Matsya Purana 211: adhyāyaḥ 211
Matsyapurāṇa 211
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 211
211.1
sāvitryupākhyānam.
sāvitryuvāca.
kutaḥ klamaḥ kuto duḥkhaṃ sadbhiḥ saha samāgame.
satāṃ tasmānna me glānistvatsamīpe surottama! .. 211.1 ..
211.2
sādhūnāṃ vāpyasādhūnāṃ santa eva sadāgatiḥ.
naivāsatāṃ naiva satāmasanto naivamātmanaḥ .. 211.2 ..
211.3
viṣāgnisarpa śastrebhyo na tathā jāyate bhayam.
akāraṇaṃ jagadvairi khalebhyo jāyate yathā .. 211.3 ..
211.4
santaḥ prāṇānapi tyaktvā parārthaṃ kurvate yathā.
tathā'santo'pi santyajya parapīr̤āsu tatparāḥ .. 211.4 ..
211.5
tyajatyasūna yaṃ lokastṛṇavadyasya kāraṇāt.
paropaghātaśaktāstaṃ paralokantathā sataḥ .. 211.5 ..
211.6
nikāyeṣu nikāyeṣu tathā brahmā jagadguruḥ.
asatāmupaghātāya rājānaṃ jñātavān svayam .. 211.6 ..
211.7
narān parīkṣayedrājā sādhūn sammānayet sadā.
nigrahañcāsatāṃ kuryāt saloke lokajittamaḥ .. 211.7 ..
211.8
nigraheṇāsatāṃ rājā satāñca paripālanāt.
etāvadeva kartavyaṃ rājñā svargamabhīpsunā .. 211.8 ..
211.9
rājakṛtyaṃ hi lokeṣu nāstyanyajjagatīpate!
asatāṃ nigrahādeva satāñca paripālanāt .. 211.9 ..
211.10
rājabhiścāpyaśāstānāmasatāṃ śāsitā bhavān.
tena tvamadhiko devo devebhyaḥ pratibhāsi me .. 211.10 ..
211.11
jagattu dhāryate sadbhiḥ satāmagyrastathā bhavān.
tena tvāmanuyāntyā me klamo deva! na vidyate .. 211.11 ..
211.12
yama uvāca.
tuṣṭo'smi te viśālākṣi! vacanairdharmasaṃgataiḥ.
vinā satyavataḥ prāṇād varaṃ varaya mā ciram .. 211.12 ..
211.13
sāvitryuvāca.
sahodarāṇāṃ bhrātṝṇāṃ kāmayāmi śataṃ vibho!.
anapatyaḥ pitā prītiṃ putralābhāt prayātu me .. 211.13 ..
211.14
tāmuvāca yamo gaccha yathāgatamanindite!.
aurdhvadehikakāryeṣu yatnaṃ bhartuḥ samācara .. 211.14 ..
211.15
nānugantumayaṃ śakyastvayā lokāntaraṃ gataḥ.
pativratāsi tena tvaṃ muhūrtaṃ mama yāsyasi .. 211.15 ..
211.16
guruśuśrūṣaṇād bhadre! tathā satyavato mahat.
puṇyaṃ samarjitaṃ yena na yāmyenamahaṃ svayam .. 211.16 ..
211.17
etāvadeva kartavyaṃ puruṣeṇa vijānatā.
mātuḥ pituśca śuśrūṣā gurośca varavarṇini! .. 211.17 ..
211.18
toṣitaṃ trayametacca sadā satyavatā vane.
pūjitaṃ vijitaḥ svargastvayānena ciraṃ śubhe! .. 211.18 ..
211.19
tapasā brahmacaryeṇa agniśuśrūṣayā śubhe!.
puruṣāḥ svargamāyānti guruśuśrūṣayā tathā .. 211.19 ..
211.20
ācāryaśca pitā caiva mātā bhrātā ca pūrvajaḥ.
nārtenātyavamantavyā brāhmaṇā na viśeṣataḥ .. 211.20 ..
211.21
ācāryo brahmaṇo mūrtiḥ pitā mūrtiḥ prajāpateḥ.
mātā pṛthivyā mūrtistu bhrātā vai mūrtirātmanaḥ .. 211.21 ..
211.22
janmanā pitarau kleśaṃ sahete sambhave nṛṇām.
na tasya niṣkṛtiḥ śakyā kartuṃ varṣaśatairapi .. 211.22 ..
211.23
tayornityaṃ priyaṃ kuryādācāryasya tu sarvadā.
teṣveva triṣu tuṣṭeṣu tapaḥ sarvaṃ samāpyate .. 211.23 ..
211.24
teṣāṃ trayāṇāṃ śuśruṣā paramantapa ucyate.
na ca tairananujñāto dharmamanyaṃ samācaret .. 211.24 ..
211.25
ta eva hi trayo lokāsta eva traya āśramāḥ.
ta eva ca trayovedāstathaivoktā strayo'gnayaḥ .. 211.25 ..
211.26
pitā vai gārhapatyo'gnirmātā dakṣiṇataḥ smṛtaḥ.
gururāhavanīyaśca sāgnitretā garīyasī .. 211.26 ..
211.27
triṣu pramādyate naiṣu trīn lokān jāyate gṛhī.
dīpyamānaḥ svavapuṣā devavaddivi modate .. 211.27 ..
211.28
kṛtena kāmena nivarta bhadre! bhaviṣyatīdaṃ sakalaṃ tvayoktam.
mamoparodhastava ca klamaḥ syāt tathā'dhunā tena tava bravīmi .. 211.28 ..
Linked texts (3)
- Mahāsubhāṣitasaṃgraha — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
Discussed in (1)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English