Pramāṇa · Search · About · API

Maheshvarakhanda 78

Māheśvarakhaṇḍa 78

Language
Sanskrit

Contents

78.1

cha|| || gautama uvāca || || bhagavannaruṇādrīśa nāmadheyāni te bhṛśam || viśeṣācchro
tumicchāmi sthāne'sminsurapūjite

78.2

maheśvara uvāca || || nāmāni śṛṇu me brahmanmukhyāni dvijasattama || durlabhānyalpapuṇyānāṃ kāma
dāni sadā bhuvi

78.3

śoṇādrīśo'ruṇādrīśo devādhīśo janapriyaḥ || prapannarakṣako dhīraḥ śivasevakavardhakaḥ

78.4

akṣipeyāmṛteśāmaḥ strīpuṃ
bhāvapradāyakaḥ || bhaktavijñaptisaṃdhātā dīnabaṃdivimocakaḥ

78.5

mukharāṃtripattiḥ śrīmānmṛḍo mṛgamadeśvaraḥ || bhaktaprekṣaṇakṛtsākṣī bhakta
doṣanivarttakaḥ

78.6

jñānasaṃbaṃdhanāthaśca śrīhalāhalasuṃdakaḥ || āhavaiśvaryadātā ca smartṛsarvāghanāśanaḥ

78.7

vyatyastanṛtyaddhvajadhṛ
ksakāṃta callout rnaṭaneśvaraḥ || sāmapriyaḥ kalidhvaṃsī vedamūrtirniraṃjanaḥ

78.8

jagannātho mahādevastrinetrastripurāṃtakaḥ || bhaktāparā
dhasoḍhā ca yogīśo bhoganāyakaḥ

78.9

bālamūrtiḥ kṣamārūpī dharmarakṣo vṛṣadhvajaḥ || haro girīśvaro bhargaścaṃdrarekhāvataṃsakaḥ

78.10

smarāṃtakoṃ
'dhakaripuḥ siddharājo digaṃbaraḥ || āgamapriya īśāno bhasmarudrākṣalāṃchanaḥ

78.11

śrīpatiḥ śaṃkaraḥ sraṣṭā sarvavidyeśvaro'naghaḥ || gaṃgādharaḥ ṛtudhvaṃ
so vimalo nāgabhūṣaṇaḥ

78.12

aruṇo bahurūpaśca virūpākṣo'kṣarākṛtiḥ || anādiraṃtarahitaḥ śivakāmaḥ svayaṃprabhuḥ

78.13

saccidānaṃdarūpaśca
sarvātmā jīvadhārakaḥ || strīsaṃgavāmasubhago vidhirvihitasuṃdaraḥ

78.14

jñānaprado muktidaśca bhaktavāṃchitadāyakaḥ || āścaryavaibhavaḥ kāmī niravadyo
nidhipradaḥ

78.15

śūlī paśupatiḥ śaṃbhuḥ svayaṃbhurgiriśo mṛḍaḥ || etāni mama mukhyāni nāmānyatra mahāmune

78.16

anyāni divyanāmāni
purāṇoktāni saṃsmara || pradakṣiṇena māṃ nityaṃ viśeṣāttvaṃ samarcaya

78.17

pradakṣiṇapriyo yasmādahaṃ śoṇācalākṛtiḥ || ityājñapto mahādevamarcayanna
ruṇācalam || avimuṃcannihāvāsaṃ kṛtavānahamadrije

78.18

gauryuvāca || || bhagavansarvadharmajña gautamārthya munīśvara || pradakṣiṇasya māhātmyaṃ brūhi
me śoṇabhūbhṛtaḥ

78.19

kasminkāle kathaṃ kāryaṃ kairvā pūrvaṃ pradakṣiṇam || kṛtaṃ śoṇādrināthasya prāptamiṣṭaṃ paraṃ padam

78.20

brahmovāca
iti pṛṣṭo muniḥ prāha gautamaḥ śailakanyakām || śrūyatāṃ devi māhātmyamādiśanme maheśvaraḥ

78.21

mahādeva uvāca || || ahaṃ hi
śoṇaśailātmā prakāśo vasudhātale

78.22

parito māṃ surāḥ sarve vartate munibhiḥ saha

78.23

yāni kāni ca pāpāni janmāṃtarakṛtāni ca
tāni tāni vinaśyaṃti pradakṣiṇapade pade

78.24

aśvamedhasahasrāṇi vājapeyāyutāni ca || siddhyaṃti sarvatīrthāni pradakṣiṇapade pade

