Maheshvarakhanda 80
Māheśvarakhaṇḍa 80
- Language
- Sanskrit
Contents
- 80.91 — 1 part
80.1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe devyāstapaścaryāṃ
yāṃmahiṣāsureṇa saha yuddhavarṇanaṃnāma daśamo'dhyāyaḥ ||10||cha|| || brahmovāca || || sa tu siṃhasthitāṃ gaurīṃ jvalantīṃ vividhātrackyudhām || śailavarṣeṇa mahatā
kupitaḥ samapūrayat
80.2
śaravarṣeṇa mahatā tannivārya vidūrataḥ || bibheda niśitaiḥ śastrairaśeṣaṃ tasya vigraham
80.3
bhidyamāno'pi daityendraḥ śailaṃsāra
pradurdharaḥ || viṣādaṃ nāgamatkiṃcidvavṛdhe yuddhadurmadaḥ
80.4
bhidyamānaḥ sa khaḍgena cakrairasibhirṛṣṭibhiḥ || śūlena cāyudhaiścānyairaṃtardhānamagāhata
80.5
tataḥ siṃhākṛtirbhīmaḥ pracaṃḍaninadānanaḥ || tīkṣṇadaṃṣṭraḥ śitanakhaḥ paribabhrāma kesarī
80.6
devīsiṃhaścapeṭena tāḍayāmāsa pāṇinā
daityasiṃhasya ca nakhaistasya vakṣo vyadārayat
80.7
atha vyāghratayā prāptaḥ sphuṭavyāttānano mahān || taṃ haṃtuṃ ca balāddevī vegena karamakṣipat
80.8
dīrghābhirnīlarekhābhiḥ pūrṇaḥ piṃgalavigrahaḥ || yānāvaṃlibhirākīrṇaḥ svarṇādririva saṃcaran
80.9
mṛgairiva paritrātuṃ mucyamāno'grato balī || jvalaṃta
miva roṣāgniṃ jihvāhetibhirāvahan
80.10
āgacchaṃtaṃ rayāddevī bhallena śaśivarcasā || prativivyādha taṃ vyāghraṃ puratrayamiveśvaraḥ
80.11
sa bāṇastanmukhe
magnastadraktena samukṣitaḥ || jagāhe gaganaṃ bhittvā dehamasya vinirgataḥ
80.12
sa daityo vāraṇo bhūtvā devīmāśvabhyupāgamat || balibhiḥ paśubhirbhinnaista
syāḥ prītimivāvahan
80.13
taṃ gajeṃdraṃ samāyāṃtaṃ madaklinnamahīta lam || devīsiṃhastadā dṛṣṭvā nanarda ca jaghāna ca
80.14
atha khaḍgadharo vīraścarma
pāṇiḥ samuddhataḥ || vaktraṃ dadhāno babhrāma daṃṣṭrābhrukuṭibhīṣaṇam
80.15
devī ca vilasatkhaḍgacakracakralasatkarā || yuyodha tena vīreṇa bhagnaśīrṣābhyapa
dyata
80.16
bhūyaḥ sa māhiṣaṃ rūpamāsthāyāsuramāyayā || devyā yoddhuṃ pravavṛte yathāpūrvamanākulam
80.17
atha devairmunīṃdraiśca codito gautamo
muniḥ || prabodhayitumārebhe stutibhirjagadaṃbikām
80.18
tvayi sarvasya jagataḥ prāṇaśaktiḥ parā matā || ojaḥśaktirjñānaśaktirbalaśaktiśca gamyate
80.19
kimetadadya mohāya yuddhamārabhyate tvayā || upasaṃhriyatāmeṣa daityo bhuvanaguptaye
80.20
bhinnanāmasya dehānāmupasaṃharaṇāttava || balayaścopa
diśyante nigamoktā varapradāḥ
80.21
anyathā tṛṇakalpasya śatrorasya nibarhaṇe || kālāgnivarcaso devi kimarthaṃ saṃbhramastvayān
80.22
svaśakti
mavasaṃstabhya samākarṣayatāṃ ripoḥ || prāṇaśaktiṃ triśūlena guṇatrayavapurdhṛtā
