Pramāṇa · Search · About · API

Linga Purana 1.88

Liṅgapurāṇa 1.88

Language
Sanskrit

Contents

1.88.1

ṛṣaya ūcuḥ
kena yogena vai sūta guṇaprāptiḥ satāmiha
aṇimādiguṇopetā bhavantyeveha yoginaḥ
tatsarvaṃ vistarātsūta vaktumarhasi sāṃpratam //

1.88.2

sūta uvāca
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi yogaṃ paramadurlabham
pañcadhā saṃsmaredādau sthāpya citte sanātanam //

1.88.3

kalpayeccāsanaṃ padmaṃ somasūryāgnisaṃyutam
ṣaḍviṃśacchaktisaṃyuktam aṣṭadhā ca dvijottamāḥ //

1.88.4

tataḥ ṣoḍaśadhā caiva punardvādaśadhā dvijāḥ
smarec ca tat tathā madhye devyā devam umāpatim //

1.88.5

aṣṭaśaktisamāyuktam aṣṭamūrtimajaṃ prabhum
tābhiścāṣṭavidhā rudrāś catuḥṣaṣṭividhāḥ punaḥ //

1.88.6

śaktayaś ca tathā sarvā guṇāṣṭakasamanvitāḥ
evaṃ smaretkrameṇaiva labdhvā jñānamanuttamam //

1.88.7

evaṃ pāśupataṃ yogaṃ mokṣasiddhipradāyakam
tasyāṇimādayo viprā nānyathā karmakoṭibhiḥ //

1.88.8

tatrāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ yogināṃ samudāhṛtam
tatsarvaṃ kramayogena hy ucyamānaṃ nibodhata //

1.88.9

aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
prākāmyaṃ caiva sarvatra īśitvaṃ caiva sarvataḥ //

1.88.10

vaśitvamatha sarvatra yatra kāmāvasāyitā
taccāpi trividhaṃ jñeyam aiśvaryaṃ sārvakāmikam //

1.88.11

sāvadyaṃ niravadyaṃ ca sūkṣmaṃ caiva pravartate
sāvadyaṃ nāma yattatra pañcabhūtātmakaṃ smṛtam //

1.88.12

indriyāṇi manaścaiva ahaṅkāraś ca yaḥ smṛtaḥ
tatra sūkṣmapravṛttistu pañcabhūtātmikā punaḥ //

1.88.13

indriyāṇi manaścittabuddhyahaṅkārasaṃjñitam
tathā sarvamayaṃ caiva ātmasthā khyātireva ca //

1.88.14

saṃyoga eva trividhaḥ sūkṣmeṣveva pravartate
punaraṣṭaguṇaścāpi sūkṣmeṣveva vidhīyate //

1.88.15

tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yathāha bhagavānprabhuḥ
trailokye sarvabhūteṣu yathāsya niyamaḥ smṛtaḥ //

1.88.16

aṇimādyaṃ tathāvyaktaṃ sarvatraiva pratiṣṭhitam
trailokye sarvabhūtānāṃ duṣprāpyaṃ samudāhṛtam //

1.88.17

tat tasya bhavati prāpyaṃ prathamaṃ yogināṃ balam
laṅghanaṃ plavanaṃ loke rūpamasya sadā bhavet //

1.88.18

śīghratvaṃ sarvabhūteṣu dvitīyaṃ tu padaṃ smṛtam
trailokye sarvabhūtānāṃ mahimnā caiva vanditam //

1.88.19

mahitvaṃ cāpi loke 'smiṃs tṛtīyo yoga ucyate
trailokye sarvabhūteṣu yatheṣṭagamanaṃ smṛtam //

1.88.20

prākāmān viṣayān bhuṅkte tathāpratihataḥ kvacit
trailokye sarvabhūtānāṃ sukhaduḥkhaṃ pravartate //

1.88.21

īśo bhavati sarvatra pravibhāgena yogavit
vaśyāni cāsya bhūtāni trailokye sacarācare //

1.88.22

icchayā tasya rūpāṇi bhavanti na bhavanti ca
yatra kāmāvasāyitvaṃ trailokye sacarācare //

1.88.23

śabdaḥ sparśo raso gandho rūpaṃ caiva manas tathā
pravartante 'sya cecchāto na bhavanti yathecchayā //

