Maheshvarakhanda 35
Māheśvarakhaṇḍa 35
- Language
- Sanskrit
Contents
- 35.183 — 1 part
35.1
cha
nārada uvāca || || śrutvaitaṃ saṃstavaṃ daityaḥ saṃghuṣṭaṃ devavaṃdibhiḥ || sasmāra brahmaṇo vākyaṃ vadhaṃ bālādupasthitam
35.2
śrutvā
sa klinnasarvāṃgo dvāḥsthaṃ rājā vaco'bravīt || amātyāndraṣṭumicchāmi śīghramānaya mā ciram
35.3
tataste rājavacanātkālanemi
mukhāgatāḥ || prāha tāṃstārako daityaḥ kimidaṃ vo viceṣṭitam
35.4
yaiḥ śatrusaṃbhavā vārtā kāpi na śrāvitastvaham || madirākāmama
ttānāṃ maṃtritvaṃ vo na yujyate || hitaṃ mantrayate rājñastena maṃtrī nigadyate
35.5
amātyā ūcuḥ || || ko jānāti surāndīnā
ndaityānāmiti no matiḥ
35.6
mā viṣīda mahārāja vayaṃ jeṣyāmahe surān || bālādapi bhayaṃ kiṃ vā lajjāyai ciṃtitaṃ tvidam
35.7
sarvametatsusādhyaṃ ca bherī saṃtāḍyatāṃ dṛḍham || tato daityendravacanātsaṃnāhajananī tadā
35.8
bhṛśaṃ saṃtāḍitā bherī kaṃpayāmāsa sā jagat
smaraṇāddaityarājasya parvatebhyo mahāsurāḥ
35.9
nimnagābhyaḥ samudrebhyaḥ pātālebhyo'mbarādapi || sahasā samupāptā yugāṃtānalasaprabhāḥ
35.10
koṭikoṭisahasraistu parārdhairdaśabhiḥ śataiḥ || senāpatiḥ kālanemiḥ śīghraṃ devānupādravat
35.11
caturyojanavistīrṇe nānāvaryasamanvite
rathe sthito manāgdīnastārakaḥ samadṛśyata
35.12
etasminnaṃtare pārtha kruddhaiḥ skandasya pārṣadaiḥ || prākāraḥ pātitaḥ sarvo bhagnānyupavanāni ca
35.13
tataścacāla vasudhā devī savanakānanā || jajvala khaṃ sanakṣatraṃ pramṛḍhaṃ bhuvanaṃ bhṛśam
35.14
tamobhūtaṃ jagaccāsīdgabhairanvitaṃ nabho'bha
vat || tato nānāpraharaṇaṃ pralayāṃbudasannibham
35.15
kālanemimukhaṃ pārtha adṛśyata mahadbalam || taddhi ghoramasaṃkhyeyaṃ jagarja vividhā giraḥ
35.16
abhyadravadraṇe devānbhagavaṃtaṃ ca śaṃkaram || vinadadbhistato daityairdevānīkaṃ mahāyudhaiḥ
35.17
parvataiśca śataghnībhirāyasaiḥ parivairapi || kṣaṇena
drāvitaṃ sarvaṃ vimukhaṃ cāpyadṛśyata
35.18
asurairvadhyamāne tu pāvakairiva kānanam || apataddāvabhūmiṣṭhaṃ mahādrumavanaṃ yathā
35.19
te bhinnāsthiśi
rodehāḥ prādravaṃta divaukasaḥ || na nāthamadhyagacchaṃta vadhyamānā mahāsuraiḥ
35.20
atha tadvidrutaṃ sainyaṃ dṛṣṭvā devaḥ puraṃdaraḥ || āśvāsayannuvācedaṃ balava
ddānavārditam
35.21
bhayaṃ tyajata bhadraṃ vaḥ śūrāḥ śastrāṇi gṛhṇata || kurudhvaṃ vikrame buddhiṃ mā ca kācidvyathāstu vaḥ
35.22
eṣa kālānalaprakhyo
mayūraṃ samupasthitaḥ || rakṣitā vo mahāsenaḥ kathaṃ bhītistathāpi vaḥ
35.23
śakrasya vacanaṃ śrutvā samāśvastā divaukasaḥ || dānavānpratyayudhyaṃta śakraṃ