80.23
iti sma bodhitā tena purā bhagavatī tadā || mahiṣāsuramākramya
triśūlenābhyadhārayat
80.24
anekagirisaṃkāśaṃ devyā vigrahamātmanaḥ|| aśaktastaṃ dhārayituṃ sasāda mahiṣāsuraḥ
80.25
niṣpiṣṭo viluṭhankrośannā
krāṃtaśca parisphuran || nirgaṃtumudgataśirā na śaśākāsurādhipaḥ
80.26
triśūlamukhabhinnāṃgaraktadhārāsamuddhataḥ|| samudra iva saṃjātaḥ saṃdhyo'ruṇakalevaraḥ
80.27
atha khaḍgena tīkṣṇena kartayitvā ca tacchiraḥ || nanartta tasya śirasi tiṣṭhantī mahiṣārdinī
80.28
durgā siddhāśca gandharvāḥ praśaṃsaṃsurma
harṣayaḥ || puṣpavṛṣṭiśca mahatī devairmuktā samaṃtataḥ || praṇataḥ prāṃjalirdevīṃ tuṣṭāva vibudhādhipaḥ
80.29
indra uvāca || || namaste jagatāṃ mātre
bhūtānāṃ bījasaṃvide
80.30
bhaktiḥ śraddhā ca bhajatāṃ śaktiścāsi tvamaṃbike || kāraṇaṃ paramā kīrtiḥ śāṃtirdātiḥ kalā kṣamā
80.31
ekaiva
viśvarūpā tvaṃ nāmabhedairnigadyase || teṣuteṣu padeṣvasmāṃstapo'nuguṇasiddhiṣu
80.32
niyujya śatruṃ nirbhidya śivā jñeyā prakāśase || hatoyaṃ mahiṣo
duṣṭo vinikṛttaśca śāṃbhavi
80.33
chinnametasya tu śiraḥ sajīvamiva lakṣyate || raktanetraṃ tīkṣṇaśṛṃgaṃ jvalajjihvaṃ calaṃ śiraḥ
80.34
ākramya tava
tiṣṭhantyā rūpameva sadāstu naḥ || cakraśṛṃgadhanurbāṇakhaṅgacarmavarābhayaiḥ
80.35
śūlaghaṇṭāṃkuśakaśakapālakuliśādibhiḥ || aśeṣadevatāmūrtiraśeṣai
rdevatāyudhaiḥ
80.36
āpūritā tvamevāṃba sarvaśatrūnnihaṃsi naḥ || āyudhānāṃ sahasrāṇi tanmayāste vibhūtayaḥ
80.37
tvajjitārātayaḥ sarve vividhā
yudhavāhanāḥ || rathanāgahayairyuktāḥ sasainyā api bhūbhṛtaḥ
80.38
kṣaṇena dagdhavīryāḥ syustvaprasādavivarjitāḥ || apado'pyalpavīryo'pi tvatpādāṃbu
jasevakaḥ
80.39
trilokanāthatāṃ prāptaḥ prathate kīrtimaṇḍitaḥ || tadrūpamidamatyugraṃ dhyāyatāmarcatāṃ sadā
80.40
na śatrubhyo bhayaṃ kiṃcidbhavadvija
yaśālinām || īdṛśaṃ sarvalokeṣu rūpaṃ te devavaṃditam
80.41
pūjyatāmiṣṭasiddhyarthaṃ devairbhṛtyaiśca sarvadā || mātaraśca tvayā sṛṣṭāḥ sarvābhīṣṭaphala
pradāḥ
80.42
sagaṇāḥ pratipūjyaṃtāṃ sarvasthāneṣu sarvadā || ayaṃ ca nihato daityastvatpādakṛtalāṃchanaḥ
80.43
tava bhaktaiḥ sadā pūjyastvatprasādā
ttvadagrataḥ || itthaṃ surendrapraṇutā sarvarṣisurasevitā
80.44
tatheti varadā devī sasarja ca divaṃ prati || svayamapyātmanastatra tadrūpaṃ vividheyudham
80.45
saṃsthāpya mātṛbhiḥ sārthaṃ sthānarakṣaṇamātanot || saṃgṛhya vimalaṃ rūpaṃ sakhījanasamāvṛtā
80.46
mahiṣasya śiro'paśyadvikṛtaṃ khaṅgadhā
