Pramāṇa · Search · About · API

Lingapurana 2.3

Liṅgapurāṇa 2.3

Language
Sanskrit

Contents

2.3.1

ambarīṣa uvāca
mārkaṇḍeya mahāprājña kena yogena labdhavān /
gānavidyāṃ mahābhāga nārado bhagavānmuniḥ //

2.3.2

tuṃbarośca samānatvaṃ kasminkāla upeyivān /
etadācakṣva me sarvaṃ sarvajñosi mahāmate //

2.3.3

mārkaṇḍeya uvāca
śruto mayāyamartho vai nāradāddevadarśanāt /
svayamahā mahātejā nārado 'sau mahāmatiḥ //

2.3.4

saṃtapyamāno bhagavān divyaṃvarṣasahasrakam /
nirucchvāsena saṃyuktastuṃbarorgauravaṃ smaran //

2.3.5

tatāpa ca mahāghoraṃ taporāśistapaḥ param /
athāntarikṣe śuśrāva nārado 'sau mahāmuniḥ //

2.3.6

vāṇīṃ divyāṃ mahāghoṣāmadbhutāmasarīriṇīm /
kimarthaṃ muniśārdūla tapastapasi duścaram //

2.3.7

ulūkaṃ paśya gatvā tvaṃ yadi gāne ratā matiḥ /
mānasottaraśaile tu gānabandhuriti smṛtaḥ //

2.3.8

gaccha śīghraṃ ca paśyainaṃ gānavittvaṃ bhaviṣyasi /
ityukto vismayā viṣṭo nārado vāgvidāṃ varaḥ //

2.3.9

mānasottaraśaile tu gānabandhuṃ jagāma vai /
gandharvāḥ kinnarā yakṣāstathā cāpsarasāṃ gaṇāḥ //

2.3.10

samāsīnāstu parito gānabandhuṃ tatastataḥ /
ganavidyāṃ samāpannaḥ sikṣitāstena pakṣiṇā //

2.3.11

snigdhakaṇṭhasvarās tatra samāsīnām udānvitāḥ /
tato nāradamālokya gānabandhuruvāca ha //

2.3.12

/
praṇipatya yathānyāyaṃ svāgatenābhyapūjayat /
kimarthaṃ bhagavānatra cāgato 'si mahāmate //

2.3.13

kiṃ kāryaṃ hi mayā brahman brūhi kiṃ karavāṇi te /
nārada uvāca
ulūkendra mahāprājña śṛṇusarvaṃ yathātatham //

2.3.14

mama vṛttaṃ pravakṣyāmi purā bhūtaṃ mahādbhutam /
atīte hi yuge vidvannārāyaṇasamīpagam //

2.3.15

māṃ vinirdhūya saṃhṛṣṭaḥ samāhūya ca tuṃbarum /
lakṣmīsamanvito viṣṇuraśṛṇodgānamuttamam //

2.3.16

brahmādayaḥ surāḥ sarve nirastāḥ sthānato 'cyutāḥ /
kauśikādyāḥ samāsīnā gānayogena vai harim //

2.3.17

evamārādhya saṃprāptā gāṇapatyaṃ yathāsukham /
tenāhamatiduḥkhārtastapastaptumihāgataḥ //

2.3.18

yaddattaṃ yaddhutaṃ caiva yathā vā śrutameva ca /
yadadhītaṃ mayā sarvaṃ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm //

2.3.19

viṣṇormāhātmyayuktasya gāna yogasya vai tataḥ /
saṃcintyāhaṃ tapo ghoraṃ tadarthaṃ taptavān dvija //

2.3.20

divyavarṣasahasraṃ vai tato hyaśṛṇuvaṃ punaḥ /
vāṇīmākāśasaṃbhūtāṃ tvāmuddiśya vihaṅgama //

2.3.21

ulūkaṃ gaccha devaṣe gānabandhuṃ matiryadi /
gāte cedvartate brahman tatra tvaṃ vetsyase cirāt //

2.3.22

ityahaṃ preritastena tvatsamīpamīhāgataḥ /
kiṃ karīṣyāmi śiṣyohaṃ tava māṃ pālayāvyaya //