kṛtvā vyapāśrayam
35.24
kālanemirmahendreṇa saṃyuge samayujyata || sahasrākṣauhiṇīyukto jaṃbhakaḥ śaṃkareṇa ca
35.26
kujaṃbho viṣṇunā caiva tāvatya
kṣauhiṇīvṛtaḥ || anye ca tridaśāḥ sarve marutaśca mahābalāḥ||25||pratyayudhyaṃta daityeṃdraiḥ sādhyāśca vasubhiḥ saha || tato bahuvidhaṃ yuddhaṃ kālanemirvidhāya
ca
35.27
utsṛjya sahasā pārtha airāvaṇaśiraḥsthitaḥ || sa tu pādaprahāreṇa muṣṭinā caiva taṃ gajam
35.28
śakraṃ ca jagrahe vinadanpetatustāvubhau bhuvi
tataḥ śakraṃ samādāya kālanemirvicetasam
35.29
rathamāśritya bhūyopi tārakābhimukho yayau || atha kuṃbhaṃ tadā devaiḥ sahasā cāṃtakādibhiḥ
35.30
hriyate hriyate rājā trātā ko'pi na vidyate || etasminnaṃtare śarvaḥ pinākadhanuṣaścyutaiḥ
35.31
bāṇaiḥ sasainyaṃ kṛtvā ca jaṃbhakaṃ gṛdhramodanam
kālanemiṃ samāgamya rathastho vākyamabravīt
35.32
kimetena mahendreṇa mayā yudhyasva dānava || vīraṃmanya sudurbuddhe tato jñāsyasi vīratām
35.35
kālanemiruvāca || || nagnena saha ko yudhyeddhatenāpi ca yena vā||śaṃsatsu daityavīrāṇāmupahāsaḥ prajāyate||33||ātmanastu samaṃ kiṃcidvilokaya
sudurmate||tadākarṇya ca sāvajñaṃ vacaḥ śarvo visiṣmiye||34||tataḥ kumāraḥ sahasā mayūrastho'bhyadhāvata || kujaṃbhaṃ sānugaṃ hatvā vāsudevopyadhāvata
35.36
tato hariḥ skaṃdamāha kimetena tava prabho || daityādhamena pāpena muhūrtaṃ paśya me balam
35.37
evamuktvā nivāryainaṃ keśavo garuḍasthitaḥ || śārṅgaṃko
daṃḍanirmuktairbāṇairdaityamavākirat
35.38
sa tairbāṇaistāḍyamāno vajrairiva mahāsuraḥ || vimucya vāsavaṃ kruddho bāṇāṃstānvyadhamaccharaiḥ
35.39
yānyā
nbāṇānhirdiṃvyānastrāṇi ca mumoca ha || nivārayati daityastānrahasaṃllīlayaiva ca
35.40
tataḥ kaumodakīṃ gṛhya kṣiprakārī janārdanaḥ || mumoca
sainyanāthāya sārathiṃ ca vyacūrṇayat
35.41
tato rathādavaplutya vivṛtya vadanaṃ mahat || garuḍaṃ caṃcunādāya sa viṣṇuṃ kṣitavānmukhe
35.42
tato'
bhūtsarvadevāṃnāṃ vimoho jagatāmapi || cacāla vasudhā celuḥ parvatāḥ sapta cārṇavāḥ
35.43
kālanemirnadaṃścaiva prānṛtyata mahāraṇe || asaṃmūḍhastato
viṣṇustvarākāla upasthite
35.44
kukṣiṃ vidārya cakreṇa bhāskaro'bhādivoditaḥ || bahirbhūto hariścainaṃ mohayitvā svanindayā
35.45
pātā
lasya talaṃ ninye tatra śiśye sa kāṣṭhavat || tataścakreṇa daityānāṃ nihatā daśakauṭayaḥ
35.46
pramoditāstathā devā vimohāstatkṣaṇādbabhuḥ || tataḥ
śarvastamāliṃgya sādhusādhu janārdana
35.47
tvayā yadvihitaṃ karma tatkartānnyo na vidyate || mahiṣādyāḥ sudurjeyā devyā ye vinipātitāḥ