rayā || kathayantī punastasya citraṃ lokavibhūṣaṇam
80.47
sakhībhiḥ saha sā bālā kaṇṭhaṃ tasya vyalokayat || apaśyacca tadā liṃgaṃ kartuṃ tasya
ca pūjanam
80.48
ādatta sahasā gaurī liṃgaṃ tasya gale sthitam || ālokayacca suciraṃ raktadhārāpariplutam
80.49
āsañjata punarliṃgaṃ
masyāḥ pāṇitalaṃ gatam || vimocayitumudyuktā nāśaknollagnamaṃjasā
80.50
aciṃtayacca sā devī kimetaditi vismayāt || viṣādena ca saṃyuktā
maharṣīṇāṃ puraḥ sthitā
80.51
āhataḥ śivabhakto'yamiti śokaṃ samāviśat || agarhata bhṛśaṃ mauḍhyamātmanaḥ strīsvabhāvajam
80.52
avicāra
samārabdhaṃ śivabhaktanibarhaṇam || upatāpaparītāṃgī gautamaṃ munisattamam
80.53
upagamyābravīdvālā sāhasaṃ kṛtamātmanā || bhagavansa
rvadharmajña gautamārya munīśvara
80.54
mānyayā dharmarūpeṇa ko'pyadharmaḥ prakalpitaḥ || devānāṃ rakṣaṇaṃ kartumabhayaṃ dātumudyatā
80.55
ajñānānmahiṣaṃ daityaṃ śivabhaktimamardayam || rajasākrāntabuddhīnāṃ na bhaveddharmasaṃgrahaḥ
80.56
guruprasādasulabhaḥ sphuradvignaśatākulaḥ
sudurdharṣo nirācāradurdamāḥ śivasaṃśrayāḥ
80.57
viśeṣato liṃgadharāḥ śivastānvahu manyate || purā puratrayāvāsā daiteyā liṃgadhā
rakāḥ
80.58
ajitāḥ śaṃbhunā pūrva muktaliṃgā niṣūditāḥ || asya kaṃṭhasthitaṃ liṃgaṃ mama pāṇiṃ na muṃcati
80.59
kathaṃ pāpaṃ nira
syāmi śivabhaktavadhāśritam || asya kaṃṭhasthitaṃ liṃgaṃ dhārayaṃtī taponvitā
80.60
tīrthayātrāṃ kariṣyāmi yāvacchaṃbhuḥ prasīdati || punaḥ kailāsamu
khyeṣu śaṃbhusthāneṣu bhūriṣu
80.61
tīrtheṣu racitasnānā lapsye pāpaviśodhanam || iti tasyāḥ pariśrāṃtiṃ durdharmapariśaṃkayā
80.62
ākarṇya
śivadharmajño bhayārttā tāmavocata || mā bhaiṣīrgirije mohācchivabhakto hatastviti
80.63
dharmasūkṣmārthavettāro durlabhā girikanyake || sadā
śivasya vadanaiḥ sadyojātādisaṃśritaiḥ
80.64
āgamāḥ paṃcabhiḥ proktā aṣṭāviṃśatikoṭayaḥ || nirṇayāḥ śivabhaktānāṃ śivama call/
gasya śobhanāḥ
80.65
teṣuteṣu munīṃdraiśca natvaiva pratipadyate || kālo mukhaṃ ca kaṃkālaṃ śaivaṃ pāśupataṃ tathā
80.66
mahāvrataṃ paṃca caitāḥ śivamārgapravṛttayaḥ || bhedāśca
bahavasteṣāmanyonyasya śive ratāḥ
80.67
sādhya eko hi balavānsarvaistairaniśaṃ śivaḥ || sarva eva sadā pūjyāḥ svadharmapariniṣṭhitaiḥ
80.68
a
matsaraiḥ śive bhaktaḥ śivājñāparipālakaiḥ || vedaiśca bahubhiryajñairbhaktyā ca parayā śivaḥ
80.69
ārādhyate mahādevaḥ sarvadā sarvadāyakaḥ || jīvahiṃsā
na karttavyā viśeṣaṇa tapasvibhiḥ
80.70
śivadharmasya bhettāro nihaṃtavyāstathāṃjasā || na veṣajuṣi vīkṣeta na liṃgaṃ naiva saṃbhavam
