Pramāṇa · Search · About · API

Matsya Purana 219: adhyāyaḥ 219

Matsyapurāṇa 219

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 219

219.1

manumatsyasaṃvāde rājadharmavarṇanam.
manuruvāca.
rājarakṣārahasyāni yāni durge nidhāpayet.
kārayedvā mahībhartā brūhi tattvāni tāni ca .. 219.1 ..

219.2

matsya uvāca.
śirīṣodumbara-śamī vījapūraṃ ghṛtaplutam.
kṣudyogaḥ kathito rājan! māsārddhaṃ tu purātanaiḥ .. 219.2 ..

219.3

kaśeruphalamūlāni ikṣumūlaṃ tathā bisam.
dūrvākṣīraghṛtairmaṇḍaḥ siddho'yaṃ māsikaḥ paraḥ .. 219.3 ..

219.4

naraṃ śastrahataṃ prāpto na tasya maraṇaṃ bhavet.
kalmāṣaveṇunā tatra janayettu vibhāvasum .. 219.4 ..

219.5

gṛhe trirapasavyantu kriyate yatra pārthiva!.
nānyo'gnirjvalate tatra nātra kāryā vicāraṇā .. 219.5 ..

219.6

kārpāsasthā bhujaṅgasya tena nirmocanaṃ bhavet.
sarpanirvāsane dhūpaḥ praśastaḥ satataṃ gṛhe .. 219.6 ..

219.7

sāmudrasaindhavayavā vidyuddagdhā ca mṛttikā.
tayānuliptaṃ yadveśma nāgninā dahyate nṛpa! .. 219.7 ..

219.8

divā ca durge rakṣyo'gnirvāti vāte viśeṣataḥ.
viṣācca rakṣyonṛpatistatra yuktiṃ nibodha me .. 219.8 ..

219.9

krīr̤ā-nimittaṃ nṛpatirdhārayenmṛgapakṣiṇaḥ.
annaṃ vai prāk parīkṣeta vahnau cānyatareṣu ca .. 219.9 ..

219.10

vastraṃ puṣpamalaṅkāraṃ bhojanācchādanaṃ tathā.
nāparīkṣitapūrvantu spṛśedapi mahāmatiḥ .. 219.10 ..

219.11

syāccāsau vaktrasantapta- sodvegañca nirīkṣate.
viṣado'tha viṣaṃ dattaṃ yacca tatra parīkṣate .. 219.11 ..

219.12

srastottarīyo vimanāḥ stambhakuḍyādibhistathā.
pracchādayati cātmānaṃ lajjate tvarate tathā .. 219.12 ..

219.13

bhuvaṃ vilikhati grīvāṃ tathā cālayate nṛpa!.
kaṇḍūyati ca mūrddhānaṃ pariloḍyānanantathā .. 219.13 ..

219.14

kriyāsu tvarito rājan! viparītāsvapi dhruvam.
evamādīni cihnāni viṣadasya parīkṣayet .. 219.14 ..

219.15

samīpairvikṣipedvahnau tadannaṃ tvarayānvitaiḥ.
indrāyudhasavarṇantu rūkṣaṃ sphoṭasamanvitam .. 219.15 ..

219.16

ekāvartantu durgaṃndhi bhṛśañcaṭacaṭāyate.
taddhūmasevanājjantoḥ śiro-rogaśca jāyate .. 219.16 ..

219.17

saviṣe''nne vilīyante na ca pārthiva! makṣikāḥ.
nilīnāśca vipadyante saṃspṛṣṭe saviṣe tathā .. 219.17 ..

219.18

virajyati cakorasya dṛṣṭiḥ pārthivasattama!.
vikṛtiśca svaro yāti kokilasya tathā nṛpa! .. 219.18 ..

219.19

gatiskhalati haṃsasya bhṛṅgarājaśca kūjati.
krauñco madamathābhyeti kṛkavākurvirauti ca .. 219.19 ..

219.20

vikrośati śuko rājan! sārikā vamate tataḥ.
cāmīkaro'nyatoyāti mṛtyuṃ kāraṇḍavastathā .. 219.20 ..

219.21

mehate vānaro rājan! glāyate jīvajīvakaḥ.
dṛṣṭaromā bhavedvabhruḥ pṛṣataścaiva roditi .. 219.21 ..

219.22

harṣamāyāti ca śikhī viṣasandarśanānnṛpa!.
annañca saviṣaṃ rājaṃścireṇa ca vipadyate .. 219.22 ..

219.23

tadā bhavati niḥśrāvyaṃ pakṣaparyuṣitopamam.
vyāpannarasagandhañca candrikābhistathā yutam .. 219.23 ..

219.24

vyañjanānāntu śuṣkatvaṃ dravāṇāṃ budbudodbhavaḥ.
sasaindhavānāṃ dravyāṇāṃ jāyate phenamālitā .. 219.24 ..

219.25

sasyarājiśca tāmrā syāt nīlā ca payasastathā.
kokilābhā ca madyasya toyasya ca nṛpottama! .. 219.25 ..

219.26

dhānyāmlasya tathā kṛṣṇā kapilā kodravasya ca.
madhuśyāmā ca takrasya nīlā pītā tathaiva ca.. 219.26 ..

219.27

ghṛtasyodakasaṅkāśā kapotābhā ca sattanuḥ.
haritā mākṣikasyāpi tailasya ca tathāruṇā .. 219.27 ..

219.28

phalānāmapyapakvānāṃ pākaḥ kṣipraṃ prajāyate.
prakopaścaiva pakvānāṃ mālyānāṃ mlānatā tathā .. 219.28 ..

219.29

mṛdutā kaṭhinānāṃ syāt mṛdūnāñca viparyayaḥ.
sūkṣmāṇāṃ rūpadalanaṃ tathā caivātiraṅgatā .. 219.29 ..

219.30

śyāmamaṇḍalatā caiva vastrāṇāṃ vai tathaiva ca.
lohānāñca maṇīnāñca malapaṅkopadigdhatā.. 219.30 ..

219.31

anulepanagandhānāṃ mālyānāñca nṝpottama.
vigandhatā ca vijñeyā tathā rājan! jalasya tu .. 219.31 ..

219.32

dantakāṣṭhatvacaḥ śyāmāḥ tanusatvāstathaiva ca.
evamādīni cihnāni vijñeyāni nṛpottama!.. 219.32 ..

219.33

tasmādrājā sadā tiṣṭhet maṇimantrauṣadhāṃ gaṇaiḥ.
uktaiḥ saṃrakṣito rājā pramādaparivarjakaḥ .. 219.33 ..

219.34

prajātarormūlamihāvanīśastadrakṣaṇādrāṣṭramupaiti vṛddhim.
tasmātprayatnena nṛpasya rakṣā sarveṇa kāryā ravivaṃśacandra! .. 219.34 ..

Linked texts (2)

Discussed in (1)