2

cīrṇena sukṛteneha sukṛtānte grahāśrayāḥ
tāraṇāttārakā hyetāḥ śuklatvāccaiva tārakāḥ //

1.61.3

divyānāṃ pārthivānāṃ ca naiśānāṃ caiva sarvaśaḥ
ādānānnityamādityas tejasāṃ tamasāmapi //

1.61.4

savane syandane 'rthe ca dhātur eṣa vibhāṣyate
savanāttejaso 'pāṃ ca tenāsau savitā mataḥ //

1.61.5

bahulaścandra ityeṣa hlādane dhāturucyate
śuklatve cāmṛtatve ca śītatve ca vibhāvyate //

1.61.6

sūryācandramasordivye maṇḍale bhāsvare khage
jalatejomaye śukle vṛttakuṃbhanibhe śubhe //

1.61.7

ghanatoyātmakaṃ tatra maṇḍalaṃ śaśinaḥ smṛtam
ghanatejomayaṃ śuklaṃ maṇḍalaṃ bhāskarasya tu //

1.61.8

vasanti sarvadevāś ca sthānānyetāni sarvaśaḥ
manvantareṣu sarveṣu ṛkṣasūryagrahāśrayāḥ //

1.61.9

tena grahā gṛhāṇyeva tadākhyāste bhavanti ca
sauraṃ sūryo 'viśatsthānaṃ saumyaṃ somastathaiva ca //

1.61.10

śaukraṃ śukro 'viśatsthānaṃ ṣoḍaśārciḥ pratāpavān
bṛhad bṛhaspatiścaiva lohitaścaiva lohitam //

1.61.11

śanaiścaraṃ tathā sthānaṃ devaścāpi śanaiścaraḥ
baudhaṃ budhastu svarbhānuḥ svarbhānusthānamāśritaḥ //

1.61.12

nakṣatrāṇi ca sarvāṇi nakṣatrāṇi viśanti ca
gṛhāṇyetāni sarvāṇi jyotīṃṣi sukṛtātmanām //

1.61.13

kalpādau sampravṛttāni nirmitāni svayaṃbhuvā
sthānānyetāni tiṣṭhanti yāvad ābhūtasaṃplavam //

1.61.14

manvantareṣu sarveṣu devasthānāni tāni vai
abhimānino 'vatiṣṭhante devāḥ sthānaṃ punaḥ punaḥ //

1.61.15

atītaistu sahaitāni bhāvyābhāvyaiḥ suraiḥ saha
vartante vartamānaiś ca sthānibhistaiḥ suraiḥ saha //

1.61.16

asminmanvantare caiva grahā vaimānikāḥ smṛtāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryo vaivasvate 'ntare //

1.61.17

dyutimānṛṣiputrastu somo devo vasuḥ smṛtaḥ
śukro devastu vijñeyo bhārgavo 'surayājakaḥ //

1.61.18

bṛhattejāḥ smṛto devo devācāryo 'ṅgiraḥsutaḥ
budho manoharaścaiva ṛṣiputrastu sa smṛtaḥ //

1.61.19

śanaiścaro virūpastu saṃjñāputro vivasvataḥ
agnirvikeśyāṃ jajñe tu yuvāsau lohitārciṣaḥ //

1.61.20

nakṣatraṛkṣanāminyo dākṣāyaṇyastu tāḥ smṛtāḥ
svarbhānuḥ siṃhikāputro bhūtasaṃtāpano 'suraḥ //

1.61.21

somarkṣagrahasūryeṣu kīrtitāstvabhimāninaḥ
sthānānyetānyathoktāni sthāninyaścaiva devatāḥ //

1.61.22

sauram agnimayaṃ sthānaṃ sahasrāṃśorvivasvataḥ
himāṃśostu smṛtaṃ sthānam ammayaṃ śuklameva ca //

1.61.23

āpyaṃ śyāmaṃ manojñaṃ ca budharaśmigṛhaṃ smṛtam
śuklasyāpyammayaṃ śuklaṃ padaṃ ṣoḍaśaraśmivat //

1.61.24

navaraśmi tu bhaumasya lohitaṃ sthānam uttamam
haridrābhaṃ bṛhaccāpi ṣoḍaśārcirbṛhaspateḥ //

1.61.25

aṣṭaraśmigṛhaṃ cāpi proktaṃ kṛṣṇaṃ śanaiścare
svarbhānostāmasaṃ sthānaṃ bhūtasaṃtāpanālayam //

1.61.26

vijñeyāstārakāḥ sarvās tv ṛṣayastvekaraśmayaḥ
āśrayāḥ puṇyakīrtīnāṃ śuklāścāpi svavarṇataḥ //

1.61.27

ghanatoyātmikā jñeyāḥ kalpādāveva nirmitāḥ
ādityaraśmisaṃyogāt saṃprakāśātmikāḥ smṛtāḥ //

1.61.28

navayojanasāhasro viṣkaṃbhaḥ savituḥ smṛtaḥ
triguṇastasya vistāro maṇḍalasya pramāṇataḥ //

1.61.29

dviguṇaḥ sūryavistārād vistāraḥ śaśinaḥ smṛtaḥ
tulyastayostu svarbhānur bhūtvādhastātprasarpati //

1.61.30

uddhṛtya pṛthivīchāyāṃ nirmitāṃ maṇḍalākṛtim
svarbhānostu bṛhatsthānaṃ tṛtīyaṃ yattamomayam //

1.61.31

ādityāttacca niṣkramya samaṃ gacchati parvasu
ādityameti somācca punaḥ saureṣu parvasu //

1.61.32

svarbhānuṃ nudate yasmāt tasmātsvarbhānurucyate
candrasya ṣoḍaśo bhāgo bhārgavasya vidhīyate //

