Pramāṇa · Search · About · API

Lingapurana 2.1

Liṅgapurāṇa 2.1

Language
Sanskrit

Contents

2.1.1

ṛṣaya ūcuḥ
kṛṣṇas tuṣyati keneha sarvadeveśvareśvaraḥ /
vaktumarhāsi cāsmākaṃ sūta sarvārthavidbhavān //

2.1.2

sūta uvāca
purā pṛṣṭo mahātejā mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ /
aṃbarīṣeṇa viprendrās tad vadāmi yathātatham //

2.1.3

aṃbarīṣa uvāca
mune samastadharmāṇāṃ pāragas tvaṃ mahāmate /
mārkaṇḍeya purāṇo 'si purāṇārthaviśāradaḥ //

2.1.4

nārāyaṇānāṃ divyānāṃ dharmāṇāṃ śreṣṭhamuttamam /
tatkiṃ brūhi mahāprājña bhaktānāmiha suvrata //

2.1.5

sūta uvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā samutthāya kṛtāñjaliḥ /
smaran nārāyaṇaṃ devaṃ kṛṣṇam acyutam avyayam //

2.1.6

mārkaṇḍeya uvāca
śṛṇu bhūpa yathānyāyaṃ puṇyaṃ nārāyaṇātmakam /
smaraṇaṃ pūjanaṃ caiva praṇāmo bhaktipūrvakam //

2.1.7

pratyekam aśvamedhasya yajñasya samam ucyate /
ya ekaḥ puruṣaḥ śreṣṭhaḥ paramātmā janārdanaḥ //

2.1.8

yasmādbrahmā tataḥ sarvaṃ samāśrityaiva mucyate /
dharmamekaṃ pravakṣyāmi yaddṛṣṭaṃ viditaṃ mayā //

2.1.9

purā tretāyuge kaścit kauśiko nāma vai dvijaḥ /
vāsudevaparo nityaṃ sāmagānarataḥ sadā //

2.1.10

bhojanāsana śayyāsu sadā tadgatamānasaḥ /
udāracaritaṃ viṣṇor gāyamānaḥ punaḥ punaḥ //

2.1.11

viṣṇoḥ sthalaṃ samāsādya hareḥ kṣetramanuttamam /
agāyata hariṃ tatra tālavarṇalayānvitam //

2.1.12

mūrcchanāsvarayogena śrutibhedena bheditam /
bhaktiyogaṃ samāpanno bhikṣāmātraṃ hi tatra vai //

2.1.13

tatraivaṃ gāyamānaṃ ca dṛṣṭvā kaściddvijastadā /
padmākhya iti vikhyātastasmai cānnaṃ dadau tadā //

2.1.14

sakuṭuṃbo mahātejā hyuṣṇamannaṃ hi tatra vai /
kauśiko hi tāda hṛṣṭo gāyannāste hariṃ prabhum //

2.1.15

śṛṇvannāste sa padmākhyaḥ kāle kāle vinirgataḥ /
kālayogena saṃprāptāḥ śiṣyā vai kauśikasya ca //

2.1.16

sapta rājanyavaiśyānāṃ viprāṇāṃ kulasaṃbhavāḥ /
jñānavidyādhikāḥ śuddhā vāsudevaparāyaṇāḥ //

2.1.17

teṣām api tathānnādyaṃ padmākṣaḥ pradadau svayam /
śiṣyaiśca sahito nityaṃ kauśiko hṛṣṭamānasaḥ //

2.1.18

viṣṇusthale hariṃ tatra āste gāyanyathāvidhi /
tatraiva mālavo nāma vaiśyo viṣṇuparāyaṇaḥ //

2.1.19

dīpamālāṃ harernityaṃ karoti prītimānasaḥ /
mālavī nāma bhāryā ca tasya nityaṃ pativratā //

2.1.20

gomayena samālipya hareḥ kṣetraṃ samantataḥ /
bhartrā sahāste suprītā śṛṇvatī gānamuttamam //

2.1.21

kuśasthalātsamāpannā brāhmaṇāḥ śaṃsitavratāḥ /
pañcāśadvai samāpannā harergānārthamuttamāḥ //

2.1.22

sādhayanto hi kāryāṇi kauśikasya mahātmanaḥ /
jñānavidyārthatattvajñāḥ śṛṇvanto hyavasaṃstu te //

2.1.23

khyātamāsīttadā tasya gānaṃ vai kauśikasya tat /
śrutvā rājā samabhyetya kaliṅgo vākyamabravīt //

2.1.24

kauśikādya gaṇaiḥ sārdhaṃ gāyasveha ca māṃ punaḥ /
śṛṇudhvaṃ ca tathā yūyaṃ kuśasthalajanā api //

2.1.25

tacchrutvā kauśikaḥ prāha rājānaṃ sāṃtvayā girā /
na jihvā me mahārājan vāṇī ca mama sarvadā //

2.1.26

hareranyamapindraṃ vā stauti naiva ca vakṣyati /
evamukte tu tacchiṣyo vāsiṣṭho gautamo hariḥ //