2.3.23

gānabandhuruvāca
śṛṇu nārada yadvṛttaṃ purā mama mahāmate /
atyāścaryasamāyuktaṃ sarvapāpaharaṃ śubham //

2.3.24

bhuvaneśa iti khyāto rājabhūddhārmikaḥ purā /
aśvamedhasahasraiśca vājapeyāyutena ca //

2.3.25

gavāṃ koṭyarbude caiva suvarmasya tathaiva ca /
vāsasāṃ rathahastīnāṃ kanyāśvānāṃ tathaiva ca //

2.3.26

datvā sa rājā viprebhyo medinīṃ pratipālayan /
nivārayan svake rājye geyayogena keśavam //

2.3.27

anyaṃ vā geyayogena gāyanyadi sa me bhavet /
vadhyaḥ sarvātmanā tasmādvedai rīḍyaḥ paraḥ pumān //

2.3.28

gānayogena sarvatra striyo gāyantu nityaśaḥ /
sūtamāgadhasaṃghāśca gītaṃ te kārayantu vai //

2.3.29

ityajñāpyamahātejā rājyaṃ vai paryapālayat /
tasya rājñaḥ purābhyāśe harimitra iti śrutaḥ //

2.3.30

brāhmaṇo viṣṇubhaktaśca sarvadvandvavivarjitaḥ /
nadīpulinamāsādya pratimāṃ ca hareḥ śubhām //

2.3.31

abhyarcya ca yathānyāyaṃ ghṛtadadhyuttaraṃ bahu /
miṣṭānnaṃ pāyasaṃ dattvā harerāvedya pūpakam //

2.3.32

praṇipatya yathānyāyaṃ tatra vinyastamānasaḥ /
agāyata hariṃ tatra tālavarṇalayānvitam //

2.3.33

atīva snehasaṃyuktastadgatenāntarātmanā /
tato rājñaḥ samādeśāccārāstatra samāgatāḥ //

2.3.34

tadarcanādi sakalaṃ nirdūya ca samantataḥ /
brāhmaṇaṃ taṃ gṛhītvā te rājñe samyaṅnyavedayan //

2.3.35

tato rājā dvijaśreṣṭhaṃ paribhartsya sudurmatiḥ /
rājyānnaryātayāmāsa hṛtvā sarvaṃ dhanādikam //

2.3.36

pratimāṃ ca hareścaiva mlecchā hṛtvā yayuḥ punaḥ /
tataḥ kālena mahatā kāladharmamupeyivān //

2.3.37

sa rājā sarvalokeṣu pūjyamānaḥ samantataḥ /
kṣudhārtaśca tathā khinno yamamāha suduḥ khitaḥ //

2.3.38

kṣuttṛṭ ca vartate deva svargatasyāpi me sadā /
mayā pāpaṃ kṛtaṃ kiṃ vā kiṃ kariṣyāmi vai yama //

2.3.39

yama uvāca
tvayā hi sumahatpāpaṃ kṛtamajñānamohataḥ /
harimitraṃ prati tadā vāsudevaparāyaṇam //

2.3.40

harimitre kṛtaṃ pāpaṃ vāsudevārcanādiṣu /
tena pāpena saṃprāptaḥ kṣudrogastvāṃ sadā nṛpa //

2.3.41

dānayajñādikaṃ sarvaṃ pranaṣṭaṃ te narādhipa /
gītavādyasamopetaṃ gāyamānaṃ mahāmatim //

2.3.42

harimitraṃ samāhūya hṛtavānasi taddhanam /
upahārādikaṃ sarvaṃ vāsudevasya sannidhau //

2.3.43

tava bhṛtyaistadā luptaṃ pāpaṃ cakrustvadājñayā /
hareḥ kīrtiṃ vinā cānyadbrahmaṇena nṛpottama //

2.3.44

na geyayoge gātavyaṃ tasmātpāpaṃ kṛtaṃ tvayā /
naṣṭaste sarvalokodya gacca parvatakoṭaram //