1.88.24

na jāyate na mriyate chidyate na ca bhidyate
na dahyate na muhyeta līyate na ca lipyate //

1.88.25

na kṣīyate na kṣarati khidyate na kadācana
kriyate vā na sarvatra tathā vikriyate na ca //

1.88.26

agandharasarūpastu asparśaḥ śabdavarjitaḥ
avarṇo hyasvaraś caiva asavarṇastu karhicit //

1.88.27

sa bhuṅkte viṣayāṃścaiva viṣayairna ca yujyate
aṇutvāttu paraḥ sūkṣmaḥ sūkṣmatvād apavargikaḥ //

1.88.28

vyāpakastvapavargācca vyāpakātpuruṣaḥ smṛtaḥ
puruṣaḥ sūkṣmabhāvāttu aiśvarye parame sthitaḥ //

1.88.29

guṇottaramathaiśvarye sarvataḥ sūkṣmamucyate
aiśvaryaṃ cāpratīghātaṃ prāpya yogamanuttamam //

1.88.30

apavargaṃ tato gacchet sūkṣmaṃ tatparamaṃ padam
evaṃ pāśupataṃ yogaṃ jñātavyaṃ munipuṅgavāḥ //

1.88.31

svargāpavargaphaladaṃ śivasāyujyakāraṇam
athavā gatavijñāno rāgātkarma samācaret //

1.88.32

rājasaṃ tāmasaṃ vāpi bhuktvā tatraiva mucyate
tathā sukṛtakarmā tu phalaṃ svarge samaśnute //

1.88.33

tasmātsthānātpunaḥ śreṣṭho mānuṣyamupapadyate
tasmādbrahma paraṃ saukhyaṃ brahma śāśvatam uttamam //

1.88.34

brahma eva hi seveta brahmaiva hi paraṃ sukham
pariśramo hi yajñānāṃ mahatārthena vartate //

1.88.35

bhūyo mṛtyuvaśaṃ yāti tasmānmokṣaḥ paraṃ sukham
athavā dhyānasaṃyukto brahmatattvaparāyaṇaḥ //

1.88.36

na tu cyāvayituṃ śakyo manvantaraśatairapi
dṛṣṭvā tu puruṣaṃ divyaṃ viśvākhyaṃ viśvatomukham //

1.88.37

viśvapādaśirogrīvaṃ viśveśaṃ viśvarūpiṇam
viśvagandhaṃ viśvamālyaṃ viśvāṃbaradharaṃ prabhum //

1.88.38

gobhir mahīṃ saṃpatate patatriṇo naivaṃ bhūyo janayatyevameva
kaviṃ purāṇam anuśāsitāraṃ sūkṣmācca sūkṣmaṃ mahato mahāntam //

1.88.39

yogena paśyenna ca cakṣuṣā punar nirindriyaṃ puruṣaṃ rukmavarṇam
aliṅginaṃ nirguṇaṃ cetanaṃ ca nityaṃ sadā sarvagaṃ sarvasāram //

1.88.40

apāṇipādodarapārśvajihvo hyatīndriyo vāpi susūkṣma ekaḥ //

1.88.41

sa veda sarvaṃ na ca sarvavedyaṃ tamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntam //

1.88.42

acetanāṃ sarvagatāṃ sūkṣmāṃ prasavadharmiṇīm
prakṛtiṃ sarvabhūtānāṃ yuktāḥ paśyanti yoginaḥ //

1.88.43

sarvataḥ pāṇipādaṃ tat sarvato 'kṣiśiromukham
sarvataḥ śrutimal loke sarvamāvṛtya tiṣṭhati //

1.88.44

yukto yogena ceśānaṃ sarvataś ca sanātanam
puruṣaṃ sarvabhūtānāṃ taṃ vidvānna vimuhyati //

1.88.45

bhūtātmānaṃ mahātmānaṃ paramātmānamavyayam
sarvātmānaṃ paraṃ brahma tadvai dhyātā na muhyati //

1.88.46

pavano hi yathā grāhyo vicaransarvamūrtiṣu
puri śete sudurgrāhyas tasmātpuruṣa ucyate //

1.88.47

atha celluptadharmā tu sāvaśeṣaiḥ svakarmabhiḥ
tatastu brahmagarbhe vai śukraśoṇitasaṃyute //

1.88.48

strīpuṃsoḥ saṃprayoge hi jāyate hi tataḥ prabhuḥ
tatastu garbhakālena kalalaṃ nāma jāyate //