78.25

api prahīṇasya samastalakṣaṇaiḥ kriyāvihīnasya nikṛṣṭajanmanaḥ || pradakṣiṇīkṛtya śaśāṃkaśekharaṃ prayāsyataḥ kasya na siddhiragrataḥ

78.26

samasta
tīrthābhigameṣu puṇyaṃ samastayajñāgamadharmajātam || avāpyate śoṇamahīdharasya pradakṣiṇāprakramaṇena satyam

78.27

padenaikena bhūlokaṃ dvitīyenāṃtarī
kṣakam || tṛtīyena divaṃ matyoṃ jayatyasya pradakṣiṇe

78.28

ekena mānasaṃ pāpaṃ dvitīyena tu vācikam || kāyikaṃ tu tṛtīyena padena kṣīyate nṛṇām

78.29

pātakāni ca sarvāṇi padenaikena mārjayet || dvitīyena tapaḥ sarvaṃ prāpnotyasya pradakṣiṇāt

78.30

parṇaśālā maharṣīṇāṃ siddhānāṃ ca sahastra
śaḥ || surāṇāṃ ca tathā''vāsā vidyaṃtetra sahasraśaḥ

78.31

atra siddhaḥ punarnityaṃ vasāmyagre surārcitaḥ|| mamāṃtare guhā divyā dhyātavyā bhogasaṃyutā

78.32

agnistaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādiriti śrutam || dhyāyām̐lliṅgaṃ mama bṛhanmandaṃ kuryātpradakṣiṇam

78.33

aṣṭamūrtimayaṃ liṃgamidaṃ yaistaijasaṃ bhṛśam
dhyātvā pradakṣiṇaṃ kurvanpātakāni vinirdahet

78.34

na punaḥ saṃbhavastasya yaḥ karoti pradakṣiṇām || śoṇācalākṛternityaṃ nityatvaṃ dhruvamaśnute

78.35

asya pādarajaḥsparśātpūyate sakalā mahī || padamekaṃ tu dhatte yaḥ śoṇādrīśapradakṣiṇe

78.36

namaskurvanpratidiśaṃ dhyāyanstauti kṛtāṃjaliḥ || asaṃ
sṛṣṭakaraḥ kaiścinmaṃdaṃ kuryātpradakṣiṇam

78.37

āsannaprasavā nārī yathā gacchedanākulam || tathā pradakṣiṇaṃ kuryācchṛṇvaṃśca padadhvanim

78.38

snāto
viśuddhaveṣaḥ sanbhasmarudrākṣabhūṣitaḥ || śivasmaraṇasaṃsṛṣṭo maṃdaṃ dadyātpadaṃ budhaḥ

78.39

manūnāṃ caratāmagre devānāṃ ca sahasraśaḥ || adṛśyānāṃ ca siddhā
nāṃ nānyeṣāṃ vāyurūpiṇām

78.40

saṃghaṭṭamatisaṃmaṃdaṃ mārgarodhaṃ viciṃtayan || anukūlena bhaktaḥ sañchanairdadyātpadaṃ budhaḥ

78.41

athavā śivanāmāni saṃ
kīrtya varagītibhiḥ||śivanṛtyaṃ ca racayanbhaktaiḥ sārddhaṃ parikramet

78.42

māhātmyaṃ mama vā śṛṇvannananyamatirādarāt || śanaiḥ pradakṣiṇaṃ kuryādānandarasani
rbharaḥ

78.43

dānaiśca vividhaiḥ puṇyairupakāraistathārthinām || yathāmati dayāpūrṇa āstikaḥ parito vrajet

78.44

kṛte tvabhrimayaṃ liṃgaṃ tretāyāṃ maṇi
parvatam || dvāpare ciṃtayeddhemaṃ kalau marakatācalam

78.45

athavā sphāṭikaṃ rūpamaruṇaṃ tu svayaṃprabham || dhyāyanvimuktaḥ sakalaiḥ pāpaiḥ śivapuraṃ vraje
t

78.46

avāṅmanasagamyatvādaprameya tayā svayam || amritvācca paraṃ liṃgamanāsādyācalābhidham

78.47

dhyātvā pradakṣiṇaṃ karturabhigamyo'ha
maṃjasā || tasya pādarajo naṇāmajarāmarakāraṇam

78.48

rūpamekaṃ tu dhatte yaḥ śoṇādrīśapradakṣiṇe || vāhanāni suraughāṇāṃ prārthayaṃte paraspa
ram