2.3.45

pūrvotsṛṣṭaṃ svadehaṃ taṃ khādannityaṃ nikṛtya vai /
tasminkoṇe tvimaṃ dehaṃ khādannityaṃ kṣudhanvitaḥ //

2.3.46

mahānirayasaṃsthastvaṃ yāvanmanvantaraṃ bhavet /
manvantare tato 'tīte bhūmyāṃ tvaṃ ca bhaviṣyasi //

2.3.47

tataḥ kālena saṃprāpya mānuṣyamavagacchasi /
gānabandhuruvāca
evamuktvā yamo vidvāṃstatraivāntaradhīyata //

2.3.48

harimitro vimānena stūyamāno gaṇādhipaiḥ /
viṣṇulokaṃ gataḥ śrīmān saṃgṛhya gamabāndhavān //

2.3.49

bhuvaneśo nṛpo hyasmin koṭare parvatasya vai /
khādamānaḥ śavaṃ nityam āste kṣuttṛṭsamanvitaḥ //

2.3.50

adrākṣaṃ taṃ nṛpaṃ tatra sarvametanmamoktavān /
samālokyāhamājñāya harimitraṃ sameyivān //

2.3.51

vimānenārkavarṇena gacchantamamarairvṛtam /
indradyumnaprasādena prāptaṃ me hyāyuruttamam //

2.3.52

tenāhaṃ harimitraṃ vai dṛṣṭavān asmi suvrata /
tadaiśvaryaprabhāvena mano me samupāgatam //

2.3.53

gānavidyāṃ prati tadā kinnaraiḥ samupāviśam /
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇāṃ gānayogena me mune //

2.3.54

jihvā prasāditā spaṣṭā tato gānamaśikṣayam /
tatastu dviguṇenaiva kālenābhūdiyaṃ mama //

2.3.55

gānayogasamāyuktā gatā manvantarā daśa /
gānācāryo 'bhavaṃ tatra gandharvādyāḥ samāgatāḥ //

2.3.56

ete kinnarasaṃghā vai māmācāryamupāgatāḥ /
tapasā naiva śakyā vai gānavidyā tapodhana //

2.3.57

tasmācchrutena saṃyukto mattastvaṃ gānamāpnuhi /
evamukto munistaṃ vai praṇipatya jagau tadā //

2.3.58

tacchṛṇuṣva muniśreṣṭha vāsudevaṃ namasya tu /
mārkaṇḍeya uvāca
ulūkenaivamuktastu nārado munisattamaḥ //

2.3.59

śikṣākrameṇa saṃyuktastatra gānamāśikṣayat /
gānabandhustadāhedaṃ tyaktalajjo bhavādhunā //

2.3.60

ulūka uvāca
strīsaṃgame tathā gīte dyūte vyākhyānasaṃgame /
vyavahāre tathāhāre tvarthānāṃ ca samāgame //

2.3.61

āye vyaye tathā nityaṃ tyaktalajjastu vai bhavet /
na kuñcitena gūḍhena nityaṃ prāvaramādibhiḥ //

2.3.62

hastavikṣepabhāvena vyādi tāsyena caiva hi /
niryātajihvāyogena na geyaṃ hi kathañcana //

2.3.63

na gāyedūrdhvabāhuśca nordhvadṛṣṭiḥ kathañcana /
svāṅgaṃ nirīkṣamāṇena paraṃ saṃprekṣatā tathā //

2.3.64

saṃghaṭṭe ca tathotthāne kaṭisthānaṃ na śasyate /
hāso roṣastathā kaṃpastathānyatra smṛtiḥ punaḥ //

2.3.65

naitāni śastarūpāṇi gānayoge mahāmate /
naikahastena śakyaṃ syāttālasaṃghaṭṭanaṃ mune //

2.3.66

kṣudhārttena bhayārtena tṛṣṇārtena tathaiva ca /
gānayoge na kartavyo nāndhakāre kathañcana //

2.3.67

evamādīni cānyāni na kartavyāni gāyatā /
mārkaṇḍeya uvāca
evamuktaḥ sa bhagavāṃstenoktairvidhilakṣaṇaiḥ /
aśikṣayattathā gītaṃ divyaṃ varṣasahasrakam //