1.88.49

kālena kalalaṃ cāpi budbudaṃ samprajāyate
mṛtpiṇḍastu yathā cakre cakrāvartena pīḍitaḥ //

1.88.50

hastābhyāṃ kriyamāṇastu biṃbatvamanugacchati
evamādhyātmikairyuktā vāyunā saṃprapūritaḥ //

1.88.51

yadi yoniṃ vimuñcāmi tatprapadye maheśvaram
yāvaddhi vaiṣṇavo vāyur jātamātraṃ na saṃspṛśet //

1.88.52

tāvatkālaṃ mahādevam arcayāmīti cintayet
jāyate mānuṣastatra yathārūpaṃ yathāvayaḥ //

1.88.53

vāyuḥ saṃbhavate khāttu vātādbhavati vai jalam
jalāt sambhavati prāṇaḥ prāṇācchukraṃ vivardhate //

1.88.54

raktabhāgās trayastriṃśad retobhāgāś caturdaśa
bhāgato 'rdhaphalaṃ kṛtvā tato garbho niṣicyate //

1.88.55

tatastu garbhasaṃyuktaḥ pañcabhir vāyubhir vṛtaḥ
pituḥ śarīrātpratyaṅgaṃ rūpamasyopajāyate //

1.88.56

tato 'sya māturāhārāt pītalīḍhapraveśanāt
nābhideśena vai prāṇās te hy ādhārā hi dehinām //

1.88.57

navamāsāt parikliṣṭaḥ saṃveṣṭitaśirodharaḥ
veṣṭitaḥ sarvagātraiś ca aparyāptapraveśanaḥ //

1.88.58

navamāsoṣitaścāpi yonicchidrādavāṅmukhaḥ
tataḥ svakarmabhiḥ pāpair nirayaṃ samprapadyate //

1.88.59

asipatravanaṃ caiva śālmalicchedanaṃ tathā
tāḍanaṃ bhakṣaṇaṃ caiva pūyaśoṇitabhakṣaṇam //

1.88.60

yathā hyāpastu saṃchinnāḥ saṃśleṣmam upayānti vai
tathā chinnāś ca bhinnāśca yātanāsthānam āgatāḥ //

1.88.61

evaṃ jīvāstu taiḥ pāpais tapyamānāḥ svayaṃkṛtaiḥ
prāpnuyuḥ karmabhiḥ śeṣair duḥkhaṃ vā yadi vetarat //

1.88.62

ekenaiva tu gantavyaṃ sarvamutsṛjya vai janam
ekenaiva tu bhoktavyaṃ tasmātsukṛtamācaret //

1.88.63

na hyenaṃ prasthitaṃ kaścid gacchantam anugacchati
yadanena kṛtaṃ karma tadenamanugacchati //

1.88.64

te nityaṃ yamaviṣayeṣu sampravṛttāḥ krośantaḥ satatamaniṣṭasaṃprayogaiḥ
śuṣyante parigatavedanāḥ śarīrā bahvībhiḥ subhṛśamanantayātanābhiḥ //

1.88.65

karmaṇā manasā vācā yadabhīkṣṇaṃ niṣevate
tadabhyāso haratyenaṃ tasmātkalyāṇamācaret //

1.88.66

anādimānprabandhaḥ syāt pūrvakarmaṇi dehinaḥ
saṃsāraṃ tāmasaṃ ghoraṃ ṣaḍvidhaṃ pratipadyate //

1.88.67

mānuṣyātpaśubhāvaś ca paśubhāvān mṛgo bhavet
mṛgatvātpakṣibhāvaś ca tasmāccaiva sarīsṛpaḥ //

1.88.68

sarīsṛpatvādgacchedvai sthāvaratvaṃ na saṃśayaḥ
sthāvaratve punaḥ prāpte yāvad unmilate janaḥ //

1.88.69

kulālacakravadbhrāntas tatraiva parivartate
ityevaṃ hi manuṣyādiḥ saṃsāraḥ sthāvarāntikaḥ //

1.88.70

vijñeyastāmaso nāma tatraiva parivartate
sāttvikaścāpi saṃsāro brahmādiḥ parikīrtitaḥ //

1.88.71

piśācāntaḥ sa vijñeyaḥ svargasthāneṣu dehinām
brāhme tu kevalaṃ sattvaṃ sthāvare kevalaṃ tamaḥ //

1.88.72

caturdaśānāṃ sthānānāṃ madhye viṣṭambhakaṃ rajaḥ
marmasu chidyamāneṣu vedanārtasya dehinaḥ //

1.88.73

tatastatparamaṃ brahma kathaṃ vipraḥ smariṣyati
saṃsāraḥ pūrvadharmasya bhāvanābhiḥ praṇoditaḥ //

1.88.74

mānuṣaṃ bhajate nityaṃ tasmāddhyānaṃ samācaret
caturdaśavidhaṃ hyetad buddhvā saṃsāramaṇḍalam //

1.88.75

nityaṃ samārabheddharmaṃ saṃsārabhayapīḍitaḥ
tatastarati saṃsāraṃ krameṇa parivartitaḥ //

1.88.76

tasmācca satataṃ yukto dhyānatatparayuñjakaḥ
tathā samārabhedyogaṃ yathātmānaṃ sa paśyati //

1.88.77

eṣa āpaḥ paraṃ jyotir eṣa seturanuttamaḥ
vivṛtyā hyeṣa saṃbhedād bhūtānāṃ caiva śāśvataḥ //

1.88.78

tadenaṃ setumātmānam agniṃ vai viśvatomukham
hṛdisthaṃ sarvabhūtānām upāsīta maheśvaram //

1.88.79

tathāntaḥ saṃsthitaṃ devaṃ svaśaktyā parimaṇḍitam
aṣṭadhā cāṣṭadhā caiva tathā cāṣṭavidhena ca //

1.88.80

sṛṣṭyarthaṃ saṃsthitaṃ vahniṃ saṃkṣipya ca hṛdi sthitam
dhyātvā yathāvaddeveśaṃ rudraṃ bhuvananāyakam //

1.88.81

hutvā pañcāhutīḥ samyak taccintāgatamānasaḥ
vaiśvānaraṃ hṛdisthaṃ tu yathāvadanupūrvaśaḥ //

1.88.82

āpaḥ pūtāḥ sakṛtprāśya tūṣṇīṃ hutvā hyupāviśan
prāṇāyeti tatastasya prathamā hyāhutiḥ smṛtā //

1.88.83

apānāya dvitīyā ca vyānāyeti tathā parā
udānāya caturthī syāt samānāyeti pañcamī //

1.88.84

svāhākāraiḥ pṛthagghutvā śeṣaṃ bhuñjīta kāmataḥ
apaḥ punaḥ sakṛtprāśya ācamya hṛdayaṃ spṛśet //

1.88.85

prāṇānāṃ granthirasyātmā rudro hyātmā viśāntakaḥ
rudro vai hyātmanaḥ prāṇa evamāpyāyayetsvayam //

1.88.86

prāṇe niviṣṭo vai rudras tasmātprāṇamayaḥ svayam
prāṇāya caiva rudrāya juhotyamṛtamuttamam //

1.88.87

śivāviśeha māmīśa svāhā brahmātmane svayam
evaṃ pañcāhutīścaiva prabhuḥ prīṇātu śāśvataḥ //

1.88.88

puruṣo 'si pure śeṣe tvaṃ aṅguṣṭhapramāṇataḥ
āśritaścaiva cāṅguṣṭham īśaḥ paramakāraṇam //

1.88.89

sarvasya jagataścaiva prabhuḥ prīṇātu śāśvataḥ
tvaṃ devānāmasi jyeṣṭho rudrastvaṃ ca puro vṛṣā //

1.88.90

mṛdustvamannamasmabhyam etadastu hutaṃ tava
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ guṇaprāptiviśeṣataḥ //

1.88.91

yogācāraḥ svayaṃ tena brahmaṇā kathitaḥ purā
evaṃ pāśupataṃ jñānaṃ jñātavyaṃ ca prayatnataḥ //

1.88.92

bhasmasnāyī bhaven nityaṃ bhasmaliptaḥ sadā bhavet
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayedvā dvijottamān //

1.88.93

daive karmaṇi pitrye vā sa yāti paramāṃ gatim //

1.88.93.p1

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge 'ṇimādyaṣṭasiddhitriguṇasaṃsāraprāgnau homādivarṇanaṃ nāmāṣṭāśītitamo 'dhyāyaḥ

Commentaries (2)

Linked texts (4)