Maheshvarakhanda 70
Māheśvarakhaṇḍa 70
- Language
- Sanskrit
Contents
- 70.72 — 1 part
70.1
ata ūrdhvaṃ kāpilasthānopākhyānaṃ bhaviṣyati ||(?)|| iti śrīskāndapurāṇīyaprathamamāheśvarakhaṇḍā
ntargato dvitīyaḥ kaumārikākhaṇḍaḥ samāptaḥ || mūlakhaṃḍaḥ
70.1-2
aṃtargataḥ khaṇḍaḥ || ( 2 ) || || cha || || cha || ||cha
❊ || iti kaumārikākhaṇḍaḥ samāptaḥ || ( 2 ) || ❊
iti śrīskāṃde mahāpurāṇe prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍaḥ samāptaḥ || (2)
śrīgaṇeśāya namaḥ || || atha śrīmadaruṇācalamāhātmyapūrvārdhaḥ prārabhyate || || lalāṭe traipuṃḍrīṃ niṭilakṛtakastūritilakaḥ sphuranmālādhāraḥ sphuritakaṭi
kaupīnavasanaḥ || dadhāno dustāraṃ śirasi phaṇirājaṃ śaśikalāṃ pradīpaḥ sarveṣāmaruṇagiriyogī vijayate
70.2
vyāsa uvācaḥ || || athāhurmunayaḥ
sūtaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ || aruṇācalamāhātmyaṃ tvattaḥ śuśrūṣavo vayam
70.3
tanmāhātmyaṃ vadetyuktaḥ sūtaḥ provāca tānmunīn || || śrīsūta
uvāca || || etadarthaṃ caturvaktraṃ papraccha sanakaḥ purā
70.4
śṛṇutāvahitā yūyaṃ tadvo vakṣyāmi sāṃpratam || yadākarṇyatāṃ bhaktyā narāṇāṃ pāpanāśa
nam
70.5
satyaloke sthitaṃ pūrvaṃ brahmāṇaṃ kamalāsanam || sanakaḥ paripapraccha praṇataḥ prāṃjaliḥ sthitaḥ
70.6
sanaka uvāca || || bhuvana|dhāra
deveśa vedavedya caturmukha || āsīdaśeṣavijñānaṃ prasādādbhavato mama
70.7
bhavadbhaktivibhūtyā me śodhite cittadarpaṇe || biṃbate sakalaṃ jñānaṃ sakṛddevo
padeśataḥ
70.8
sārārthaṃ vedavedānāṃ śivajñānamanākulam || labdhavānahamatyaṃtaṃ kaṭākṣaiste jagadguroḥ
70.9
liṃgāni bhuvi śaivāni divyāni ca
kṛpānidhe || mānuṣāṇi ca siddhāni bhautāni suranāyaka
70.10
yalliṃgamamalaṃ divyamaricchedanavaibhavam || svayaṃbhu jāṃbave dvīpe tejasaṃ tadvadasva me
70.11
nāmasmaraṇamātreṇa yatpātakavināśanam || śivasārūpyadaṃ nityaṃ mahyaṃ vada dayānidhe
70.12
anādijagadādhāraṃ yattejaḥ śaivamavyayam
yacca dṛṣṭvā kṛtārthaḥ syāttanmahyamupadiśyatām
70.13
iti bhaktimatastasya kautūhalasamanvitam || vākyamākarṇya bhagavānprasasāda taponidhiḥ
70.14
dadhyau ca suciraṃ śaṃbhuṃ paṃkajāsanasaṃsthitaḥ || aṃtaraṃgasukhāṃbhodhimagnacetāścaturmukhaḥ
70.15
dṛṣṭvā yadā purā dṛṣṭaṃ tejaḥstaṃbha
mayaṃ śivam || uttīrṇasakalādhāraṃ na kiṃcitpratyabudhyata
70.16
punarājñāṃ śivāllabdhāmanupālayituṃ prabhuḥ || nirvartya hṛdayaṃ yogātsasmāra sutamā
natam
70.17
śivadarśanasaṃjātapulakāṃkitavigrahaḥ || ānaṃdabāṣpavannetraḥ sagadgadamabhāṣata
70.18
brahmovāca || || aṃtaḥ saṃsmāritaḥ putra bhava
tā'haṃ purātanam || śivayogamanudhyāyannasmāraṃṣaṃ tava cādarāt
70.19
śivabhaktiḥ parā jātā tapobhirbahubhistava || tayā madīyaṃ hṛdayaṃ vyāvarttitamiva
kṣaṇāt
70.20
pāvayaṃti jagatsarvaṃ caritraiste nirākule || yeṣāṃ sadāśive bhaktirvarddhate sārvakālikī