78.49

kurvatāṃ caraṇaṃ voḍhumaruṇādripradakṣiṇām || chāyāpradānaṃ kurvaṃti kalpakādyāḥ suradrumāḥ

78.50

kurvatāṃ bhuvi martyānāmaruṇādripradakṣi
ṇām || devagandharvakādyānāṃ sahasreṇa samāvṛtāḥ

78.51

sevaṃte te gaṇākīrṇā vimānaśatakoṭayaḥ || mama pradakṣiṇaṃ bhūmau kurvatāṃ pādapāṃsubhiḥ

78.52

pāvitā mahatī vīthī dṛṣṭā śivapadapradā || aṃgapradakṣiṇaṃ kurvankṣaṇātsvargyatanurbhavet

78.53

prāpto vajraśarīratvaṃ na dhṛṣyeta mahītale
vyomayānotsukā devāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ

78.54

adṛśyāḥ saṃcaraṃtyatra paśyaṃte mama saṃnidhim || vinayaṃ mama bhaktiṃ ca pradakṣiṇaparikrame

78.55

dṛṣṭvā harṣasamāyuktā martyebhyo dadate varam || atra devāstrayastriṃśatpurā kṛtvā pradakṣiṇām

78.56

pratyahaṃ mārgamāsīnāḥ pratyekaṃ koṭitāṃ gatāḥ
ādityādyā grahāḥ sarve purā kṛtvā pradakṣiṇām

78.57

saṃpūrṇajagatobhāge sarve grahapatāṃ gatāḥ || yaḥ karoti naro bhūmau sūryavāre pradakṣiṇām

78.58

sa sūryamaṃḍalaṃ bhittvā muktaḥ śivapuraṃ vrajet || somavāre naraḥ kurvannaruṇādripradakṣiṇam

78.59

ajarāmaratāṃ prāpto nāsaumyo bhavati kṣitau || bhauma
vāre naraḥ kurvannaruṇādripradakṣiṇam

78.60

ānṛṇyamakhilaṃ prāpya sārvabhaumo bhaveddhruvam || budhavāre naraḥ kurvañchoṇādrīśapradakṣiṇām

78.61

sarvajñatāmanuprāptaḥ sa vācāṃ patitāmiyāt || guruvāre naraḥ kurvansarvadevanamaskṛtaḥ

78.62

pradakṣiṇena śoṇādreḥ sa tu lokagururbhavet || bhṛguvāre
naraḥ kurvannaruṇādripradakṣiṇam

78.63

saṃprāpya mahatīṃ lakṣmīṃ labhate vaiṣṇavaṃ padam || mandavāre naraḥ kṛtvā śoṇādrīśapradakṣiṇām

78.64

vimukto
grahapīḍābhiḥ sa viśvavijayī bhavet || nakṣatrāṇi ca sarvāṇi purā taddaivataiḥ saha

78.65

mama pradakṣiṇāṃ kartuḥ puṇyāni sahasā vrajet || tithayaḥ kara
ṇānīhayogāśca mama saṃmatāḥ

78.66

abhīṣṭaphaladā jātāḥ kurvatāṃ matpradakṣiṇam || muhūrtā vividhā horāḥ saumyāśca satatodayāḥ

78.67

matpradakṣiṇakartṝṇāṃ jāyaṃte satataṃ śubhāḥ|| pracchinatti prakāro'ghaṃ dakāro vāṃchitapradaḥ

78.68

kṣikārātkṣīyate karma ṇakāro muktidāyakaḥ||durbalāḥ kārśya
saṃyuktā ādhivyādhivijṛṃbhitāḥ

78.69

mama pradakṣiṇaṃ kṛtvā mucyaṃte sarvaduṣkṛtaiḥ || mama pradakṣiṇaṃ karturbhaktyā pādena saṃtatam

78.71

kṣaṇena sādhvāṃ
paśyāmi trailokyaṃsya pradakṣiṇām||lokeśāśca digīśāśca ye cānye kāraṇeśvarāḥ||70||mama pradakṣiṇāṃ kṛtvā sthirā rājye purā'bhavan|| ahaṃ ca gaṇasaṃ
yuktaḥ sarvadevarṣisaṃyutaḥ

78.72

uttarāyaṇasaṃyoge karomi svapradakṣiṇām || madrūpaṃ tejasaṃ liṃgamaruṇādririti śrutam

78.73

trailokyasya hitārthāya kari
ṣyāmi pradakṣiṇam || āgatā ca parāṃte ca gaurī tapa ihādbhutam

78.74

kartuṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā māmeṣyatyanaghā punaḥ || kārtike māsi nakṣatre kṛttikā
khye mahātapāḥ

78.75

mama pradakṣiṇāṃ gaurī pradoṣe racayiṣyati || narāṇāmalpapuṇyānāṃ durlabhaṃ tatpradakṣiṇam

78.76

jyotirliṃgasya dṛṣṭasya devī
prārthanayā tathā || mayā sametā devī sā prāptā'pītakucābhidhā

78.77

āśvāsyati surānsarvānuttarāyaṇasaṃgame || devagandharvayakṣāṇāṃ siddhānāmapi
rakṣasām

78.78

sarveṣāṃ devayonīnāṃ bhavitā tatra saṃgamaḥ || ye tadā māṃ samāgatya pūjayaṃti tapodhikāḥ

78.79

sarvajanmakṛtāghaughaprāyaścittaṃ
vrajaṃti te || durlabhaṃ taddinaṃ puṃsāmuttarāyaṇasaṃgame

78.80

tadā madrūpamabhyarcya kṛtārthāḥ santu mānavāḥ || pradakṣiṇaṃ tu me divyaṃ kurvaṃti ca mahī
bhujaḥ

78.81

teṣāṃ purogataḥ sākṣādahaṃ jeṣyāmi viddhiṣaḥ || rājā yasya tu deśasya yo yo rājā tapodhikaḥ

78.82

sa kārayedvipramukhyaiḥ
śrotriyairme pradakṣiṇām || maṃḍalaṃ maṃḍalāī vā saṃkalpavidhipūrvakam

78.83

tasya tasya sthiraṃ rājyaṃ śatrūṇāṃ ca parāhatim || kariṣyāmi mune nitya
mahameva puraḥsthitaḥ

78.84

na vāhanena kurvīta mama jātu pradakṣiṇām || dharmalubdhamanā jānañchinnācārapariplutim

78.85

dharmaketuḥ purā rājā
yamalokādupāgataḥ|| mama pradakṣiṇāṃ kartuṃ turageṇābhyarocayat

78.86

kṣaṇena turago jāto gaṇanāthaḥ surārcitaḥ || pratipede padaṃ śaivaṃ vimucya
dharaṇīpatim

78.87

vīkṣya taṃ vāhanaṃ bhūyo gaṇanāthavapurddharam || pādapradakṣiṇāṃ kṛtvā svayaṃ ca gaṇapo'bhavat

78.88

tadāprabhṛti śakrādyāḥ surā
viṣṇusamanvitāḥ || pādābhyāmeva kurvaṃti mama sarve pradakṣiṇām

78.89

svargānnipātitaḥ ko'pi siddhaḥ kāle tapaḥkṣayāt || pradakṣiṇāṃ tataḥ kṛtvā
punarlabdhapado'bhavat

78.90

skhalitaṃ pādajaṃ raktaṃ mama kartuḥ pradakṣiṇam || mārjyate tasya devendramandirakesaraiḥ

78.91

pradakṣiṇamahāvīthī
śilāśakalaghaṭṭitam || padaṃ saṃdhāryate puṃsāṃ śrīpayodharakuṃkumaiḥ

78.92

maṇiparvataśṛṃgeṣu kalpadrumavanāṃtare || saṃcaraṃti sadā martyā mama kṛtvā pradakṣi
ṇam

78.93

gauryuvāca || || upacārapravṛttānāṃ phalaṃ me śaṃsa suvrata || yairve janaḥ kṛtārthaḥ syādyathāśakti kṛtā daraḥ

78.94

muni
ruvāca || || upacāraphalaṃ devi śṛṇu vakṣyāmyahaṃ tava || yanmahyaṃ kṛpayā pūrvamuktavānparameśvaraḥ

78.95

lūtī taṃtukajālāni saṃmṛjya kvacideva me
jātismaro mahīdhre'sminso'śukairmāṃ vyaveṣṭayat

78.96

gajaḥ kaścittṛṣākrāṃto vimucya ca madhu kvacit || vanapallavamutkīrya mukto'bhūdgaṇanāya
kaḥ

78.97

kṛmayo viluṭhanto me pārśve duritavarjitāḥ || siddhaveṣāḥ punaḥ sarve mama lokaṃ vrajaṃti te

78.98

avyucchinnapradīpārciḥ kṣaṇamapyāda
dhāti yaḥ || svayaṃprakāśaḥ sa bhavanmama sārūpyamaśnute