1.61.33

viṣkaṃbhānmaṇḍalāccaiva yojanāgrātpramāṇataḥ
bhārgavātpādahīnastu vijñeyo vai bṛhaspatiḥ //

1.61.34

bṛhaspateḥ pādahīnau vakrasaurī ubhau smṛtau
vistārānmaṇḍalāccaiva pādahīnastayorbudhaḥ //

1.61.35

tārānakṣatrarūpāṇi vapuṣmantīha yāni vai
budhena tāni tulyāni vistārānmaṇḍalācca vai //

1.61.36

prāyaśaścandrayogīni vidyādṛkṣāṇi tattvavit
tārānakṣatrarūpāṇi hīnāni tu parasparam //

1.61.37

śatāni pañca catvāri trīṇi dve caiva yojane
sarvopari nikṛṣṭāni tārakāmaṇḍalāni tu //

1.61.38

yojanānyardhamātrāṇi tebhyo hrasvaṃ na vidyate
upariṣṭāttrayasteṣāṃ grahāste dūrasarpiṇaḥ //

1.61.39

sauro 'ṅgirāś ca vakraś ca jñeyā mandavicāriṇaḥ
pūrvameva samākhyātā gatisteṣāṃ yathākramam //

1.61.40

eteṣveva grahāḥ sarve nakṣatreṣu samutthitāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryo vai munisattamāḥ //

1.61.41

viśākhāsu samutpanno grahāṇāṃ prathamo grahaḥ
tviṣimān dharmaputrastu somo devo vasustu saḥ //

1.61.42

śītaraśmiḥ samutpannaḥ kṛttikāsu niśākaraḥ
ṣoḍaśārcirbhṛgoḥ putraḥ śukraḥ sūryādanantaram //

1.61.43

tārāgrahāṇāṃ pravaras tiṣye kṣetre samutthitaḥ
grahaścāṅgirasaḥ putro dvādaśārcirbṛhaspatiḥ //

1.61.44

phālgunīṣu samutpannaḥ pūrvākhyāsu jagadguruḥ
navārcirlohitāṅgaś ca prajāpatisuto grahaḥ //

1.61.45

āṣāḍhāsviha pūrvāsu samutpanna iti smṛtaḥ
revatīṣveva saptārciḥsthāne sauriḥ śanaiścaraḥ //

1.61.46

saumyo budho dhaniṣṭhāsu pañcārcir udito grahaḥ
tamomayo mṛtyusutaḥ prajākṣayakaraḥ śikhī //

1.61.47

āśleṣāsu samutpannaḥ sarvahārī mahāgrahaḥ
tathā svanāmadheyeṣu dākṣāyaṇyaḥ samutthitāḥ //

1.61.48

tamovīryamayo rāhuḥ prakṛtyā kṛṣṇamaṇḍalaḥ
bharaṇīṣu samutpanno grahaścandrārkamardanaḥ //

1.61.49

ete tārā grahāścāpi boddhavyā bhārgavādayaḥ
janmanakṣatrapīḍāsu yānti vaiguṇyatāṃ yataḥ //

1.61.50

mucyate tena doṣeṇa tatastadgrahabhaktitaḥ
sarvagrahāṇāmeteṣām ādirāditya ucyate //

1.61.51

tārāgrahāṇāṃ śukrastu ketūnāṃ cāpi dhūmavān
dhruvaḥ kila grahāṇāṃ tu vibhaktānāṃ caturdiśam //

1.61.52

nakṣatrāṇāṃ śraviṣṭhā syād ayanānāṃ tathottaram
varṣāṇāṃ caiva pañcānām ādyaḥ saṃvatsaraḥ smṛtaḥ //

1.61.53

ṛtūnāṃ śiśiraścāpi māsānāṃ māgha ucyate
pakṣāṇāṃ śuklapakṣastu tithīnāṃ pratipattathā //

1.61.54

ahorātravibhāgānām ahaścādiḥ prakīrtitaḥ
muhūrtānāṃ tathaivādir muhūrto rudradaivataḥ //

1.61.55

kṣaṇaścāpi nimeṣādiḥ kālaḥ kālavidāṃ varāḥ
śravaṇāntaṃ dhaniṣṭhādi yugaṃ syātpañcavārṣikam //

1.61.56

bhānorgativiśeṣeṇa cakravatparivartate
divākaraḥ smṛtastasmāt kālakṛdvibhurīśvaraḥ //

1.61.57

caturvidhānāṃ bhūtānāṃ pravartakanivartakaḥ
tasyāpi bhagavān rudraḥ sākṣāddevaḥ pravartakaḥ //

1.61.58

ityeṣa jyotiṣāmevaṃ saṃniveśo 'rthaniścayaḥ
lokasaṃvyavahārārthaṃ mahādevena nirmitaḥ //

1.61.59

buddhipūrvaṃ bhagavatā kalpādau sampravartitaḥ
sa āśrayo 'bhimānī ca sarvasya jyotirātmakaḥ //

1.61.60

ekarūpapradhānasya pariṇāmo 'yamadbhutaḥ
naiṣa śakyaḥ prasaṃkhyātuṃ yāthātathyena kenacit //

1.61.61

gatāgataṃ manuṣyeṇa jyotiṣāṃ māṃsacakṣuṣā
āgamādanumānācca pratyakṣādupapattitaḥ //

1.61.62

parīkṣya nipuṇaṃ buddhyā śraddhātavyaṃ vipaścitā
cakṣuḥ śāstraṃ jalaṃ lekhyaṃ gaṇitaṃ munisattamāḥ //

1.61.63

pañcaite hetavo jñeyā jyotirmānavinirṇaye //

1.61.63.p1

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge grahasaṃkhyāvarṇanaṃ nāmaikaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ

Commentaries (1)

Linked texts (5)