35.48
teṣāmatibalo hyeṣa tvayā viṣṇo vinirjitaḥ || tārakāmayasaṃgrāme vadhyastesau janārdana
35.49
kaṃsarūpaḥ punaste'yaṃ haṃtavyo'ṣṭamajanmani
evaṃ praśaṃsamānāste vāsudevaṃ jagadgurum
35.50
śastrajālairlabdhasaṃjñāndaityasainyānanāśayat || tāni daityaśarīrāṇi jarjarāṇi mahāyudhaiḥ
35.51
apatanrbhūtale pārtha cchinnābhrāṇīva sarvaśaḥ || tatastaddānavaṃ sainyaṃ hatanāthamabhūttadā
35.52
devaiḥ skaṃdānugaiścaiva kṛtaṃ śastraiḥ parāṅmukham || atho
kruṣṭaṃ tadā hṛṣṭaiḥ sarvairdevairmudānvitaiḥ
35.53
saṃhatāni ca sarvāṇi tadā tūryāṇyavādayan || atha bhagnaṃ balaṃ prekṣya hatavīraṃ mahāraṇaṃ
35.54
devānāṃ
ca mahāmodaṃ tārakaḥ prāha sārathim || sārathe paśya sainyāni drāvyamāṇāni me suraiḥ
35.55
yesmābhistṛṇavaddṛṣṭāḥ paśya kālasya citratām
tanme vāhaya śīghraṃ tvaṃ rathamenaṃ surānprati
35.56
paśyaṃtu me balaṃ bāhvordravaṃtu ca surādhamāḥ || bruvannevaṃ sārathiṃ sa vidhunvansumahaddhanuḥ
35.57
krodha
raktekṣaṇo rājā devasainyaṃ samāviśat || āgacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā hariḥ skaṃdamathābravīt
35.58
kumāra paśya daityeṃdraṃ kālaṃ yadvadyugātyaye || ayaṃ
sa yena tapasā ghoreṇārādhitaḥ śivaḥ
35.59
ayaṃ sa yena śakrādyāḥ kṛtā markāḥ samārbudam || ayaṃ sa sarvaśastraughairyo'smābhirna jito raṇe
35.60
nāvajñayā pradraṣṭavyastārako'yaṃ mahāsuraḥ || saptamaṃ hi dinaṃ te'dya madhyāhno'yaṃ ca vartate
35.61
arvāgastamanādenaṃ jahi vadhyo'nyathā
na hi || evamuktvā sa śakrādīṃstvaritaḥ keśavo'bravīt
35.62
āyāsayata daityeṃdraṃ sukhavadhyo yathā bhavet || tataste viṣṇuvacanādvinadanto divau
kasaḥ
35.63
tamāsādya śaravrātairmuditāḥ samavākiran || prahasanniva devāṃstāndrāvayāmāsa tārakaḥ
35.64
yathā nāstikadurvṛtto nānāśāstropade
śakān || soḍhuṃ śaktā na te vīraṃ mahati syaṃdane sthitam
35.65
mahā'pasmārasaṃkrāṃtaṃ yathaivāpriyavādinam || vidhūya sakalāndevānkṣaṇamātreṇa
tārakaḥ
35.66
ājagāma kumārāya vidhuvansa mahādhanuḥ || āgacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā skaṃdaḥ pratyudyayau tataḥ
35.67
tasyārakṣadbhavaḥ pārśvaṃ
dakṣiṇaṃ caiva taṃ hariḥ || pṛṣṭhe ca pārṣadāstasya koṭiśo'rbudaśastathā
35.68
tatastau sumaha hisyuddhe saṃsaktau devadaityayoḥ || dharmādharmāvivodrathau
jagadāścaryakārakau
35.69
tataḥ kumāramāsādya līlayā tārako'bravīt || aho bālātibālastvaṃ yattvaṃ gīrvāṇavākyataḥ
35.70
āsādayasi
māṃ yuddhe pataṃga iva pāvakam || vadhena tava ko lābho mama mukto'si bālaka
35.71