2.3.68

tataḥ samastasaṃpanno gītaprastārakādiṣu /
vipañcyādiṣu saṃpannaḥ sarvasvaravibhāgavit //

2.3.69

ayutāni ca ṣaṭtriṃśatsahasrāṇi śatāni ca /
svarāṇāṃ bhedayogena jñātavānmunisattamaḥ //

2.3.70

tato gandharvasaṃghāśca kinnarāṇāṃ tathaiva ca /
muninā saha saṃyuktāḥ prītiyuktā bhavanti te //

2.3.71

gānabandhuṃ muniḥ prāha prāpya gānamanuttamam /
tvāṃ samāsādya saṃpannastvaṃ hi gītaviśāradaḥ //

2.3.72

dhvāṅkṣaśatro mahāprājña kimācārya karomi te /
gānabandhuruvāca
brahmaṇo divase brahman manavastu caturdaśa //

2.3.73

tatastrai lokyasaṃplāvo bhaviṣyati mahāmune /
tāvanme tvāyuṣo bhāvastāvanme paramaṃ śubham //

2.3.74

manasādhyāhitaṃ me syāddakṣiṇā munisattama /
nārada uvāca
atītakalpasaṃyoge garuḍastvaṃ bhaviṣyasi //

2.3.75

svasti te 'stu mahāprājña gamiṣyāmi prasīda mām /
mārkaṇḍeya uvāca
evamuktvā jagāmatha nāradopi janārdanam //

2.3.76

śvetadvīpe hṛṣīkeśaṃ gāpayāmāsa gītakān /
tatra śrutvā tu bhagavānnāradaṃ prāha mādhavaḥ //

2.3.77

tuṃbarorna viśiṣṭosi gītairadyāpi nārada /
yadā viśiṣṭo bhavitā taṃ kālaṃ pravadāmyaham //

2.3.78

gānabandhuṃ samāsādya gānārthajño bhavānasi /
manorvaivasvatasyāhamaṣṭaviśatime yuge //

2.3.79

dvāṃparāṃ te bhavaṣyāmi yudavaṃśakulodbhavaḥ /
devakyāṃ vasudevasya kṛṣṇo nāmnā mahāmate //

2.3.80

tadānīṃ māṃ samāsādya smārayethā yathātatham /
tatra tvāṃ gītasaṃpannaṃ kariṣyāmi mahāvratam //

2.3.81

tuṃbarośca samañcaiva tathātiśayasaṃyutam /
tāvatkālaṃ yatāyogaṃ devagandharvayoniṣu //

2.3.82

śikṣayasva yatānyāyamityuktvāntaradhīyata /
tato muniḥ praṇamyainaṃ tathātiśayasaṃyutam //

2.3.83

devarṣirdevasaṃkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
tapasāṃ nidhiratyantaṃ vāsudevaparāyaṇaḥ //

2.3.84

skandhe vipañcīmāsādya sarvalokāṃścacāra saḥ /
vāruṇaṃ yāmyamāgneyamaidraṃ kauberameva ca //

2.3.85

vāyavyaṃ ca tatheśānaṃ saṃsadaṃ prāpya dharmavit /
gāyamāno hariṃ samyagvīṇāvādavicakṣaṇaḥ //

2.3.86

gandharvāpsarasāṃ saṃghaiḥ pūjyamānastata stataḥ /
brahmalokaṃ samāsādya kasmiṃścitkālaparyaye //

2.3.87

hāhāhūhūśca gandharvau gītavādyaviśāradau /
brahmaṇo gāyakau divyau nityau gandharvasattamau //

2.3.88

tatra tābhyāṃ samāsādya gāyamāno hariṃ prabhum /
brahmaṇā ca mahātejāḥ pūjito munisattamaḥ //

2.3.89

taṃ praṇamya mahātmānaṃ sarvalokapitāmaham /
cacāra ca yathākāmaṃ sarvalokeṣu nāradaḥ //

