Pramāṇa · Search · About · API

Matsya Purana 201: adhyāyaḥ 201

Matsyapurāṇa 201

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 201

201.1

ṛṣīṇāmākhyāne nimerākhyānavarṇanam.
matsya uvāca.
vasiṣṭhastu mahātejā nime pūrvapurohitaḥ.
babhūva pārthivaśreṣṭha! yajñāstasya samantataḥ .. 201.1 ..

201.2

śrāntātmā pārthivaśreṣṭha! viśaśrāma tadā guruḥ.
taṃ gatvā pārthivaśreṣṭho nimirvacanamabravīt .. 201.2 ..

201.3

bhagavanyaṣṭumicchāmi tanmāṃ yājayamāciram.
tamuvāca mahātejā vasiṣṭhaḥ pārthivottamam .. 201.3 ..

201.4

kañcitkālaṃ pratīkṣasva tava yajñaiḥ susattamaiḥ.
śrānto'smi rājan! viśramya yājayiṣyāmi te nṛpaḥ .. 201.4 ..

201.5

evamuktaḥ pratyuvāca vasiṣṭhaṃ nṛpasattama!.
pāralaukikakārye tu kaḥ pratīkṣitumutsahet .. 201.5 ..

201.6

na ca me sauhṛdaṃ brahman! kṛtāntena balīyasā.
dharmakārye tvarā kāryā calaṃ yasmāddhi jīvitam .. 201.6 ..

201.7

dharmapathyaudano janturmṛto'pi sukhamaśnute.
śvaḥ kāryyamadya kurvīta pūrvāhṇe cāparāhnikam .. 201.7 ..

201.8

na hi pratīkṣate mṛtyuḥ kṛtañcāsya na vā kṛtam.
kṣetrāpaṇagṛhāsaktamanyatra gatamānasam .. 201.8 ..

201.9

vṛkaścoraṇamāsādya mṛtyurādāya gacchati.
naikāntena priyaḥ kaścitdveṣya cāsya na vidyate .. 201.9 ..

201.10

āyuṣye karmaṇi kṣīṇe prasahya harate janam.
prāṇavāyoścalatvañca tvayā viditameva ca .. 201.10 ..

201.11

yadatra jīvyate brahman! kṣaṇamātrantadadbhutam.
śarīraṃ śāśvataṃ manye vidyābhyāse dhanārjane .. 201.11 ..

201.12

aśāśvataṃ dharmakārye ṛṇavānasmi saṅkaṭe.
so'haṃ saṃbhṛta sambhāro bhavanmūlamupāgataḥ .. 201.12 ..

201.13

nacedyājayase māṃ tvaṃ anyaṃ yāsyāmi yājakam.
evamuktastadā tena niminā brāhmaṇottamaḥ .. 201.13 ..

201.14

śaśāpa taṃ nimiṃ krodhādvidehastvaṃ bhaviṣyasi.
śrāntaṃ māṃ tvaṃ samutsṛjya yasmādanyaṃ dvijottamam .. 201.14 ..

201.15

dharmajñastu narendra! tvaṃ yājakaṃ kartumicchasi.
nimistaṃ pratyuvācātha dharmakāryaratasya me .. 201.15 ..

201.16

vighnaṅkaroṣi nānyena yājanaṃ ca tathecchasi.
śāpaṃ dadāsi yasmātvaṃ videho'tha bhaviṣyasi .. 201.16 ..

201.17

evamukte tu tau jātau videhau dvijapārthivau.
dehahīnau tayorjīvau brahmaṇamupajagmatuḥ .. 201.17 ..

201.18

tāvāgatau samīkṣyātha brahmā vacanamabravīt.
adya prabhṛti te sthānaṃ nimi jīva dadāmyaham .. 201.18 ..

201.19

netra pakṣmasu sarveṣāṃ tvaṃ vasiṣyasi pārthiva.
tvat sambandhāttathā teṣāṃ nimeṣaḥ sambhaviṣyati .. 201.19 ..

201.20

cālayiṣyanti tu tadā netra pakṣmāṇi mānavāḥ.
evamukte manuṣyāṇāṃ netra pakṣmasu sarvaśaḥ .. 201.20 ..

201.21

jagāma nimijīvastu varadānāt svayambhuvaḥ.
vasiṣṭha jīvaṃ bhagavān brahmā vacanamabravīt .. 201.21 ..

201.22

mitrāvaruṇayoḥ putro vasiṣṭha! tvaṃ bhaviṣyasi.
vasiṣṭheti ca te nāma tatrāpi ca bhaviṣyati .. 201.22 ..

201.23

janmadvayamatītañca tatrāpi tvaṃ smariṣyasi.
etasminneva kāle tu mitraśca varuṇastathā .. 201.23 ..

201.24

badaryāśramamāsādya tapastepaturavyayam.
tapasyatostayorevaṃ kadācinmādhave ṛtau .. 201.24 ..

201.25

puṣpitadrumasaṃsthāne śubhe dvayitamārute.
urvaśī tu varārohā kurvatī kusumoccayam .. 201.25 ..

201.26

susūkṣmaraktavasanā tayordṛṣṭipathaṅgatā.
tāṃ dṛṣṭvā sumukhīṃ subhraṃ nīlanīrajalocanām .. 201.26 ..

201.27

ubhau cukṣubhaturdhairyāttadrūpaparimohitau.
tapasyatostayo vīryamaskhalacca mṛgāsane .. 201.27 ..

201.28

skannaṃ retastato dṛṣṭvā śāpabhītau parasparam.
cakratuḥ kalaśe śukraṃ toyapūrṇe manorame .. 201.28 ..

201.29

tasmādṛṣivarau jātau tejasā pratimau bhuvi.
vasiṣṭhaścāpyagastyaśca mitrāvaruṇayordvayoḥ .. 201.29 ..

201.30

vasiṣṭhastūpayeme'tha bhaginīṃ nāradasya tu.
arundhatīṃ varārohāṃ tasyāṃ śaktimajījanat .. 201.30 ..

201.31

śakteḥ parāśaraḥ putrastasya vaṃśaṃ nibodha me.
yasya dvaipāyanaḥ putraḥ svayaṃ viṣṇurajāyata .. 201.31 ..

201.32

prakāśo janito yena loke bhārata candramāḥ.
parāśarasya tasya tvaṃ śrṛṇu vaṃśamanuttamam .. 201.32 ..

201.33

kāṇḍaṣapo vāhanapo jaihmapo bhaumatāpanaḥ.
gopālireṣāṃ pañcama ete gaurāḥ parāśarāḥ .. 201.33 ..

201.34

prapohayāvāhya mayāḥ khyāte yāḥ kautujātayaḥ.
haryaśviḥ pañcamo hyeṣāṃ nīlājñeyāḥ parāśarāḥ .. 201.34 ..

201.35

kārṣṇāyanāḥ kapi sukhāḥ kākeyasthā japātayaḥ.
puṣkaraḥ pañcamaścaiṣāṃ kṛṣṇājñeyāḥ parāśarāḥ .. 201.35 ..

201.36

āviṣṭāyana vāleyā svāyaṣṭāścopayāśca ye.
iṣīkahastāścaite vai pañcaśvetāḥ parāśarāḥ .. 201.36 ..

201.37

pāṭiko bādariścaivastambā vai krodhanāyanāḥ.
kṣaimireṣāṃ pañcamastu ete śyāmāḥ parāśarāḥ .. 201.37 ..

201.38

khalyāyanāḥ vārṣṇāyanāstaileyaḥ khalu yūthapāḥ.
tantireṣāṃ pañcamastu ete dhūmrāḥ parāśarāḥ .. 201.38 ..

201.39

uktāstavaite nṛpa! vaṃśamukhyāḥ parāśarāḥ sūryasamaprabhāvāḥ.
yeṣāṃ tu nāmnā parikīrtitena pāpaṃ samagraṃ puruṣo jahāti .. 201.39 ..

Linked texts (2)

Discussed in (1)