piba kṣīraṃ gṛhāṇemaṃ kaṃdukaṃ krīḍa līlayā || evamuktaḥ prahasyāha
tārakaṃ yogināṃ guruḥ
35.72
śiśutvaṃ māvamaṃsthā me śiśuḥ kaṣṭo bhujaṃgamaḥ || duṣprekṣyo bhāskaro bālo duḥsparśo'lpo'pi pāvakaḥ
35.73
alpākṣaro na maṃtraḥ kiṃ sasphuro daitya dṛśyate || evamuktvā daityamuktaṃ gṛhītvā kaṃdukaṃ ca tam
35.74
tasmiñchaktyastramādāya daityāya pramumoca ha
tasyai tena prahāreṇa rathaścūrṇīkṛto'bhavat
35.75
caturyojanamātro yo nānāvaryasamanvitaḥ || garuḍasya sutā ye ca śīryamāṇe rathottame
35.76
muktāḥ kathaṃcidutpatya sāgarāṃtaramāviśan || tataḥ kruddhastārakaśca mudgaraṃ kṣiptavānguhe
35.77
viṃdhyādrimiva taṃ skaṃdo gṛhītvā taṃ vyatāḍayat
sthire tasyorasi vyūḍhe mudgaraḥ śatadhā'ga his mat
35.78
mene ca durjayaṃ daityastadā ṣaḍānanaṃ raṇe || ciṃtayāmāsa buddhyā ca prāptaṃ tadbrahmaṇo vacaḥ
35.79
taṃ bhītamiva cālakṣya daityavīrāśca koṭiśaḥ || nadaṃto'timahāsenaṃ nānāśāstrairavākiran
35.80
kruddhasteṣu tataḥ skaṃdaḥ śaktiṃ ghoramathādade
abhyasyamāne śaktyagre skaṃdenāmitatejasā
35.81
ulkājālaṃ mahāghoraṃ papāta vasudhātale || cālyamānā tathā śaktiḥ sughorā bhavasūnunā
35.82
tataḥ koṭyo viniṣpetuḥ śaktīnāṃ bharatarṣabha || sa śaktyagreṇa balavānkarasthenāhanatprabhuḥ
35.83
aṣṭau padmāni daityānāṃ daśakoṭi
śatāni ca || tathā niyutasāhasraṃ vāhanaṃ koṭireva ca
35.84
hṛdodaraṃ ca daityeṃdraṃ nikharvairdaśabhirvṛtam || tatrākurvansutumulaṃ nādaṃ vadhyeṣu śatrupu
35.85
kumārānucarāḥ pārtha pūrayaṃto diśo daśa || śaktyagrasyārciḥsaṃbhūtaśaktibhiḥ ke'pi sūditāḥ
35.86
patākāyānadhūtāśca hatāḥ kecitsahasraśaḥ
kecidghaṃṭāravatrastāśchinnabhinnahṛdo'patan
35.87
kecinmayūrapakṣābhyāṃ caraṇābhyāṃ ca sūditāḥ|| koṭiśastāmracūḍena vidāryaiva ca bhakṣitāḥ
35.88
pārṣadairmātṛbhiḥ sārdhaṃ padmaśo nihatāḥ pare || evaṃ nihanyamāneṣu dānaveṣu guhādibhiḥ
35.89
abhāgyairiva lokeṣu tārakaḥ skaṃdamāyayau || jagrāha
ca gadāṃ divyāṃ lakṣaghaṃṭādurāsadām
35.90
tayā mayūramājaghne mayūro vimukho'bhavat || dṛṣṭvā parāṅmukhaṃ skaṃdaṃ vāsudevo'bravīttvaran
35.91
devasenāpate śīghraṃ śaktiṃ muṃca mahāsure || pratijñāmātmanaḥ pāhi laṃbate ravimaṃḍalam
35.92
skaṃda uvāca || || tvayaiva rudrabhakto'yaṃ
janārdana mameritam || vadhārthaṃ rudrabhaktasya bāhuḥ śaktiṃ muṃcati
35.93
nārudraḥ pūjayedrudraṃ bhaktarūpasya yo haraḥ || rudrarūpamamuṃ hatvā kīdṛśaṃ janma
no bhavet
35.94
tiraskṛtā vipralabdhāḥ śaptāḥ kṣiptāḥ prapīḍitāḥ || rudrabhaktāḥ kulaṃ sarvaṃ nirdahaṃti hatāḥ kimu