2.1.27

sārasvatastathā citraścitramālyastathā śiśuḥ /
ūcuste pārthivaṃ tadvadyathā prāha ca kauśikaḥ //

2.1.28

śravakāste tathā procuḥ pārthivaṃ viṣṇutatparāḥ /
śrotrāṇīmāni śṛṇvanti hareranyaṃ na pārthiva //

2.1.29

gānakīrtiṃ vayaṃ tasya śṛṇumonyāṃ na ca stutim /
tacchrutvā pārthivo ruṣṭo gāyatāmiti cābravīt //

2.1.30

svabhṛtyānbrāhmaṇā hyete kīrtiṃ śṛṇvanti me yathā /
na śṛṇvanti kathaṃ tasmāt gāyamāne samantataḥ //

2.1.31

eva muktāstadā bhṛtyā jaguḥ pārthivamuttamam /
niruddhamārgā viprāste gāne vṛtte tu duḥkhitāḥ //

2.1.32

kāṣṭhasaṃkubhiranyonyaṃ śrotrāṇi vidadhurdvijāḥ /
kauśikādyāśca tāṃ jñātvā manovṛttiṃ nṛpasya vai //

2.1.33

prasahyāsmāṃstu gāyeta svagānesau nṛpaḥ sthitaḥ /
iti viprāḥ suniyatā jihvāgraṃ cicchiduḥ karaiḥ //

2.1.34

tato rājā susaṃkruddhaḥ svadeśāttānnyavāsayat /
ādāya sarvaṃ vittaṃ ca tataste jagmuruttarām //

2.1.35

diśamāsādya kālena kāladharmeṇayojitāḥ /
tānāgatānyamo dṛṣṭvā kiṃ kartavyamiti sma ha //

2.1.36

/
coṣṭitaṃ tatkṣaṇe rājan brahmā prāha surādhipān /
kauśikādīn dvijānadya vāsayadhvaṃ yathāsukham //

2.1.37

/
gānayogena ye nityaṃ pūjayanti janārdanam /
tānānayata bhadraṃ vo yadi devatvamicchatha //

2.1.38

ityuktā lokapālaste kauśiketi punaḥ punaḥ /
mālaveti tathā kecit padmākṣeti tathā pare //

2.1.39

krośamānāḥ samabhyetya tānādāya vihāyasā /
brahmalokaṃ gatāḥ śīghraṃ muhūrtenaiva te surāḥ //

2.1.40

kauśikādīṃstato dṛṣṭvā brahmā lokapitāmahaḥ /
pratyudgamya yathānyāyaṃ svāgatenābhyapūjayat //

2.1.41

tataḥ kolāhalamabhūdatigauravamulbaṇam /
brahmaṇā caritaṃ dṛṣṭvā devānāṃ nṛpasattama //

2.1.42

hiraṇyagarbho bhagavāṃstānnivārya surottamān /
kauśikādīnsamādāya munīn devaiḥ samāvṛtaḥ //

2.1.43

viṣṇulokaṃ yayau śīghraṃ vāsudevaparāyaṇaḥ /
tatra nārāyaṇodevaḥ śvetadvīpanivāsibhiḥ //

2.1.44

jñānayogeśvaraiḥ siddhairviṣṇubhaktaiḥ samāhitaiḥ /
nārāyaṇasamairdivyaiścaturbāhudharaiḥ śubhaiḥ //

2.1.45

viṣṇucihnasamāpannairdīpyamānairakalmaṣaiḥ /
aṣṭāśītisahasraiśca sevyamāno mahājanaiḥ //

2.1.46

asmābhirnāradādyaiśca sanakādyairakalmaṣaiḥ /
bhūtairnānāvidhaiścaiva divyastrībhiḥ samantataḥ //

2.1.47

sevyamānotha madhye vai sahasradvārasaṃvṛte /
sahasrayojanāyāme divye maṇimaye śubhe //

2.1.48

vimāne vimale citre bhadrapīṭhāsane hariḥ /
lokakārye prasaktānāṃ dattadṛṣṭiśca mādhavaḥ //

2.1.49

tasminkāle 'tha bhagavān kauśikādyaiśca saṃvṛtaḥ /
āgamya praṇipatyāgre tuṣṭāva garuḍadhvajam //

2.1.50

tato kilokya bhagavān harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ /
kauśiketyāha saṃprītyā tānsarvāṃśca yathākramam //

2.1.51

jayaghoṣo mahānasīnmahāścarye samāgate /
brahmāṇamāha viśvātmā śṛṇu brahman mayoditam //

2.1.52

kauśikasya ime viprāḥ sādhyasādhanatatparāḥ /
hitāya saṃpravṛttā vai kuśasthalanivāsinaḥ //

2.1.53

matkīrtiśravaṇe yuktā jñānatattvārthakovidāḥ /
ananyadevatābhaktāḥ sādhyā devā bhavantvime //

2.1.54

divyarūpadharaḥ śrīmān śṛṇvangānamihādhipaḥ /
āsva nityaṃ yathākāmaṃ yāvallokā bhavanti vai //