78.99

hārītaḥ kopi saṃprāptaḥ śākhānīḍo mamāṃtike || khadyoto dīpavadvaktaṃ tāvanmuktiṃ
samāgataḥ

78.100

gāvaḥ prastravaṇaiḥ siktā vatsasmaraṇasaṃbhavaiḥ || matpārśve muktimāpustā mama lokaṃ samāśrayan

78.101

kākaḥ pakṣajavātena
baligrahaṇalolupaḥ || mārjayanmatpurobhāgaṃ muktiṃ prāpadyata kṣaṇāt

78.102

mūṣako madguhābhāgaṃ maṇisaṃghavikarṣaṇaiḥ || prakāśayannitimiraṃ mama rūpa
mapaśyata

78.103

chāyāvṛkṣatvamāsthātuṃ munayastridaśā api || prārthayaṃtyeva matpārśve napunaḥsaṃbhavecchayā

78.104

gopuraṃ śikharaṃ śālāṃ maṇḍapaṃ vā
pikāmapi || kurvatāṃ matpurobhāge sidhyaṃtīṣṭārthasaṃpadaḥ

78.105

sadā martyairanāsādyamanniliṃgamidaṃ mama || anāsādyācaleśākhyaṃ pūjyatāṃ vasudhātale

78.106

vīkṣaṇasparśanadhyānaiḥ svabhūtaṃ nikhilaṃ jagat || poṣayaṃtī parā śaktiḥ pūjyā'pītakucābhidhā

78.107

sarvalokaikajananī saṃprāptā nityayau
vanam || yauvanaprārthibhiḥ sevyā sadā'pītakucābhidhā

78.108

kṣaṇāttasya purobhāge vasatāṃ prāṇināmiha || paratra cātra duṣprāpyamiṣṭavastu na vidyate

78.109

aprameyaguṇādhāramapekṣitavarapradam || aśeṣabhoganilayaṃ śoṇādrīśaṃ samarcaya

78.110

labdhakāmā punaḥ śambhumāśrayiṣyasi suvrate || tapaścara
ṇamapyetattava lokahitāvaham

78.111

na kevalaṃ tava tapaḥsvavāṃchitaphalapradam || tapasyatāmṛṣīṇāṃ ca kṣemāyaiva bhaviṣyati

78.112

kāraṇāṃtaramāśaṃkya
tapaḥ kurvaṃti devatāḥ || rahasyaṃ devatānāṃ tu phalenaivānumīyate

78.113

vayaṃ ca sahasaṃvāsāstava vratanirīkṣaṇāt || kṛtārthāḥ syāma deveśi tapa
sā naḥ kṛtārthatā

78.114

iti tasya munervākyamarthagarbhaṃ niśamya sā || gaurī kautukasaṃyuktā praśaṃsa mahāmunim

78.115

tapaḥ kimanyatka
rtavyaṃ labdhaṃ tava tu darśanam || aruṇādrirayaṃ dṛṣṭaḥ śrutaṃ māhātmyamasya ca

78.116

aho bhūmestu vaicitryaṃ yato dṛṣṭā divo'dhikā || yatraiva tejasaṃ
liṃgaṃ devatānāṃ varapradaḥ

78.117

śivaḥ prasādasiddho me darśitaṃ sthānamātmanaḥ || atraiva śivamārādhya vaśīkuryāṃ jagadgurūm

78.118

avinā
bhūtamaikyaṃ me devena bhavatātsadā || tvayā kṛtena sāhyena bhaveyaṃ śivanāyikā

78.119

iti gautamasaṃnidhau tadānīṃ kṛtasaṃvittapa ādareṇa kartum
abhajadrucirāṃ ca parṇaśālāṃ muninā cānumatā tatheti bhaktyā

78.120

sukumāratanuḥ saroruhākṣī ghanatuṃgastanakalpitottarīyā || jaṭilā hari
nīlaratnakāṃtirgirijā rājati dehavattapaḥśrīḥ

78.121

niyamairbahubhistapoviśeṣaiḥ ṛtuṣu prāptavicitrayogabaṃdhaiḥ || nigamāgamadṛṣṭadharmamārgaṃ sakalaṃ
sā tu kṛtārthatāmanaiṣīt

78.122

tapasā vividhena tapyamānā na kadācitparikhedamārpa tanvī || hariratnamayī ca kāpi vallī nitarāṃ dīptimatī
babhūva bālā

78.122.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdheḍaru ṇeśvarapradakṣiṇā māhātmyavarṇanaṃnāma navamo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)