35.95
eṣa ceddhaṃti tadrudraṃ
hanyatāmeṣa māṃ raṇe || rudrabhakte punarviṣṇo nāhaṃ śastramupādade
35.96
śrībhagavānuvāca || || naitattavocitaṃ skaṃda rudrabhakto yathā śṛṇu || dve tanū
girijābharturvedajñā munayo viduḥ
35.97
ekā jīvātmikā tatra pratyakṣā ca tathāparā || drogdhā bhūteṣu bhaktaśca rudrabhakto na sa smṛtaḥ
35.98
bhakto
rudre kṛpāvāṃśca jaṃtuṣveva haravrataḥ || tadenaṃ bhūtamartyeṣu drogdhvāraṃ tvaṃ pinākinaḥ
35.99
jahi naivātra paśyāmi doṣaṃ kaṃcana te prabho || śrutveti vācaṃ
goviṃdātsatyārthāmapi bhārata
35.100
haṃtuṃ na kurute buddhiṃ rudrabhakta iti smaran || tārakastu tataḥ kruddho yayau vegena keśavam
35.101
prāha caivaṃ sudurbuddhe hanmi tvāṃ paśya me balam || devānāṃ cāpi dharmmāṇāṃ mūlaṃ matimanāṃ tathā || hatvā tvāmadya sarvāṃstāṃśchetsye paśyādya me balam
35.102
viṣṇuruvāca || || daityeṃdra tava cāsmābhiḥ kimaho śṛṇu satyatām
35.103
rathe ya eṣa śarvo'yaṃ hate'sminsakalaṃ hatam
śrutveti tārakaḥ kruddhastūrṇaṃ rudrarathaṃ yayau
35.104
abhisṛtya sa jagrāha rudrasya rathakūbaram || yadā sa kūbaraṃ kruddhastārakaḥ sahasā'grahīt
35.105
resattu rodasī tūrṇaṃ mumuhuśca maharṣayaḥ || vyanadaṃśca mahākāyā daityā jaladharopamāḥ
35.106
āsīcca niścitaṃ teṣāṃ jitamasmābhirityata || tāra
kasyāpyabhiprāyaṃ bhagavānvīkṣya śaṃkaraḥ
35.107
umayā saha saṃtyaktā rathaṃ vṛṣabhamāvahat || omityatha japanbrahmā ākāśaṃ sahasāśritaḥ
35.108
tatastaṃ śatasiṃhaṃ ca rathaṃ rudreṇa nirmitam || utkṣipya pṛthvyāmāsphovya cūrṇayāmāsa tārakaḥ
35.109
śūlapāśupatādīni sahasopasthi
tāni ca || vārayāmāsa giriśo bhavaḥ sādhya iti bruvan
35.110
tataḥ svavaṃcitaṃ jñātvā rudreṇātmānamīrṣyā || vinadansahasā'dhāvadvṛṣabhasthaṃ
maheśvaram
35.111
tato janārddano'dhāvaccakramudyamya vegataḥ || vajramiṃdrastathodyamya daṃḍaṃ cāpi yamo nadan
35.112
gadāṃ dhaneśvaraḥ kruddhaḥ pāśaṃ
ca varuṇo nadan || vāyurmahāṃkuśaṃ ghoraṃ śaktiṃ vahnirmahāprabhām
35.113
nirṛtirniśitaṃ khaḍgaṃ rudrāḥ śūlāni kopitāḥ || dhanūṃṣi sādhyā devāśca
parighānvasavastathā
35.114
viśvedevāśca musalaṃ caṃdrākau svaprabhāmapi || oṣadhīścāśvinau devau nāgāśca jvalitaṃ viṣam
35.115
himādri
pramukhāścāpi samudyamya mahīdharān || bhṛśamunnadato devāndhāvato vīkṣya tārakaḥ
35.116
nivṛttaḥ sahasā pārtha mahāgaja ivonnadan || sa vajramuṣṭi
nāhatya bhuje śakramapātayat
35.117
daṃḍaṃ yamādupādāya mūrdhyāhatya nyapātayat || urasāhatya sagadaṃ dhanadaṃ bhuvyapātayat
35.118
varuṇā
