Matsya Purana 198: adhyāyaḥ 198
Matsyapurāṇa 198
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 198
198.1
kuśikavaṃśaja-ṛṣīṇāṃ nāmagotravaṃśapravaravarṇanam.
Matsya said—"Kıng! I shall now relate to you other descendants of Atrı Chandramâ has been born in the house of Atrı in whose family Viśvâmitra took his birth By virtue of his asceticism Viśvâmitra became a Brâhmaṇa from Kṣatrıya I shall now tell you about the family of Viśvâmitra—1 2 "Viśvâmitra, Daivarâta, Vaikṛita, Gâlava, Vâtanda, Laula, Abhaya, Âyatâyana, Śyâmâyana, Yâgyavalkya, Jâbâla, Saindhavâyana, Bâbhravya, Karîṣa, Samśrutya, Uloopa, Aupagahaya, Payoda, Janapâdapa, Kharavâcha, Halayama, Sâdhati, Vâstukauśika They have three Ârṣa Pravaras, viz , Viśvâmitra, Devarâta, and Uddâlaka.—3-6.
198.2
matsya uvāca.
atrerevāparaṃ vaṃśantava vakṣyāmi pārthiva!.
atre somaḥ sutaḥ śrīmāṃstasya vaṃśodbhavo nṛpa .. 198.1
198.3
viśvāmitrastu tapasā brāhmaṇyaṃ samavāptavān.
tasya vaṃśamahaṃ vakṣye tanme nigadataḥ śrṛṇu .. 198.2
198.4
viśvāmitro devarātastathā vaikṛtigālavaḥ.
vataṇḍaśca salaṅkaśca hyabhayaścāyatāyanaḥ .. 198.3
198.5
śyāmāyanā yājñavalkyā jābālāḥ saindhavāyanāḥ.
vābhravyāśca karīṣāśca saṃśrutyā atha saṃśrutāḥ .. 198.4
198.6
ulūpā aupagahayā payodajanapādapāḥ.
kharavāco halayamāḥ sādhitā vāstu kauśikāḥ .. 198.5
198.7
tryārṣeyāḥ pravarāsteṣāṃ sarveṣāṃ parikīrttitāḥ.
viśvāmitro devarāta uddālaśca mahāyaśāḥ .. 198.6
198.8
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ.
devaśravāḥ sujāteyāḥ sausukāḥ kārukāyanāḥ .. 198.7
They also do not intermarry among themselves. Daivaśravâ, Devarâta ; Viśvâmitra are the three Pravaras of Daivaśravâ, Sujâtaiyâ, Sansukâ, Kârukâya, Vaidaiharatâ, Kuśikâ. They also do not intermarry. Dhananjaya, Kapardaiya, Parîkûta, Pârthiha, Pânini have Viśvâmitra, Madhuchchhanda, Aghamarṣaṇa for their Pravaras. They also do not intermarry. Kamalâyajina, Aśmarathya, Bânjuli, are also the three Pravaras. They too do not intermarry.—7-14.
198.9
tathā vai deharātā ye kuśikāśca narādhipa!.
tryārṣeyo'bhimatasteṣāṃ sarveṣāṃ pravaraḥ śubhaḥ .. 198.8
198.10
devaśravā devarāto viśvāmitrastathaiva ca.
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ .. 198.9
198.11
dhanañjayaḥ kapardeyaḥ parikūṭaśca pārthiva!.
pāṇiniścaiva tryārṣeyāḥ sarva ete prakīrtitāḥ .. 198.10
198.12
viśvāmitrastathādyaśca mādhucchandasa eva ca.
tryārṣeyāḥ pravarā hyete ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ .. 198.11
198.13
viśvāmitro madhucchandāstathā caivāghamarṣaṇaḥ.
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ .. 198.12
198.14
kamalāyajinaścaiva aśmarathyastathaiva ca.
cañculiścāpi tryārṣeyaḥ sarveṣāṃ pravaro mataḥ.. 198.13
198.15
viśvāmitraścāśvaratho vañjuliśca mahātapāḥ.
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ .. 198.14
198.16
viśvāmitro lohitaśca aṣṭakaḥ pūraṇastathā.
viśvāmitraḥ pūraṇaśca tayordvau pravarau smṛtau .. 198.15
Viśvâmitra, Lohita, Aṣtaka, Pûraṇa have Viśvâmitra, and Pûraṇa for their Pravaras The Ṛiṣis of the Pûraṇa-gotra do not intermarry. Viṣvâmitra, Lohita and Astaka are the three Ârṣeya Pravaras of Lohita and Aṣṭaka, and there is no intermarriage between Aṣṭaka and Lohita gotras —15-17.
198.17
parasparamavaivāhyāḥ pūraṇāśca parasparam.
lohitā aṣṭakāścaiṣāṃ tryārṣeyāḥ parikīrtitāḥ .. 198.16
198.18
viśvāmitro lohitaśca aṣṭakaśca mahātapāḥ.
aṣṭakā lohitairnityamavaivāhyāḥ parasparam .. 198.17
198.19
udareṇuḥ krathakaśca ṛṣiścodāvahistathā.
śāṭyāyaniḥ karīrāśī śālaṅkāyanilāvakī .. 198.18
Udasainu, Krathaka, Udâvahi, Sâtyâyani, Karirâsi, Sâlankîyani, Lâvakî, Manujâyani, are also known to have three Ârṣeya Pravara, viz, Khilakhila, Vidya, Viṣvâmitra They do not intermarry —18-19
198.20
mauñjāyaniśca bhagavān tryārṣeyāḥ parikīrtitāḥ.
khilikhilīstathā vidyo viśvāmitrastathaiva ca .. 198.19
198.21
ete tavoktāḥ kuśikā narendra! mahānubhāvāḥ satataṃ dvijendrāḥ.
yeṣāntu nāmnā parikīrtitena pāpaṃ samagraṃ puruṣo jahāti .. 198.20
"King ! I have named the Ṛiṣis of the Viśvâmitra clan before you, by the mere mention of whose names one becomes liberated from his sins."—20.
Translations (1)
- The Matsya Puranam — A Taluqdar of Oudh 1916, English
Linked texts (2)
- Matsya — Sanskrit
- Gotrapravaranibandhakadamba — Sanskrit
Discussed in (1)
- Ancient Indian Historical Tradition — Pargiter 1922, English