2.1.55

padmākṣamāha bhagavān dhanado bhavamādhavaḥ /
dhanānāmīśvaro bhūtvā yathākālaṃ hi māṃ punaḥ //

2.1.56

mālabaṃ mālavīṃ caivaṃ prāha dāmodaro hariḥ /
mama loke yathākālaṃ bhāryayā saha mālava //

2.1.57

divyarūpadharaḥ śrīmān śṛṇvangānamihādhipaḥ /
āsva nityaṃ yathākāmaṃ yāvallokā bhavanti vai //

2.1.58

padmākṣamāha bhagavān dhanado bhavamādhavaḥ /
dhanānāmīśvaro bhūtvā yathākālaṃ hi māṃ punaḥ //

2.1.59

āgamya dṛṣṭvā māṃ nityaṃ kuru rājyaṃ yathāsukham /
evamuktvā harirviṣṇurbrahmāṇamidamabravīt //

2.1.60

kauśikasyāsya gānena yoganidrā ca me gatā /
viṣṇusthale ca māṃ stauti śiṣyaireṣa samantataḥ //

2.1.61

rājñā nirastaḥ krūreṇa kaliṅgena mahīyasā /
sa jihvācchedanaṃ kṛtvā hareranyaṃ kathañcana //

2.1.62

na stoṣyāmīti niyataḥ prāptosau mama lokatām /
ete ca viprā niyatā mama bhaktā yaśasvinaḥ //

2.1.63

śrotracchidramathāhatya śaṅkubhirvai parasparam /
śroṣyāmo naiva cānyadvai hareḥ kīrtimitisma ha //

2.1.64

ete viprāsca devatvaṃ mama sānnidhyameva ca /
mālavo bhāryayā sārdhaṃ matkṣetraṃ parimṛjya vai //

2.1.65

dīpamālādibhirnityamabhyarcya satataṃ hi mām /
gānaṃ śṛṇoti niyato matkīrticaritānvitam //

2.1.66

tenāsau prāptavāṃllokaṃ mama brahmā sanātanam /
padmākṣosau dadau bhojyaṃ kauśikasya mahātmanaḥ //

2.1.67

dhaneśatvamavāptosau mama sānnidhyameva ca /
evamuktvā haristatra samāje lokapūjitaḥ //

2.1.68

tasmin kṣaṇe samāpannā madhurākṣarapeśalaiḥ /
vipañcīguṇatattvajñairvādyavidyāviśāradaiḥ //

2.1.69

mandaṃ mandasmitā devī vicitrābharaṇānvitā /
gāyamānā samāyātā lakṣmīrviṣṇuparigrahā //

2.1.70

vṛtā sahasrakoṭībhiraṅganābhiḥ samantataḥ /
tato gaṇādhipā dṛṣṭvā bhuśuṇḍīparighāyudhāḥ //

2.1.71

brahmādīṃstarjayantaste munīndevānsamantataḥ /
utsārayantaḥ saṃhṛṣṭā dhiṣṭhitāḥ parvatopamāḥ //

2.1.72

sarve vayaṃ hi niryātāḥ sārdhaṃ vai brahmaṇā suraiḥ /
tasmin kṣaṇe samāhūtastuṃbarurmunisattamaḥ //

2.1.73

praviveśa samīpaṃ vai devyā devasya caiva hi /
tatrāsīno yathāyogaṃ nānāmūrcchāsamanvitam //

2.1.74

jagau kalapadaṃ hṛṣṭo vipañcīṃ cābhyavādayat /
nānāratnasamāyuktairdivyairābharaṇottamaiḥ //

2.1.75

divyamālyaistathā śubhraiḥ pūjito munisattamaḥ /
nirgatastuṃbarurhṛṣṭo anye ca ṛṣayaḥ surāḥ //

2.1.76

dṛṣṭvā saṃpūjitaṃ yāntaṃ yathāyogamarindama /
nāradotha munirdṛṣṭvā tuṃbaroḥ satkriyāṃ hareḥ //

2.1.77

śokāviṣṭena manasā saṃtaptahṛdayekṣaṇaḥ /
cintāmāpedivāṃstatra śokamūrcchākulātmakaḥ //

2.1.78

kenāhaṃ hi haretyāsye yogaṃ devīsamīpataḥ /
aho tuṃbaruṇā prāptaṃ dhiṅmāṃ mūḍhaṃ vicetasam //

2.1.79

yohaṃ hareḥ sannikāśaṃ bhūtairniryātitaḥ katham /
jīvanyāsyāmi kutrāhamaho tuṃbaruṇā kṛtam //

2.1.80

iti saṃcintayan viprastapa āsthitavānmuniḥ /
divyaṃ varṣasahasraṃ tu nirucchvāsasamanvitaḥ //

2.1.81

dhyāyanviṣṇumathādhyāste tuṃbaroḥ satkriyāṃ smaran /
rodamāno muhurvidvān dhiṅmāmiti ca cintayan //

2.1.82

tatra yatkṛtavānviṣṇustacchṛṇuṣva narādhipa //

2.1.82.p1

iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge kauśikavṛttakathanaṃ nāma prathamodhyāyaḥ

Commentaries (1)