70.21
saṃbhāṣaṇaṃ sahāvāsaḥ krīḍā caiva
vimiśraṇam || darśanaṃ śivabhaktānāṃ smaraṇaṃ cāghanāśanam
70.22
śrūyatāmadbhutaṃ śaivamāvirbhūtaṃ yathā purā || anyājakaruṇāpūrṇamaruṇādryabhidhaṃ
mahaḥ
70.23
ahaṃ nārāyaṇaścobhau jātau viśvādhikodayāt || bahu syāmiti saṃkalpaṃ vitanvānātsadāśivāt
70.24
svabhāvena samudbhūtau
vivadaṃtau parasparam || na ca śāṃtau niyudhyaṃtau sāhaṃkārau kadācana
70.25
parasparaṃ raṇotsāhamāvayoratibhīṣaṇam || ālokya karūm̐ṇāmūrtiraciṃtayada
theśvaraḥ
70.26
kimarthamanayoryuddhaṃ jāyate lokanāśanam || mayā sṛṣṭamahaṃ pāteti vivādamadhitasthuṣoḥ
70.27
samaye'sminsvayaṃ lakṣyau mugdhayo
ranayorbhṛśam || yadi yuddhaṃ na rotsyāmi tadā syādbhuvanakṣayaḥ
70.28
vedeṣu mama māhātmyaṃ viśvādhikatayā śrutam || na jānāte imau mugdhau krodhato
galitasmṛtī
70.29
sarvopi jaṃturātmānamadhikaṃ manyate bhṛśam || amatānyasamādhikyastvadhaḥ patati durmatiḥ
70.30
yadyahaṃ kvāpi bhuvane
dāsyāmi mitimātmanaḥ || tadā tadrūpavijñānātsa ātmā sopi māmiyāt
70.31
iti niścitya manasā svayameva sadāśivaḥ || āvayoryudhyato
rmadhye vahnistaṃbhaḥ samudyataḥ
70.32
atītya sakalām̐llokānsarvato'gniriva jvalan
70.33
anādyaṃtatayā cātha dṛgātau saṃvyatiṣṭhatām || tejaḥstaṃbhaṃ
jvalaṃtaṃ tamālokya śithilāśayau
70.34
āvayoḥ purato jātā vāṇī cāpyaśarīriṇī || kimarthaṃ bālakau yuddhaṃ kalpyate mūḍhamānasau
70.35
yuvayorbalavaiṣamyaṃ śiva eva vivekṣyate || tejaḥstaṃbhamayaṃ rūpamidaṃ śaṃbhorvyavasthitam
70.36
ādyaṃtayoryadi yuvāmīkṣiṣāthāṃ balādhikau || iti tāṃ
giramākarṇya niyuddhādviratau tadā
70.37
ahaṃ viṣṇuśca gatimānvicetuṃ tadvyavasthitau || agnistaṃbhamayaṃ rūpaṃ śaṃbhorādyaṃtavarjitam
70.38
ālo
kituṃ vyavasitāvāvāmādyaṃtabhāgataḥ || biṃbitaṃ vyomagaṃ caṃdraṃ yathā bālau jighṛkṣataḥ
70.39
tathaivāvāṃ samudyuktau paricchettuṃ ca tanmahaḥ|| atha viṣṇurma
hotsāhātkroḍo'bhūtsumahāyapuḥ
70.40
tanmūlavicayā'yācca bhūmigarbhaṃ vyadārayat || ahaṃ ca haṃsatāṃ prāpto mahāvegaṃ samutpatan
70.41
didṛkṣusta
cchirobhāgaṃ viyadūrdhvamagāhiṣam || adhodho dārayankṣoṇimaśeṣāmapi mādhavaḥ
70.42
āvirbhūtamivādhastādagnistaṃbhamavaikṣata || anekakoṭi
varṣāṇi vicinvannapi tejasaḥ
70.43
apaśyannādimakṣayyamārtarūpaḥ sa vihvalaḥ || viśīrṇadaṃṣṭravalayo vigalatsaṃdhibaṃdhanaḥ
70.44
śramāturastṛṣākrāṃto no yātumaśakaddhariḥ || vārāhaṃ rūpamatulaṃ saṃdhārayitumakṣamaḥ
70.45
vihaṃtumapi viśrāṃto viṣasāda ramāpatiḥ
aciṃtayadameyātmā pariśrāṃtaśarīravān
70.46
galitaśrīḥ kriyāśrāṃtaḥ śaraṇyaṃ śivamāśrayan || dhiṅmamedaṃ mahanmaugdhyamahaṃkārasamudbhavam
70.47
yenāhamātmano nāthamātmānaṃ nāvabuddhavān || ayaṃ hi sarvavedānāṃ devānāṃ jagatāmapi
70.48
mūlabhūtaḥ śivaḥ sākṣānmūlamasya kathaṃ bhavet