tpāśamādāya tena baddhvā nyapātayat || mahāṃkuśena vāyuṃ ca ciraṃ mūrdhni jaghāna saḥ
35.119
phūtkārairuddhataṃ vahniṃ śamayāmāsa tārakaḥ || nirṛtiṃ
khaḍgamādāya hatvā tena nyapātayat
35.120
1śūlaireva tathā rudrāḥ sādhyāśca dhanuṣārditāḥ || parighaireva vasavo muśalaireva viśvakāḥ
35.121
reṇunācchādya caṃdrākau valmīkasthāvivekṣitau || mahogrāścauṣadhīstālairaśvibhyāṃ so'bhyavartayat
35.122
saviṣāśca kṛtā nāgā nirviṣāḥ pādaku
ṭṭanaiḥ || parvatāḥ parvataireva nirucchvāsā bhṛśaṃ kṛtāḥ
35.123
evaṃ taddevasainyaṃ ca hāhābhūtamacetanam || kṛtvā muhūrttādādhāvaccakrapāṇiṃ samunnadan
35.124
tataścāṃtardadhe sadyaḥ prahasanniva keśavaḥ || kuyogina iva svāmī sadā buddhimatāṃ varaḥ
35.125
apaśyaṃstārako viṣṇuṃ punarvṛṣabhavā
hanam || adhāvatkupito daityo muṣṭimudyamya vegataḥ
35.126
acirāṃśukhilālakṣyo lakṣyautha bhagavānhariḥ || ābabhāṣe tato devānbāhumudyamya
coccakaiḥ
35.127
palāyadhvamaho devāḥ śaktiścedvaḥ palāyitum || vimūḍhā hi vayaṃ sarve ye bālavacasāgatāḥ
35.128
kiṃ na śrutaḥ purā gītaḥ
ślokaḥ svāyaṃbhuvena yaḥ || yathā bāleṣu nikṣiptāḥ strīṣu paṃḍitakeṣu ca || apasmāriṣu caivāpi sarve te saṃśayaṃ gatāḥ
35.129
pratyakṣaṃ tadidaṃ sarvamadhunā
cātra dṛśyate
35.130
ajñāsiṣma puraivaitadrudrabhaktaṃ na haṃtyasau || yatpratijñāṃ nākariṣyanna syānnaḥ kadanaṃ mahat
35.132
athaiṣa yadi daityeṃdraṃ na nihaṃti
kubuddhimān||mā bhayaṃ vo mahābhāgā nihaniṣyāmi vo 1ripūn||131||adya me vipulaṃ bāhrorbalaṃ paśyata devatāḥ||daityādhamaṃ nāśayāmi muṣṭinaikena paśyata
35.133
mayā hi dakṣiṇo bāhurdattaśca bhavatāṃ sadā || ripūnvā nihaniṣyāmi satyaṃ tatparipālaye
35.134
yeṃ'bare ye ca pātāle bhuvi ye ca mahāsurāḥ
kṣaṇāttānnāśayiṣyāmi mahāvāto ghanāniva
35.135
evamuktvā jagannātho muṣṭimudyamya dakṣiṇam || nirāyudhastākṣryapṛṣṭhādavaplutyābhyadhāvat
35.136
tasmindhāvati goviṃde cacāla bhuvanatrayam || vimūrcchitamabhūdviśvaṃ devā bhītiṃ parāṃ yayuḥ
35.137
dhāvataścāpi kalpāṃtaṃ rudrakalpasya tasya yāḥ || mukhā
tsamudyayurjvālāstābhiḥ kharvaśataṃ hatam
35.138
tatoṃ'tarikṣe vācaśca procuḥ siddhāḥ svayaṃ tadā || jahi kopaṃ vāsudeva tvayi kruddhe kva vai jagat
35.139
anādṛtyaiva tadvākyaṃ bruvannānyatkaromyaham || āhvayaṃśca mahādaityaṃ kruddho hariradhāvata
35.140
uvāca vācaṃ sādhūṃśca yatnātpālayatāṃ
phalam || duṣṭānvinighnatāṃ caiva tatphalaṃ mama jāyatām
35.141
athāpaśyanmahāseno rudraṃ yāṃtaṃ ca tārakam || tārakaṃ cānvadhāvantaṃ purāṇapuruṣaṃ
harim
35.142
jagacca kṣubdhamatyarthaṃ svāṃ pratijñāṃ purā kṛtām || paścimāṃ pratilaṃbaṃtaṃ bhāskaraṃ cāpi lohitam
35.143
ākāśavāṇīṃ śṛṇvaṃśca
kiṃ skanda tvaṃ viṣīdasi || paścāttāpo yadi bhavetkṛtvā brahmavadhaṃ tvayi
35.144
sthāpayelliṃgamīśasya mokṣo hatyāśatairapi || āviṃveśa mahā
krodhaṃ didhakṣuriva medinīm
35.145
athotplutya mayūrātsa prahasanniva keśavam || bāhubhyāmapyupādāya provāca bhavanaṃdanaḥ
35.146
jānāmi
tvāmahaṃ viṣṇo mahābuddhiparākramam || bhūtabhavyabhaviṣyāṃśca daityānhaṃsyapi huṃkṛtaiḥ
35.147
tvameva haṃtā daityānāṃ devānāṃ paripālakaḥ || dharmasaṃ
sthāpakaśca tvameṣa te racitoṃ'jaliḥ
35.148
kṣaṇārdhaṃ paśya me vīryaṃ bhāskaro lohitāyate || evaṃ praṇamya skandena vāsudevaḥ prasāditaḥ
35.149
viroṣāe'bhūttamāliṅgya vacanaṃ keśavo'bravīt || sanāthastvadya dharmoṃ'yaṃ surāścaiva tvayā guha
35.150
smarātmānaṃ yadarthaṃ tvamutpanno'si maheśva
rāt || sādhūnāṃ pālanārthāya duṣṭasaṃharaṇāya ca || suraviprakṛte janma jīvitaṃ ca mahātmanām
35.151
rudrasya devyā gaṃgāyāḥ kṛttikānāṃ ca
tejasā || svāṃhāvahveśca jātastvaṃ tattejaḥ saphalīkuru || sādhūnāṃ ca kṛte yasya dhanaṃ vīryaṃ ca saṃpadaḥ
35.152
saphalaṃ tasya tatsarvaṃ nānyathā
rudranaṃdana
35.153
adya dharmaśca devāśca gāvaḥ sādhyāśca brāhmaṇāḥ || naṃdaṃtu tava vīryeṇa pradarśaya nijaṃ balam
35.154
skanda uvāca || || yā
gatiḥ śivatyāgena tvattyāgena ca keśava || tāṃ gatiṃ prāpnuyāṃ kṣipraṃ hanmi cenna hi tārakam
35.155
yā gatiḥ śrutityāgena sādhvī
bhāryātipīḍanāt || sādhūnāṃ ca parityāgāddṛthā jīvitasādhanāt || niṣṭhurasya gatiryā ca tāṃ gatiṃ yāmi keśava
35.156
ityukte sumahānnādaḥ saṃpra
jajñe divaukasām || praśaśaṃsurgṛhaṃ kecitkecinnārāyaṇaṃ prabhum
35.157
tatastārkṣyaṃ samāruhya harirastasminmahāreṇe || tāmracūḍaṃ mahāsena
stārakaṃ cāpyadhāvatām
35.158
lohitāṃbarasaṃvīto lohitasragvibhūṣaṇaḥ || lohitākṣo mahābāhurhiraṇyakavacaḥ prabhuḥ
35.159
bhujena tola
yañchaktiṃ sarvabhūtāni kampayan || prāpya taṃ tārakaṃ prāha mahāseno hasanniva
35.160
tiṣṭhatiṣṭha sudurbuddhe jīvitaṃ te mayi sthitam || sudṛṣṭaḥ
kriyatāṃ loko durlabhaḥ sarvasiddhidaḥ
35.161
yatte suniṣṭhuratvaṃ ca dharme deveṣu goṣu ca || tasya te praharāmyadya smara śastraṃ suśikṣitam
35.162
evamukte guhenātha nivṛttasyāsya bhārata || tārakasya śirodeśātkāpi nārī viniryayau
35.163
tejasā bhāsayaṃtī tamadha ūrdhvaṃ diśo daśa
dṛṣṭvā nārīṃ guhaḥ prāha kāsi kasmācca nirgatā
35.164
nāryuvāca || || ahaṃ śaktirguhākhyātā bhūtaleṣu sadā sthitā || anena daityarājena
mahatā tapasārjitā
35.165
sureṣu sarveṣu vasāmi cāhaṃ vipreṣu śāstrārtharateṣu cāham || sādhvīṣu nārīṣu tathā vasāmi vinā guṇānnāsmiṃ vasāmi kutra
cit
35.116-2
tadasya puṇyasaṃghasya saṃprāptodyāvadhirguha || tadenaṃ tyajya yāsyāmi jahyenaṃ viśvahetave
35.167
tasyāṃ tato nirgatāyāṃ daityaśīrṣaṃ vyaka
mpayat || kaṃpitaṃ cāsya taddehaṃ gatavīryo'bhavatkṣaṇāt
35.168
etasminnaṃtare śaktiṃ so'kṣipadgirijātmajaḥ || ulkājvālā vimuñcaṃtīmatisūryā
gnisaprabhām
35.169
kalpāṃbhodhisamunnādāṃ didhakṣaṃtīṃ jagadyathā || tārakasyāṃtakālāya abhāgyasya daśāmiva
35.170
dāraṇīṃ parvatānāṃ ca sarva
sattvabalādhikām || utkṣipya tāṃ vinadyoccaiḥsubhṛśatkupito guhaḥ
35.171
dharmaścedvalavām̐lloke dharmo jayati cetsadā || tena satyena daityoyaṃ pralayaṃ
yātvitīrayan
35.172
sā kumārabhujotsṛṣṭā durnivāryā durāsadā || bibheda hṛdayaṃ cāsya bhittvā ca dharaṇiṃ gatā
35.173
niḥsṛtya jalakallo
lapūrvikā skaṃdamāyayau || sa ca saṃtāḍitaḥ śaktyā vibhinnahṛdayosuraḥ || nādayanvasudhāṃ sarvāṃ papātāthomukho mṛtaḥ
35.174
evaṃ pratāpya trailokyaṃ
nirjitya bahuśaḥ surān || mahāraṇe kumāreṇa nihataḥ pārtha tārakaḥ
35.175
etasminnihate daitye praharṣaṃ viśvamāyayau
35.176
vavurvātāstathā
puṇyāḥ suprabhobhūddivākaraḥ || jajvaluścāgnayaḥ śāṃtāḥ śāṃtā diggajavitasvanāḥ
35.177
tataḥ punaḥ skaṃdamāha prahṛṣṭaḥ keśavo'rihā || skaṃdaskaṃda
mahābāho bāṇonāma balātmajaḥ
35.178
krauṃcaparvatamādāya devasaṃghānprabādhate || so'dhunā te bhayādvīra palāyitvā nagaṃ gataḥ || jahi taṃ
pāpasaṃkalpaṃ krauṃcasthaṃ śaktivegataḥ
35.179
tataḥ krauṃca mahātejā nānābyālavināditam || śaktyā bibheda bahubhirvṛkṣairjīvaiśca saṃkulam
35.180
tatra vyālasahasrāṇi daityakoṭyayutaṃ tathā || dadāha bāṇaṃ ca giriṃ bhittvā śaktirmahāravā
35.181
adyāpi chidraṃ tatpārtha krauṃcasya parivartate
35.182
yena haṃsāśca krauṃcāśca mānasāya prayāṃti ca || hatvā bāṇaṃ mahāśaktiḥ punaḥ skaṃdaṃ samāgatā || pratyāyāti manaḥ sādhorāhvataṃ prahitaṃ
tathā
35.183
tato harīṃdrapramukhāḥ pratuṣṭuvurnanṛtuśca raṃbhāpramukhā varāṃganāḥ || vādyāni sarvāṇi ca vādayaṃtastaṃ sādhusādhvityamarā jagurbhṛśam
35.183.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye kumārakṛtatārakavadhavarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (11)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Himavatkhaṇḍa — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Matsya — Sanskrit