2.3.90

tataḥ kālena mahatā gṛhaṃ prāpya ca tuṃbaroḥ /
vīṇāmādāya tatrastho hyagāyata mahāmuniḥ //

2.3.91

svarakalpāstu tatrasthāḥ ṣaḍjādyāḥ sapta vai matāḥ /
krīḍato bhagavāndṛṣṭvā nirgataśca susatvaram //

2.3.92

śikṣayā māsa bahuśastatra tatra mahāmatiḥ /
śramayogena saṃyukto nāradopi mahāmuniḥ //

2.3.93

saptasvarāṅganāḥ paśyan gānavidyāviśāradaḥ /
āsīdvīṇā samāyoge na tāstantryaḥ prapedire //

2.3.94

tato ravaitake kṛṣṇaṃ praṇipatya mahāmuniḥ /
vijñāpayadaśeṣaṃ tu śvetadvīpe tu yat purā //

2.3.95

nārāyaṇena kathitaṃ gānayogamanuttamam /
tacchrutvā prāhasankṛṣṇaḥ prāha jāṃbavatīṃ mudā //

2.3.96

etaṃ munivaraṃ bhadre śikṣayasva yathāvidhi /
vīṇāgāna samāyoge tathetyuktvā ca sā harim //

2.3.97

prahasaṃtī yathāyogaṃ śikṣayāmāsa taṃ munim /
tataḥ saṃvatsare pūrṇe punarāgamya mādhavam //

2.3.98

praṇipatyāgratastasthau punarāha sa keśavaḥ /
satyāṃ samīpamāgaccha śikṣayasva yathāvidhi //

2.3.99

tathetyuktvā satyabhāmāṃ praṇipatyajagau muniḥ /
tayā sa sikṣito vidvān pūrṇe saṃvatsare punaḥ //

2.3.100

vāsudevamiyukto 'sau rukmiṇīsadanaṃ gataḥ /
aṅganābhistatastābhirdāsībhirmunisattamaḥ //

2.3.101

ukto 'sau gāyamānopi na svaraṃ vetsi vai mune /
tataḥ śrameṇa mahatā vatsaratrayasaṃyutam //

2.3.102

śikṣitosau tadā devyā rukmiṇyāpi jagau muniḥ /
tataḥ svarāṅganāḥ prāpyaḥ tantrīyogaṃ mahāmuneḥ //

2.3.103

āhūya kṛṣṇo bhagavān svayameva mahāmunim /
aśikṣayadameyātmā gānayogamanuttamam //

2.3.104

tato 'tiśayamāpannastuṃbarormunisattamaḥ /
tato nanarta devarṣiḥ praṇipatya janārdanam //

2.3.105

uvāca ca hṛṣīkeśaḥ sarvajñastvaṃ mahāmune /
prahasya gānayogena gāyasva mama sannidhau //

2.3.106

etatte prārthitaṃ prāptaṃ mama loke tathaiva ca /
nityaṃ tuṃbaruṇā sārdhaṃ gāyasva ca yathātatham //

2.3.107

evamukto munistatra yathāyogaṃ cacāra saḥ /
yadā saṃpūjayan kṛṣṇo rudraṃ bhuvananāyakam //

2.3.108

tadā jagai harestasya niyogācchaṅkarāya vai /
rukmiṇyā saha satyā ca jāṃbavatyā mahāmuniḥ //

2.3.109

kṛṣṇena ca nṛpaśreṣṭha śrutijātiviśāradaḥ /
eṣa vo muniśārdūlāḥ prokto gītakramo muneḥ //

2.3.110

brāhmaṇo vāsudevākhyāṃ gāyamāno bhṛśaṃ nṛpa /
hareḥ sālokyamāpnoti rudragāno 'dhiko bhavet //

2.3.111

anyathā narakaṃ gacchedgāyamānonyadeva hi /
karmaṇā manasā vācā vāsudevaparāyaṇaḥ //

2.3.112

gāyan śṛṇvaṃstamāpnoti tasmādgeyaṃ paraṃ viduḥ //

2.3.112.p1

iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge vaiṣṇavagītakathanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ

Commentaries (2)

Linked texts (3)