80.71
śiva
dharmasya bhettāraṃ hanyādevāvicārayan || bahubhiḥ sphūrtayā buddhyā dharmavidbhini̍irūpite
80.72
śivadharmasya vilaye sadyaḥ śaktiḥ pravartate || asya
karma punardiṣṭaṃ liṃgamaiśvaryacarcitam
80.73
na jetuṃ śakyate devi tenāsau sarvadaivataiḥ || yadayaṃ nihato devi tvayā śaṃkaramānyayā
80.74
ā
krāṃtaḥ śāpadoṣeṇa maharṣīṇāṃ śivāśrayāt || atha te kupitāstasya vaiṣamyādavamānataḥ
80.75
śepurmahiṣavadduṣṭo mahiṣo'yaṃ bhavatviti || tatastad
vanātsadyo mahiṣo'bhūtkṣaṇāttathā
80.76
praṇamya toṣayāmāsa yayāce śāpamocanam || dattvā pra kāmarūpatvaṃ dadurasmai prasāditaḥ
80.77
mahiṣa
tvepi saṃhāraṃ svayaṃ devyā śivājñayā || viṣādo na ca karttavyo aṃgadarśanatastvayā
80.78
siddhānāṃ śivarūpāṇāmavajñā kaṃ na bādhate || mahiṣatve
samutpanne doṣeṇa samupasthite
80.79
siddhaprasādāllabdho'yaṃ śāpanāśastvayā kṛtaḥ || sarve lokāśca saṃtrātā duṣṭoyaṃ parirakṣitaḥ
80.80
śāpado
ṣasamutpanne mahiṣatve vimocite || tvayā ca giriśaprītyai tapaḥ kurvvāṇayādrije
80.81
draṣṭavyaṃ taijasaṃ liṃgamaruṇācalasaṃjñitam || pūrvajanmani
bhakto'yamaruṇādripateḥ sphuṭam
80.82
mahiṣatve madākrāṃtaḥ paraṃ liṃgena saṃgataḥ || bhaktyā liṃgadharaṃ haṃtuṃ kaḥ samartho jagattraye
80.83
dṛṣṭāḥ pura
traye pūrvaṃ rudreṇa pūjitāścayaḥ || tvatkhaḍgaparikṛttena kaṃṭhenāsya varānane
80.84
dīkṣādirahitaṃ liṃgaṃ dattaṃ haṃtīti coditam || kṛtaṃ hi mahiṣeṇāpi bhakti
to liṃgadhāraṇam
80.85
kadācitkṣapaṇoktānāṃ vibhāṣātpratyayaṃ gataḥ|| pūrvajanmatapoyogātsmaॅraṇo liṃgadhāraṇāt
80.86
tvatpādapadmasaṃsparśādyaṃ
mukto na saṃśayaḥ|| maduktaniṣkṛtīnāṃ tu pātakānāṃ ca nāśanam
80.87
darśanaṃ śailavaryasya prāyaścittaṃ paraṃ matam || saṃsthāpya vividhāñchaivāñchivāsi
ddhāṃtavedinaḥ
80.89
āvādya sarvatīrthāni sarvadoṣanivṛttaye||saraḥ kimapi saṃpādya snātvā tatra varānane||88||aghamarṣaṇasaṃyuktā saliṃgā snānamācara
trisaṃdhyaṃ caiva māsāṃte devayāgamahotsave
80.90
ārādhayopacāraistvamaruṇādrimayaṃ śivam
80.91
evaṃ tasya munerniśamya vacanaṃ śaivārthasaṃbhāvitaṃ
prītā devanamaskṛtā girisutā devī jagadrakṣikā || śaivaṃ dhamamamama vidhātumucitaṃ śoṇācalasyāgratastīrthāgāhanabuddhimāśu vidadhe kartuṃ tvavakṣāla
nam
80.91.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāharuyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe mahiṣāsuravadhottaraṃ devīpāṇau mahiṣāsuraśiraḥsaṃlagnatāvrattāṃtavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit