Matsya Purana 210: adhyāyaḥ 210
Matsyapurāṇa 210
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 210
210.1
sāvitryupākhyānam.
matsya uvāca.
tasya pāṭayataḥ kāṣṭhaṃ jajñe śirasi vedanā.
sa vedanārtaḥ saṅgamya bhāryā vacanamabravīt .. 210.1 ..
210.2
āyāsena mamānena jātā śirasi vedanā.
tamaśca praviśāmīva na ca jānāmi kiñcana .. 210.2 ..
210.3
tvadutsaṅge śiraḥ kṛtvā svaptumicchāmi sāṃpratam.
rājaputrīmevamuktvā tadā suṣvāpa pārthivaḥ .. 210.3 ..
210.4
tadutsaṅge śiraḥ kṛtvā nidrayāvilalocanaḥ.
pativratā mahābhāgā tataḥ sā rājakanyakā .. 210.4 ..
210.5
dadarśa dharmarājaṃ tu svayaṃ taṃ deśamāgatam.
nīlotpaladalaśyāmaṃ pītāmbaradharaṃ prabhum .. 210.5 ..
210.6
vidyullatānibaddhāṅgaṃ satoyamiva toyadam.
kirīṭenārkavarṇena kuṇḍalaiśca virajitam .. 210.6 ..
210.7
hārabhārarpitoraskaṃ tathāṅgada vibhūṣitam.
tathānugamyamānaṃ ca kālena saha mṛtyunā .. 210.7 ..
210.8
sa tu saṃprāpya taṃ deśaṃ dehātsatyavatastadā.
aṃguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ pāśabaddhaṃ vaśaṃgatam .. 210.8 ..
210.9
ākṛṣya dakṣiṇāmāśāṃ prayayau satvaraṃ tadā.
sāvitryapi varārohā dṛṣṭvā taṃ gatajīvitam .. 210.9 ..
210.10
anuvavrāja gacchantandharmarājamatandritā.
kṛtāñjaliruvācātha hṛdayena pravepatā .. 210.10 ..
210.11
imaṃ lokaṃ mātṛbhaktyā pitṛbhaktyātu madhyamam.
guruṃ śuśrūṣayā caiva brahmalokaṃ samaśnute .. 210.11 ..
210.12
sarve tasyādṛtā dharmā yasyai te traya ādṛtāḥ.
anādṛtāstu yasyaite sarvāstasyāphalāḥ kriyāḥ.. 210.12 ..
210.13
yāvattrayaste jīveyustāvannānyaṃ samācaret.
teṣāṃ ca nityaṃ śuśrūṣāṃ kuryāt priya hite rataḥ .. 210.13 ..
210.14
teṣāmanuparodhena pāratantryaṃ yadā''caret.
tattannivedayettebhyo manovacanakarmabhiḥ.
triṣvapyeteṣu kṛtyaṃ hi puruṣasya samasyate .. 210.14 ..
210.15
yama uvāca.
kṛtena kāmena nivarttayāśu dharmā na tebhyo'pi hi ucyate ca.
mamoparodhastava caklamaḥ syāttathā'dhunā tena tava bravīmi .. 210.15 ..
210.16
gurupūjaratirbhaktā tvañca sādhvī pativratā.
vinivartasva dharmajñe! glānirbhavati te'dhunā .. 210.16 ..
210.17
sāvitryuvāca.
patirhi daivataṃ strīṇāṃ patireva parāyaṇam.
anugamyaḥ striyā sādhvyā patiḥ prāṇadhaneśvaraḥ .. 210.17 ..
210.18
mitandadāti hi pitā mitaṃ bhrātā mitaṃ sutaḥ.
amitasya ca dātāraṃ bharttāraṃ kā na pūjayet .. 210.18 ..
210.19
nīyate yatra bharttā me svayaṃ vā yatra gacchati.
mayāpi tatra gantavyaṃ yathāśakti surottama! .. 210.19 ..
210.20
patimādāya gacchantamanugantumahaṃ yadā.
tvāṃ deva! na hi śakṣyāmi tadā tyakṣyāmi jīvitam .. 210.20 ..
210.21
manasvinī tu yā kācit vaidhavyākṣaradūṣitā.
muhūrttamapi jīveta maṇḍanārhā hyamaṇḍitā .. 210.21 ..
210.22
yama uvāca
pativrate! mahābhāge! parituṣṭo'smi te śubhe!.
vinā satyavrataḥ prāṇairvaraṃ varaya māciram .. 210.22 ..
210.23
sāvitryuvāca.
vinaṣṭacakṣuṣo rājyaṃ cakṣuṣā saha kāraya.
cyutarāṣṭrasya dharmajña! śvaśurasya mahātmanaḥ .. 210.23 ..
210.24
yama uvāca.
dūre pathe gaccha nivarta bhadre! bhaviṣyatīdaṃ sakalaṃ tvayoktam.
mamoparodhastava ca klamaḥ syāttathādhunā tena tava bravīmi .. 210.24 ..
Linked texts (1)
- Matsya — Sanskrit
Discussed in (1)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English