asmādeva samudbhūto'smyahamādyaṃtavarjitāt
70.49
yanmayānveṣṭumārabdhaṃ śivaṃ paśuvapurdhṛtā || avyājakaraṇābandhoḥ pituḥ śaṃbhoḥ prasādataḥ
70.50
punarevedṛśī labdhā matirme svātmabodhinā || svayameva mahādevaḥ śaṃbhuryaṃ pātumicchati
70.51
tasya sadyo bhavejjñānamanahaṃkāramātmajam || na
śaknomi punaḥ kartuṃ pūjāmasya jagadguroḥ
70.52
nivedayāmi cātmānaṃ śaraṇaṃ yāmi śaṃkaram || iti dadhyau śivaṃ viṣṇuḥ stutyāmarpitacetanaḥ
70.53
satprasādādbhutapateḥ punarevoddhataḥ kṣitau || ahaṃ ca gagane'bhrāmyamanekānapi vatsarān
70.54
āghūrṇamānanayanaḥ ślathapakṣaḥ śramaṃ gataḥ
uparyupari cāpaśyaṃ jvalanaṃ purataḥ sthitam
70.55
tejaḥstambhaṃ sthūlaliṃgābhaṃ śaivaṃ tejaḥ surārcitam || āhuḥ sma kecidālokya siddhāstejoṃśasaṃ
bhavāḥ
70.56
nityāṃ śaṃbhoḥ parāṃ koṭiṃ didṛkṣuṃ māṃ kṛtodyamam || aho'yaṃ satyaṃ mugdhatvamadyāpi ca cikīrṣati
70.57
āsannadehapāto'pi nāhaṃ
kāro'sya vai gataḥ || viśīryamāṇapakṣo'yaṃ śrāṃtvā viśrāṃtalocanaḥ
70.58
apāratejasi vyartho vimoho'yaṃ bhaviṣyati || evaṃ vyākulacitto'yaṃ
kroḍarūpī janārdanaḥ
70.59
vyāvartitaḥ śivenaiva nirvyājakaraṇājuṣā || īdṛśāṃ brahmamukhyānāṃ surāṇāṃ koṭisaṃbhavaḥ
70.60
yattejaḥparamāṇubhya
stasya pāraṃ didṛkṣate || svātmano yo gato dhyātvā samaye bhagavānchivaḥ
70.61
yadi buddhiṃ dadātyasmai tasya naśyedahaṃkriyā || ityevaṃ vadatāṃ teṣāṃ
siddhānāṃ sadayaṃ vacaḥ
70.62
ākarṇya śīrṇāhaṃkāro hyahamātmanyaciṃtayam || na vedarāśivijñānāttapastīrthaniṣevaṇāt
70.63
saṃjāyate śiva
jñānamasyaivānugrahādṛte || śīrṇe'pi pakṣayugale sīdatyaṃge hyacaṃcale
70.64
punarutsahate cetaḥ svāhaṃkārasya saṃgrahe || dhiṅmāmahaṃkriyākrāṃtamanātma
balavedinam
70.65
śivārarpitamanaskebhyaḥ siddhebhyaḥ satataṃ namaḥ || yeṣāṃ saṃsargalabdhena tapasā śodhitāśayaḥ
70.66
śivamenaṃ vijānāmi
svātmahetuṃ puraḥsthitam || yatprasādopalabdhena vibhavena samanvitāḥ
70.67
devāḥ sarve bhaviṣyaṃti satataṃ śamitārayaḥ || yasya vedā na jānaṃti para
mārthaṃ mahāgamaiḥ
70.68
tameva śaraṇaṃ yāmi śaṃbhuṃ viśvavilakṣaṇam || avādiṣamathābhāṣyaṃ viṣṇuṃ kamalalocanam
70.69
labdhadehaḥ śivaṃ bhaktyā
saṃśritaścandraśekharam || aho kimidamāścaryamāgataṃ śauryaśālinām
70.70
śaṃbhunā yatsamudbhūtamahaṃkāramupāśritau || āvāṃ parasparaṃ yuddhamākarṇya
vipulaṃ mahat
70.71
sa eva śaṃkaraḥ sarvamahaṃkāramathāvayoḥ || apāharadameyātmā svamāhātmyaprakāśanāt
70.72
imamīśvaramānataṃ surairanala
stambhamayaṃ sadāśivam || abhipūjayituṃ pravarttate sa bhavedvai bhavasāgarasya nauḥ
70.72.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhi tāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe brahmasanakasaṃvāde liṃgaprādurbhāvavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit